رفتن به محتوای اصلی
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

حاضر و نمایان شدن عمل‌ها و خصلت‌های انسان در قیامت.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:سخنرانی در جمع طلاب نجف (تهذیب نفس و حفظ وحدت)— ۱۳۴۶/۰۶/۰۱

سیر زمانی

از ۱۳۴۶ تا ۱۳۶۳
۱۳۴۶۱۳۶۳

فقط سال ۱۳۵۹همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

عمل برای نفع جامعه است؛ عمل برای رشد جوانها و جامعه است؛ و این عمل یک عمل روحانی است، یک عمل الهی است که همین صورتش در آن عالم هست و شما به آن صورتها می‌رسید در آن عالم که فوق تصور ماهاست، آن عالم همه چیزهایی که در اینجاست، مثل این صوتی که انسان این را یک جایی منعکس می‌شود و پس می‌دهد، تمام این اعمالی که ما در اینجا انجام می‌دهیم این مثل آن صوت انعکاس دارد. و بعد که ما از اینجا رفتیم به آن عمل می‌رسیم، می‌بینیم. در آیه قرآن هست که فَمَنْ یَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّهٍ خَیْراً یَرَهُ[1]؛ هر کس عمل خیری بکند همان عمل خیر را می‌بیند، خودش را می‌بیند. این عمل در آنجا به صورتهای خوب در می‌آید، به صورتهای مناسب در می‌آید، و از بعد از مرگ انسان همراه آدم است تا آخر؛ و مَنْ یَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّهٍ شَرّاً یَرَهُ[2]؛ هر کس هر مقدار، هر ذره‌ای که عمل شرّ به جا بیاورد، آن هم در آن عالم می‌بیند؛ خود او را در آن عالم می‌بیند. جهنم و بهشت از عمل من و شما موجود می‌شود؛ عمل ما ابزار کار است برای آنجا. بنا بر این هدر ندهید این عمر را؛ این عمر شریفی که خدای تبارک و تعالی به شما داده است که در اینجا کسب کنید و کارهای خوب بکنید و هدایت کرده شما را برای کارهای خوب، کارهای مفید برای جامعه، کارهای مفید برای خودتان. این برای این‌ است که خدای تبارک و تعالی علم داشته است، مطلع بوده است بر واقعیات که هر کس هر کاری بکند اینجا، همین کار [را] در آنجا خواهد دید. نظیر دواهایی که انسان اینجا می‌خورد، یا سمهایی که انسان می‌خورد در اینجا آثارش را می‌بیند، این هم در آنجا خودِ عمل را می‌بیند. آنجا دیگر انسان خودش را می‌بیند. بنا بر این، عقل انسان اقتضا می‌کند که این چند روزی که در اینجا هست، این عمرش را به هدر ندهد که از بین برود؛ بالاتر اینکه در راه شرّ و در راه بد خرج نکند که وبال گردنش بشود آنجا. اینجا هر چه کار خوب بکنید برای خودتان، برای جامعه‌تان، این [را] در آنجا ان شاء الله می‌بینید.
لکن یک جای دیگری هم هست که در آنجا شکنجه‌هایی است که ما نمی‌توانیم بفهمیم. و آن از خود اعمال است. این طور نیست که نظیر اینجا یک فراشی از خارج بیاید و شکنجه کند. خود عمل انسان چنانچه صالح باشد، خود آن عمل در آنجا به انسان می‌رسد. و چنانچه «عمل» ناصالح باشد، همان به او می‌رسد؛ و مَنْ یَعمَل مِثقَالَ ذَرَّهٍ شَراً یَرَه. از آن طرف هم: فَمَن یَعمَل مِثْقَالَ ذَرَّهٍ خَیراً یَرَهُ.[1] خودش را می‌بیند. هر ذره‌ای که انسان عمل می‌کند یک صورت ما وراء طبیعت دارد. اینجا زبانش را آدم دراز می‌کند، زبان درازی می‌کند، یک مسلمانی را، یک مومنی را فحش می‌دهد، غیبت می‌کند؛ آن مومن فرض‌ کنید در امریکاست؛ شما از اینجا به او فحاشی می‌کنید یا غیبتش را می‌کنید؛ اینجا که این زبان این قدر دراز شده است، در آنجا صورتش این است که همین زبان دراز می‌شود تا آنجا از رویش عبور می‌کنند! در حدیث است این زبان درازی اینجا، آنجا صورت دارد. این شکنجه‌های ناجوانمردانه‌ای که به جوانهای ما کردند، هر شکنجه صورت دارد آنجا. هر داغی که کردند داغ می‌شوند آنجا، همین عملْ آنجا صورت پیدا می‌کند. همین عملْ شکنجه می‌شود آنجا.
اهل معرفت می‌گویند که هر چیزی که در بهشت و در جهنم ظهور پیدا می‌کند سابقه ندارد، از خود آدم است. در روایت هم هست اینکه زمین بهشت و جهنم قاع[3] است، هیچ چیز ندارد، صاف است. و در یک روایتی هم که سابقاً من دیدم- حالا نمی‌دانم تمام معنایش درست چه جوری است- این است که گاهی در بهشت یک اشخاصی، ملائکه الله، مشغول یک بنا می‌شدند و گاهی می‌ایستادند. ظاهراً پیغمبر اکرم شاید در شب معراج این را ملاحظه فرمودند. سوال کردند از جبرئیل که چراگاهی می‌ایستند، گاهی کار می‌کنند. عرض کرد که اینها اعمالی [است‌] که مردم می‌کنند. مادامی که اشتغال دارند به عمل خیر، اینها مصالحشان محقق می‌شود و مشغول بنا می‌شوند. آن وقتی که آنها مشغول این کار نیستند آنها هم. در هر صورت، یک مسئله‌ای است این در پیش اهل معرفت که تمام چیزهایی که در جهنم و بهشت هست این از خود ماست. این طور نیست که خدای تبارک و تعالی یک آتشی تهیه کرده است که ما را بسوزاند، ما خودمان تهیه می‌کنیم. در قرآن هم هست که اینها اعمال شماست که به خودتان رد می‌شود.

