نقد کتاب «التاج» به سبب بدآموزیهای مربوط به حکومت سلطنتی
کتابی دارد جاحظ به نام «التاج [فی اخلاق الملوک]» دربارۀ اخلاق حکومت ـ من این کتاب را خواندهام، شاید بعضی جاهای آن را مکرر هم خوانده باشم ـ یکی از نویسندگان و هنرمندان و ادبای معروف عرب در دوران عباسی، همین جاحظ است. این کتاب را پر کرده از بدآموزیهای مربوط به آنچنان سیستم حکومتیای. حالا البته بعضی میگویند این برای جاحظ نیست، خدا کند که برای او نباشد این کتاب، واِلّ اگر این کتاب حقیقتاً نوشتۀ جاحظ باشد، ننگی است برای جاحظ. او میگوید پادشاه، حاکم اگر بتواند، باید حتی در آبوهوا هم حساب خودش را از مردم دیگر جدا کند. یعنی آن هوایی که او استنشاق میکند، اجازه ندهد دیگری از آن هوا استنشاق کند، البته خب، چنین چیزی میسور نیست. آن روزها میسور نبوده، شاید حالا یکوقتی در آینده میسور …