رفتن به محتوای اصلی
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

حاضر و نمایان شدن عمل‌ها و خصلت‌های انسان در قیامت.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:سخنرانی در جمع طلاب نجف (تهذیب نفس و حفظ وحدت)— ۱۳۴۶/۰۶/۰۱

سیر زمانی

از ۱۳۴۶ تا ۱۳۶۳
۱۳۴۶۱۳۶۳

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

عمل برای نفع جامعه است؛ عمل برای رشد جوانها و جامعه است؛ و این عمل یک عمل روحانی است، یک عمل الهی است که همین صورتش در آن عالم هست و شما به آن صورتها می‌رسید در آن عالم که فوق تصور ماهاست، آن عالم همه چیزهایی که در اینجاست، مثل این صوتی که انسان این را یک جایی منعکس می‌شود و پس می‌دهد، تمام این اعمالی که ما در اینجا انجام می‌دهیم این مثل آن صوت انعکاس دارد. و بعد که ما از اینجا رفتیم به آن عمل می‌رسیم، می‌بینیم. در آیه قرآن هست که فَمَنْ یَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّهٍ خَیْراً یَرَهُ[1]؛ هر کس عمل خیری بکند همان عمل خیر را می‌بیند، خودش را می‌بیند. این عمل در آنجا به صورتهای خوب در می‌آید، به صورتهای مناسب در می‌آید، و از بعد از مرگ انسان همراه آدم است تا آخر؛ و مَنْ یَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّهٍ شَرّاً یَرَهُ[2]؛ هر کس هر مقدار، هر ذره‌ای که عمل شرّ به جا بیاورد، آن هم در آن عالم می‌بیند؛ خود او را در آن عالم می‌بیند. جهنم و بهشت از عمل من و شما موجود می‌شود؛ عمل ما ابزار کار است برای آنجا. بنا بر این هدر ندهید این عمر را؛ این عمر شریفی که خدای تبارک و تعالی به شما داده است که در اینجا کسب کنید و کارهای خوب بکنید و هدایت کرده شما را برای کارهای خوب، کارهای مفید برای جامعه، کارهای مفید برای خودتان. این برای این‌ است که خدای تبارک و تعالی علم داشته است، مطلع بوده است بر واقعیات که هر کس هر کاری بکند اینجا، همین کار [را] در آنجا خواهد دید. نظیر دواهایی که انسان اینجا می‌خورد، یا سمهایی که انسان می‌خورد در اینجا آثارش را می‌بیند، این هم در آنجا خودِ عمل را می‌بیند. آنجا دیگر انسان خودش را می‌بیند. بنا بر این، عقل انسان اقتضا می‌کند که این چند روزی که در اینجا هست، این عمرش را به هدر ندهد که از بین برود؛ بالاتر اینکه در راه شرّ و در راه بد خرج نکند که وبال گردنش بشود آنجا. اینجا هر چه کار خوب بکنید برای خودتان، برای جامعه‌تان، این [را] در آنجا ان شاء الله می‌بینید.
لکن یک جای دیگری هم هست که در آنجا شکنجه‌هایی است که ما نمی‌توانیم بفهمیم. و آن از خود اعمال است. این طور نیست که نظیر اینجا یک فراشی از خارج بیاید و شکنجه کند. خود عمل انسان چنانچه صالح باشد، خود آن عمل در آنجا به انسان می‌رسد. و چنانچه «عمل» ناصالح باشد، همان به او می‌رسد؛ و مَنْ یَعمَل مِثقَالَ ذَرَّهٍ شَراً یَرَه. از آن طرف هم: فَمَن یَعمَل مِثْقَالَ ذَرَّهٍ خَیراً یَرَهُ.[1] خودش را می‌بیند. هر ذره‌ای که انسان عمل می‌کند یک صورت ما وراء طبیعت دارد. اینجا زبانش را آدم دراز می‌کند، زبان درازی می‌کند، یک مسلمانی را، یک مومنی را فحش می‌دهد، غیبت می‌کند؛ آن مومن فرض‌ کنید در امریکاست؛ شما از اینجا به او فحاشی می‌کنید یا غیبتش را می‌کنید؛ اینجا که این زبان این قدر دراز شده است، در آنجا صورتش این است که همین زبان دراز می‌شود تا آنجا از رویش عبور می‌کنند! در حدیث است این زبان درازی اینجا، آنجا صورت دارد. این شکنجه‌های ناجوانمردانه‌ای که به جوانهای ما کردند، هر شکنجه صورت دارد آنجا. هر داغی که کردند داغ می‌شوند آنجا، همین عملْ آنجا صورت پیدا می‌کند. همین عملْ شکنجه می‌شود آنجا.
اهل معرفت می‌گویند که هر چیزی که در بهشت و در جهنم ظهور پیدا می‌کند سابقه ندارد، از خود آدم است. در روایت هم هست اینکه زمین بهشت و جهنم قاع[3] است، هیچ چیز ندارد، صاف است. و در یک روایتی هم که سابقاً من دیدم- حالا نمی‌دانم تمام معنایش درست چه جوری است- این است که گاهی در بهشت یک اشخاصی، ملائکه الله، مشغول یک بنا می‌شدند و گاهی می‌ایستادند. ظاهراً پیغمبر اکرم شاید در شب معراج این را ملاحظه فرمودند. سوال کردند از جبرئیل که چراگاهی می‌ایستند، گاهی کار می‌کنند. عرض کرد که اینها اعمالی [است‌] که مردم می‌کنند. مادامی که اشتغال دارند به عمل خیر، اینها مصالحشان محقق می‌شود و مشغول بنا می‌شوند. آن وقتی که آنها مشغول این کار نیستند آنها هم. در هر صورت، یک مسئله‌ای است این در پیش اهل معرفت که تمام چیزهایی که در جهنم و بهشت هست این از خود ماست. این طور نیست که خدای تبارک و تعالی یک آتشی تهیه کرده است که ما را بسوزاند، ما خودمان تهیه می‌کنیم. در قرآن هم هست که اینها اعمال شماست که به خودتان رد می‌شود.

