برخاستن موسای شبان از میان توده و بیدار کردن مردم برای براندازی فرعون
… شبانی میکرده است. حضرت موسی با عصای خودش از همین توده بلند شد و با فرعون معارضه کرد؛ نه فرعون موسی را ایجاد کرد! موسی از این مردم بود. فرعون هم هر چه جدیت کرد- لا بد مثنوی را ملاحظه کردهاید؛ آن طولانی است در اینجا بحث دارد-[1] هر چند که خواست نشود این شد. و حضرت موسی از همین، از همین توده مردم، از همین جمعیت بود و با یک عصا پا شد و اساس فرعون را به هم زد. نه فرعون موسی را درست کرد که مردم را خواب کند! موسی مردم را بیدار کرد که فرعون را از بین ببرد.
قیام بهتنهایی در برابر دستگاه فراعنه و همراهی بعدی برادرش
… تبارک و تعالی کرد که برادرم هم باشد. آن وقت شد «مَثنی». اول خودش بود قیام کرد، بعد برادرش هم همراهش شد؛ شدند دو نفر. اما در مقابل چه دستگاهی؟ در مقابل دستگاه فراعنه که الآن هم آثارشان در مصر و آنجاها، در قاهره و مصر و آنجاها هست. آن آثار عجیب و غریبشان. ایستاد در مقابلشان تنهایی. بعد هم که اضافه شد، یک نفر دیگر اضافه شد و آن عبارت از برادرش بود. بنی اسرائیل هم کاری از آنها نمیآمد جز شلوغکاری! چنانچه حالا هم همین، جز شلوغکاری کاری از آنها نمیآید.
مأموریت دعوت فرعون، نخست بهتنهایی و سپس همراه برادرش
… الله علیه- مامور شده بود که خودش برود و فرعون را دعوت کند. آن فرعون، آن هم با آن بساط. فرعون بیشتر از فرعونِ ما بساط داشت. از اهرام مصر معلوم است، میگویند [از] اهرام مصر معلوم است که دستگاه [فرعون] دستگاه بزرگی بوده؛ دعوایش[2] هم دعوای الوهیت بوده است؛ [حضرت موسی به] تنهایی مامور شد که برود دعوت کند فرعون را. حضرت موسی خواهش کردند که برادرم هم همراهم باشد ... پشت من باشد. بعد امر شد که بروید شما دو نفر؛ بروید سراغ فرعون و دعوت کنید فرعون را، شاید آدم بشود، شاید بترسد.
بیدار کردن مردم و حمله به فرعون
… چکاره بودند؟ آیا اینها را [مثلًا] حضرت موسی را فرعون روی کار آورده است؟! یا حضرت موسی یک شبانی بوده، از اینجا رفته سراغ فرعون؟ حضرت موسی رفته و فرعون را خواسته بکوبد و فرعونیتِ او را از دستش بگیرد؟ یا فرعون او را برده پیش خودش تا اینکه مردم را خواب بکند؟! حضرت موسی مردم را آگاه کرد و بیدار کرد، و با آن بیداری به فرعون حمله کرد و آن کارهایی که کرد. خود پیغمبر ما؛ ... هم شبانی کرده است هم از همین توده مردم، از همین توده طبقه سه بوده است. و از اول که قیام کرده بر ضد قلدرها، بر ضد دیکتاتورها- که در آن زمان در جزیره العرب عبارت از قریش بودند و یک طوایف دیگر- بر ضد آنها قیام کرده؛ نه اینکه آنها این را آوردند …
قیام شبانی با عصا در برابر فرعون و دعوت او
انبیای سابق هم هر کدامشان که ما از تاریخشان اطلاع داریم یک اشخاصی بودند از طبقه سوم و از این فقرا، و اینها قیام میکردند در مقابل سلاطینشان؛ مثل حضرت موسی- سلام الله علیه- در مقابل فرعون. یک مرد شبانی با یک عصایی قیام میکند و مردم را دعوت میکند، و میرود سراغ فرعون و فرعون را میخواهد دعوت کند برای اینکه او را آدمش کند؛ این جور نبوده است که از فرعون؛ بَعْث شده باشد موسی برای تخدیر توده! از توده پیدا شده است؛ یعنی خدا از توده انتخاب کرده این را در مقابل قدرت فرعون؛ و هکذا سایر انبیا- علیهم السلام- و آنهایی که ما اطلاع از آنها داریم این طور بودهاند. پیغمبر اکرم که دیگر نزدیک …
قیام با عصای شبانی برای برانداختن بساط ظلم فرعون
… بودند، به زمین زدند اینها. اگر قرآن و تعلیمات اسلام یک چیزی بود که مخدر بود، عالمگیر نبود که امپراتوریها را به هم بزند. جنگهایی که همیشه بین اسلام یا موسسین اسلام یا موسسین سایر مکتبهای الهی و توحیدی بوده، جنگ ما بین پیغمبرها و توده مردم با سلاطین بوده است. موسی- علیه السلام- عصای شبانیاش را بر میدارد و راه میافتد دنبال قصر فرعون. قصر فرعون را میخواهد سرنگون بکند؛ نه [اینکه] فرعون موسی را واداشته به اینکه مردم را تخدیر کند که فرعون ظلمش را بکند. او عصایش را برداشته و بساط ظلم او را به هم زده است. پیغمبر اسلام- صلی الله علیه و آله- که مبعوث شدند، ایشان هم [همین طور]. خوب آدم باید حساب بکند، تاریخ را باید ببینید، حساب باید بکنید که آیا پیغمبر به نفع این سرمایهدارهای حجاز و طائف و آنجاها، مکه و آنجاها وارد عمل شده است و مردم را تخدیر کرده که اینها …
نمونهٔ قیام فرادی و مثنی در دعوت فرعون
این مَثنی و فُرادی در اینجا [به این صورت است که] حضرت موسی- سلام الله علیه- اول فُرادی بود و مامور شده بود که برود؛ بعد، از خدای تبارک و تعالی خواست که برادرم هم باشد. بعد هم امر شد که بروید شما دو نفر؛ بروید سراغ فرعون و دعوتش کنید به حق. همچه نیست که حالا باید ما منتظر بشویم برای قیام برای خدا که وسایل و پول زیاد جمع بشود و نمیدانم، توپ و تانک پیدا کنیم. وقتی قیام برای خدا شد، للَّه شد، [تکلیف روشن است] مهم این است که قیام برای خدا باشد.
قیام شبانی با عصا در برابر فرعون
… قیام کردهاند. آن وقتی که ابراهیم خلیل، که از انبیای سلف است و دور دست به ماست؛ ولی اخبارش به ما رسیده است و قرآن کریم اخبارش را، یک مقداریاش را نقل فرموده است، ایشان قیام کرده است در مقابل سلاطین و آن بزرگهایی که بتپرستی میکردند و ظلم بر مردم میکردند. حضرت موسی که قیام کرده است با یک عصا، یک شبان بوده است. یک نفر بوده است که شبانی میکرده است، گوسفند میچرانده است؛ و این آدم گوسفندچران با همان عصایش قیام کرده در مقابل فرعون و آن سلطان بزرگ مصر. پیغمبر اکرم در مکه که متولد شدند و بودند در آنجا، و لو سلطان نبود در آن جاها، لکن سرمایهدارهای بسیار بزرگ بودند و اهل طائف و اهل حجاز، اینها مال التجارههای عظیم داشتهاند، سرمایههای بزرگ داشتهاند، باغداریهای بزرگ داشتهاند، و هیچ همچو چیزی نبوده است که …
مأموریت الهی برای دعوت و مبارزه با فرعون
و اما راجع به اصل اسلام؛ این محتاج به این است که یک مطالعه سطحی از قرآن بشود. سند اسلام قرآن است. یک مطالعهای از خود قرآن بشود، ببیند که قرآن یک جایی از آن هست که مردم را وادار بکند که در مقابل این سرمایه دارها، در مقابل این سلاطین سکوت کنند؟ این قرآن است که حضرت موسی را دعوت میکند که یا الله، پا شو برو این فرعون را دعوت کن، شاید قبول بکند. با او ملایم البته حرف بزن تا قبول کند[1] و این خداست که حضرت موسی را مامور میکند که برود با فرعون چیز [مبارزه] کند. و این خداست که در قرآن کریم حضرت رسول را وادار میکند به مقاتله با اشخاص مشرک و آنهایی که سرمایه دار بودند و آنهایی که اعوجاج طریقه داشتند.
درافتادن با فرعون و شوراندن مردم بر ضد سلطان مصر
جلوتر بروید؛ حضرت موسی- سلام الله علیه- عصایش را برداشت با فرعون، با سلطانِ ... مصر، با او درافتاد، نه اینکه از قِبَل سلطان مصر مردم را خواب کرد، مردم را با همین عصا و با همین تبلیغات بر ضد سلطان عصر خودش شوراند. ابراهیم را که ملاحظه میکنید، تیشهاش را برداشت این بتهایی که مال اشراف بود، شکست و با اشراف درافتاد برای منافع تودهها و برای اینکه ظلم به تودهها اینها نکنند. البته آنها معنویات هم نقطه اصلیش [ان] بوده است لکن وقتی میدیدند که یک ظلمی در جامعه واقع میشود، …
قیام شبانی از میان تودهها بر ضد فرعون
… و این برای این بود که میخواستند که مذهب را در نظر مردم و در نظر روشنفکرها نازل کنند، و از دست بدهند اینها اعتصام به مذهب را. در صورتی که کسی که به تاریخ انبیا توجه بکند، میبیند که انبیا از تودهها درآمدند و حمله کردند به قدرتمندها. از بین همین تودهها. حضرت موسی یک شبانی بود با یک عصا، از همین تودهها، بر ضد فرعون قیام کرد تا آنجا که رساند. پیغمبر خودمان که تاریخش نزدیک است، و همه آقایان لا بد میدانند، این یک شخصی بود که از همین تودهها و جمعیتها بود و با همینها بود؛ و از بدو بعثت تا آخر با قدرتمندها و باغدارها و مُکنَت دارها و سرمایه دارها همیشه در جدال بود. پیغمبرها از این تودهها بودند و …
کامل بودن شریعت او به اندازهٔ نیاز بشر و از بین رفتن آن
اسلام مثل رهبانیت مسیح نیست؛ البته مذهب مسیح هم حالا نسخش کردند و الّا مذهب مسیح هم این نبوده است که همهاش روحانیت [باشد] و [امور مادی] نباشد، مثل مذهب موسی[1] نیست که فقط مربوط به [طبیعت باشد]، عنایتش به طبیعت بیشتر باشد؛ و البته حضرت موسی- علیه السلام- که از انبیای معظم و از انبیای اولی العزم است، کامل بوده است [شریعتش]، به اندازهای که محتاج بوده است بشر، لکن از بین رفته است؛ کتاب حضرت موسی، کتاب حضرت عیسی- هر دو تایشان از بین رفتهاند؛ اینکه الآن دست اینهاست، اینها خودِ متنشان دلالت بر این میکند که اینها تورات اصلی و انجیل اصلی نیستند، لکن کتاب ما[2]- بحمد الله- همین طور سال به سال، از اول تا حالا محفوظ است، حتی قرآن به خط حضرت …