رفتن به محتوای اصلی

تحول روحی ملت

نام‌های دیگر: تحول روحی، تحول معنوی، تحول معنوی ملت، تحول ملت، تحول ملت ایران، تحول درونی، تحول درونی ملت

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

دگرگونی درونی و معنوی ملت ایران در جریان نهضت و انقلاب.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:سخنرانی در جمع ایرانیان مقیم خارج (سقوط حتمی رژیم و تحول درونی مردم)— ۱۳۵۷/۰۸/۱۰

سیر زمانی

از ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۸
۱۳۵۷۱۳۶۸

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

در حکومت اسلامی وضع این است که شماها الآن در انتخابات بیش از حق نظارت و فراهم کردن وسائل به آن قدری که باید حکومتها فراهم کنند، بیشتر از این حق ندارید؛ که‌ خدای ناخواسته یکوقتی نسبت بدهند به اینکه اینها برای خاطر طرفداری از یک نفر آدم- فرض کن یک کاری کردند- صندوق عوض شده، این را باید خیلی توجه به آن داشته باشید. هم آزادی ملت را- راه دادن ملت را در آنجایی که می‌خواهند رای بدهند- و هم امانت در حفظ [آرا و صندوقها] که تحت مراقبت یک عده اشخاص امین از دولت و از ملت، اشخاص امین تحت نظرشان باشد که بعد صحبت نشود که خوب، این هم این رژیم و این هم این انتخابات و انتخابات اینجا هم مثل آنجا. این باید خیلی مورد توجه آقایان باشد که اصلًا یک تحولی در ایران ان شاء الله بشود یک تحول روحی. تحول روحی یعنی فرماندار خودش را «فرماندار» حساب نکند. من دلم نمی‌خواهد اصلًا این اسم را ببرم؛ چنانچه «سلطان» هم دلم نمی‌خواهد اسم ببرم. این اسم را هم اگر آقایان خودشان بنشینند با هم یک اسم بهتری، قشنگی، انتخاب کنند. من دیگر به این کار ندارم، من دوست ندارم این را، چنانچه سلطنت مثلًا سلطان. من گاهی خیلی ناراحت می‌شوم از اینکه مثلًا امام عصر- سلام الله علیه- را می‌گویند «سلطان السلاطین». خلیفه الله است. در هر صورت، عمده عمل است، حالا اسمائش خیلی مهم نیست، و لو اینکه بهتر این است که تغییر بکند، عمده عمل است که به عمل نشان بدهید که در این انتخابات که یک انتخابات ملی آزاد [است‌]. هر کس هر جا هر کس را دلش بخواهد رای بدهد. وقتی اکثریت آوردند، البته مردم صالح اسلامی را مردم قرار می‌دهند. اما هیچ تصرفی از جانب آقایان نباشد که الآن چشمهایی دوخته شده است به اینکه مناقشه کنند؛ اشکال کنند. اگر یک فرمانداری یک جایی یک کاری بکند که بر خلاف موازین جمهوری اسلامی باشد، این یکی را به همه سرایت می‌دهند؛ بعد می‌گویند فرمانداران هم این طوری هستند؛ استانداران هم این طوری هستند؛ حکومت هم اصلًا این طوری [است‌].
تحویل حال الی احسن الحال این است که ان شاء الله در این سال نو ما تغییرات روحی بدهیم، یعنی واقعاً تحول بر ایمان حاصل بشود. و او به این است که همان طوری که سیره انبیا از اول تا آخر بوده است که جنگ و صلحشان برای خدا بوده است، هیچ پیغمبری جنگ نکرد الّا برای خدا و صلح نکرد الّا برای خدا.

شاهدها (۸۳ پاراگراف)

تحول معجزه‌آسای مردم از ترس پاسبان تا ایستادگی در برابر تانک

… مختلف، شماها همه و ما همه، یک پاسبان اگر پیدا می‌شد و یک امری می‌کرد، در همین بازار تهران تو ذهن کسبه و تجّار نمی‌آمد که می‌شود مخالفت با پاسبان کرد! پاسبان آمده گفته است «4 آبان»[11] است باید همه بیرق بزنید. همه گوش و سمع بودند که هر چه این گفته عمل بکنیم. چندی نگذشت که همینهایی که از یک پاسبان می‌ترسیدند و برای خودشان هم حقی قائل نبودند ریختند در خیابان و گفتند «ما شاه نمی‌خواهیم»! این یک تحول معجزه‌آسا بود که آدمی که از یک پاسبان می‌ترسید حالا از تانک نمی‌ترسد، حالا از سربازها هم نمی‌ترسد، سرنیزه‌ها هم که می‌آورند؛ این هم معارضه با آنها می‌کنند. این یک جور تحولی بود که حاصل شد. یک تحول دخالتِ همه در مسائل روز و مسائل سیاسی. همین جمعیتی که روزنامه خواندن را در آن وقتها اشکال می‌کردند، حالا همانها منزلهایشان هم رادیو هست و هم تلویزیون هست و هم عرض می‌کنم اصلًا مشروعش هست، غیر مشروعش نیست- و هم مسائل روز طرح است. در هر جا بروید، جوانها …

