رفتن به محتوای اصلی

حضرت ابوالفضل (ع)شخص

نام‌های دیگر: حضرت عباس (ع)

توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

فرزند امیرالمؤمنین (ع) و پرچمدار سپاه امام حسین (ع) در کربلا.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در خطبه‌های نماز جمعه تهران‌— ۱۳۷۹/۰۱/۲۶

سیر زمانی

از ۱۳۷۹ تا ۱۳۹۹
۱۳۷۹۱۳۹۹

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

شاهدها (۱۵ پاراگراف)

ارزش او به جهاد و فداکاری و اخلاص و معرفت به امام زمانش، نه زیبایی ظاهر

… مثل هانریکُربن را میآورد دو زانو جلوی علامه‌ی طباطبایی مینشاند؛ او را خاضع میکند و میشود مروج شیعه و معارف آن در اروپا. میشود معارف شیعه را در همه‌ی سطوح عرضه کرد؛ از سطوح ذهن متوسط و عامی بگیرید تا سطوح بالاترین فیلسوف‌ها. ما با این معارف نباید شوخی کنیم. ارزش اباالفضل العباس به جهاد و فداکاری و اخلاص و معرفت او به امام زمانش است؛ به صبر و استقامت اوست؛ به آب نخوردن اوست در عین تشنگی و بر لب آب، بدون این‌که شرعاً و عرفاً هیچ مانعی وجود داشته باشد. ارزش شهدای کربلا به این است که از حریم حق در سخت‌ترین شرایطی که ممکن است انسان تصورش را بکند، دفاع کردند. انسان حاضر است در یک جنگ بزرگ و مغلوبه برود و احیاناً در حرارت جنگ کُشته هم بشود - که البته مقام خیلی والایی است، همه هم حاضر نیستند، شهدا و مجاهدان …

بصیرت و وفا دو ویژگی مورد تأکید در زیارات و کلمات ائمه (ع)

… مجموع قراین به دست می‌آید، از مردان رزم‌آور -غیر از کودک شش ماهه، یا بچه یازده ساله- اباالفضل العبّاس آخرین کسی است که قبل از امام حسین به شهادت رسیده است؛ و این شهادت هم باز در راه یک عمل بزرگ -یعنی آوردن آب برای لب‌تشنگان خیمه‌های اباعبدالله الحسین- است. در زیارات و کلماتی که از ائمه علیهم‌السّلام راجع به اباالفضل العبّاس رسیده است، روی دو جمله تأکید شده است: یکی بصیرت، یکی وفا. بصیرت اباالفضل العبّاس کجاست؟ همه یاران حسینی، صاحبان بصیرت بودند؛ اما او بصیرت را بیشتر نشان داد. در روز تاسوعا، مثل امروز عصری، وقتی که فرصتی پیدا شد که او خود را از این بلا نجات دهد؛ یعنی آمدند به او پیشنهاد تسلیم و امان‌نامه کردند و گفتند ما تو را امان میدهیم؛ چنان برخورد جوانمردانه‌ای کرد که دشمن را پشیمان نمود. گفت: من از حسین جدا شوم!؟ وای بر شما! …

نخستین پاسخ وفادارانه: زنده ماندن پس از امام هرگز

اول‌کسی که درمقابل این حرف‌ها پاسخ داد، اباالفضل العباس بود؛ «بَدَاَهُم بِهذَا القَولِ العَبّاسُ بنُ عَلِیٍّ عَلَیهِ‌السَّلام» عباس‌بن‌علی علیه‌السلام بلند شد ایستاد، گفت: «وَلِمَ نَفعَلُ ذَلِکَ» برادر! ما چرا این کار را انجام بدهیم؟ «لِنَبقَىٰ بَعدَ ذَلِکَ» برای اینکه چند روزی بعد از تو بیشتر زنده بمانیم! «لا اَرانَا اللهُ ذَلِکَ اَبَداً» خدا به ما آن روز را نشان ندهد که ما بعد از تو زنده بمانیم، تو کشته بشوی و ما زنده باشیم. (62/7/24) اول اباالفضل العباس و بعد برادرهایش و بعد بقیۀ اصحاب (52/11/13) اظهار آمادگی کردند. امام حسین علیه‌السلام برای آنها دعا کرد. و به آنها گفت و خبر داد که همۀ شما فردا در این بیابان شهید خواهید شد. (62/7/24) شب عاشورای حسین‌بن‌علی همان شبی است که در …