شاهدها (۲۶ پاراگراف)

پدید آمدن بهشت و جهنم از اعمال خود انسان

… را ملاحظه فرمودند. سوال کردند از جبرئیل که چراگاهی می‌ایستند، گاهی کار می‌کنند. عرض کرد که اینها اعمالی [است‌] که مردم می‌کنند. مادامی که اشتغال دارند به عمل خیر، اینها مصالحشان محقق می‌شود و مشغول بنا می‌شوند. آن وقتی که آنها مشغول این کار نیستند آنها هم. در هر صورت، یک مسئله‌ای است این در پیش اهل معرفت که تمام چیزهایی که در جهنم و بهشت هست این از خود ماست. این طور نیست که خدای تبارک و تعالی یک آتشی تهیه کرده است که ما را بسوزاند، ما خودمان تهیه می‌کنیم. در قرآن هم هست که اینها اعمال شماست که به خودتان رد می‌شود.

رسیدن خود عمل نیک و بد به انسان در آخرت

لکن یک جای دیگری هم هست که در آنجا شکنجه‌هایی است که ما نمی‌توانیم بفهمیم. و آن از خود اعمال است. این طور نیست که نظیر اینجا یک فراشی از خارج بیاید و شکنجه کند. خود عمل انسان چنانچه صالح باشد، خود آن عمل در آنجا به انسان می‌رسد. و چنانچه «عمل» ناصالح باشد، همان به او می‌رسد؛ و مَنْ یَعمَل مِثقَالَ ذَرَّهٍ شَراً یَرَه. از آن طرف هم: فَمَن یَعمَل مِثْقَالَ ذَرَّهٍ خَیراً یَرَهُ.[1] خودش را می‌بیند. هر ذره‌ای که انسان عمل می‌کند یک صورت ما وراء طبیعت دارد. اینجا زبانش را آدم دراز می‌کند، زبان درازی می‌کند، یک مسلمانی را، یک مومنی را …