برتری تحول روحی ملت بر شکستن سد رژیم

از خدای تبارک و تعالی سلامت و سعادت همه‌تان را می‌خواهم. و همین حس [اسلامی‌] یکی از اموری است که انسان به او خیلی علاقه پیدا می‌کند و خیلی مایه امیدواری است. این انقلاب روحی است که در ملت پیدا شده. انقلاب روحی بالاتر از این سدّی است که شکستید. شما از اروپا پا شدید آمدید که به مردم کمک کنید. این انقلاب روحی مهم است. این را هیچ کس نکرده الّا خدا. خدا مقلب [القلوب است.] شما در بین دست خدای تبارک، دست معنوی خدای تبارک و تعالی هستید که هر جا می‌خواهد [برمی‌گرداند آن را]. شما یک وقت مشغول کار خودتان بودید؛ در زمان [سابق‌] من مشغول طلبگی خودم بودم، شما مشغول آقایی خودتان، کی …

برتری تحولات روحی ملت بر پیروزی و ایجاد آن به‌دست مقلب‌القلوب

معجزه‌هایی که در این نهضت واقع شد همه از جانب خدای تبارک و تعالی بود، و بشر کوچکتر از آن است که بتواند این معجزه‌ها را انجام دهد. تحولات روحی که در این مدت قلیل برای ملت ما پیدا شد، تحولات قلبی، تحولات روحی، تحولات ارادی؛ هیچ کس نمی‌توانست این تحولات را ایجاد کند. آنچه که عظمت دارد این تحولات روحی است که در ملت پیدا شده، و او بالاتر از این پیشبرد و پیروزی است که ملت ما پیدا کرد. ملتی بود که در فکر سرنوشت خودش نبود، هر کس مشغول کاری بود و آنچه مطرح نبود مسائل اجتماعی کشور بود؛ در مدت کمتر از دو سال یک تحول پیدا شد که تمام قشرهای ملت افکار سیاسی پیدا کردند. مجالسی که صرف می‌شد در اموری که بیهوده بود، حالا صرف می‌شود در اموری که …

تبدیل ملت ترسان از سازمان امنیت به ملتی بی‌باک

… به یک ملتی که از تانک و توپ نترسد، نه بزرگها، بچه‌ها! یکی از دوستان من برای من نقل کرد که من شاهد بودم که یک پسر بچه دوازده، سیزده ساله سوار بر یک موتورسیکلت یا یک دوچرخه بود و با همین حمله کرد به تانک! و لو زیر تانک رفت لکن یک همچو روحیه‌ای پیدا شده بود. این خوفی که بیش از پنجاه سال بر این ملت سایه افکنده بود چطور در ظرف یکی، دو سال- البته از عمر نهضت از اول تا آخرش پانزده سال بیشتر می‌گذرد؛ لکن آنکه نهضت بود قریب دو سال است. چطور امکان داشت آن کسی که، آن ملتی که پنجاه سال خائف بود، اگر اسم «سازمان امنیت» را می‌شنید می‌لرزید، همچو متبدل شد که ریخت در خیابانها و فریاد زد «مرگ بر شاه» از هیچ چیز نترسید. چطور یک ملت متبدل شد به جوانهایش، به یک اشخاصی که آرزوی شهادت می‌کردند؟ الآن هم باز با اینکه ان شاء الله دیگر مبارزه تمام شده، الآن هم باز بعضیها می‌آیند در همین اتاق- یک شخصی همین دو روز [پیش‌] آمد- تعقیب اینکه شما دعا کن من شهید بشوم، حتی تا دم در باز تعقیب …

تحول روحی جوانان و شجاعتشان در برابر توپ و تانک کار خدا

این تحول روحی، این تحولی که در جوانهای ما پیدا شد، این دست خدا بود؛ بشر نمی‌تواند در ارواح مردم این طور موثّر باشد. آن خداست که مقلِّب القلوب است، قلبها دست اوست، متحول می‌کند. قلبهای ضعیف را قوی می‌کند، آن قلبی که از یک پاسبان‌ می‌ترسید حالا مقابل توپ و تانک می‌رود، استقبال می‌کند از مردن، از شهادت، این کار خدا بود، خدا را در این امور باید دید؛ اعتمادتان به خدا باشد، توجه‌تان به خدا باشد؛ خلق از شما پذیرفتند یا نپذیرفتند، چیزی نیست. کوششتان همین باشد که برادرهای خودتان را نجات بدهید؛ ملت خودتان را نجات بدهید. کوشش این باشد که اسلام را ما بتوانیم در این مملکت، آن طوری که اسلام هست، آن طوری که خدای …

