رفتن به محتوای اصلی

حجاب

نام‌های دیگر: پوشش اسلامی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

پوشش اسلامی زنان و جایگاه آن در جامعه.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در اجتماع دانش‌آموزان ممتاز شرکت‌کننده در اوّلین دوره‌ى مسابقات نهج‌البلاغه‌— ۱۳۶۵/۰۵/۳۰

سیر زمانی

از ۱۳۶۵ تا ۱۴۰۴
۱۳۶۵۱۴۰۴

فقط سال ۱۳۶۹همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

مسئله‌ی حجاب به معناى منزوى کردن زن نیست. اگر کسى چنین برداشتى از حجاب داشته باشد، برداشتى است کاملاً غلط و انحرافى. مسئله‌ی حجاب به معناى جلوگیرى از اختلاط و آمیزش بی‌قیدوشرط زن و مرد در جامعه است؛ که این [اختلاط] به ضرر جامعه و به ضرر زن و مرد ‌- هر دو؛ بخصوص به ضرر زن ‌- است. و حجاب به‌هیچوجه مزاحم و مانع از فعّالیّتهاى سیاسى و اجتماعى و علمى هم نیست؛ دلیل عینى آن هم شماها هستید. شاید یک عدّه‌اى تعجّب میکردند، شاید هنوز هم تعجّب کنند از اینکه یک خانمى در سطح بالاى علمى، در هر رشته‌اى ‌- حالا شماها بحمدا‌لله‌ در رشته‌ی پزشکى این سطح بالا را پیدا کرده‌اید ‌- وجود داشته باشد که خودش را با تعالیم اسلامى و از جمله با مسئله‌ی حجاب منطبق کند؛ این براى بعضى باورنکردنى بود و نمیتوانستند تصوّرش را بکنند. میگذریم از برخوردهاى لوده و هرزه‌ی کسانى که حجاب را مسخره میکردند ‌- در دوران رژیم طاغوت، افراد معدودى از خانمها و دخترخانم‌ها در دانشگاه‌ها حجاب داشتند که مورد تمسخر و استهزا بودند ‌- که آن قابل این نیست که کسى بخواهد با آن برخورد کند؛ این یک برخورد غیرانسانىِ جلف و غلطى است که انسان چیزى را که خودش قبول ندارد، به لجن بکشاند و به باد استهزا بگیرد ‌- کارى که امروز رسانه‌هاى غربى دارند عیناً همین کار را میکنند، کار اَجلاف[5] را انجام میدهند؛ آنکه اصلاً محلّ بحث نیست ‌- امّا آن کسانى که اهل این جلافتها[6] هم نبودند، اهل فکر و منطق و بمیزان گفتن و بمیزان اندیشیدن و اهل این چیزها بودند، آنها هم باور نمیکردند که ممکن باشد یک خانمى مقیّد باشد به مسائل اسلامى ‌- از جمله به مسئله‌ی حجاب ‌- و بتواند مدارج علمى را طى کند و بشود عالم؛ همچنان که باور نمیکردند چنین کسى بتواند در زمینه‌ی مسائل سیاسى و اجتماعى کسى بشود؛ کمااینکه فکر نمیکردند که بتواند یک عنصر فعّال انقلابى باشد.
یک حفاظ و حجابى وجود دارد بین زن و مرد در مکتب اسلام. این به معناى آن نیست که زنها یک عالم جداگانه‌اى دارند غیر از عالم مردها؛ نه، در جامعه با هم زندگى میکنند، در محیط کار با هم زندگى میکنند، همه‌جا با هم سروکار دارند، مشکلات اجتماعى را زنها و مردها با هم حل میکنند، زنها و مردها با هم جنگ میکنند و کردند، خانواده را با هم اداره میکنند و فرزندان را پرورش میدهند، امّا آن حفاظ و حجاب در بیرون از محیط خانه و خانواده حتماً حفظ میشود. این، آن نکته‌ى اصلى است در الگوسازى اسلامى. اگر این نکته رعایت نشود، همان ابتذالى که امروز غرب دچار آن است پیش مى‌آید؛ اگر آن نکته رعایت نشود، زن از پیشتازى در حرکت به سمت ارزشها که در ایران اسلامى دیده شد، باز خواهد ماند. آن نکته را هم غربى‌ها با تمام توان مایلند رسوخ بدهند در هر جایى و نسبت به هر کسى به نحوى.
حجاب، ارزشی است منطبق با طبیعت انسان. برهنگی و حرکت به سمت اختلاطِ هرچه بیشتر دو جنس با یکدیگر و افشاء شدن اینها در مقابل یکدیگر، یک حرکت خلاف طبیعی و خلاف خواست انسانی است. شرع مقدّس اسلام هم برای این حدودی را معیّن و مشخّص کرده و کسانی که معتقد و مؤمن هستند، نمیشود که این‌طوری با حجاب برخورد کنند. البته ممکن است کسانی بیخبر و بی‌اطّلاع باشند؛ بایستی اینها را با حجاب آشنا کرد. من در همین سالهای اوّلِ انقلاب به‌وضوح دریافتم که بعضی از زنانی که محجّب هستند و خیلی قدر حجاب را نمیدانند، اینها اصلاً از حکم حجاب و فلسفه‌ی حجاب و فواید حجاب اطّلاعی ندارند؛ یعنی با اینها کمتر صحبت شده است. البته بعضیها چیزهایی نوشتند؛ سفارش کردیم، کارهایی کردند. الان هم به نظر من همین‌طور است؛ بخصوص در محیط دانشگاه. الحمدلله شنیدم که محیط دانشگاه شما، محیط خوبی است. مسؤولان دانشگاه هم، مسؤولان مواظب و مقیدی هستند؛ امیدواریم که هرچه هم میگذرد، بهتر شود.