انعکاس اعمال دنیا در آن عالم و دیدن خود عمل

عمل برای نفع جامعه است؛ عمل برای رشد جوانها و جامعه است؛ و این عمل یک عمل روحانی است، یک عمل الهی است که همین صورتش در آن عالم هست و شما به آن صورتها می‌رسید در آن عالم که فوق تصور ماهاست، آن عالم همه چیزهایی که در اینجاست، مثل این صوتی که انسان این را یک جایی منعکس می‌شود و پس می‌دهد، تمام این اعمالی که ما در اینجا انجام می‌دهیم این مثل آن صوت انعکاس دارد. و بعد که ما از اینجا رفتیم به آن عمل می‌رسیم، می‌بینیم. در آیه قرآن هست که فَمَنْ یَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّهٍ خَیْراً یَرَهُ[1]؛ هر کس عمل خیری بکند همان عمل خیر را می‌بیند، خودش را می‌بیند. این عمل در آنجا به صورتهای خوب در می‌آید، به صورتهای مناسب در می‌آید، و از بعد از مرگ انسان همراه آدم است تا آخر؛ و مَنْ …

جهنم صورت باطنی اعمال و احتمال صورت برزخی بودن غیبت

… می‌لرزاند و زندگی را بر انسان تلخ می‌کند، اینک برای علاقه‌ای که به تو و احمد دارم توصیه می‌کنم از آفات شیطانی خصوصاً آفتهای بسیار زبان خودداری کنید و همّت به نگهداری آن کنید، البته در آغاز قدری مشکل است، لکن با عزم و اراده و تفکر در پیامدهای آن آسان می‌شود. از تعبیر بسیار[61] تعییرکننده قرآن کریم عبرت بگیر که می‌فرماید: وَ لا یَغْتَبْ بَعْضُکُمْ بَعْضاً اَ یُحِبُّ اَحَدُکُمْ انْ یَاْکُلَ لَحْمَ اَخیهِ مَیْتاً.[62] شاید اخبار از صورت برزخیّه عمل می‌دهد و شاید حدیثی که از حضرت سید الموحدین منقول است در موعظه‌های بسیاری که به نوف البکالی فرموده است اشاره به همین امر باشد به حسب یک احتمال، در آن حدیث است که نوف طلب موعظه کرد از مولا و ایشان فرمودند: اجْتَنِبِ الْغَیْبَهَ فَإِنَّها إِدامُ کِلابِ النَّارِ، ثُمَّ قالَ: یا نَوْفُ کَذَبَ مَنْ زَعَمَ انَّهُ وُلِدَ مِنْ حَلال وَ هُوَ یَاکُلُ لُحُومَ النَّاسِ بالْغیبَهِ.[63] و از رسول خدا- صلی الله علیه و آله و سلم- نقل شده که فرمود: وَ هَلْ یَکُبُّ النَّاسَ فِی النَّارِ یَوْمَ الْقیمَهِ إلَّا حَصائِدُ اَلْسِنَتِهمْ.[64] از این حدیث و حدیثهایی که کم نیست استفاده می‌شود که جهنم صورت باطنی اعمال ما است.

صورت مسخ‌شدهٔ دلبستگان به مادیات در عالم دیگر

… یک سلطان یا یک امیر و دیده بود که مجلس [به‌] همه چیز مزین است، همه چیز هست. در این بین، آب دهان می‌خواست بیندازد. نگاه کرد به اطراف و آب دهنش را توی صورت آن امیر انداخت. امیر اعتراض کرد که برای چه؟ گفت: من هر چه نگاه کردم، کثیفتر از صورت تو در اینجا نیافتم. شما اگر آن ورق را ببینید، انسان اگر آن صفحه دوم عالم را ببیند و در آنجا ببیند که اینهایی که ارزششان را به این مسائل می‌دانند، آن وقت می‌بینید که در آنجا، صورت آنها آن قدر مشوه [است‌] و صورت انسانی هم نیست، یک صورت دیگری است، تا ببینی سگباز است و همه دلش را به سگ داده است، صورت سگ است.