تحول در روحیهٔ افراد میزان اصلاح و عمل به وظیفه راه آن

تحول در افراد، در روحیه افراد، میزان است، و این با این است که همه آقایان بنای بر این بگذارند که کارهایشان را روی وظیفه‌شان عمل بکنند. خودشان را ببینند در یک جمهوری اسلامی؛ ببینند در یک مملکتی هستند که راس این مملکت‌ امام زمان- سلام الله علیه- مراقبشان هست؛ مامورهای مخفی دارد؛ ملائکه الله مامورند، خودش را تحت مراقبت ببیند، بگوید که ما یک مملکتی الآن هستیم که یک مراقبی داریم معصوم، و ما تحت …

اهمیت تحول روحی ایجادشده به‌وسیلهٔ نهضت بیش از خود پیروزی

یکی از برکات این نهضت قضیه «تحول روحی» در جامعه ما هست که من مکرر این را گفته‌ام که این تحول روحی که در ایران پیدا شده است و این نهضت توانست این تحول روحی را ایجاد کند به خواست خدای تبارک و تعالی از این پیروزی که نصیب ما شده است و دست اجانب را کوتاه کردیم و دست خیانتکارها را، اهمیتش بیشتر است. این تحولات روحی به این زودی برای یک شخص هم حاصل نمی‌شود تا برسد به گروهها؛ تا برسد به سرتاسر یک کشور. شما هم ملاحظه می‌کنید که چند جور تحول، تحولهای روحی پیدا شد در این جمعیتها؛ یکی که من کراراً گفتم و باز هم تکرار می‌کنم این تحولی [است‌] که از خوف و ترس به …

تحول روحی نعمتی بزرگ که حفظ آن همه‌چیز است

این تحول یک نعمت بزرگی است که اگر ما نگهش داریم این نعمت خدا را، برای ما همه چیز هست. اول بفهمیم که نعمتی بوده، خدا داده است، ما خودمان ضعیف بودیم و خداوند ما را تقویت کرد و قوتی داد که همه قدرتهای خارجی را شکست دادید.

تحول بزرگ روحی ملت بالاتر از فتح ظاهری

و من امیدوارم که دانشگاه ما یک تبدل معنوی پیدا بکند، یک تحول پیدا کند. همان جوری که بسیاری از چیزها در این نهضت تحول پیدا کرد. و شما ملاحظه کردید که یک تحول بزرگ روحی که در ایران پیدا شد بالاتر از این فتحی بود که کردند. و آن تحول روحی این بود که یک روز پاسبان می‌آمد توی بازار می‌گفت «چهارم آبان است، همه باید بیرق بزنید» هیچ کس به خودش اجازه نمی‌داد که، توی مغزش نمی‌آمد که می‌شود با این پاسبان مخالفت کرد؛ هیچ کس! همه اطاعت؛ هر جا می‌رفت اطاعت. توی دانشگاه هم که می‌آمد اطاعت …

اهمیت تحول روحی ملت در نهضت بیش از برانداختن رژیم

و آن تحولی که در حال نهضت، در آن وقتی که مشغول به انقلاب بودند و مشغول به اقدام بودند، یک تحول روحی پیدا شده بود از برای همه قشرها که آن تحول خیلی اهمیت داشت. و به نظر من آن تحول روحی که برای ملت حاصل شد از آن تحولی که ایجاد کردند و رژیم را بیرون کردند، آن اهمیتش بیشتر است. برای اینکه آن یک تحول معنوی بود. مردم همه نسبت به هم محبت می‌کردند. از قراری که به من کراراً اطلاع داده‌اند، اینکه وقتی که آن اشخاص می‌آمدند توی خیابان تظاهر می‌کردند، از خانه‌ها به آنها همراهی می‌شد، و خود آنها، کسی می‌گفت که من دیدم که یک ساندویچ را وقتی که دست یک کسی می‌رسید تکه تکه …