سکوت جهان در برابر اجبار به بی‌حجابی و اعتراض به الزام حجاب در جمهوری اسلامی

شما می‌بینید در همین کشور ما یک روزی بی‌حجابی را اجباری کردند؛[18] در دنیا احدی اعتراض نکرد که چرا بی‌حجابی را اجبار میکنید. در کشور همسایه‌ی ما ترکیه بی‌حجابی را اجباری کردند[19] و تا همین اواخر هم حتّی بعضی از دولتهای ترکیه همین اجبار و الزام را ادامه میدادند ــ که نمونه‌هایی در همین اواخر دیده شد[20] ــ [امّا] هیچ کس در دنیا اعتراض نکرد و اعتراض نمیکند. بالاتر از این، در کشورهای اروپایی که خودشان را پیشرفته میدانند و مسائل حقوق بشر و آراء انسانها در ادّعا و تبلیغات برایشان حائز اهمّیّت است ــ یعنی فرانسه و انگلیس ــ اجازه ندادند که چند نفر زن مسلمان یا دختر مسلمان با حجاب اسلامی رفت ‌و آمد کنند و به مدارس بروند.[21] اینجا اجبار و الزام را جایز میشمارند و در آن ایرادی و عیبی نمی‌بینند امّا همه‌ی این محافل، جمهوری اسلامی را به خاطر اینکه حجاب را در جامعه الزامی میداند، مورد اعتراض قرار میدهند! اگر الزام زنان به شکلی از لباس و زیّ[22] ایراد دارد، ایراد آن بیشتر از این است؛ برای خاطر اینکه این به سلامت نزدیک‌تر است. لااقل این دو با یک نظر باید دیده بشوند، امّا غرب این‌جوری عمل نمیکند. جمهوری اسلامی را به ‌عنوان کشوری که لباس زنان در آن، شکل الزامی …

