رفتن به محتوای اصلی

تهمت

نام‌های دیگر: افترا

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

نسبت دادن ناروای گناه یا جرم به دیگران و حکم و پیامد آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در خطبه‌های نماز جمعه تهران— ۱۳۵۹/۰۳/۰۹

سیر زمانی

از ۱۳۵۹ تا ۱۴۰۱
۱۳۵۹۱۴۰۱

فقط سال ۱۳۵۹همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

خب، در مسئله‌ی اخلاق، این نکته را هم عرض بکنم - این را بعداً میخواستم عرض کنم؛ چون میترسم وقت بگذرد، جلوتر عرض میکنم؛ زیرا جزو اساسی‌ترین مسائل است - پرهیز از قول به غیر علم، از غیبت، از تهمت. من خواهش میکنم شما جوانهای عزیز به این مسئله اهتمام بورزید. همین طور که در زمینه‌های مختلف اهتمام به طهارت عملی دارید - به نماز اهتمام دارید، به روزه اهتمام دارید، به پرهیز از تعرضهای جنسی اهتمام دارید - به این مسئله هم اهتمام داشته باشید. اگر چنانچه ما چیزی را به کسی نسبت بدهیم که در او نیست، خب این میشود تهمت. اگر چنانچه چیزی را بگوئیم که به آن علم نداریم؛ مثلاً یک شایعه است - یک نفری یک حرفی را از قول یکی نقل میکند، ما هم همان را دوباره تکرار میکنیم - خب، این کمک کردن به شایعه است، این شایعه‌پردازی است؛ قول به غیر علم است. قول به غیر علم، خود قولش هم اشکال دارد، عمل کردن به آن امر غیر معلوم و بدون علم هم اشکال دارد؛ «و لا تقف ما لیس لک به علم».[4] «لا تقف»، یعنی چیزی را که علم به آن نداری، دنبال نکن، دنبال نرو. دنبال کردن، هم در زمینه‌ی عمل هست، هم در زمینه‌ی گفتار هست. وقتی شما یک چیزی را گفتید که به آن علم ندارید، این هم اختفاء امری است که انسان به آن علم ندارد. لذا دنبالش میفرماید: «انّ السّمع و البصر و الفؤاد کلّ اولئک کان عنه مسئولا».

متهم کردن شتابندگان به سوی حکومت عدل اسلامی به کهنه‌پرستی و وابستگی

… حال خود مضر میدانستند، و به ‌وسیله‌ى ایادى ناپاکشان، در همین میدان توپخانه‌ى امروز، شیخ فضل‌الله‌ نورى، عالِمى در حدّ مرجعیّت تقلید، و روحانى پیرمردى در سنین نزدیک به هفتاد سالگى، بر سر دار رفت و به شهادت رسید. البتّه کسانى خون گریستند امّا کسانى هم کف زدند! البتّه کسى نگفت شیخ فضل‌الله‌ نورى مرد خادمى بود، مرد آزادى‌خواهى بود و ما به جرم مسلمان بودن او را میکشیم، بلکه شیخ فضل‌الله‌ را اوّل متّهم کردند به ضدّ مشروطه، و بعد او را کشتند. و همیشه همین‌ طور است؛ همیشه کسانى را که میخواهند از هدفها و آرمانهاى عالىِ انسانى‌شان دور کنند، همیشه هر گاه میخواهند شتابندگان به ‌سوى حکومت عدل اسلامى را متوقّف کنند، آنها را به کهنه‌پرستى، به وابستگى، به ضدّیّت با آرمانهاى دموکراسى متّهم میکنند؛ و شیخ فضل‌الله‌ قربانى عدالت شد.