تحول روحی همهٔ قشرهای ملت برتر از پیروزی انقلاب

… باید برای هر گروه صحبت کنم. لکن چون نه وقت من و نه حال من اقتضا دارد، آن جهت مشترک را که بین همه است صحبت می‌کنم. و آن مطلبی است که برای من اطمینان آور و شورانگیز است: آن مطلب مشترکی که بین شما سه گروه و سایر گروههای ایران هست این تحولی است که پیدا شده است. یک نحو تحولی در جوانهای ما، پیرهای ما، بچه‌های ما، همه قشرها، پیدا شده که این تحول موجب اطمینان خاطر است. و من بارها گفته‌ام که این تحول روحی از آن پیروزی، که خیلی هم بزرگ بود، بالاتر است. این چه تحولی است که شما جوانهایی که همه‌تان تیر خوردید، ناقص شده است بعض اعضایتان، در زحمت بودید، مع ذلک، آمدید باز عرضه می‌کنید خودتان را بر اسلام. و اینکه جان خودمان را برای اسلام حاضریم فدا کنیم. و این چه تحولی است که خانمها از راههای دور پا می‌شوند …

تحول روحی خدادادی ملت در انقلاب، برتر از غلبه بر طاغوت

یک تحولی در ایران پیدا شد- تحول روحی؛ که این تحول روحی از این غلبه‌ای که کردید بر طاغوت و او را عقب زدید، و همه دنیا به قول شما متحیر بود، این تحول از آن بالاتر بود. تحول روحی که در ملت پیدا شد، ملتی که از یک پاسبان می‌ترسید ریخت در خیابانها؛ بچه و بزرگش گفت: «ما شاه را نمی‌خواهیم». از یک پاسبان می‌ترسید دیروز؛ امروز این طور شد. این تحولْ تحول روحی بود که خداداد. یک ملتی که چَک و چَک می‌کرد در معاملاتش برای زیاد شدن و کم …

لزوم حفظ تحول روحی و از دست رفتن پیروزی با از دست رفتن آن

… روحی را حفظش کنید. حالا که رسیدیم ما به- مثلًا- یک قسم از پیروزی، و آن رفع موانع است، حالا مدتی اعتصاب شده است و مثلًا کم دخلی شده است، حالا این طور نباشد که تلافی بخواهید درآورید. تلافی آن اعتصابهایی که کردید حالا بخواهید به جان مردم بیفتید و تلافی کنید. اگر این طور باشد، آن روحیه اسلامی- الهی از دست رفته است؛ و اگر آن روحیه از دست رفت، پیروزی هم از دست ما می‌رود. این را باید حفظش کنید. این تحول روحی را باید حفظش کنید. نگویند که حالا گذشت و دیگر چطور؛ هر که برود سراغ کار خودش، و هر که سر کسب خودش! و آن طوری که هر روز تقریباً- حالا با کم و زیادتش- به ما هی می‌آیند شکایت می‌کنند که گرانفروشی چقدر شده، گرانفروشی چه شده، قاچاق‌گری چقدر شده، هروئین فروشی چقدر شده، تریاک فروشی …

حفظ تحول روحی و انسانی ملت که برتر از اصل مبارزه بود

… برای خدا اطاعت کردید؛ باقی مانده است امر دوم: فَاستَقِم کَمَا اُمِرتَ و من تَابَ مَعَکَ؛ استقامت کنید، این قیام را حفظ کنید. این تحول روحی که برای شما ملت حاصل شده است حفظ کنید. استقامت کنید، نگه دارید این تحول انسانی که بالاتر از تحولهای فعال خارجی است. این تحولی که شما را برای رسیدن به آمال مشتاق کرد که خون بدهید، این تحول انسانی که شما برای برادرانتان حاضرید جان بدهید و حاضرید مال بدهید و حاضرید وقت صرف کنید، این تحول مهم بود؛ این تحول بالاتر از اصل مبارزه بود. تحول نفسانی؛ تحول روحی؛ تحول انسانی؛ این تحول را حفظ کنید؛ مستقیم باشید، استقامت کنید. دشمن در توطئه است. دشمن در حال توطئه و نقشه است. اگر استقامت نکنید، اگر این تحول را حفظ نکنید، شاید خدای نخواسته دشمن پیروز شود. این تحول روحی، این تحول انسانی، این تحولی …

تبدیل ترس مردم از رژیم شاه به شجاعت در خیابان‌ها

شما ملاحظه کنید این تحول روحی که در ملت پیدا شد؛ همین ملت بود که یک پاسبان اگر در بازار می‌آمد بازار را می‌بست و مردم به خودشان حق نمی‌دادند که مقابل پاسبان حرف بزنند! همین ملت- همین ملت- در ظرف کوتاهی ریختند توی خیابانها فریاد زدند که «مرگ بر شاه»! همه دیوارها را پر کردند از «مرگ بر شاه»، که الآن هم آثارش [هنوز] باقی هست. این تحول که آن خوف مبدل شد به آن شجاعت که ایستادند، توپها و تانکها توی خیابانها آدم می‌کشت، مردم حمله می‌کردند به توپ و تانک و می‌گفتند اثر ندارد؛ با اینکه می‌کشت آدم را و لیکن ... روحیه ملت به طوری قوی شده بود که آنها همه آثار خودشان را از دست دادند. آن روحیه قوی ملت، که در اثر همین تبعیت از اسلام و توجه به اینکه ما اسلام را می‌خواهیم یک ملت مسْلم توجه کردند به یک نقطه و آن این است که ما جمهوری اسلامی …