مسلم بودن تجسم اعمال و اخلاق نزد اهل نظر

مسئله تجسم اعمال و تجسم اخلاق و اینها یک مسئله‌ای است که در پیش اهل نظر و محققین مسلّم است. و در روایات ما هم هست کسی که غیبت می‌کند، در روایات هست که زبانش به اندازه بین مکه و مدینه ظاهراً هست، دراز می‌شود و مردم در روز حشر از روی این زبان عبور می‌کنند. این نتیجه غیبت است. یک کسی که زبانش از این ور شهر به آن ور شهر دراز می‌شود و اعراض مردم را ذکر …

احتمال تجسم اخلاق و اعمال پس از مرگ، انگیزهٔ اصلاح جدی مؤمنان

تجسّم اخلاق و اعمال و لوازم آنها و ملازمه آنها با انسان، از ما بعد موت تا قیامت کبری و از آن به بعد تا تنزیه و قطع رابطه به وسیله شدّت‌ها و عذاب‌ها در برازخ و جهنّم و عدم امکان ربط با شفیع و شمول شفاعت امری است که احتمال آن کمر انسان را می‌شکند و مومنان را به فکر اصلاح به طور جدّی می‌اندازد. هیچ کس نمی‌تواند ادّعا کند که قطع به خلاف این احتمال دارد مگر آنکه شیطان نفسش چنان بر او مسلّط باشد و با او

دیدن خود عمل خیر و شر در آن عالم و انعکاس عقاید و اخلاق

ما گرفتار اعمال خودمان هستیم در آن عالم، از خارج به ما چیزی نمی‌دهند. ما هستیم که بنا می‌کنیم اساس آن عالم را. این همه اعمال شماست که به شما رد می‌شود. انَّها هِی اعْمالُکُمْ تُرَدُّ الَیْکُمْ[10] فَمَنْ یَعْمَلْ مِثْقال ذَرّهٍ خیراً یَرَه.[11] نه اینکه ثوابش را می‌برد، خودش را می‌بیند وَ مَنْ یَعمَلْ مِثْقَالَ ذَرّهٍ شَرّاً یَرَه.[12] خود شرّ را می‌بیند، خود آن عمل را در آنجا می‌بیند. کارهای ما، عقاید ما، اخلاق ما؛ تمام اینها در آنجا منعکس است. و من امیدوارم که برادری را در اینجا مستحکم کنیم تا در آنجا منعکس بشود و برادر باشیم. مخاصمه مال اهل جهنم است. خصام اهل النار،[13] یکی از مصیبتهایی که اهل جهنم مبتلا هستند همین خصامی است که با هم دارند، جنگ و نزاعی است که به هم دارند؛ به هم می‌پرند مثل سگ! و …

ساختن عذاب به دست خود انسان و صورت برزخی و ملکوتی اعمال

… بشر متوجه نیست، جاهل است، نمی‌داند چه خبر است آن طرف، نمی‌داند که راه انسانیت را اگر طی نکند چه خواهد گذشت بر او. از این جهت، آنهایی که راه را می‌دانند، می‌دانند که این بشر به چه ضلالتی می‌افتد و به چه زحمتهایی دچار می‌شود از اعمال خودش، از افکار فاسد خودش. همه چیز هم از خود آدم است؛ هیچ چیزی تهیه نشده است برای ما که از سابق تهیه کرده باشند که ما را بخواهند عذاب بدهند، همه آنها چیزهایی است که ما خودمان تهیه می‌کنیم. هر عملی که ما در اینجا انجام می‌دهیم یک صورت برزخی دارد و یک صورت ملکوتی دارد و ما به او می‌رسیم؛ عمل خوب همین طور است و عمل بد هم همین طور است. بنا بر این، آنهایی که، انبیا و اولیایی که راهها را می‌دانستند، عواقب را می‌دانستند، برای بشر غصه می‌خوردند و جانفشانی می‌کردند که مردم را نجات بدهند.

