رفتن به محتوای اصلی

ترویج نماز

نام‌های دیگر: اقامهٔ نماز

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

کوشش برای گسترش اقامهٔ نماز و نقش پدر و مادر، معلمان و روحانیان در دعوت نسل نو به آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:پیام به اوّلین اجلاس سالانه‌‌ى اقامه‌‌ى نماز— ۱۳۷۰/۰۷/۱۶

سیر زمانی

از ۱۳۷۰ تا ۱۴۰۴
۱۳۷۰۱۴۰۴

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

تشکیل مجمعى از صاحب‌نظران براى «اقامه‌ى نماز» یکى از شایسته‌ترین و ضرورى‌ترین کارهایى است که باید در جمهورى اسلامى صورت میگرفت؛ زیرا برپاداشتن نماز، نخستین ثمره و نشانه‌ى حکومت صالحان است؛ و در رتبه‌ى بعد از آن است که نوبت به «زکات» به ‌مثابه‌ى تنظیم مالى جامعه و ریشه‌کن کردن فقر، و نیز امر به معروف و نهى از منکر یعنى سوق دادن به نیکى‌ها و باز داشتن از بدى‌ها میرسد؛ «اَّلَّذینَ اِن مَکـَّنّهُم فِی الاَرضِ اَقامُوا الصَّلوةَ وَءاتَوُا الزَّکـوةَ وَ اَمَروا بِالمَعروفِ وَنَهَوا عَنِ المُنکَر ...».[2] اقامه‌ى نماز فقط این نیست که صالحان، خود نماز بگزارند؛ این چیزى نیست که بر تشکیل حکومت الهى متوقّف باشد؛ بلکه باید این ستون دین در جامعه به پا داشته شود و همه‌‌کس با رازها و اشاره‌هاى آن آشنا و از برکات آن برخوردار گردند؛ درخشش معنویّت و صفاى ذکر الهى، همه‌ى آفاق جامعه را روشن و مصفّا کند و تن‌ها و جانها با هم به نماز بشتابند و در پناه آن، طمأنینه و استحکام یابند.
چندجور می‌شود احتمال داد، ممکن است همۀ این احتمالات هم درست باشد. یکی اینکه بگوییم اقامۀ نماز، به‌پا داشتن نماز، یعنی نماز را به‌صورت کامل، به‌صورت همه‌جانبه، به‌صورت تمام به‌جا آوردن، ﴿يُقيمونَ الصَّلاَ﴾. و اقامه در زبان عرب، در اصطلاحات عربی، اتفاقاً به همین معانی هم هست. یعنی کار را به‌صورت کامل انجام دادن، ﴿فَاَقِم وَجهَكَ لِلدّينِ حَنيفاً﴾[19] همۀ صورت را، همۀ وجود را به‌سوی دین برگردان، به‌صورت کامل. یک احتمال این. و واقعش هم همین است که اگر کسی نماز را اقامۀ به‌این‌معنا بکند، یعنی به‌صورت کامل انجام بدهد، با ارکان صحیح، با توجه به آموزش‌ها و الهام‌های نماز، (که من در آن مسجد[20] طی چند هفته دربارۀ نماز یک بحث‌های نسبتا ًمبسوطی انجام دادم.) اگر کسی این‌جور نماز بخواند، جداً فلاح و رستگاری در انتظار اوست.

شاهدها (۸۰ پاراگراف)

وظیفهٔ مسئولان ترویج نماز در بهره‌مند ساختن جوانان کشور و بشر متحیر از نماز

… که احساسات لطیف‌تر و روحیه‌ى آسیب‌پذیرتر دارند ــ در این بلاى بزرگ همچنان بى‌دفاع و بى‌علاجند. نیاز به رابطه‌ى معنوى با خداوند رحیم و کریم، بدین جهت، امروز براى مردم دنیا از همیشه حادتر و جدّى‌تر است و نماز برترین و کارآمدترین وسیله براى تأمین این نیاز است. بشریّت، امروز به نماز خالص و کامل و پُرشور اسلامى از همیشه نیازمندتر است و شما مسئولانِ امرِ ترویج نماز باید به کمک الهى بتوانید، نه ‌فقط نسل روبه‌رشد و بالنده‌ى جوان کشورمان، بلکه همه‌ى جانهاى نیازمند و کامهاى تشنه‌ى بشر متحیّر در سراسر جهان را اشباع کنید و از سرچشمه‌ى فیّاض نماز بهره‌مند سازید.

