… درد بزرگ بشریّت سر تافتن از اطاعت خدا است؛ درد بزرگ بشریّت ظلم است؛ این است که بعضى از افراد در محیط بشرى، خود را بر بعض دیگر برتر بشمرند؛ تبعیض است. این دردهاى بشرى از اوّل خلقت انسان، از زمان حضرت آدم و از ماجراى پسران آدم تا همیشه در دنیا وجود داشته است. درد بزرگ انسان جهل است که بر اثر جهالت، بر اثر ناآگاهى راه را خطا میکند و راه هدایت را نمیشناسد؛ پیغمبران را نمیشناسد؛ با کوتهبینى خود، آنچه را ناصواب است، صواب میپندارد. در همین سورهى مبارکهى علق، باز بلافاصله بعد از افتتاح سوره [میفرماید]: إقرَأ وَ رَبُّکَ الاَکرَم؛[7] خداى تو کریمترین است و نشانهى کرم او این است که: اَلَّذی عَلَّمَ بِالقَلَم؛[8] تعلیم انسان، آگاهى دادن انسان، قلم را سپردن به انسان، در این سوره یادآورى …