شوق شهادت در مردم و موهبت الهی بودن این تحول

… رای داده، بعد هم مرده است. بچه‌هایی که رای ندادند ناراحت شده بودند! بچه‌هایی که مربوط به ما بودند ناراحت بودند از اینکه چرا ما رای نباید بدهیم. این یک مطلبی بود که خدا درست کرد مردم را. این طور اشتیاق در آنها ایجاد کرد؛ این طور شوق و شعف در آنها ایجاد کرد. این طور جانبازی در آنها ایجاد کرد که می‌آیند می‌گویند که شما دعا کنید من شهید بشوم؛ دعا بکنید بچه من شهید بشود. این تحول روحی که در مردم پیدا شد و موجب این شد که بحمد الله ملت ما پیروز شد، این تحولی بود که خدای تبارک و تعالی به فضل عنایت خودش این را نصیب کرد به ما. این را حفظش کنیم. این هدیه خداست، حفظش کنید. اگر این از دستمان برود، آن طرفیم. اگر این معنای وحدت کلمه‌ای که در اثر توجه به اسلام برای ما پیدا شد، اگر این از دست ما گرفته بشود، ما همان اشخاص ضعیف هستیم و همان اشخاصی هستیم که هیچ دستمان نیست. چهار تا تفنگی که …

تحول الهی و معجزه‌آسای مردم از ترس پاسبان تا مخالفت با سلسلهٔ پهلوی

می‌دانید که تا اینجا که نهضت آمده است، در اثر وحدت کلمه همه اقشار، و مهمتر، توجه به اسلام است. یعنی یک تحول روحی در جامعه پیدا شد، که من غیر از اینکه بگویم یک معجزه بود و یک اراده الهی، نمی‌توانم اسمی رویش بگذارم. یک مردمی که از یک پاسبان اگر در بازارهای بزرگ- مثل بازار اصفهان- یک پاسبان می‌آمد، می‌گفت «چهارم آبان»[2] باید همه بیرق بزنید، جشن بگیرید، نه اینکه مخالفت نمی‌کردند، در ذهنشان هم نمی‌آمد که می‌شود مخالفت کرد! اصلًا تو ذهن اقشار نمی‌آمد که با پاسبان می‌شود ... مخالفت کرد. در ظرف مدت کوتاهی همین مردم- یک‌ نسل دیگر نه- همینهایی که سابقاً پاسبان پیششان آن طور بود، ریختند توی خیابان و گفتند که ما این سلسله را نمی‌خواهیم. با شخصی که شخص اول مملکتْ خودش را حساب می‌کرد، مخالفت کردند. این یک تحول بود که نمی‌شود روی مسائل عادی حسابش را کرد؛ که یک تربیت طولانی شد و یک قشرهای دیگر آمدند روی کار و این کار را کردند. این یک تحول الهی بود؛ یعنی با اراده خدا این مطلب واقع شد. یک تحول …

لزوم تحول روحی و اسلامی در هر پست و پیامد آن در خیانت نکردن به کشور و محبت به برادران

... حالا باید شما کشور خودتان را مثل منزل خودتان بدانید؛ همان طوری که هر شخصی منزل خودش را وقتی می‌خواهد نظر بکند یک نظر خاصی نسبت به منزل خودش دارد، شما حالا باید نسبت به کشورتان یک همچو نظری داشته باشید. من از خدای تبارک و تعالی توفیق همه شما را خواستارم؛ و امیدوارم که در هر پستی که هستید یک تحول روحی پیدا بکنید؛ یعنی یک تحول اسلامی. وقتی که یک تحول روحی- اسلامی پیدا شد، آن وقت انسان دیگر نسبت به کشور خودش خیانت نمی‌کند؛ و نسبت به برادرهای خودش با محبت است؛ و به کارهایی که به او محول می‌شود با علاقه است. و ان شاء الله خداوند تاییدتان کند که در این وقتی که ما احتیاج داریم به یک وحدت کلمه، این وحدت کلمه را حفظ کنیم. و امید است که این ریشه‌ها یکی بعد از دیگری فتح بشوند و تصفیه بشود؛ و مملکت یک مملکت اسلامی به همه …

