دستهایی در کار برای ایجاد اختلاف شیعه و سنی در عراق
چیزی که اخیراً موجب نگرانی شدید است قضایای واصله از عراق است یکی راجع به مطالبی که از عارف بروز کرد راجع به تجدید مسجد امویین که موجب سر و صدایی شده است و به اختلاف بین شیعه و سنی دامن میزند و ناگزیر دستهایی در کار است برای ایجاد اختلاف و یکی راجع به ملی نمودن بسیاری از موسسات از قرار مذکور و تاکنون از طرف علمای آنجا هیچ اعتراضی نشده است و اینجا هم که حالش معلوم است نمیدانم سرکار عالی در این موضوع فکری فرمودید در هر صورت این امور باعث میشود که در ایران نیز نظایرش بروز کند و باید در این امر تفکر کرد. از خداوند تعالی سلامت و عظمت حضرتعالی را خواستار است. والسلام علیکم و رحمهالله و برکاته.
صدمهٔ تفرقه و خلاف به دین و دنیای همه و بهرهگیری دشمن از آن
از حضرت عالی مستدعی هستم اگر صلاح میدانید شما- بدون اینکه اشاره باشد به اینکه بنده عرض کردم- آقایان را نصیحت فرمایید که تجدید نظر در اقدامات خودشان بفرمایند. خدا میداند تفرقه و خلاف، به دین و دنیای همه صدمه میزند و دشمن از فرصت نتیجه میگیرد ...[2] الّا به اصلاح ما استَطَعتَ و ما توفیقی الّا بالله و السلام علیکم و رحمه الله.
تفرقهافکنی میان روحانیت مایهٔ خلل در اسلام و کامیابی استعمار
… بزرگ وارد بشود، معاقَبید پیش خدای تبارک و تعالی؛ توبهتان مشکل است قبول بشود، چون به حیثیت اسلام لطمه وارد میشود. اگر کسی به من اهانت کرد، سیلی به صورت من زد، سیلی به صورت اولاد من زد، و الله تعالی راضی نیستم در مقابل او کسی بایستد دفاع کند؛ راضی نیستم. من میدانم، من میدانم که بعض از افراد یا به جهالت یا به عمد میخواهند تفرقه ما بین این مجتمع بیندازند. تفرقه بین این مجتمع معنایش این است که در اسلام خدای نخواسته خلل واقع بشود؛ استعمار به آرزوی خودش برسد
لزوم خودداری جوانان متعصب و طلاب تازهکار از تفرقهافکنی
… دست جُهال متعصب به قصد شوم خود برسند، خطا کردهاند. این جانب، که یک نفر از خدمتگزاران علمای اعلام و ملت اسلام هستم، در موقع خطیر و برای مصالح بزرگ اسلامی حاضرم برای کوچکترین افراد تواضع و کوچکی کنم، تا چه رسد به علمای اعلام و مراجع عظام- کثّر الله امثالهم. لازم است جوانهای متعصب و طلاب تازه کار از زبان و قلم خود جلوگیری کنند؛ و در راه اسلام و هدف مقدس قرآن از اموری که موجب تشتت و تفرقه است خودداری نمایند. علمای اعلام برای خاتمه دادن به هرج و مرج و بینظمیها در فکر اصلاح عمومی هستند، اگر دولتها مجال فکر به ما بدهند؛ اگر گرفتاریهایی که از ناحیه هیات حاکمه پیش میآید و ناراحتیهای روحی مجال تصفیه و اصلاح داخلی به ما بدهد. این نحو گرفتاریهاست که ما را از مسیر خود، …
اشتباه بودن تلاش برای جدایی میان علما، مردم و دین
… و دین از بین برود. اما اگر چنین کنم باید نابودم کنند، بیرونم کنند. مردم کاملًا حواسشان جمع است. مردم دیندار، آدم خدمتگزار به دین میخواهند؛ هر کس برجسته تر شد، او را دوست میدارند. علاقه مردم به ما برای دین است. این ابراز علاقه، برای اظهار علاقه به دین است. اشتباه میکنند آنهایی که میخواهند بین علما و مردم و دین جدایی بیندازند؛ آنها رسوا شدند سید ضیاء[2] به شاه گفته است، گرفتن این مرد، اشتباه بوده؛ آزاد کردن او هم اشتباه بوده.
پاشیدن تخم نفاق و بدبینی میان همه
… گرچه آقای حکیم را نمیخواستند؛ اما مایل بودند که مرجع تقلید، در نجف باشد که مزاحم کارشان نباشد؛ ولی نشد. از گرفتن من سودی نبردند؛ چنانکه آقای پاکروان[4] گفته بود: گرفتن خمینی اشتباه بود، ما میبایست ایادی او را قطع میکردیم؛ و الان ایادی مرا قطع میکنند. و دارند تخم نفاق و بدبینی بین همه میپاشند. باید امروز متحد بود و من تصمیمی گرفتهام و آن این است که شما علمای ایران در شب یکشنبه جلسه داشته باشید و دور هم جمع شوید. من این کار را از قم [شروع] کردهام و تشکیل جلسه دادهام و نوشتهام که تمام علمای ایران در این شب جلسه داشته باشند و به کربلا و نجف هم …