با توجه به اختلافات منطقه بروجن و سابقهای که جنابعالی در آن منطقه دارید، مقتضی است مسافرتی بدانجا بکنید و از نزدیک به وضع محل و مشکلات رسیدگی نموده و در رفع آنها بکوشید. و به هر نحو صلاح میدانید با همکاری افراد ذی صلاح در آن منطقه و جلوگیری از اختلاف و تفرقه سعی نمایید؛ و برای اصلاح وضع کمیته محل و یا انحلال آن و تشکیل سپاه پاسداران و غیره نیز با جلب نظر کمیته مرکزی و ستاد مرکزی سپاه پاسداران و سایر مراجع مربوط و تایید آنان اقدام نمایید. از خدای تعالی ادامه توفیقات جنابعالی را خواستارم. و السلام علیکم و رحمه الله و برکاته.
راه ندادن تفرقهاندازان و شتافتن به کمک دولت
… گرایش دارید، امروز تضعیف دولت و شایعهسازیها و دروغپردازیها مخالف صلاح ملت و مستضعفین، و کمک به دشمنان ملت و کشور است. و کسانی که گروهها را وادار به اعتصاب و تحصن و تضعیف دولت میکنند، مخالفین نهضت و از طرفداران اجانب و یا اعمال آنها به نفع اجانب است. این جانب از تمام قشرهای ملت عزیز تقاضا دارم که به کمک دولت- که کمک به مستضعفین است- بشتابند، و تفرقهاندازان را به خود راه ندهند؛ و در این ایام ماه مبارک، خصوصاً ایام لیالی متبرکه قدر، در محافل و مساجد اجتماع، و دعای به اسلام و مسلمین نمایند. و السلام علی عباد الله الصالحین و رحمه الله و برکاته.
اختلاف و تفرقه اساس شکست و عقبماندگی
2- خطبای محترم و اهل منبر، مردم را به وحدت کلمه و ادامه نهضت و تقوا و صبر انقلابی دعوت کنند، و از اختلاف و تفرقه- که اساس شکست و عقبماندگی است- بترسانند، و با تذکر جهاد سید مظلومین و مصیبات وارده بر آن حضرت، ملت را به مجاهده تا نهایت پیروزی و رسیدن به حکومت اسلامی به تمام ابعادش فرا خوانند. ذکر مصایب و مجاهدات مجاهدین صدر اسلام در امروز و تا ابد، اسلام را زنده نگه میدارد.
خوف شکست اسلام در صورت تفرق علما در کاندیداها
3- لازم است علمای اعلام جمیع بلاد از مرکز تا آخرین استانها و شهرستانها برای رسیدن به هدف اسلامی تشریک مساعی نمایند؛ در وحدت کلمه برای انتخاب مجلس خبرگان؛ و همه مجتمعاً در کاندیدا مشترک باشند؛ و هر یک یا هر محل کاندیدای جداگانه نداشته باشند که در این تفرّق، خوف شکست و مخاطره عقب راندن اسلام و احکام مترقی آن است.
طرحریزی دعوا میان روحانی و دانشگاهی در منابر ماه رمضان و محرم
… که دانشگاهیها یک دسته فُکُلی نمیدانم کذا و کذا. پیش آنها هم میگفتند: آخوندها یک دسته درباری هستند! این دو تا قشر را از هم جدا میکردند. نه فقط جدا، دشمن؛ این به او بد میگفت؛ او به این بد میگفت. [با] درگیری تبلیغاتی جدا میکردند این دو طایفه را از هم. طرحها بود برای این جدایی، در قبل از ماه رمضان که وقت اجتماعات است، و قبل از ماه محرّم که وقت اجتماعات است. اینها یک طرحی درست میکردند- ماها غافل و بیچاره!- طرحی درست میکردند که تمام ماه مبارک مردم را در منابر، سر آن طرح با هم دعوا میداد. دانشگاهی به اینها حمله میکرد؛ اینها به دانشگاهی. تمام ماه مبارک را به یک مسائلی که ربطی نداشت به مسائل روز و زندگی، سرِ اینها را گرم میکردند به این، و آن کنار مینشستند و به ماها میخندیدند. ما این طور بیاطلاع از مسائل روز و بیاطلاع از نقشههای شوم آنها. این هم یک باب واسعی بود که این طور [کاری] کرده …
ایجاد رقابت میان قشرها و احزاب برای جلوگیری از جامعهٔ واحد توحیدی
… از قدرتهایی که مخالف با مسیر آنهاست خائفند. و این قدرتها را با هر نحوی که ممکن است منحرف میکنند. آن دو قدرتی که مغز متفکر جامعه است دانشگاه است و روحانیین. آن دو قدرت را از هم جدا کردند، تا با نقشههای شیطانی آنها را مقابل هم قرار دادند و استفادهها کردند. چنانچه بین همه اقشار، احزاب مختلفه و جبهههای مختلف رقابتهای مختلف ایجاد کردند که نگذارند یک جامعه واحد و توحیدی ایجاد بشود. مبادا جامعه توحیدی بتواند از مقاصد آنها جلو بگیرد.