از دست رفتن استقامت قامت اخروی با توجه تمام به طبیعت

… این قدر به دنیا متوجه است و منکوس هستیم و استقامت نداریم، اگر ما این طور باشیم و خودمان را دنبال اصلاحش نباشیم، این اخلاد الی الارض و توجه به ارض و رو کردن به مرتبه پایین و پشت کردن به معانی و معنویات اثرش این است که انسان در آن عالم، یک حیوان این طور منکوس. همان طوری که اینجا کرده است نقشه‌اش آنجاست، تمام چیزهایی که در اینجا واقع می‌شود یک صورتی در آنجا دارد. انسان مستقیم القامه اگر تمام یک توجهش به طبیعت شد، این استقامت قامتش را در آن طرف از دست می‌دهد، مثل یک حیواناتی که سرشان رو به زمین است و تمام عذابهایی که در آن عالم است از خود ماست.

بازگشت اعمال انسان به خود او و نرسیدن عذاب از بیرون

خداوند تبارک و تعالی مهیا نکرده یک چیزی را که ماورای خود ما به ما بدهند، همه اینها آنی است که ما خودمان به دست خودمان تهیه می‌کنیم و به آن می‌رسیم، اعمال ماست رد به ما می‌شود. شاید چندین آیه در قرآن کریم به این معنا اشاره بفرماید که اینها اعمال خودتان است، از خارج به شما هیچ چی نرسیده است.

روایت معراج: ساخته شدن جایگاه اخروی از مصالح اعمال خود انسان

در روایات معراج هم هست که پیغمبر اکرم دیدند بعضی از ملائکه‌ای که در آنجا هستند دارند یک کارهایی را انجام می‌دهند. درختهایی را می‌کارند، چه می‌کنند، گاهی‌ هم می‌ایستند. این را پرسیدند، جبرئیل عرض کرد- به حسب آن طور که نقل شده است- که اینها اعمالی است که مصالحش را خودشان دارند می‌فرستند، اینها اینجا درست می‌کنند، وقتی آنها مشغول کار خیر هستند اینها هم مشغول هستند، مصالح می‌رسد.[3] وقتی آنها نه، در جهنم هم همین است و اگر جهنم و بهشت را هم- خدای نخواسته- ما قائل نباشیم، این دنیا مجازات ما را می‌دهد، همین جا.معذور نبودن مسئولان در خدمت به مردم‌

نرسیدن چیزی از خارج و بازگشت همه‌چیز به خود انسان

… دیدند که در بهشت یک دسته‌ای هستند که مشغول کار هستند: گاهی می‌ایستند، گاهی مشغول می‌شوند. سوال کرد از جبرئیل که قصه چه است؟ گفته بود اینها اعمال مردم است؛ وقتی که اینجا می‌رسد مصالح است، اینها عمل می‌کنند. وقتی آنها از کار بازمی‌مانند، اینها هم رها می‌کنند. هیچ چیز از خارج به شما نمی‌رسد. هر چه هست از خود شماست. کوشش کردند انبیا و خدای تبارک و تعالی همه انبیا را فرستاده برای اینکه شما را از این ورطه نجات بدهد. از اینکه خودتان دارید درست می‌کنید. از اینکه خودتان مهیا کردید برای آن عالم. همه انبیا آمده‌اند که ما را نجات بدهند از این چیزی که خودمان با دست خودمان درست …