لزوم نمایش زن باحجاب در صداوسیما

… داستان عاشقانه‌‌‌‌‌اى بوده که در آنجا زن بالاخره همان نقش صهیونیست‌‌‌‌‌پسند و استکبارپسند خودش را دارا بوده؛ غالباً و قاعدتاً در چهره‌‌‌‌‌ى یک مادر خوب، یک همسر خوب، یک انسان کارآمد ارائه نمیشده ــ شاید مواردى هم ارائه میشده ــ باید این دو عیب برداشته بشود. ما زن را، هم بایستى باحجاب نشان بدهیم، هم سرشار از ارزشهایى که اسلام و انقلاب براى زن در نظر گرفته: نجابت زن، عفّت زن ــ مهم‌‌‌‌‌ترین مسئله، آن گوهر عفّت زن است ــ عضو اصلى و رکن اساسى خانواده بودنِ زن، عضو اصلى و رکن اساسى فعّالیّتهاى جامعه بودنِ زن، تأثیر زن در رشد جامعه، تأثیر زن در رشد مردها، تأثیر زن در واقعیّتهاى گذشته‌‌‌‌‌ى ما از قبیل انقلاب و جنگ و غیره؛ اینها باید نشان داده بشود در فیلم و در سریال و در شعر موسیقى و در برنامه‌‌‌‌‌ى خانواده و در برنامه‌‌‌‌‌ى «سلام صبح بخیر» و در همه‌‌‌‌‌ى برنامه‌‌‌‌‌ها؛ اینها بایستى ارائه بشود، هم در اجرا، هم در تهیّه‌‌‌‌‌ى برنامه. سیاست‌‌‌‌‌گذارى باید ناظر به این چیزها باشد، …

بدحجابی و فساد معلول باورهای غلط و علاج آن با کار فرهنگی اسلامی

… فاصله‌هاى عجیبى با ورود فرهنگ اروپایى تشدید شد. و این حساب‌شده بود، محاسبه‌شده بود، پیش‌بینى‌شده بود؛ به یک قصدى و با یک نیّتى اروپایى‌ها ــ یعنى آن سردمداران سیاستهاى غربى؛ منظورمان مردم اروپایى نیستند ــ غالباً صهیونیست‌ها و استعمارگرها این کار را کردند؛ این را باید بزدایند و این نمیشود مگر با ارائه‌ى بحثهاى اسلامى و کارهاى اسلامى؛ اگر این بشود، این مشکلاتى که حالا گاهى اوقات مطرح میشود ــ بدحجابى و رواج فساد و فحشا و این چیزها ــ به خودى خود ریشه‌اش کنده خواهد شد. اینها غالباً معلولند و علل، همان باورها و فرهنگها هستند که باید روى آنها کار بشود.

لزوم برخورد با تحقیرکنندگان دختران باحجاب در دانشگاه

… هر کس معلّم باشد، ما از علم او استفاده میکنیم، ولو کسى که ما را قبول نداشته باشد، علمش را بگوید، ما مى‌نشینیم با کمال تواضع از علم او استفاده میکنیم و نظام [هم] استفاده میکند از علم او، امّا آنجایى که بنا است تعیین‌کننده باشد در اداره‌ى امور دانشگاه، ابداً. اگر کسى به دختر چادرى یا باحجاب با نظر تحقیر نگاه میکند، تحقیرش کنید؛ ملاحظه نکنید؛ اگر کسى به جوان حزب‌اللهى که ریش دارد، با نظر تحقیر نگاه میکند و دورش میکند ــ حالا این گزارشهایى که گاهى به ما از گوشه و کنار رسیده، اگر راست باشد؛ اگر راست نیست که هیچ ــ او را تحقیر کنید.

حساسیت دوگانهٔ جهان به تعرض در جهت حجاب و کشف حجاب

… که به جایى نزدیک نشود این حرفى که ما داریم کلّى میگوییم، امّا الان در دنیا تفکّراتى هست که جادّه‌صاف‌کن تسلّط استعمارى نوع جدید آمریکا و اروپا است بر همه‌ى دنیا؛ یعنى ایجاد جوامع دموکراسى به سبک غربى؛ همین چیزى که شما مى‌بینید که دنیا روى آن حسّاس است؛ یعنى اگر چنانچه یک ذرّه نسبت به لباس کسی در جهت ایجاد حجاب، اندکى تعرّض بشود، همه‌ى دنیا را غوغا برمیدارد؛ اگر صد برابر آن تعرّض بشود به لباس کسى در جهت کشف حجاب، یک‌صدمِ آن در دنیا غوغا نمیشود! این امروز یک واقعیّتى است.