جدایی قشرها از یکدیگر، علت گرفتاریهای گذشته
… دیگر امکان ندارد یک نهضت دیگری پیدا بشود مثل این نهضت. تا آخر دیگر شکست خوردهایم. من امیدوارم که جوانهای ما یک قدری در امور تامل کنند، یک قدری آن حرارت جوانی که برای آنها هست، یک قدری بشکنند. توجه بکنند عمق مسائل را. در این سالها چه گذشت بر ما، بر شما. علت اینکه این طور شدیم چی بوده؟ علت این بوده است که ما را از هم جدا کردند. شما یک دستهای بودید ما یک دستهای بودیم، کارگر یک دستهای بود، کاسب یک دستهای بوده. هر کسی جدا و علی حده فکر میکرد. این مثل قطرههای باران که علی حده باشند، از هیچ کدام هیچ کار نمیآید، اما این قطرهها وقتی با هم شدند سیل راه میافتد، وقتی سیل راه افتاد میشکند همه بنیانها را، مثل همین قطراتی که ماها بودیم؛ وقتی مجتمع شدیم یک سیل شد و این دیوار بزرگی که هیچ کس احتمال …
نقد گروهگروه شدن کسانی که میخواهند به کشور و ملت خدمت کنند
… جای دیگر مُچَش گیر میکند. امروز روزی است که کلمه «وحدت» برای ما فایده ندارد؛ عمل وحدت لازم است. من هم هی میگویم وحدت، [اما] اگر بنا باشد که من مخالفت کنم با دیگران، یک کلمهای است؛ یک ریایی است و بیشتر نیست. فکر این مطلب را بکنید، خودتان بنشینید فکر بکنید. [با] رفقای دیگر، آنهایی که اعتقادشان این است که میخواهند خدمت بکنند به کشور، اعتقادشان این است که میخواهند خدمت بکنند به این ملت، با آنها تفاهم بکنید؛ بگویید اگر خدمت میخواهید بکنید، چرا گروه گروه میشوید؟ همه خدمت بکنید.
پرهیز از گروهگروه شدن برای استقلال و آزادی کشور
… بِحَبْلِ اللهِ جَمِیعاً وَ لَا تَفَرَّقُوا[3] امر خدا را اطاعت کنید و از آنچه نهی فرموده است، بپرهیزید. امر فرموده است که همه با هم اعتصام کنید به «حبل الله». حبل الله اسلام است. صراط مستقیم، اسلام است. ریسمان بین حق و خلق، اسلام است. و اعتصموا بِالاسلام. متفرق نشوید، گروه گروه نشوید تا مملکت شما مستقل شود؛ تا آزاد باشید. قدر اسلام را بدانید که شماها را از زاویهها بیرون آورد.
پرهیز از تفرقه برای به پایان رساندن پیروزی
… برگردانند، اگر بخواهید- و میخواهید البته- که این کشور ما تا آخر دیگر مستقل باشد، شما تا آخر آزاد باشید و منافع کشور ما دست دیگران نباشد و راه ما راه سعادت باشد، همین معنایی که اعتصام به اسلام، که حبل الله است؛ و متفرق نشدن از هم؛ همه با هم در اسلام مجتمع؛ در این راه مجتمع؛ و تفرقه بینمان نباشد.