تبیین شأن و تأثیر نماز در فرد و جامعه به شیوه‌های رسا

۱. آشنایان با معارف اسلامى شأن نماز و روح و محتوا و گستره‌ى تأثیر آن در جان فرد و مجتمع را با شیوه‌هاى رسا تبیین کنند، و بویژه هنرمندان براى این مقصود از ابزار کارآمدِ هنر بهره بگیرند؛

نقش پدر و مادرها در آشنایی فرزندان با نماز با کتاب‌های آسان‌فهم

۲. پدر و مادرها کودکان و نوجوانان را با صورت و معناى این فریضه آشنا سازند و اگر باید از دیگران کمک گرفت، کتابهاى شیرین و آسان‌فهم را براى کودکان خود بخوانند؛

تشویق نوجوانان به نماز در نمازخانه‌های مدارس

۳. معلّمان مدارس، در هنگام نماز، نوجوانان پسر و دختر را به حضور در نمازخانه‌هاى مدارس تشویق کنند و خود پیش از همه به نماز بشتابند؛

روح بخشیدن به محیط ورزش با اقامهٔ نماز

۵. مسئولان ورزش کشور محیط ورزش را با یادآورى و اقامه‌ى نماز روح بخشند و در تعیین وقت مسابقات ورزشى، ساعت نماز را فارغ و زمین و زمان را آماده‌ى برگزارى نماز کنند؛

رعایت وقت و امکان نماز مسافران در برنامه‌ریزی وسایل سفر

۶. برنامه‌ریزان حرکت رسانه‌هاى سفرى، مانند قطار و هواپیما و غیر آن، حفظ وقت و امکان نماز مسافران را در برنامه‌ریزی‌ها در نظر بگیرند؛

آموزش ترجمه و مفهوم و روح نماز به شکل نوین و جذاب

۷. ائمّه‌ى محترم جماعات مساجد را از همیشه فعّال‌تر کنند و آموزش ترجمه و مفهوم و روح نماز را، به شکل نوین و جذّاب، در برنامه‌هاى خود بگنجانند؛

طرح بحث‌های عالمانه و عمیق دربارهٔ نماز در کتب معارف

۸. نویسندگان کتب معارف دبیرستان‌ها و دانشگاه‌ها نماز را از موضوعات مورد بحث آن کتابها قرار دهند و در آن، بحثهاى عالمانه و عمیق را در این‌ باره مطرح سازند؛

پرداختن رسانه‌ها و کتاب‌ها و برنامه‌های هنری به نماز

… جامعه‌ی اسلامی ما یافته است. اکنون بحمداللَّه در بسیاری از جاهایی که جماعت مردم در آن گرد می‌آیند، و به ویژه مراکز گردآییِ جوانان مانند مدارس و دانشگاهها و سربازخانه‌ها و بوستانها و نیز دانشگاههای دولتی و راهها و غیره، نماز، حاضر و بارز و چشم و دل نواز است. نوشته‌ها و گفته‌های بسیار در رسانه‌ها و در کتابها و درسها و برنامه‌های هنری و تبلیغی، به نماز می‌پردازد و ذهنها و دلهای کسان بی‌شماری را به این تکلیف شیرین و دلنشین، متمایل می‌سازد و به گزاردن آن وا می‌دارد.