تحول روحی معجزه‌آسای ملت به هدایت الهی و ایستادن در برابر شاه

… مصیبتهای فوق العاده بود؛ گرفتار سلطه اجانب، گرفتار ظلم رژیم منحوس. گرفتاریهایی که به بیان درست نمی‌آید؛ گرفتاریها و خیانتهایی که تاریخ هم نمی‌تواند ثبت کند؛ چون بسیاری از آنها به طوری مخفی بوده است که برای کسی تا کنون کشف نشده است و معلوم نیست کشف شود. لکن با سپاس از خدای تبارک و تعالی، که توفیق به ملت داد و ملت را برانگیخت برای احقاق حق، و این نبود جز هدایت خدای تبارک و تعالی و اعانت ولی امر- صلوات الله و سلامه علیه- و با اعانت ولی امر و هدایت ذات مقدس حق تعالی، برای ملت ما یک تحول بزرگ حاصل شد: تحول روحی. تحولی که نمی‌توانم من برای او اسمی بگذارم، الّا اینکه تحول معجزه‌آسا بود. معجزه بود که در ظرف [مدت‌] کوتاهی یک ملتی که از سایه پاسبان می‌ترسید، شاه را به عقب بزند، و همه با هم کوچک و بزرگ؛ مقابل قدرت [او] بایستد و با مشت گره کرده، «مرگ بر شاه» بگوید .... کسی که به محیط ایران در این‌ پنجاه سال اطلاع داشته باشد، و بداند چه گذشته است بر این ملت، و چه معامله کردند با آنها و چه وضعی داشته است ملت و روحیه او چطور بوده است، باید بگوید که اعجاز واقع شد که این تحول عظیم واقع شد. همین تحول بود که ملت ما را به پیش راند …

تحول الهی و نه انسانی ملتی که از پاسبان می‌ترسید

… با یک پدری که جوانش را از دست داده بود، من مواجه شدم. نمی‌دانستم که این مصیبت بر او وارد شده، از او احوال‌پرسی کردم؛ دیدم بیشتر از میزان، دارد تشکر می‌کند و می‌گوید حالم خوب است. بعد کسی گفت که یکی از جوانهای ایشان کشته شده است و این تشکر برای این معنا بوده! این تحول روحی که در ملت پیدا شد- ملتی که از سایه پاسبان می‌ترسید- در خیابان ریخت و گفت «مرگ بر شاه!» این تحول یک تحول الهی بود نه انسانی. انسان نمی‌توانست یک همچو کاری بکند. هر کس خیال کند که فلان[1] این کار را انجام داد صحیح نیست؛ خدا این کار را انجام داد. این یَدِ غیبی بود که بر سر این ملت سایه افکند و یک ملت مظلوم را، ملتی که هیچ سازوبرگ نداشت، بر یک قدرتهای بزرگ موفق کرد و پیروزی داد و این سد را شکست.

تحول روحی ملت به دست خدا و رهایی از ترس

… است که سابق- در چند سال پیش از این- یک پاسبان می‌آمد در بازار تهران می‌گفت که یا بازار را ببندید یا بیرق بزنید. برای کسی قدرت این نبود که، اصلًا برای خودش حقْ قائل نبود که نه، می‌شود گفت نه! کی می‌گفت نه؟ تمام اقشار این طور بود که حق قائل نبودند برای خودشان. یک تحول روحی انسانی پیدا شد به دست خدای تبارک و تعالی که همین مردم سازوبرگی که آن روز از یک پاسبان می‌ترسیدند حالا دیگر از توپ و تانک نترسیدند و آمدند ریختند بر [سر زمامداران‌] و گفتند مرگ بر ... اینها از این تحول و از این وحدت کلمه وحشت دارند، وحشت دارند و به صدد این هستند که بشکنند این را. از چه راه بشکنند؟ از این راه که کمیته‌ها وقتی که می‌بینند که اینها می‌توانند استقرار نظم بدهند این را بشکنند، روحانیون اگر می‌توانند [رهبری‌] بکنند اینها را …

تحول باطنی ملت به دست خدا و لزوم حفظ آن

… و تا آخر پیروزی را ادامه بدهید، باید این رمز پیروزی را حفظ کنید؛ رمز پیروزی توجه به خدا بود. اشخاصی می‌آمدند از جوانهای برومند پیش من و مرا قسم می‌دادند که شما دعا کنید ما شهید بشویم. این عنایت خدا بود. این تحولْ تحولی بود که به دست بشر نمی‌شد انجام بگیرد. در ملتْ یک تحول روحی پیدا شد، یک تحول باطنی پیدا شد؛ این تحول باطنی به دست خدا بود، با عنایت خدا بود. یک ملتی که در چند وقت پیش از این اگر پاسبانی می‌آمد در بازار و می‌گفت باید تعطیل کنید یا باید بیرق بزنید، کسی برای خودش حق قائل نبود که مخالفت کند، به اندک وقتی به آنجا رسید که ریختند در خیابانها و «مرگ بر فلان» گفتند! اعتنا به توپ و تانک و مسلسل نکردند، …