حساسیت دنیا به پوشش زن و تمسخر مخالفان عریانی

… نه اینکه همه، امّا هست، وجود دارد؛ روى ظلم کردن داخل خانواده از سوى مرد به زن خیلى حسّاسیّتى در دنیا نیست. آمارهایى که نشان میدهند، نشان‌دهنده‌ى این است که پدرها و شوهرها در خانواده‌هاى آمریکایى و اروپایى، خیلى راحت به فرزندانشان، به همسرانشان ظلم میکنند؛ خیلى جنجالى هم روى این در دنیا نیست، امّا روى پوشش زن حسّاسیّت هست. اگر یک کسى، یک شخصیّتى، یک فیلسوفى یا یک نظام و یک سیاستى، با عریان بودن زن مخالفت کند، این را هُو میکنند در دنیا؛ این‌‌جورى است. روى بسیارى از فسادها، بسیارى از روشها و عادات حسّاسیّتى نیست. اگر یک کشورى به ‌عنوان یک سیاست با مشروبات الکلى مخالفت بکند، این را در دنیا هُو میکنند، لبخند تمسخر میزنند، او را مرتجع مینامند. این فرهنگِ کجا است؟ این عریانى زن به‌ عنوان یک سنّت، …

اهمیت مسئلهٔ روابط زن و مرد و رد فرعی شمردن آن

… وجود نداشت؛ این را غربی‌ها وارد کردند. جمهوری اسلامی در مقابل این ایستاد. جمهوری اسلامی از اوّل اعلام کرد که معتقد به روابط بی‌بندوبار زن و مرد نیست؛ معتقد به وجود حجاب میان زن و مرد است؛ معتقد به روابط اسلامی میان زن و مرد است و بر این مسئله پافشاری کرد. به نظر بعضی‌ها این یک مسئله‌ی فرعی است، یک مسئله‌ی جزئی است، در حالی که اشتباه میکنند؛ این بسیار مسئله‌ی مهمّی است.

ممانعت از روسری سر کردن دختران مسلمان در انگلیس و فرانسه

… میکنیم؟ ما با مردم آفریقاى جنوبى چه قوم‌وخویشى‌ای داریم؟[5] ما از این مظلومانى که در مناطق مختلف جهان به ‌خاطر سیطره‌ى حکومتهاى خبیثِ على‌الظّاهر دموکراسى و باطناً فاشیستى و عملاً فاشیستى، جرئت نمیکنند مظاهر اسلامى خودشان را رعایت کنند [چرا دفاع میکنیم]؟ دیدید در انگلیس و در فرانسه براى روسرى سرکردن، به دختر مسلمان اجازه نمیدهند. مأمورین در آمریکا مسلمانى را براى انجام فرایض مذهبى، جلوى چشم مردم کتک میزنند که چرا نماز خواندى در فرودگاه! ما چرا از اینها دفاع میکنیم؟ هر جا مظلومى صدا بلند میکند، استغاثه میکند، ما چرا احساس تکلیف میکنیم که هر جور ممکن است به کمک او بشتابیم و لااقل فریاد …

جرئت دختر مسلمان بر حجاب در قلب دنیای کفر

… چطور میتوانند روحیه‌ى مسلمانها را که با انقلاب به آنها برگشته، دوباره از آنها بگیرند؟ ۱۵۰ سال دیگر کار لازم دارند. کِى مسلمانان انگلیس به خودشان قدرت میدادند و جرئت میدادند که بیایند در خیابانها، هزارهزار حرکت کنند و سخن حقّ خودشان را با صداى بلند بیان کنند؟ کِى یک دختربچّه‌ى مسلمان جرئت میکرد در قلب دنیاى کفر و فساد، داعیه‌ى مسلمانى و حجاب مسلمانى داشته ‌باشد؟ اینها روحیه‌اى است که شما دادید، انقلاب شما داد، امام شما داد، این جنگ پُربرکت شما داد به همه‌ى مسلمانان عالم. مقاومت شما، قیام شما، روحیه‌ى پولادین شما، سخن حقّ شما و مشت گره‌کرده‌ى شما، مسلمانهاى دنیا را زنده کرد. استکبار نمیتواند این را علاج کند. ما ضربه …