آخرین رزم‌آور شهید پیش از امام در راه آوردن آب برای تشنگان

آن‌طورکه از مجموع قراین به‌دست می‌آید، از مردان رزم‌آور ـ غیر از حالا کودک شش‌ماهه مثلاً، یا بچۀ یازده‌ساله ـ از رزم‌آوران، اباالفضل العباس آخرین کسی است که قبل از امام حسین به شهادت رسیده است؛ و این شهادت هم باز در راه یک عمل بزرگ، یعنی آوردن آب برای لب‌تشنگان خیمه‌های اباعبدالله الحسین است. (62/7/24)

جوانی و زیبایی و نیرومندی همراه با عبادت و آثار سجده

… ـ گمانم اختلافی نیست ـ اباالفضل العباس صلوات‌الله‌علیه یک جوان سی‌وچهارساله است. اولاً بسیار زیبارو بود، جوانی بود که وقتی در مدینه راه می‌رفت، ازبس صورتش درخشنده و زیبا و جاذب بود، به او می‌گفتند ماه، ماه بنی‌هاشم، قمر بنی‌هاشم؛ این اسم از آنجا شروع شد. سالم، شجاع، نیرومند، بدن ورزیده، قد بلند، صورت زیبا؛ از همه‌چیز، تمام. آن‌وقت با این جوانی و زیبایی، راوی می‌گوید روی پیشانی‌اش آثار سجده و عبادت شبانه بود؛ متعبّد، اهل عبادت ـ و قربان این عبادتگر ـ عبادتی که اثرش را بخشید، سجده‌هایی که برای خدا می‌کرد، او را چنان ساخت که روز عاشورا، با این‌چنین وضعی، توانست دنیایی را درمقابل شهامت خود به سجده دربیاورد. امام سجاد صلوات‌الله‌علیه می‌گوید: «رَحِمَ اللهُ عَمِّیَ العَبّاسَ» خدا رحمت کند عمویم عباس را. امام صادق می‌فرماید که عمویم عباس، مرد بایقینِ صُلب‌الایمانی بود، قوی بود. (52/11/12)

نشان دادن بصیرت با رد امان‌نامهٔ دشمن در روز تاسوعا

در این زیارات و کلماتی که از ائمه علیهم‌السلام راجع‌به اباالفضل العباس رسیده است، روی دو جمله تأکید شده است: یکی بصیرت، یکی وفا. بصیرت! بصیرت اباالفضل العباس کجاست؟ خب، همۀ اینها صاحبان بصیرت بودند، اما او بصیرت را بیشتر نشان داد که در روز تاسوعا وقتی یک فرصتی پیدا شد که او خود را از این بلا نجات بدهد، یعنی آمدند به او پیشنهاد تسلیم و امان‌نامه کردند، گفتند ما تو را امان می‌دهیم؛ آن‌چنان برخورد مردانه و جوانمردانه‌ای کرد که دشمن را پشیمان کرد. من از حسین جدا بشوم! وای بر شما! اُف بر شما و امان‌نامۀ شما! (62/7/24)

رد امان‌نامهٔ شمر و تنها نگذاشتن فرزند پیامبر در بوتهٔ امتحان

… شد، رفیقی که همراه شمر بود، بلند شد و گفت، شمر هم گفت که چند نفر از فرزندان علی، خواهرزاده‌های ما هستند، پسرعمه‌های شمر و آن دیگری بودند، اینها را امان بده، اجازه بده که اینها سالم بیرون بیایند. در آن مهلکۀ عجیب، این امان‌نامه به دست اباالفضل‌العباس رسید. آمد بیرون و گفت خدا لعنت کند تو را و امان‌نامه‌ات را؛ آن امان‌دهنده و امان را، خدا از رحمت خود دور کند. فرزند پیغمبر، با این رسالت عظیم، با این مسئولیت بزرگ، ما را در بوتۀ امتحان قرار داده، حالا او را تنها بگذاریم و بیاییم به امان تو سر ببریم! به او نمی‌گفتند بیا داخل لشکر ما، می‌گفتند تو آزادی، بیا برو، برو خانه‌ات و راحت زندگی بکن، با تو کاری نداریم. صحبت این نبود که می‌گفتند بیا در لشکر ما باش؛ ابداً! هرگز از او انتظار نداشتند که برود در لشکر آنها؛ نه، می‌گفتند تو آزادی، برو. او هم این آزادی را …

