نظر من همان است که قبلًا کِراراً گفتهام: من با این تشریفات مخالفم، و برای حوزه علمیه مضر میدانم. اساسْ اسلام و تحصیل است که با این نحو زیاده رویها منافی است. و من از بعض آقایان تعجب میکنم که تو را زیر سوال بردند. من باید عرض کنم به آقایان که تا این تاریخ هیچ موردی، حتی این مورد، نبوده است که احمد بر خلاف گفته یا نوشته من بدون اطلاع من تصرفی بکند. بلی، بعضی اوقات در سخنرانیهای این جانب احمد و دیگران، حتی اشخاصی …
ناسازگاری تشریفات زمان گذشته با اسلامی بودن جمهوری
… خدمتگزار هستند. استاندارها خدمتگزار هستند. خدمت اینها بالاتر است، مسئولیت اینها هم بالاتر است. باید اینها خدمت به مردم بکنند و توجه کنند که مبادا یک وقت یک کسی احتیاج به استاندار داشته باشد، نتواند او را ببیند. این همان طاغوت است که نمیگذارد این طور بشود. اگر بنا باشد که حالا هم باز این تشریفاتی که در آن زمان بود باشد، نمیشود که ما جمهوری را اسلامی حساب کنیم.
کاستن از تشریفات و نپرداختن یکسره به سالن و ساختمان
سعی کنید معنویات را زیاد کنید و از تشریفات تا آنجا که مقدور است بکاهید. همهاش در فکر درست کردن سالن و ساختمان نباشید بلکه در فکر معنویات اسلام باشید.
خوف از اثر تشریفات و زرقوبرق بر نسلهای بعدی حوزه
… اسلام اگر خدای نخواسته هر چیز از دستش برود ولی فقهش به طریقه موروث از فقهای بزرگ بماند، به راه خود ادامه خواهد داد. ولی اگر همه چیز به دستش آید و خدای نخواسته فقهش به همان طریقه سلف صالح از دستش برود، راه حق را نتواند ادامه داد و به تباهی خواهد کشید. و با آنکه میدانیم مراجع عظام و علمای اعلام و مدرسین عالیقدر- دامت برکات وجودهم- توجه به این امر دارند، لکن خوف آن است که اگر تشریفات و زرق و برقهای شبیه به قطب مادیت رواج پیدا کند، در نسلهای بعد اثر گذارد و خدای نخواسته آنچه از آن میترسیم به سر حوزهها بیاید. لازم است آقایانی که در این امور دست دارند و متصدی این مسائل هستند توجه کنند که حد افراط را جلوگیری کنند، و هر چه میکنند در خدمت حوزههای علمی و در خدمت اسلام و علوم اسلامی باشد، و کارها تعدیل شود و از افراط و تفریط احتراز گردد. از خداوند تعالی توفیق همگان را …
نفی تشریفات و واسطه میان خود و دیگران بهعنوان خلاف ادب اسلام
… که کسی دخالت داشته در این معنا؛ و این طور نبوده است. مزاج من اولًا اقتضای اینکه خیلی بنشینم و اینجاها باشم ندارد. از جهتی جایی بیرون گرفتهاند برای اینکه من استراحت کنم. امروز هم که شنیدم آقایان اینجا تشریف میآورند، از این جهت آمدم که خدمت آقایان برسم. من عادت به تشریفات ندارم که مثلًا بین من و کسی واسطه باشد، حجاب باشد. این خلاف ادب اسلام است. من در اختیار همه آقایان هستم به مقداری که قدرت داشته باشم. یکوقت هم، قدرت نیست از باب اینکه ما شاء الله شماها جوان هستید و ان شاء الله وقتی که به پیری رسیدید، آن وقت میدانید که آن اقتضائاتی که در جوانها هست، در پیر نیست. ما حالا دیگر نفسهای آخر است که …
نفی پردهداری و تشریفات در رفتار پیامبر با مردم
… رفقایشان هم، اصحابشان هم دورشان مینشستند با هم. جوری بود جلسه که وقتی یک کسی میآمد از خارج نمیشناخت که اینها کدام یکی پیغمبرند کدام یکی غیر پیغمبر. میپرسید که کدام یکیتان [هستید]؟ وضع این طوری بود. این طور با جامعه رفتار، این طور با مردم رفتار میکردند. این طور نبود که وقتی که وارد میشود، هزار تا پرده جلو باشد، و بعد هم باید دید کجا بنشیند و سان بدهند و چه. این حرفها نبود در کار .... از آن طرف قدرت این طور بود که ایران را، آن امپراتوری بزرگ ایران را، شکست دادند، آن امپراتوری بزرگ روم را هم شکست دادند. در عین حالی که وضع یک وضع سادهای بود، بین خودشان به دستور قرآن رحمت بود، و بر دیگران شدت.
بیحاصلی تدارک تشریفات و مشاوران و اصحاب برای خود در پایان عمر
… فکری بکنم. فکرهای شما- بحمد الله تعالی- جوان و سرشار از امید است و با فکر خسته و فرسوده من جور در نمیآید. آنچه از شما میخواهم آن است که با جدیت مشغول درس و بحث، و به هیچ وجه غفلت ننمایید؛ و در خلال تحصیل به تهذیب اخلاق و تحکیم مبانی دیانت مقدسه کوشا باشید. تا بخواهید برای من فکر تشریفات و مشاورین و اصحاب باشید، من رفتهام. از قراری که از تهران نوشتهاند معلوم نیست بتوانند به شهریه ادامه دهند؛ من هم حدس میزدم. لکن آقایان چون درست اطلاع ندارند پشت هم مینویسند که زیاد کن، زیاد کن. داداش[2] دو روز سرماخوردگی داشت و تب مختصری، و بحمد الله رفع شد و امروز و دیروز درس بود و اینجا هم …