تبدیل ملت بی‌جرئت در برابر پاسبان به ملت فریادزن «مرگ بر شاه»

… که من باید بروم، دیدید که فرودگاه را بستند. من گفتم هر وقت که باز شود من باید بروم؛ ثانیاً بستند! من گفتم که هر وقت باز شد می‌رویم. بالاخره ما آمدیم. من در تمام این مدت- از این اواخر که دیگر این طور به ذهنم‌ آمده بود- این معنا را یک مطلب الهی تلقی می‌کردم. و حالا هم همین معناست که یک ملت رنجدیده که هیچ نداشت در دستش، یک ملتی که وضعش این طور بود که برای خودش حق اعتراض قائل نبود- شما ملاحظه می‌کردید که اگر یک پاسبان می‌آمد در بازار تهران می‌گفت که «چهارم آبان»[4] است باید بیرق بزنید احدی به خودش اجازه اینکه بگوید «نه» نمی‌داد؛ در مقابل پاسبان نمی‌شد بگوید «نه»! اجازه به خودشان نمی‌دادند که بگویند «نه»، این تحول روحی در بین ملت پیدا شد که در ظرف یک سال و یک قدری بالاتر، آن ملت آن طور متحول شد به یک ملتی که در خیابانها ریخت و گفت که «مرگ بر شاه»! آنکه مقابل پاسبان برای خودش این حق را قائل نبود، همه با هم شروع کردند به فریاد «مرگ بر شاه». حتی یکی از دوستان من می‌گفت که در شیراز من توی خیابان بودم که دیدم یک صاحب‌منصبی در آنجا بود که بچه‌ها جمع شده بودند دورش و به او می‌گفتند: «مرگ بر کی، زنده باد کی»! این همین طور مانده بود در آنجا؛ وقتی که مرا دید گفت که بیا و مرا از دست این بچه‌ها نجات بده! …

تحول معنوی همهٔ طبقات در یک سال و نیم، کار دست خدا

من خدا را شکر می‌کنم که در ظرف این یک سال- یک سال و نیم، یک تحول اساسی در ملت ما پیدا شد. جوانهای ما توجه به مسائل روز پیدا کردند؛ منصرف شدند از آن- اکثر از آن چیزهایی که قبلًا بود متحول شدند، منصرف شدند. تحولهایی معنوی پیدا شد که این تحولها را نمی‌توانیم اسمی روی آن بگذاریم الّا اینکه دست خدا بود توی آن. بشر نمی‌تواند تحول روحی در همه طبقات [ایجاد کند]. این را کراراً گفتم که یک پاسبان می‌آمد یک بازار سرتاسر هر امری را که می‌کرد اطاعت می‌کردند، و برای خودشان حق چون و چرا قایل نبودند؛ نه اینکه حق قایل بودند و نمی‌کردند، اصلًا وضع روحی‌شان را این طور کرده بودند که کورکورانه باید اطاعت کرد! همان طوری که ارتش ما …

تحول معجزه‌آسای ملت از ترس پاسبان تا شعار مرگ بر شاه به نیروی اسلام

… کفچه به آن می‌زنند که زیرش رو بشود رویش زیر بشود،[8] باید متحول بشوید- همین جور تحولی که ملت ما در ظرف مدت کمی پیدا کرد؛ یک نحو تحول معجزه‌آسا که یک روز از پاسبان حساب می‌بُرد، بازارهای بزرگ ما از پاسبان حساب می‌بردند، یک روز هم از شخص اول مملکت حساب نبردند! یک روز جرات نمی‌کردند که توی خانه‌شان اسم شاه را به ناگواری ببرند، یک روز هم در خیابانها ریختند و گفتند مرگ بر این [شاه‌]! همچو متحول شد. کی این کار را کرد؟ اسلام، قوت ایمان. و الّا انسان که نمی‌تواند این کار را بکند. کار من و تو و اینها نیست که! کار اسلام است.