نجات یاران محاصره‌شده در میدان از صبح تا هنگام شهادت

… تا می‌دید که بین یک جمعیتی گیر کرده‌اند و یک نفر یا دو نفر سربازِ مجاهدِ فداکار محاصره شده‌اند، فوراً خودش را می‌رساند و این حلقۀ محاصره را پاره می‌کرد، می‌درید، و این چند نفر را بیرون می‌آورد. بعد از مدتی آنها می‌رفتند و کشته می‌شدند؛ زنده برنمی‌گشتند. اول صبح چهار نفر از اصحاب حسین رفتند، محاصرۀ دشمن، اینها را سخت دربرگرفت. اباالفضل العباس رفت اینها را آورد بیرون؛ تا عصر و تا همان لحظه‌ای که خودش به میدان رفت و شهید شد، کار اباالفضل العباس این بود که کسانی را که در محاصره قرار می‌گرفتند می‌رفت و نجات می‌داد. (52/11/12)

رفتن همراه امام حسین (ع) برای آوردن آب بنا بر نقل‌های معتبر

… در خیمه‌گاه نیست؛ سه روز است که آب به‌طور رسمی در خیمه‌گاه نیست. گاهی شبی، نیمه‌شبی، کسانی می‌روند یک مقدار آب برمی‌دارند، می‌آورند. لب‌ها تشنه است، آن‌هم روز عاشورا، آن‌هم عصر، بعدازظهر، با آن گرما، عطش بچه‌ها اباالفضل را بیشتر از آنچه که هست شجاعت می‌بخشد. (62/7/24) البته این نقل معروفی که در همۀ دهان‌ها هست که امام حسین علیه‌السلام اباالفضل را فرستادند برای آوردن آب، آنچه که من در نقل‌های معتبر ـ مثل ارشاد مفید و لهوف ابن‌طاووس ـ دیدم، اندکی با این نقل تفاوت دارد که شاید اهمیت حادثه را هم بیشتر می‌کند. در این کتاب‌های معتبر، روایاتی که هست این‌طوری است که در آن لحظات آخر یا ساعت آخر، این‌قدر تشنگی فشار آورد بر این بچه‌ها، بر این کودکان، بر این دختران صغیر، بر اهل حرم، که خود امام حسین و اباالفضل باهم به طلب آب رفتند. اباالفضل تنها نرفت، خود امام حسین هم با اباالفضل باهم حرکت کردند و رفتند به‌طرف همان شریعۀ فرات ـ آن شعبه‌ای از نهر فرات که در این منطقه بود ـ بلکه بتوانند آبی بیاورند.

نشان دادن وفاداری با ننوشیدن آب به یاد تشنگی امام حسین (ع)

… هنوز دارد می‌جنگد. (52/11/12) در اثنای این جنگِ سخت هست که ناگهان امام حسین احساس می‌کند که بین او و برادرش عباس در میدان جنگ، جدایی افتاد؛ لشکر بین این دو را فاصله انداخته‌اند. در همین حیص‌وبیص است که اباالفضل به آب نزدیک‌تر شده، خودش را به لب آب می‌رساند. هر انسانی در اینجا به خودش حق می‌دهد که یک کف آبی هم به لب‌های تشنۀ خودش برساند؛ اینجا آن وفاداری خودش را نشان داد؛ اباالفضل العباس وقتی‌که آب را برداشت، تا چشمش به آب افتاد، «فَذَکَرَ عَطَشَ الحُسَینِ» به یاد لب‌های تشنۀ امام حسین [افتاد]، شاید به یاد فریادهای العطش دختران و کودکان، شاید به یاد گریۀ عطش‌ناکانۀ علی‌اصغر، دلش نیامد که آب را بنوشد. آب را ریخت روی آب. (79/1/26)