تجسم اعمال نیک و بد انسان در آخرت

اعمال خودشان هر چه باشد پایبند خودشان هست؛ یعنی، خود این عملی که در اینجا از هر کس انجام می‌گیرد، یک صورتی در آن عالَم دارد؛ اگر عمل صالح باشد، یک صورت خوب در آنجا دارد و اگر عمل جنایتکارانه‌ای باشد، یک صورت بد در آنجا دارد. و ما که می‌رویم در آنجا، می‌رسیم به نتایج اعمال خودمان، این طور نیست که مثل جریمه‌های اینجا باشد؛ ما اعمالمان در آنجا مجسم است، خود اعمالْ و اعمالمان گاهی آتش است و گاهی بهشت است. آنهایی که برای خدا عمل می‌کنند، رنج می‌برند، زحمت می‌کشند، اینها اعمالشان در آنجا مجسم است و به آنها می‌رسد؛ آنجا که می‌روند اولًا در درگاه خدا با روی سفید می‌روند؛ با شرمساری وارد نمی‌شوند بر اولیای خدا و ثانیاً می‌روند دنبال آن اعمالی که داشتند، که در آنجا …

صورت داشتن هر عمل نیک و بد در آن عالم و دیدن آن

برادرهای ما! این چند روز عمر را برای خدا صرف کنید. عزیزان من! این چند روزی که ما هستیم برای خدا صرف کنید. این را، این حیات از دست ما می‌رود؛ این دنیا برای هیچ کس باقی نمی‌ماند. آن چیزی که برای همه باقی می‌ماند نتیجه آن اعمالی است که از ما صادر می‌شود. هر عملی که از ما صادر می‌شود یک صورتی در آن عالم دارد و ما آن را می‌بینیم: فَمَنْ یَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّهٍ خَیْراً یَرَهُ[2] خودِ او را می‌بینیم. هر ذرّه خیراتی که از شما صادر می‌شود، هر عمل انسانی که از شما صادر می‌شود، هر عمل اسلامی که از شما صادر می‌شود، یک صورتی در آن عالم دارد؛ و شما آن را می‌بینید. و چنانچه خدای نخواسته یک امر غیر انسانی، یک امری بر خلاف مسیر اسلام، بر خلاف مصالح کشور اسلامی از ما صادر بشود، صورتش در آن عالم با مناسبت هست و ما می‌بینیم. کاری بکنید که وقتی از اینجا بار را بستید، در حضور خدای تبارک و تعالی با روسفیدی باشید. کاری نکنید که خدای نخواسته در آنجا غیر از این صورتی که اینجا دارید داشته باشید.

داشتن صورت در ملکوت و آگاهی خدا از خطورات قلب

… او- جلّ و علا- به قلب است، تقوای از اتکال و اعتماد به غیر خداست. آنچه می‌بینی همه ما و مثل ما بدان مبتلا است و آنچه باعث خوف من و تو از شایعه‌ها و دروغ‌پراکنی‌ها است و خوف از مرگ و رهایی از طبیعت و افکندن خرقه نیز از این قبیل است که باید از آن اتّقا نمود. و در این صورت مراد از وَ لْتَنْظُرْ نَفْسٌ ما قَدَّمَتْ لِغَدٍ افعال قلبی است که در ملکوت، صورتی و در فوق آن نیز صورتی دارد و خداوند خبیر است به خطرات[10] قلب همه.