پدید آمدن بهشت و جهنم از اعمال خود انسان

… را ملاحظه فرمودند. سوال کردند از جبرئیل که چراگاهی می‌ایستند، گاهی کار می‌کنند. عرض کرد که اینها اعمالی [است‌] که مردم می‌کنند. مادامی که اشتغال دارند به عمل خیر، اینها مصالحشان محقق می‌شود و مشغول بنا می‌شوند. آن وقتی که آنها مشغول این کار نیستند آنها هم. در هر صورت، یک مسئله‌ای است این در پیش اهل معرفت که تمام چیزهایی که در جهنم و بهشت هست این از خود ماست. این طور نیست که خدای تبارک و تعالی یک آتشی تهیه کرده است که ما را بسوزاند، ما خودمان تهیه می‌کنیم. در قرآن هم هست که اینها اعمال شماست که به خودتان رد می‌شود.

نرسیدن چیزی از خارج و بازگشت همه‌چیز به خود انسان

… دیدند که در بهشت یک دسته‌ای هستند که مشغول کار هستند: گاهی می‌ایستند، گاهی مشغول می‌شوند. سوال کرد از جبرئیل که قصه چه است؟ گفته بود اینها اعمال مردم است؛ وقتی که اینجا می‌رسد مصالح است، اینها عمل می‌کنند. وقتی آنها از کار بازمی‌مانند، اینها هم رها می‌کنند. هیچ چیز از خارج به شما نمی‌رسد. هر چه هست از خود شماست. کوشش کردند انبیا و خدای تبارک و تعالی همه انبیا را فرستاده برای اینکه شما را از این ورطه نجات بدهد. از اینکه خودتان دارید درست می‌کنید. از اینکه خودتان مهیا کردید برای آن عالم. همه انبیا آمده‌اند که ما را نجات بدهند از این چیزی که خودمان با دست خودمان درست …

تجسم اعمال نیک و بد انسان در آخرت

اعمال خودشان هر چه باشد پایبند خودشان هست؛ یعنی، خود این عملی که در اینجا از هر کس انجام می‌گیرد، یک صورتی در آن عالَم دارد؛ اگر عمل صالح باشد، یک صورت خوب در آنجا دارد و اگر عمل جنایتکارانه‌ای باشد، یک صورت بد در آنجا دارد. و ما که می‌رویم در آنجا، می‌رسیم به نتایج اعمال خودمان، این طور نیست که مثل جریمه‌های اینجا باشد؛ ما اعمالمان در آنجا مجسم است، خود اعمالْ و اعمالمان گاهی آتش است و گاهی بهشت است. آنهایی که برای خدا عمل می‌کنند، رنج می‌برند، زحمت می‌کشند، اینها اعمالشان در آنجا مجسم است و به آنها می‌رسد؛ آنجا که می‌روند اولًا در درگاه خدا با روی سفید می‌روند؛ با شرمساری وارد نمی‌شوند بر اولیای خدا و ثانیاً می‌روند دنبال آن اعمالی که داشتند، که در آنجا …

ظهور کارها در آن عالم چون تار عنکبوت به دور خود

… که این حد را دارید، اگر به آن یک قدری توجه کنید و قانع بشوید، آشوب هست، اما کم است. وقتی هر چه زیادتر شد، آشوب زیادتر می‌شود؛ نگرانیها زیادتر می‌شود. پس چرا انسان دست و پا بزند برای زیاد کردن آشوب خودش. برای اینکه ناراحتی خودش را زیاد کند، دست و پا بزند؛ مثل عنکبوت، تار دور خودش بتَنَد. تمام کارهایی که ما می‌کنیم، مثل همین عنکبوتها، در آن عالم ظاهر می‌شود که ما خودمان داریم با دست خودمان، خودمان را به بند می‌کشیم. چرا می‌خواهید این مقام را پیدا کنید که این برای شما یک چیزی است که صورتش مُشوَّه است در آنجا؟ چرا دنبال این هستید که زحمتهای خودتان را زیاد کنید؟ سلمان دارای حکومت مداین بود؛ وقتی سیل آمد، پوستی که زیرش بود برداشت و رفت بالا گفت نَجیَ المُخَفَّفون[6] من چیزی …