شکوفایی روح تعاون، انسانیت و اسلامیت، برتر از تغییر رژیم

… خوب بود، لکن باید عرض بکنم که من کوچکتر از اینم که این طور مطالب گفته بشود. این زاغه‌نشینها بودند که در خیابانها فریاد کردند و خون دادند و جوان دادند؛ و مادرهایی که چهار تا بچه داشتند سه تا بچه‌هایشان رفته بود، باز می‌گفتند که این هم اگر برود برای خداست. آن چیزی که برای من خیلی امیدوارکننده است این روح تعاون و روح انسانیت و روح اسلامیت است که در ملت ایران شکوفا شد. این تحولی که در انسانها پیدا شد، از تحولی که در این رژیم پیدا شد بالاتر است. یک روز بود که اگر یک پاسبان می‌آمد در بازار تهران، که بزرگترین بازار ایران است، و می‌گفت که «4 آبان» است و باید بازارها تعطیل بشوند یا بیرق بزنند، احدی به خودش اجازه نمی‌داد که مخالفت کند. در ذهنش وارد نمی‌شد که با پاسبان مگر می‌شود مخالفت کرد! خدای تبارک و …

تحول اعجاب‌آور ملت، سبب پیروزی و آرزوی آن برای ملت‌های اسلام

این تحول روحی اعجاب‌آور است. این تحول روحی باعث شد که این پیروزی از برای ملت ما حاصل شد. دعا کنید که خداوند این تحول را در همه ملتهای اسلام و مستضعفین پیش بیاورد، و خدای تبارک و تعالی مقدر فرماید که همه متحول بشویم. این تحول‌ روحی و این انقلاب اسلامی تحفه‌ای است که خدای تبارک و تعالی از عالم بالا برای ملت ما به هدیه فرستاد و ما باید شکر خدای تبارک و تعالی را بکنیم؛ و از عهده شکر بر نمی‌آییم. من باید شکر این نعمت را و شکر این رحمت را و شکر این محنتها را که ملت ایران …

تحول عظیم روحی ملت در شناخت و تحول عظیم‌تر در عمل

شما اکنون که از حبس کوچک به حبس بزرگ منتقل شدید، با این حقایق عجیب و لغات تازه مواجه هستید ولی از طرف دیگر با یک تحول عظیم روحی ملت از حیث شناخت، و تحول عملی عظیمتر از حیث عمل مواجه هستید. توده‌های مردم که قبل از نهضت عظیم اسلامی، نظام شاهنشاهی را مظهر ملیت و مدار عظمت کشور می‌دانست و فرمان شاه را مطاع و متبع، و از جزاف گوییهای شاهان و گویندگان درباری و مدیحه سرایی آنان، کشور را در سایه رهبری شاه مترقی و پیشرفته تا دروازه تمدن بزرگ می‌پنداشت و …

قیام مرد و زن در برابر سلاح و شکستن قدرت شاه متکی بر ابرقدرت‌ها

و نیز توده‌هایی که قبل از نهضت به امر یک پاسبان به جشن برمی‌خاست و بر بالای مغازه‌ها بیرق شادمانی می‌زد، و فرمان شاه را به دنبال جزافه‌های شعرای درباری، فرمان ایزد می‌دانست، با یک جهش اسلامی به عصیان برخاست و با مشتهای گره کرده و فریادهای «مرگ بر این سلطنت پهلوی»، مرد و زن و کوچک و بزرگ به خیابانها ریخته و در مقابل مسلسل و توپ و تانک، قهرمانانه مقاومت نموده و با فداکاری و خون جوانان برومند خود، قدرت شاهانه متکی بر ابرقدرتها را شکسته و او را مجبور به تسلیم نموده؛ ولی تسلیم او را نپذیرفته و نخواهد پذیرفت. با چه منطق ممکن است از خیانتها و جنایتهای بی‌پایان این اهریمن جهنمی بگذرد و به مقام سلطنت غیر قانونی او سرنهد؟! ما با این منطق، مخالف؛ و کسانی که با آن موافقند با ملت و ما- که خدمتگزار ملتیم- موافق نیستند. و الی الله …

فعال و متحرک شدن روحیهٔ مردم به برکت نهضت

… باز کنید، ناگوار است. الآن گاهی وقتها شکایت کردند از اینکه مثلًا فلان آقا گفته است که خوب مردم بروند و کسبشان را بکنند ... مردم ناراحت می‌شدند یا اگر یک سفارشی می‌شد که مثلًا دیگر تعطیل بس است، در حین‌ اینکه داشتند باز می‌کردند سفارش که می‌شد می‌بستند! این وضع مردم یک وضعِ خودْ کار شده است حالا. و این؛ به وجود نهضت، روحیه مردم را به درجه‌ای فعال و قوی و متحرک کرده که حالا دیگر از این که بروید سر اصل کارتان ناراحت می‌شوند و عصبی.