ابزار کار بازتاب‌دهندهٔ اعمال و پرهیز از سرافکندگی

… قدرت ارتشیشان امتحان می‌شوند، محل امتحانشان همان محلی است که به فعالیت ارتشی مشغولند و سپاه پاسدارانمان در همان محلی که هستند، قدرت در دستشان آزمایش است، تفنگ در دستشان آزمایش است. و همه کسانی که دارای یک ابزاری هستند برای خدمت، همان ابزار آزمایش آنهاست. و همین‌ها هستند که در آن عالم منعکس می‌کنند اعمال ما را. همان تفنگ منعکس می‌کند اعمال تفنگدار را، و همان مجلس منعکس می‌کند در آن عالم اعمال مجلسی را و همان کارهایی که شما عزیزان انجام می‌دهید و موجب تشکر است، و امیدوارم که مورد نظر خدای تبارک و تعالی و تایید او باشد، در همین جا که هستید در تحت آزمایش هستید و اعمالتان منعکس می‌شود. باید توجه کنید که این چیزهایی که منعکس می‌شود یک وقت خدای نخواسته چیزی نباشد که آن روز که منعکس شد در آنجا و شما او را دیدید موجب سرافکندگی باشد. الآن ایران از همه جا به نظر می‌رسد که اهالی ایران از همه جا بیشتر مورد آزمایش‌اند. اهالی ایران از یک رژیمی که همه می‌دانید چکاره بود، با قدرت ملت و دستهای گره کرده مشت‌های گره کرده، در حالی که ابزاری در دست نداشت آن وقت، با فریاد، آن رژیم را از بین برد، و با …

شهادت امواج گفتار و کردار انسان در فردای آخرت

… کسی مسئول کار دیگری نیست. او کار را می‌گوید و مواظبت هم می‌کند، اما هیچ کس نمی‌تواند که عمق کارهای شما را بفهمد چه جوری است، لکن در محضر خداست. آنهایی که در هر جا خدمت می‌کنند توجه کنند که خدای تبارک و تعالی و ملائکه‌ای که از طرف خدا موکل هستند مواظب هستند. همین‌ موجهایی که در دنیا از حرف شما، از عمل شما منعکس می‌شود، همینها فردا پیش شما شهادت می‌دهند. باید توجه بکنید به اینکه مسئولیت بزرگ است.

رسیدن صورت غیبی اعمال این جهان به انسان در آن جهان

برادری از اموری است که هم قرآن کریم فرموده است که [مومنان‌] در این عالم برادرند و هم فرموده است که در بهشت برادر هستند و در سریرها در روبروی هم می‌نشینند و برادرند.[9] من امیدوارم که این آثار حالا تحقق پیدا کند تا منعکس بشود در آنجا. و می‌دانیم که هر چه که در اینجا باشد، صورت غیبی‌اش در آنجا به ما می‌رسد.

ظهور کارها در آن عالم چون تار عنکبوت به دور خود

… که این حد را دارید، اگر به آن یک قدری توجه کنید و قانع بشوید، آشوب هست، اما کم است. وقتی هر چه زیادتر شد، آشوب زیادتر می‌شود؛ نگرانیها زیادتر می‌شود. پس چرا انسان دست و پا بزند برای زیاد کردن آشوب خودش. برای اینکه ناراحتی خودش را زیاد کند، دست و پا بزند؛ مثل عنکبوت، تار دور خودش بتَنَد. تمام کارهایی که ما می‌کنیم، مثل همین عنکبوتها، در آن عالم ظاهر می‌شود که ما خودمان داریم با دست خودمان، خودمان را به بند می‌کشیم. چرا می‌خواهید این مقام را پیدا کنید که این برای شما یک چیزی است که صورتش مُشوَّه است در آنجا؟ چرا دنبال این هستید که زحمتهای خودتان را زیاد کنید؟ سلمان دارای حکومت مداین بود؛ وقتی سیل آمد، پوستی که زیرش بود برداشت و رفت بالا گفت نَجیَ المُخَفَّفون[6] من چیزی …

صورت ماورای طبیعی خدمت امدادگران به مجروحان

این اعمال انسانی که شما کردید و در یک موقعی بود که همه در زجر و در شکنجه بودند و شما یک همچو عمل انسانی کردید و آنها را برای معالجه بردید،[2] همین در آنجا صورت دارد، همین عمل شما یک صورتی در ماورای طبیعت دارد، که ما ماورای طبیعت را حالا نمی‌توانیم بفهمیم، انبیا می‌فهمیدند و خدای تبارک و تعالی اطلاع داده است. پس شما هر کاری که انجام بدهید و ما هر کاری که انجام بدهیم، چه کار خوب و چه کار بد، همان را خواهیم دید. این طور نیست که مخفی بشود از جایی از کسی. خود عملی که انجام می‌دهیم، در آنجا متحقق می‌شود ملکات انسان. یکی هست که ملکه خوب دارد یکی هست که ملکه زشت دارد؛ …