اندیشیدن به اصول و پرهیز از تفرقه و اختلاف
پیام من به مردم کرمان این است که در مورد قانون اساسی مطالعه کنند و نظر دهند. و نمایندگان مجلس خبرگان را کسانی انتخاب کنند که از بین علمای محل باشند؛ نه چپی باشند و نه راستی، و نه مخالف اسلام که بتوانند قانون اساسی اسلام پسند را تهیه کنند. مسائل اصلی اینها هستند؛ مسائل دیگر فرعی هستند. هر شهری مسائلی دارد. باید به اصول فکر کرد، و از تفرقه و اختلاف باید اجتناب نمود. ضمن تایید مجدد نماینده خود حجت الاسلام محمد جواد حجتی کرمانی- ایشان از اشخاص صاحبنظر هستند؛ و بهتر است بیشتر اوقات خود را در زمینه مواد قانون اساسی صرف کرده و نظر خود را برای مجلس خبرگان ارسال دارند.
توطئهٔ به جان هم انداختن مردم برای بازداشتن از مراحل اساسی
… میآیند و یک مسائل دیگری طرح میکنند و گاهی هم یک مسائلی که دنبال آن ممکن است که برخوردها باشد. و در روزنامهها و مجلات هم بعضی مطالب را مینویسند که این مطالب محرک است، تحریکآمیز است. و این روی یک- آن طور که به نظر آدم میرسد- روی یک نقشه و حسابی است. یک توطئهای است که الآن ماها را یا متوجه کنند به یک مسائلی غیر از این مسائل اصلی که ما داریم، یا منحرفمان کنند به طوری که تا آخر منحرف بشویم از مسائل، یا به جان هم بیندازند، دعوامان بیندازند که آن هم اسباب انحراف است و آنها نگذارند که ما این مراحلی که الآن داریم؛ یکی بررسی قانون اساسی، یکی انتخابات خبرگان، دنبالش مجلس شورای ملی، دنبالش یا همراه او رئیس جمهور؛ که اینها اساس یک مملکت است که باید این اساس درست بشود، بعد که این اساس درست شد، روی آن مسائل دیگر باید حل بشود.
ناکامی بدخواهان در به تفرقه کشیدن صفوف فشردهٔ ملت
… که اگر چنانچه هر کس با هر عنوان در این موقع حساس به من اهانت کند و بخواهد تفرقه ایجاد کند، نباید در این موقع عکس العمل نشان دهید. در این دو روز بعض مراجعات شد که برای بعض مجلات که اهانت کردهاند عکس العمل نشان دهند، و من در این موقع حساس جایز نمیدانم. بدخواهان گمان نکنند که بتوانند صفوف فشرده ملت ما را با این دسیسهها به تفرقه بکشند. ملت ایران باید با هوشیاری این مراحلی را که داریم طی کند. اگر فرضاً به من سبّ کنند یا عکس مرا بسوزانند یا به من حمله کنند، در این موقع حساس کسی حق ندارد عکس العمل نشان دهد. دشمن در کمین است و در توطئه. میخواهند اذهان شما را از طریقی که دارید و از راهی که برای …
علاج نداشتن درد تفرقه جز به دست خود مسلمانان
باید مسلمین فکر اساسی برای خودشان بکنند و دولتهای اسلامی فکر اساسی بکنند، فکر این نباشند که چند روزی که هستند مرفَّه باشند و دارای سلطه بر کشور خودشان و این درد تفرُّق را خودشان دوا کنند؛ و الّا هیچ علاجی دیگر نیست در کار، و هیچ مجلس و هیچ کنفرانس و هیچ اجتماعی نخواهد داشت. من از خدای تبارک و تعالی خواستارم که مسلمین را عموماً و دولتهای اسلامی را خصوصاً بیدار کند؛ و بر مشکلات خودشان غالب بشوند و اسلام آن طور که هست در ممالک اسلامی تحقق پیدا بکند، آن طور که در صدر اسلام بود.
خطر دوستان نادان تفرقهافکن در کنار نقشهٔ دشمنان توطئهگر
دوستان عزیز، امروز همه چیز ما در معرض خطر است؛ خطر از جانب دوستان نادان تفرقه افکن، و با نقشه حساب شده از ناحیه دشمنان توطئهگر. بیدار شوید که حفظ پیروزی و نهضت بسیار مشکلتر از اصل آن است. از خداوند متعال، عزت اسلام و مسلمین را خواهانم.
