رفتن به محتوای اصلی

تشیع

نام‌های دیگر: مذهب شیعه

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

مکتب پیروان اهل‌بیت (ع)، تاریخ و اندیشهٔ آن و رویارویی شیعیان با دستگاه خلافت.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:پیام به انجمن‌های اسلامی دانشجویان مقیم خارج (دسیسه‌های رژیم شاه)— ۱۳۵۱/۱۲/۲۴

سیر زمانی

از ۱۳۵۱ تا ۱۳۶۵
۱۳۵۱۱۳۶۵

فقط سال ۱۳۵۷همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

قرآن را که کتاب ماست و کتاب شماست، کوشش کنید که بحقیقت، کتاب باشد. کتاب ما بحقیقت باشد، نه فقط لفظاً بگوییم که «کتاب ما، قرآن است. نبی ما، رسول اکرم است. امام ما، علی بن ابی طالب است». لفظ، آسان است. آسان است که من بگویم: شیعه علی بن ابی طالبم، لکن شیعه چی است؟ آنی است که دنبال او باشید. تشییع جنازه در وقتی است که کسی جنازه که جلو است این همراهش برود. اگر او از آن راه برود، این از این راه برود، این تشییع جنازه نیست.
شیعه پیرو است. اگر بنا باشد که ما، هی دم بزنیم که شیعه‌ایم، لکن در عمل هیچ پیروی نداشته باشیم، یا پیروی‌مان بسیار ضعیف باشد، ما به حسب واقع، شیعه نیستیم، به حسب ادعا شیعه هستیم. اگر ما ادعامان این باشد که قرآن، کتاب ماست، لکن هیچ صفحه‌ای از قرآن را به آن عمل نکرده باشیم، قرآن را ادعا داریم که کتاب ما است، به حسب واقع کتاب ما نیست. اگر ما بگوییم پیغمبر، پیغمبر ما هست، ادعایش آسان است، لکن تا پیروی ازش نکنیم، نمی‌توانیم بگوییم پیام‌آوری است از خدا. اگر ما به حرف او اعتنا نکنیم، پیامبریش برای ما فایده ندارد. و اگر چنانچه به حرف اولیا عمل نکنیم، شیعه‌گریش برای ما فایده ندارد، فایده‌اش ضعیف است.
- مذهب شیعه در طول تاریخ، از زمانی که اسلام وجود پیدا کرده است توام با وجود اسلام، امام شیعه هم بوده است همراه با اسلام. و بعد هم مذهب شیعه یک مذهبی است که سیاسی- اجتماعی است. و در تمام دوره‌ها با ظالمهای وقت، با حکومتهای جابری که در اسلام بوده‌اند مثل زمان اموی و عباسی و بعد از او با حکومتهای دیگر مذهب شیعه و پیروان شیعه بودند که با اینها مخالف بودند. و مخالفتشان روی اصل ظلمی بوده است که آنها حکومت را ظلماً به دست گرفتند و با مردم رفتار جائرانه می‌کردند. و علمای شیعه و بزرگان شیعه با آنها مخالفت می‌کردند. و لهذا در طول تاریخ گرفتاری علمای شیعه و بزرگان شیعه به دست امثال امویها و امثال عباسیها و بعد از آن هم دولتهایی که به وجود آمده است، گرفتاریهای اینها زیاد بوده است. و می‌شود گفت که دائماً اشخاصی از اینها در حبس بودند. در تبعید بودند. و یک مسئله‌ای است اینکه شیعه است که در تمام امور مملکتی دخالت می‌خواهد بکند. و یک طریقه‌ای است، یک مذهبی است که اسلامی‌ است، و در همه ابعاد شئون کشور باید دخالت بکند، و می‌خواهد دخالت بکند، و می‌خواهد که دست ظالمها را از ممالک اسلامی بلکه از سر مستضعفین کوتاه کند.