تبدیل ملکهٔ درندگی به صورت حیوانی پس از مرگ

… تحقق پیدا می‌کنند و باطنِ ذات انسان یک موجود رذل می‌شود. گاهی انسان کارهایی می‌کند که مناسب با یک جور حیوانی است، درندگی دارد، و لو درندگی لفظی هم باشد که مردم را با فحاشی، با این طور چیزها، آبرویشان را می‌ریزد. درندگی است اینها. یا درندگیهای دیگری دارد. ملکه‌ای در انسان پیدا می‌شود که یک ملکه درندگی است. انسان وقتی از اینجا منتقل می‌شود به ماورای اینجا، همان ملکه درندگی مطابق با یک صورتی که مناسب با این است، می‌شود یک صورت حیوانی!- که یکی از حیوانات که درنده هستند این به حسب تناسب با او تناسب دارد- متحول به آن صورت می‌شود. می‌گویند گاهی وقتها انسان چند تا صورت آنجا دارد؛ صورتهای مختلف دارد. در طرف اعمال صالحه هم این طوری است.

ساخته شدن بهشت و جهنم از اعمال انسان

… می‌کنند، آنها را می‌بینند؛ آنها هم اینها را می‌بینند. آنها به اینها می‌گویند یک قدری آبی، چیزی به ما بدهید.[3] همینهایی که این جوانهای ما را شاید تشنگی هم دادند- داده‌اند لا بد- اینها هم در آنجا همچنین هست که‌ عمل خودشان را می‌بینند، همراه عمل خودشان است. جهنم از اعمال ما درست می‌شود. بهشت هم از اعمال ما درست می‌شود. همه‌اش عمل ماست. کوشش کنید که عمل صالح باشد؛ سازگار باشد با طبیعت و فطرت.

دیدن خود عمل در عالم دیگر بر پایهٔ آیهٔ مثقال ذره

… انسانی. چطور ما می‌توانیم جبران کنیم این جنایات را؟ جنایاتْ قابل جبران به دست بشر نیست. این به دست ماورای این عالَم جبران می‌شود؛ و بدانید که جبران می‌شود [ان شاء الله حضار]. این قرآن است که هر کس هر ذره کاری که بکند می‌بیند او را. آنجا یک همچو عالَمی است. فَمَنْ یَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّهٍ خَیْراً یَرَهُ. وَ مَنْ یَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرهٍ شَرّاً یَرَه؛[1] خودش را می‌بیند. آیه‌ این طور می‌فرماید و مطلب هم همین است. صورت این عمل در آنجا به یک نحو مناسبی منعکس است و در آنجا خودش را می‌بیند. و اینها جبران خواهد شد و شما دلتان محکم باشد که اگر دستتان هم نرسد به او، که برسد هم نمی‌توانید جبران کنید، اما این جنایات جبران خواهد شد در آنجا.

آخرت همان اعمالی است که انسان در دنیا فراهم می‌کند

… یک گوشه می‌بینید که یک آدم منحرف آنجا معمم است یا امام جماعت شده است، یک طایفه‌ای را منحرف کرده است! این گندش چقدر است؟ همان گند است که اینجا به مشام می‌رسد. این گندی است که ما در دنیا تهیه می‌کنیم؛ نه یکی یک گندی را به ما اضافه بکنند؛ این گند خود ماست. هر چه در عالم آخرت واقع می‌شود، یک چیزی است که از اینجا ما تهیه کرده‌ایم و وارد می‌کنیم در عالم آخرت. به ما یک چیزی خارج از عملمان نمی‌دهند؛ اعمال ماست اینها.