دستور قرآن به پیوستن همگانی به خدا و پرهیز از پراکندگی
این دو تا کلمه: همه با هم وحدت کلمه و همه با اسلام. این دو تا کلمه رمز پیروزی شما بود، و عمل به آیه کریمه وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللهِ جَمیعاً وَ لَا تَفَرَّقُوا[3] در این آیه همین رمز است که همهتان با هم به خدا بپیوندید و جدا از هم نباشید؛ اجتماع با هم باشد، و توجه به خدا باشد؛ تفرقه هم نباشد در کارهایتان. این اسباب این شد که یک جمعیت کمی با نداشتن هیچ سازوبرگ جنگی، مشتی داشتند و ایمانی داشتند، غلبه کردند بر جمعیتهای بزرگ و با اشخاصی که منافعشان در خطر بود، منافع حیاتشان در خطر بود و پشتیبان او بودند. هیچ کس نتوانست این را نگهش دارد. ما تا اینجا آمدهایم، پس ما …
لزوم حفظ روحیهٔ الهی و پرهیز از افتراقها
… بسیار عزیز ما میآیند استدعا میکنند که دعا کنید ما شهید بشویم. این جوان سی ساله، بیست ساله، بیست و پنج ساله، کمتر هجده ساله، میآید میگوید که دعا کنید من شهید بشوم. این احساس، این تحولی که در جامعه ما پیدا شد، اینها رمز پیروزی ما بود، این را نگهش دارید. این روحیه، این روحیه بزرگ، این روحیه الهی- غیبی، این را حفظش کنید و از تفرقات، از این افتراقها، پرهیز کنید. من همه را دارم میگویم، من خطابم به هر جا [ست که] برسد صدایم. معنا ندارد امروز در یک مملکتی که فتحش نیمه کاره است، احزاب مختلف بگذارند استقرار پیدا بکند، بعد هر کاری میخواهند بکنند. بگذارند ما درست مستقر بشویم، اقتصادمان درست بشود، زراعتمان درست بشود، لا …
ظهور حدود صد گروه پس از پیروزی و خطر هدر رفتن زحمات
… وجود کردند. یعنی آن انسجامی که ملت به هم پیدا کرد و آن وحدتی که ملت پیدا کرد، و اجانب احساس کردند که با وحدت کلمه ملت و با قدرت ایمان، هیچ قدرتی نمیتواند مقابله کند با این قدرت، در صدد برآمدند این قدرت را تضعیف کنند؛ هم قدرت اسلامی را؛ و هم وحدت کلمه را. زحمتهای چندین سالهای که برای انسجام گروههای مختلف و برای وحدت کلمه بود، اجانب در صدد بر آمدند که به هدر بدهند این زحمتها را و با دستهای ناپاک خودشان و با بیتوجهی به بسیاری از اشخاصی که ادعای همه چیز میکنند، این زحمتها نزدیک است به هدر برود. ما گروههای مختلف را مجتمع کردیم و این سد را شکستیم و الآن گروههای مختلف، حدود صد گروه، تا کنون اظهار وجود کردهاند! و این اظهار وجود منتهی به معدومیت همه خواهد شد.
لزوم خنثی کردن طرح شیطانی اختلافافکنی در اصفهان، مشهد و تهران
این طرح شیطانی که در اصفهان ظهور کرده، و در مشهد و در تهران هم، این طرح شیطانی را خنثی کنید. سر یک نفر آدم که آیا کافر است یا مُسْلم، تو سر هم نزنید! توجه به مسائل کنید. شما را میخواهند به جان هم بریزند، و آنها نتیجه بگیرند.
درد کنونی، تفرق ما در برابر اجتماع دشمنان
این چیزی است که من خودم را موظّف میدانم در این زمان هر گروهی که میآیند همین مسائل را بگویم. برای اینکه درد این است. درد این است که الآن اختلافات زیاد، گروه گروهها زیاد. آنها دارند با هم مجتمع میشوند؛ ماها داریم از هم متفرق میشویم!
اجرای توطئهٔ جدایی این دو قشر در مشهد، اصفهان و تهران
… با شما، آنها هم این میانه بیایند استفادههای خودشان را بکنند و هیچ کس هم نباشد بگوید چرا. الآن بعد از اینکه اینها لمس کردند که یک همچو قدرتی وقتی پیدا شد، یک همچو وحدتی وقتی پیدا شد، این موجب این میشود که آنها شکست خوردهاند، پیدا شد و آنها را شکست داد. امروز توطئهها بیشتر و شاید دقیقتر باشد، و الآن توطئه است برای اینکه این قشر را از این قشر جدا کنند. در مشهد توطئهاش دارد پیاده میشود، در اصفهان هم شده است، در تهران هم هست، شاید قشرهای دیگر را هم فرو بگیرد.
تفرقه خواستهٔ همهٔ قدرتهای شرقی و غربی
… هم ایستادهاید و آن وحدت کلمهای که داشتید از دست دادید، سر هیچی! سر هیچْ وحدت کلمه را از دست بدهید، و جدا شدن شما از هم اسباب این میشود که سایر قشرها هم از شماها جدا بشوند، مختلف بشوند؛ این اختلافات اسباب این بشود که این نهضت نتواند کار خودش را عمل کند. آنکه همه خارجیها میخواهند: آنی که شرقیها و غربیها همه میخواهند، این را که شماها از هم جدا و متفرق باشید.
ظهور دستههای مختلف درست هنگام نتیجهگیری و سازندگی پس از انسجام ملت
در یک موقعی که همه قدرتها جمع شد با هم و ملت را با هم منسجم کرد، [و] الآن که وقت این است که نتیجه گرفته بشود و سازندگی بشود، در این موقع آمدند گروههای مختلف؛ دستجات مختلف؛ احزاب مختلف؛ هر کسی یک طرفی یک گروهی درست کرد؛ بسیاریشان در مقابل نهضت و در مقابل اسلام، و بسیاریش هم اسم این را نمیبرند، لکن واقعش همین طور است. اینها یک مسائلی است که حساب کردند رویش خارجیها. حساب کردند رویش آنهایی که مطالعه کردند در افکار ما، در عادات ما، در جمعیتهای ما.
نقشهٔ تازهٔ دشمنان برای جدا کردن قشرها پس از پیروزی
… با تایید خدای تبارک و تعالی و با اینکه همه مقصدشان یک مقصد الهی بود، این سد عظیمی که همه امکان نمیدانستند، ممکن نمیدانستند که این سد شکسته بشود، این سد را شکست. حالا که این سد شکسته شده و آشفتگیها ظاهر شده و دزدیهای اینها فاش شده، و بعد هم فاشتر میشود ... حالا از برای ملت، به نظر خود افراد، نوعاً یک آرامشی پیدا شده است و یک نقشه دیگری آنها دارند پیاده میکنند. یعنی آن نقشهای که قبل اسلامی بود و این قشرها را به هم نزدیک میکرد و منسجم میکرد و جوش میداد به هم، اینها فهمیدند که از این جوش خوردنِ این قوا به هم این سد شکسته شده است؛ حالا در صدد این برآمدهاند که اینها را از هم جدا کنند.
نقشهٔ جدا کردن قشرها با ایجاد احزاب و جبهههای متعدد در آغاز دورهٔ رضاخان
درست الآن آن نقشهای که اول بود به یکجور دیگر [دنبال میشود]. اوّلی که رضا خان آمد، آن نقشهای که آن وقت بود برای جدا کردن این قوا از هم، دانشگاه را از مدارس دینی، بازار را از اینها هر دو، کشاورزها را از همه، همه را علی حده علی حده، احزاب سیاسی زیاد درست میکردند، جبهههای مختلف درست میکردند، همه برای این بود که نبادا یکوقت اینها با هم مجتمع بشوند. آن وقت احساس نکرده بودند، لمس نکرده بودند مطلب را؛ لکن به طور کلی میدانستند، میفهمیدند این مطلب را، میخواستند این کار بشود. بعد که این نهضت الهی پیدا شد، این گروههای مختلف با هم جمع شدند و یک گروه پیدا شد. دیگر صحبت از این گروههای دیگر نبود. همه یک گروه …
نسبت دادن سخنان اختلافافکن در تبریز و آذربایجان به مفسدهجویان
خداوند همه شما را حفظ کند؛ موفق باشید. و من امیدوارم که این حرفهایی که در تبریز یا آذربایجان یک اشخاص مفسدی حرفهای نامربوط آنجا میزنند، امیدوارم نباشد این مسائل. من خدمتگزار همه هستم، خدمتگزار شماها هستم، خدمتگزار روحانیین هستم. این مسائل نیست. این مسائل را مفسده جوها، اشخاصی که میخواهند فساد بکنند، اینها طرح میکنند؛ و الّا دو تا مسلمان، دو تا انسان، که نمیتوانند با هم مخالف باشند.
