رفتن به محتوای اصلی
بازگشت به نمایهٔ «حق»

مقایسهٔ دیدگاه رهبران دربارهٔ «حق»

برجسته‌ترین پاراگراف‌های هر رهبر دربارهٔ این نمایه، هر کدام از یک متن.

تهیه‌شده با هوش مصنوعیحق به معنای قرار حقیقی عالم هستی و مبنای آفرینش در جهان‌بینی اسلامی.

امام خمینی

مخالفت رژیم‌های فاسد با حق و ترس آنان از اهل حق

امیدوارم که ما همه اهل حق باشیم. رژیمهای فاسد با حق مخالف بودند؛ پس با اهل حق هم باید مخالف باشند. آنها کوشش می‌کردند که حق تحقق پیدا نکند. آنها از اهل حق می‌ترسند و می‌ترسیدند. اگر ما اهل حق باشیم و اگر ملت ما اهل حق باشند، نمی‌گذارند که رژیمهای فاسد هر کاری می‌خواهند بکنند، و مانع می‌شوند از اینکه اجانب در مملکتشان حکمفرمایی کنند. من امیدوارم که همه ما اهل حق باشیم؛ و همه به قرآن کریم و اسلام سر به پیش بیاوریم؛ و همه عامل به احکام …

دست برنداشتن از حق حتی با قیام تمام جهان

سخنی از سرِ درد و رنج و با دلی شکسته و پر از غم و اندوه با مردم عزیزمان دارم: من با خدای خود عهد کردم که از بدی افرادی که مکلف به اغماض آن نیستم هرگز چشم‌پوشی نکنم. من با خدای خود پیمان بسته‌ام که رضای او را بر رضای مردم و دوستان مقدم دارم؛ اگر تمام جهان علیه من قیام کنند دست از حق و حقیقت برنمی‌دارم‌

امام شهید سید علی خامنه‌ای

معنای قرآنی حق: دستگاه نظام‌مند و هدفدار، مهم‌ترین منظر بحث آزادی

… آزادی، از چهار منظر میتوانیم بحث کنیم: یکی از منظر حق، به اصطلاحِ قرآنی، نه به اصطلاح فقه و حقوق؛ که حالا مختصر توضیحی عرض خواهم کرد. یکی از منظر حق، به اصطلاح فقه و حقوق؛ حق، ملک، حق در قبال ملک. یکی از منظر تکلیف. یکی هم از منظر ارزشگذاری، نظام ارزشی. به نظر من از همه مهمتر، آن بحث اول است که ما راجع به آزادی از منظر حق، به اصطلاح قرآنی عمل کنیم. حق در اصطلاح قرآن - که شاید تعبیر «حق» بیش از دویست مرتبه در قرآن تکرار شده؛ خیلی چیز عجیبی است - یک معنای عمیقِ وسیعی دارد؛ که حالا آنچه به طور خلاصه و مجمل در دو کلمه شاید بشود یک معنای سطحی از آن داد، به معنای دستگاه نظام‌مند و هدفدار است. خدای متعال در آیات متعددی از قرآن میگوید: همه‌ی عالم وجود بر حق آفریده شده؛ «ما خلقناهما الّا بالحقّ»،[9] «خلق اللّه السّماوات و الأرض بالحقّ»؛[10] یعنی این دستگاه عالم وجود و دستگاه آفرینش - از جمله وجود طبیعی انسان، منهای مسئله‌ی اختیار و اراده در انسان - …

حق در جهان‌بینی اسلامی به معنای قرار حقیقی عالم هستی

در آیات کریمه قرآن و روایات مکرّر آمده است که قوّه قضایّیه، برای احقاق حقّ است: «وانْحَکَمَ بِالْحَق»[3] ، «رجل قضا بِالحَقّ»[4] . مسأله «حق» در قضایای مربوط به قضا و قضاوت، دائماً تکرار میشود. خوب؛ حق چیست؟ حق در بینش و جهان‌بینی اسلامی عبارت است از قرارِ حقیقىِ عالم هستی: «ما خَلَقْنا السَّمواتِ والاَرضْ و ما بینهما اِلّا بِالْحَقّ.[5] » و در آیه شریفه دیگر - آن‌طور که در ذهنم هست - : «خَلَقَ السَّمواتِ والاَرْضْ بِالْحَقّ.[6] » و باز در دو آیه دیگر: «خَلَقَ اللَّه السَّمواتِ والاَرضْ بِالحَقّ»[7] و «ما خلق اللَّه و السموات و الارض و ما بینهما الّا بالحق»[8] که یکی در سوره «عنکبوت» و دیگری در سوره «روم» است. آیه شریفه «و ما خَلَقنا السَّمواتِ والاَرضْ و ما بَینَهُما لاعِبین»[9] هم هست که متعاقب آن در آیه بعد میفرماید: «ما خَلَقناهُما اِلّا بِالحقّ.»[10]

حق به‌عنوان مبنای آفرینش و مقصد مجاهدت‌های تاریخ

حق چیست؟ حق آن چیزی است که بنای خلقت بر آن است. «ما خلقناهما الّا بالحقّ[5] .» حق، مبنای آفرینش الهی است؛ یعنی همان چیزی که باید باشد و همان چیزی که همه مجاهدتهای مجاهدانِ عظیمِ تاریخ و عالم، برای رسیدن به آن است. حق، موضوع بسیار مهمّی است. همان چیزی که اگر شناخته و تبعیّت شود و تحقّق پیدا کند، هیچ نادرستی، نامطلوبی و ناسزاواری در عالم نخواهد بود. به هر اندازه که تحقّق پیدا کند، این‌طور خواهد شد. این، چیزِ کمی است!؟ خوب؛ هستند کسانی که همه آن یا شطری از آن یا یک کلمه …

یکی بودن حق و واقع در بینش اسلامی و تفاوت آن دو در تعبیر معمول

جواب: در بینش اسلامی فرقی بین حق و واقع نیست. یعنی آن چیزی که به اصطلاح در واقعیت عالم و در متن حقیقی عالم وجود دارد همان حقیقت است، منتها در تعبیرات معمولی ما حق آن چیزی است که باید باشد و واقع آن چیزی است که الان هست که گاهی منطبق با آن حق است، گاهی هم منطبق نیست.

حق به معنای آنچه با فطرت انسان و سرشت جهان سازگار است

… و مُنذِرينَ و اَنزَلَ مَعَهُمُ الكِتابَ بِالحَقِّ﴾، همه‌اش هم این نیست که بگویند مردم بترسید، مردم مژده باد شما را. چه داری همراهت؟ کتابی از سوی پروردگار. نازل فرمود با آنان کتابی به حق، برطبق حق. حق را معنا کردم چند بار (اآلن دیگر نمی‌توانم معنا کنم؛ یعنی فکر می‌کنم اگر بخواهم باز حق را معنا کنم، یک ده، دوازده دقیقه باید مخصوص آن حرف بزنم.) اجمالاً آنچه که مطابق با فطرت عالم است، آنچه که با روند طبیعی عالم همراه است، آن حق است. آنچه که با فطرت انسان و سرشت جهان تطبیق می‌کند، آن را می‌گویند حق. کتاب پیغمبر‌ها هم حق است، انسان را در راه طبیعی‌اش، در مسیر فطری‌اش، در بستر معمولی و روند تکاملی‌اش پیش می‌راند، جلو می‌برد، کمک می‌کند، کتاب پیغمبر‌ها حق را با خود دارد.
همهٔ شاهدهای امام شهید سید علی خامنه‌ای