پیشرفت ایران در حق‌گزاری نماز و پدیده‌های امیدبخش آن

… بزرگداشت نماز و گستردن و بلند کردن نام آن، دل بندگان خدا را وجد و نشاط می‌بخشد و ابرهای تیره‌ی ملال و اضطراب را از آفاق آن، پراکنده می‌سازد، و این برخاسته از ویژگی خود نماز است که مایه‌ی آرامش دلها و برطرف کننده‌ی نگرانی‌ها و دغدغه‌های روحی در نمازگزار است. باری، اینک دو سه سالی است که به همّت مردان صاحب همّتی، ایران اسلامی به سوی حقگزاری نماز پیش می‌رود. اگر چه ایرانیان مؤمن، هرگز به نماز پشت نکرده و این نعمت بزرگ خدا را ناسپاسی ننموده‌اند، لیکن حق نماز نیز غالباً چنانکه باید گزارده نشده است. و اکنون این امید کم کم در دل پدید می‌آید که در آینده‌یی - بخواست خدا نزدیک - نماز به درستی حقگزاری شود. پدیده‌های زیبایی چون: اقامه‌ی نمازهای جماعت در سطح شهرها، در میدانها و بوستانها و ورزشگاهها، ساختن تالارهای بزرگ و مناسب نماز در برخی و ساختن یا آماده کردن نمازخانه در برخی دیگر از جاها، گرد آمدن بیش از پیش مردم و به ویژه جوانان در بسیاری از مساجد، بر پا داشتن نماز جماعت در ظهر عاشورا، در میان مراسم عزاداری، نوشتن کتابهای بسیار در باب نماز و جز اینها، همه و همه برانگیزاننده‌های آن امید بزرگ است. نشانه‌ها و شاخصهایی هست که هرگاه و هرجا دیده می‌شوند می‌توان گفت: حق نماز، گزارده شده است. نخست همگانی شدن نماز است. ناسپاسی بزرگی است که کسی در محیط اسلامی به سر برد و نماز را که برترین وظیفه‌ی هر مسلمان است، به جا نیاورد. چنین کسی نزد خدا و نزد بندگان خدا …

تقدیر از تلاش پیگیر و خستگی‌ناپذیر دست‌اندرکاران ترویج نماز

خدا را سپاس که تلاش مبارک شما دست‌‌اندرکاران ترویج فریضه‌‌ى نماز به دوّمین سالگرد رسید و کارى با چنین اهمّیّت، به اهتمامى پیگیر و خستگى‌‌ناپذیر پیوست. راز موفّقیّت در دسترسى به هدفهاى بزرگ و والا، همین پیگیرى و استمرار در طلب است؛ این درس بزرگ را نیز در یکى از آثار مناجاتىِ مولاى پرهیزکاران مى‌‌آموزیم: وَ هَب لِىَ الجِدَّ فى خَشیَتِکَ وَ الدَّوامَ فِى الاِتِّصالِ بِخِدمَتِک.[2]

تلاش برای رواج نماز در محیط و تفاوت امروز با پیش از انقلاب

… این کلمات و به این حقایق دل بدهیم و با آنها آشنا بشویم. و لذا باید در آنها اندیشه کرد و آنها را باتوجه به معنا تلفظ کنیم، که اگر نماز این‌طور باشد، به انسان خیلی ترقی و تکامل میدهد و انسان را به‌طور محسوسی اصلاح میکند. این هم یکی از درجات اقامه‌ی صلوة است. پس در محیط کوشش کنید نماز بوجود بیاید و به نماز بیاعتنایی نشود، البته امروز در جمهوری اسلامی اقامه‌ی نماز قابل مقایسه با قبل از انقلاب نیست. قبل از انقلاب نماز‌خواندن یک عیب بود و در همین مسجد دانشگاه تهران یک عده‌ی بسیار محدودی میرفتند نماز میخواندند، به‌طوری که من یک وقتی کار داشتم و رفته بودم آن‌جا دنبال کسی مسجد خلوت بود و هیچکس سراغ مسجد نمیرفت مگر یک چند نفر معدودی از چند هزار دانشجو.