جدا نگه داشتن اقشار جامعه از یکدیگر پیش از نهضت
چه فرصتهای خوبی برای ما در این انقلاب حاصل میشود و حاصل شده است. ما از شما عشایر و از سایر عشایر ایران و از سایر اقشار ایران جدا بودیم. ما را جدا کرده بودند؛ ما را از دانشگاه جدا کردند، ما را از قشرهای دیگر جدا کردند، از ارتش جدا کردند، از فرهنگیان جدا کردند، و از عشایر. نمیتوانستیم با هم در یک محلی مجتمع بشویم و مسائلی که لازم است با هم در میان بگذاریم؛ شما مشکلات خودتان را بیان کنید و ما هم مشکلات خودمان را. این نهضت از برکاتش این بود که این فرصت را برای ما پیش آورد که میتوانیم با شما مجتمع شویم، و میتوانیم مسائل را با …
باور بیعمقان به القائات و بدبینی حوزه و دانشگاه به یکدیگر
… یک همچو مسائلی را طرح میکردند. یا اینکه آخوندها همه درباری هستند! اینها همه برای منافع دربارها! اصلًا وجود اینها را دربارها آوردند. سلاطین این وجودها را در خارج محقق کردند! میآمدند پیش این قشر میگفتند: اینها دین ندارند! این بیدینها، یک مشت فکلی بیدین! و طوری تزریق میکردند که مع الاسف بعضی از اشخاص بیعمق باورشان میآمد. این باور آمدن اسباب این شد که این دو قشر از هم جدا شدند. این به او بدبین شد؛ او به این بدبین شد. چه دو قشری! دو قشری که مربی جامعه بودند. دو قشری که باید- جامعه را- با مساعی هم دست به هم بدهند و جامعه را اصلاح بکنند. اینها را از هم جدا کردند.
سرپیچی از مرکز و خودسری عامل تفرقه و ناکارآمدی
… بکند. مثلًا اگر بنا باشد که نظامیها آن وضع نظامشان از دست برود، نمیتوانند کاری انجام بدهند. اگر پایین دستها از آن بالا دستها اطاعت نکنند آشفته میشود؛ انسجام پیدا نمیکند. اگر بنا باشد که مثلًا پاسدارها برای خودشان یک سرپرستی که اطاعت از آن بکنند نباشد ... یا از مرکزی که باید اطاعت کنند اطاعت نکنند و همین طور خودشان هر کاری دلشان میخواهد بکنند این تفرقه حاصل میشود، این همان است که پاسدارها را و هر قوای اجتماعی را به تفرقه میکشد. مجتمع وقتی که روی یک نظام حرکت بکند کارها را از پیش میبرد. وقتی متفرق بشود، یکی از این طرف بکشد، یکی از آن طرف بکشد، این تفرقه حاصل میشود؛ تفرقه که حاصل شد،[2] نمیتوانند کار انجام بدهند. شما برای خدا تا حالا کار را رساندید به اینجا و برای خدا از این به بعد هم با هم باشید. باید نظام باشد؛ یک اطاعت. مورد اطاعت اشخاصی که مثلًا بزرگترند یا قرار داده شدهاند برای شما مثلًا [فرمانده]. اطاعت باید باشد تا نظم پیدا بشود.
تلاش بقایای رژیم برای ایجاد اختلاف با هر حیله
… آنها هم مال ملت را برداشتند و خوردند و بردند و فرار کردند. اما دستشان الآن از اینجا کوتاه است و ان شاء الله از آنها هم پس گرفته میشود، ان شاء الله. و ما آن مقداری که تا حالا کار کردیم موانع را برداشتیم؛ موانع رشد انسانی و رشد ملی و رشد طبیعی را برداشتیم. اما الآن همه موانع برداشته نشده؛ یک مقدار از این اقشارش باقی مانده و الآن دارند مفسده میکنند و با هر حیلهای که باشد میخواهند یک اختلافی ایجاد کنند.