نبرد برای رساندن آب به خیمه‌ها و پایداری در دفاع از دین با قطع دست

… بیرون بیاورد. آمد سوار اسب شد، راه افتاد از شریعه بیرون آمد. اطرافش را گرفتند، بنا کرد جنگیدن با کمال قدرت. برای اینکه راه را بی‌خطرتر بکند، یک راهی از میان نخلستان انتخاب کرد آمد. مدام می‌جنگید، مدام لشکریان دشمن را که به او حمله می‌کنند، تارومار می‌کند. با شوق، با نگرانی، نبادا نتواند خودش را به خیمه‌ها برساند، نبادا بچه‌های حسین منتظر بمانند و آب به آنها نرسد. در همین حین ـ که هم شمشیر می‌زند، هم نگران است ـ یک‌وقت دیدند صدای اباالفضل بلند شد: «وَ اللّهِ اِن قَطَعتُم یَمینی، اِنّی اُحامی اَبَداً عَن دینی» یعنی به خدا قسم اگر دست راست مرا قطع کردید، من از دین خودم دست نخواهم کشید. نقل می‌کنند که امام حسین علیه‌السلام..ناگهان صدایی شنید از وسط نخلستان، صدای اباالفضل، برادرش را که فریاد می‌زند: «یا اَخا اَدرِک اَخاکَ» یعنی ای برادر! برادرت را دریاب. (62/7/24)

رفتن به میدان با سلاح کامل نه برای جنگ بلکه برای آوردن آب

… ای پسر! اگر شمشیرت در دست تو بود، هیچ‌کس جرئت نمی‌کرد به تو نزدیک بشود. اگر شنیده‌ایم که سر تو را با ضرب عمود شکافتند، این به‌خاطر این است که شمشیر در دست تو نبوده است. واقعه و حادثه را آن‌چنانی که هست، آن‌وقت این مادر داغ‌دیده در شعر می‌آورد و بیان می‌کند. حقیقت قضیه هم همین است، اباالفضل با شمشیر، با جَهاز کامل، با قدرت، به‌طرف میدان جنگ می‌رود، اما نه برای جنگیدن؛ اباالفضل می‌رود تا برای فرزندان برادر که از تشنگی به جان آمده‌اند و فریاد «وا عَطَشاه» آنها بلند است آب بیاورد. (62/7/24)

مراجعه به امام برای دستور در برابر خواست دشمن

بعد آقا، اباالفضل را فرستادند. جان به قربانت ای اباالفضل العباس! آمد گفت چه می‌گویید؟ گفتند آمدیم بگوییم اگر حاضر نیستید بیعت کنید، حاضر نیستید که دست در دست امیر بگذارید، بجنگید. گفت خب، حالا صبر کنید. صبر کردند. گفت بروم ببینم آقا چه می‌گوید، اماممان چه دستور می‌دهد. برگشت آمد و گفت: یابن‌رسول‌الله! اینها حرفشان این است که اگر حاضر نیستید تسلیم بشوید، ما آمده‌ایم بجنگیم. [امام گفتند: بگو امشب] جنگ نکنند. علت چیست؟ آیا یک شب بیشتر زنده‌ماندن از نظر حسین غنیمت است؟ ابداً! حسین فرزند همان کسی است که می‌گفت: «وَ اللهِ لَابنُ …

مفتخر بودن تا ابد به پرچمداری کربلا

روز ولادت قمر بنی‌هاشم حضرت ابی‌الفضل‌العباس سلام‌الله‌علیه را که تا ابد مفتخر به پرچمداری کربلاست به جانبازان عزیز کشور که نامشان مفتخر به تقارن با این روز است، تبریک عرض میکنم. شما جانبازان، مجاهدان فداکار و شهیدان زنده‌اید. چشم و دل شما با پاداش الهی روشن خواهد شد ان‌شاءالله. از خداوند متعال برای شما و خانواده‌های صبورتان که خدماتشان در شمار برترین حسنات است، سلامت، عزت، ثبات قدم و عافیت نیکو مسألت میکنم.

برادری مورد اتکای امام حسین (ع)

سوم: نوع قربانی‌ها. قربانی‌ای مثل ابوالفضل، برادری آن‌طور مورد اتکای انسان؛..قربانی‌ای مثل علی‌اکبر، جوانی با آن معرفت، با آن خصوصیات؛ بچه‌ای مثل علی‌اصغر؛ قربانی‌ای مثل عبدالله‌بن‌حسن؛ این‌هم نوع قربانی‌ها.