تحقق وعده‌های الهی به مؤمنان برای نماز با توجه و خشوع

… بعضی از بزرگان دین، در هنگام توجه شداید و مصیبت‌ها، دو رکعت نماز می‌خواندند؟ شنیدید که رسول خدا در هنگام بحران‌ها و شدت‌ها رو می‌کرد به بلال و می‌گفت: «اَرِحنا یا بَلال» بَلال ما را آسوده کن، برو اذان بگو. «اَبرِد اَبرِد یا بَلال» خنک کن دل ما را ای بَلال؛ یعنی اذان بگو.[21] واقعاً اگر کسی اقامۀ نماز بکند، با توجه، با خضوع، با خشوع، با حال، با ادراکِ آنچه دارد انجام می‌دهد و آنچه می‌گوید، و به‌قصد نتیجه‌گیریِ از نماز، هرکسی نماز بخواند، اقامۀ نماز به‌این‌معنا بکند، تحقیقاً آنچه را که به مؤمنین وعده داده شده است، برای او وجود خواهد داشت.

تفاوت به‌پاداشتن نماز با نماز خواندن

… آورده‌اند، که لازمۀ اطلاق[8] ﴿آمَنوا﴾ این است که ایمان درست مراد باشد، نه ایمان‌های ظاهری. آن‌کسانی‌که در طول زندگی خود نشان دادند که ایمان آوردند، آن‌کسانی‌که با عمل خود، ایمانشان را امضا کردند؛ پس ﴿الَّذينَ آمَنوا﴾، شرط اول این است که واقعاً مؤمن باشند. شرایط دیگری هم دارد، ﴿الَّذينَ يُقيمونَ الصَّلاةَ﴾ آن مؤمنینی که نماز را اقامه می‌کنند، نه‌اینکه نماز می‌خوانند. نماز خواندن یک چیز است، نماز را به‌پاداشتن یک چیز دیگر است. اگر می‌خواستند بگویند نماز می‌خوانند، می‌توانستند بگویند یُصَلّونَ؛ تعبیری است هم کوتاه‌تر، هم موجزتر.[9]

قدردانی از فعالان معرفی و اقامهٔ نماز و تأکید بر توصیه‌های پیشین

اینجانب‌ ضمن‌ سپاسگزاری‌ از شما که‌ به‌ کار نماز و معرفی‌ و اقامه‌ی‌ آن‌ پرداختهاید، بار دیگر بر توصیه‌هایی‌ که‌ در پیامهای‌ گذشته‌ کرده‌ام‌ تأکید می‌ورزم‌.

تشکر از خدمتگزاران و دلسوزان اقامهٔ نماز

… نیک‌ نهاد کشور را به‌ قدردانی‌ از فرصت‌ نماز که‌ فرصت‌ شکفتگی‌ معنوی‌ و پالایش‌ روحی‌ است‌ فرامی‌خوانم‌، به‌ مسؤولان‌ فرهنگی‌ و رسانه‌یی‌ و همه‌ مبلغان‌ دینی‌ اهمیت‌ ترویج‌ این‌ فریضه‌ و نقش‌ بی‌همتای‌ آن‌ در پرورش‌ فضیلتها و زدودن‌ فسادها را یادآور می‌شوم‌. و از همه‌ی‌ خدمتگزاران‌ این‌ راه‌، و دلسوزان‌ امر نماز که‌ با قلم‌ و بیان‌ و مال‌ و آبرو و حضور خود، به‌ اقامه‌ی‌ نماز کمک‌ می‌کنند صمیمانه‌ تشکر می‌کنم‌. امید است‌ همگی‌ مشمول‌ رحمت‌ الهی‌ و دعای‌ حضرت‌ بقیه‌ الله‌ ارواحنا فداه‌ باشید.

تقدیر از زحمات دست‌اندرکاران ترویج نماز

اینجانب ضمن تقدیر از زحمات شما عزیزان، که سال‌به‌سال گسترده‌تر و بارآورتر میشود، شما و دیگر مسئولان و همه‌ى ملّت عزیز را به نکات زیر توصیه میکنم: