رفتن به محتوای اصلی

تبیین

نام‌های دیگر: تبیین حقایق، تبیین حقیقت، روشنگری، روشنگری دینی، روشنگری سیاسی، روشن‌گری

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

روشن کردن حقایق و مسائل برای مردم و افکار عمومی.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:خطبه‌‌های نماز جمعه در مسجد آل الرسول(ص) ایرانشهر— ۱۳۵۷/۰۲/۲۲

سیر زمانی

از ۱۳۵۷ تا ۱۴۰۴
۱۳۵۷۱۴۰۴

فقط سال ۱۳۷۲همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

امروز مثل خیلی از دورانهای دیگر تاریخ، ما - جریان ولایت و دوستداران ائمّه علیهم‌السّلام - به تبیین احتیاج داریم؛ گفتن، بیان کردن، روشن کردن و حقایق را در معرض بینایی و دانایی انسانها قرار دادن. اگر اهمیتِ تبیین نبود، امام صادق علیه‌السّلام شاعری مثل «کُمیْت» را آن گونه مورد عنایت قرار نمیداد؛ یا امام هشتم علیه‌السّلام «دِعبل» را؛ یا امام چهارم علیه‌السّلام «فرزدق» را. شعرای معروفی که شما اسمهایشان را شنیده‌اید - مثل فرزدق، کُمیْت و دیگران - اینها سلمان زمان خودشان نبودند؛ اینها در مقایسه با اصحاب عالی‌مقام ائمّه، خیلی متوسّط بودند. نه معرفتشان به قدر معرفت «زراره» و «محمدبن‌مسلم» و امثال اینها بود؛ نه فعّالیتشان در محیط اهل بیت زیاد بود. اما شما میبینید امام از اینها تجلیلی میکند که از خیلی از اصحاب بزرگوار خودش نمیکند؛ چرا؟ به‌خاطر تبیین. چون اینها در یک جا حرفی زدند و نکته‌ای را روشن کردند که مثل خورشیدی بر ذهنها و دلها تابیده و حقیقتی را برای مردم روشن کرده است.
خب، عمده‌ی [هدف‌] در این قرارگاه تبیین است؛ مسئله‌ی تبیین. عمده‌ی هدف انبیای الهی تبیین بود؛ حقیقت را بیان کنند؛ چون آن چیزی که موجب میشود انسانها گمراه بشوند این است که حقیقت را نمی‌شناسند؛ عمده این است. از این قبیل هم هستند که حقیقت را میدانند امّا انکار میکنند، لکن عمده‌ی انحرافها ناشی از ندانستن حقیقت است و انبیای الهی آمدند تا حقیقت را بیان کنند، واضح کنند، ظاهر کنند، حجّت را تمام کنند بر مردم؛ مسئله‌ی تبیین این است. اَلعُلَماءُ وَرَثَةُ الاَنبیاء؛[3] شما میراث‌بر انبیا هستید، از جمله در این قضیّه؛ مسئله‌ی تبیین.
من الان یادم آمد که در تاریخ گذشته‌ی ما این کار [شده]. در تاریخ در زندگی امام حسن (علیه السّلام) این هست که عبیدالله‌بن‌عبّاس که فرمانده یک بخش خیلی مهمّی از لشکر امام حسن بود، شب که خوابیدند، صبح پا شدند و دیدند در خیمه‌اش نیست؛ رفته بود، گریخته بود و ملحق شده بود به معاویه؛ آمدند به او رشوه دادند، فلان دادند، پول دادند و رفت طرف معاویه. خب یک‌چنین حادثه‌ای برای لشکر امام حسن (علیه السّلام) خیلی حادثه‌ی شکننده‌ای بود. آنجا یکی از اصحاب نزدیک -که من حالا یادم نیست، قدیم دیده‌ام، حجربن‌عدی بود یا کسی دیگر- آمد برای مردم سخنرانی کرد؛ یک بیانی کرد که بعد از پایان بیان او، همه اظهار خوشحالی کردند، گفتند الحمدلله که این رفت! ببینید، این بیانِ تبیینِ به‌معنای واقعی، تبلیغ به‌معنای واقعی، این‌جوری است؛ می‌آید حرف میزند و روشن میکند که آنچه اتّفاق افتاد، به‌نفع ما بود؛ یعنی به تعبیر رایجِ امروز، تهدید را به فرصت تبدیل میکند؛ این بایستی در قوّه‌ی قضائیّه [باشد]. ایجاد امنیّت فضای کسب‌و‌کار، مبارزه‌ی قاطع با مفسد اقتصادی، همکاری با دولت در حلّ مشکلات؛ این هم یکی از کارهایی است که در زمینه‌ی اقتصاد میتواند قوّه‌ی قضائیّه انجام بدهد.

نقش علما، روشنفکران، هنرمندان و جوانان در حفظ سلامت فکر ملت‌ها

… امام راحل عظیم‌الشّأن در سراسر دنیاى اسلام و حضور فکر و نام و رهنمود و عکس و نشان آن بزرگوار در شرق و غرب عالم، با وجود آن‌‌همه تبلیغ دروغ و سخن ناحق که به نیّت مخدوش کردنِ سیماى ملکوتى آن وارث پیامبران گفته و پخش شده است، روشن‌ترین دلیل این مدّعا است. با این‌همه باید اذعان کرد که عامل مهم در حفظ سلامت و سداد[14] فکر ملّتهاى مسلمان، روشنگرى‌هاى علما و روشنفکران و نویسندگان و هنرمندان و جوانان فعّال و آگاه است. و همه، بخصوص علماى متعهّد دین در این مورد وظیفه‌اى بزرگ بر عهده دارند.

سکوت نکردن در برابر تبلیغات دشمن و رساندن صدای حق به جهان

نکته‌ى بعدى این است که ما تا آن جایى که صدایمان میرسد، فریاد روشنگر خود را در سطح آفاق عالم میرسانیم. این‌جور نیست که ما در مقابل حرفهاى آنها ساکت بمانیم؛ نه، خداى متعال وسایل و ابزارهایى در اختیار حق قرار داده است که باطل هر کارى هم بکند، نمیتواند جلوى نفوذ حق را بگیرد. ما یک رادیو داریم، آنها ده‌ها رادیو هستند؛ ابزارهاى ما، ابزارهاى فوق مدرن امروزى براى پخش صدا نیست، ابزارهاى آنها بسیار قوى و رسا هم هست؛ آنها سرمایه‌هاى زیادى را کنار میگذارند، فقط براى دروغ‌پراکنى و لجن‌پراکنى؛ همه‌ى اینها هست، در عین ‌حال در هر یک از این …

رد سکوت در برابر سخنان دشمن و پیچیدن سخن حق در دورترین نقاط دنیا

قضیّه همین است؛ این‌جور نیست که ما بنشینیم تا آنها هر چه میخواهند علیه ملّت ایران بگویند، ما هم مثل بعضى از کشورهاى دیگر، بعضى از مسئولین دیگر، صمٌ بُکم[9] بنشینیم و در جواب اینها حرفى نزنیم؛ نخیر، حرف میزنیم؛ آن حرف هم مخصوص میدان شهر شما نیست؛ حرفى است که در دنیا به فضل الهى میپیچد، و این کار خدا است که در دورترین نقاط، حرفها را میگیرند، پیامها را میگیرند، حقایق را میفهمند، افشاگرى‌ها را میکنند.

بیان حقایق و پیام به مسلمانان جهان و برکت الهی بر سخن حق

… اسم امام، ما را زنده کرد؛ حرفهاى امام، ما را به خود آورد. آن آدم، آدمى است که هزاران انسان در یک نقطه‌ى دنیا از او الهام میگیرند. با کدام ابزار پیشرفته، با کدام تکنولوژى فوق مدرن این کارها را ما انجام دادیم؟ امروز هم همان بساط برقرار است؛ ما هم مىگوییم؛ ما هم حقایق را بیان مىکنیم. بنده هم پیام میدهم به مسلمانان عالم، آنجایى که تا اعماق جوامع اسلامى آن پیام برود و در فضاى زندگى آنها به فضل الهى بپیچد. خداى متعال به سخن حق برکت داده است و برکت میدهد؛ اَلَم تَرَ کَیفَ ضَرَبَ اللهُ مَثَلًا کَلِمَةً طَیِّبَةً کَشَجَرَةٍ طَیِّبَةٍ اَصلُها ثابِتٌ وَ فَرعُها فِی السَّماء؛[8] ریشه در زمین است، شاخ‌وبرگ‌ها تمام فضا را پُر کرده‌اند.