مظهر مقاومت و دفاع از حق در همهٔ اعصار بی‌آنکه اهل ظلم باشد

جواب: تشیع همان طور که مظهر مقاومت بوده است در تمام اعصار، از صدر اسلام، تشیع مظهر مقاومت و دفاع از حق بوده است اما هرگز اهل ظلم و ستم نبوده است. حکومتهایی که بر اساس مذهب تشیع پیش آمده و ثبت شده در تاریخ، همان طور که ظلم را تحمل نمی‌کرده‌اند، تحمیل ظلم را هم نمی‌کنند. اگر حکومتی با قانون اسلام پیش بیاید و مذهب تشیع آن را پیش ببرد، بنا بر آن است که همین رویه را پیش ببرد. هیچ انسانی را بر اساس‌ مسلک مذهبی تحت فشار و سلب آزادی قرار ندهد. تمامی انسانها در مذهب تشیع آزادند، مستقل هستند. و بر حسْب تشیع، با تمامی ملتها و دولتهایی …

خصلت ذاتی مقاومت و قیام در برابر دیکتاتوری و ظلم

جواب: یکی از خصلتهای ذاتی تشیع، از آغاز تا کنون، مقاومت و قیام در برابر دیکتاتوری و ظلم است که در تمامی تاریخ شیعه به چشم می‌خورد؛ هر چند که اوج این مبارزات در بعضی از مقطعهای زمانی بوده است. در صد سال [اخیر] حوادثی اتفاق افتاده است که هر کدام در جنبش امروز ملت ایران تاثیری داشته است: انقلاب مشروطیت،[1] جنبش تنباکو[2] و ... قابل اهمیت فراوان است. تاسیس حوزه علمی دینی در بیش از نیم قرن اخیر در شهر قم[3] و تاثیر این حوزه در داخل و خارج کشور ایران و …

تابع دولت نبودن مذهب شیعه در همهٔ اعصار و ایستادگی و فدا کردن بزرگانش در برابر دولت‌ها

- یکی از خصوصیات مذهب شیعه، همین است که در هیچ عصری از اعصار، تابع دولت نبوده است؛ و در برابر دولتها ایستاده است. بزرگان خود را به کشتن داده است. چنین مذهبی است که می‌تواند معرف اسلام باشد و اسلام را ارائه دهد، و در برابر سایر تزهای کمونیستها عرض اندام کند و نشان بدهد که دین افیون جامعه نیست و علما تابع دولتها نیستند.

تشیع مذهب فداکاری و قیام و خون دادن برای عدالت در طول تاریخ

- برای تحصیل هر حقی البته فداکاری لازم است. مذهب تشیع، مذهب فداکاری بوده است و در طول تاریخ، مردم برای عدالت و برای حقوق از دست رفته خود، همیشه قیام کرده‌اند، همیشه خون داده‌اند. ما نگرانی از این بابت نداریم، برای اینکه اطاعت خدا می‌کنیم.

قیام شیعه با تکیه بر فرهنگ اسلام تا استقرار نظام اسلامی

… است که اگر دخالتی در امور نکند- که نباید بکند- دلیلی بر ماندنش نیست. و اگر دخالت کند که همیشه شاه چنین کرده است و با دخالتش در امر حکومت، حقوق تمامی ملت را پایمال کرده و هنگامی هم که مردم می‌خواهند حق خود را از وی بگیرند لجاجت می‌کند و دست به کشتار می‌زند. اینجاست که شیعه دست به کار می‌شود و با استمداد از فرهنگ غنی اسلام، چنین نهضت عظیمی بپا می‌کند، و تا جایگزینی نظامی که منطبق با موازین مورد قبول اسلام است از پای نمی‌نشیند.

مکتبی انقلابی، ادامهٔ اسلام راستین پیامبر (ص) و آماج حملات مستبدان

- تشیع که مکتبی است انقلابی و ادامه اسلام راستین پیامبر (ص) است همچون خود شیعیان، همیشه مورد حملات ناجوانمردانه مستبدین و استعمارگران بوده است. تشیع نه تنها زنان را از صحنه زندگی اجتماعی طرد نمی‌کند، بلکه آنان را در جامعه در جایگاه رفیع انسانی خود قرار می‌دهد. ما پیشرفتهای دنیای غرب را می‌پذیریم، ولی فساد غرب را که خود آنان از آن ناله می‌کنند نه.

مبارزه با ظلم و دولت‌های ظالم از مبانی اختصاصی شیعه

امام: یکی از مبانی اختصاصی شیعه، مبارزه با ظلم و دولتهای ظالم است. دیکتاتوری از اول پیدایش و بروز آن، شیعه علیه آن زور و ستم مبارزه کرده‌اند، کشته دادند، فداکاری کردند. و مذهب شیعه با خون خود آزادی بشر را تضمین کرده است. در سایر مذاهب، مذهبی مثل شیعه نیست که قیام علیه باطل بنماید، این از خصوصیت بارز شیعه است.