برجستهترین پاراگرافهای هر رهبر دربارهٔ این نمایه، هر کدام از یک متن.
تهیهشده با هوش مصنوعیرویدادها و تحولات جهان اسلام از صدر اسلام تا دورههای بعد.
امام خمینی
سابقهدار بودن مجاهدت و شهادت و خرابکاری فاجران
این مسائل که برای اسلام و مسلمین پیش میآید و میآمده است، اینها سابقهدار است. این طور نیست که حالا برای ما پیش آمده باشد. شما میدانید که تاریخ اسلام مشحون[1] بوده است از این مجاهدات، از این شهادتها، از این خون دادنها و از این خرابکاریها به دست فُجّار. ائمه ما- علیهم السلام- مبتلا بودند به همین امور لکن بر همه بوده است و بر ما هم هست استقامت و خودداری و خدا با صابران است.[2]
تاریخ سرمشق؛ همراهی نصر با قوت ایمان و فرار آن از آمال دنیایی
تاریخ باید سرمشق ما باشد و ما وقتی که تاریخ را نگاه میکنیم، تحولاتی که پیدا شده است در اسلام و در مسلمین، هر جا که قوّت ایمان در کار بوده است و مردم و مسلمین به قوّت ایمان حرکت میکردند، نصر با آنها همراه بوده است. و هر وقت برای رسیدن به آمال دنیایی بوده است، نصر از آنها فرار میکرده است.
پر بودن تاریخ اسلام از خیانت بزرگانش به اسلام
من بعد از خدا با مردم خوب و شریف و نجیب پیمان بستهام که واقعیات را در موقع مناسبش با آنها در میان گذارم. تاریخ اسلام پر است از خیانت بزرگانش به اسلام؛ سعی کنند تحت تاثیر دروغهای دیکته شده که این روزها رادیوهای بیگانه آن را با شوق و شور و شعف پخش میکنند نگردند. از خدا میخواهم که به پدر پیر مردم عزیز ایران صبر و تحمل عطا فرماید و او را بخشیده و از این دنیا ببرد تا طعم تلخ خیانت دوستان را بیش از این نچشد. ما …
منحرف کردن تدریجی مردم از مسائل اصلی اسلام
دستهای ناپاک و عقلهای ضعیف موجب این شد که بعد از رسول الله و صدر اسلام کم کم مردم را از آن مسائل اصلی که در نظر اسلام بوده است، منحرف کنند و مردم را متوجه به فقط یک مسائل جزئی بکنند و در مسائل عمومی کلی، که کشورهای اسلامی به آن احتیاج دارند بیطرف باشند و احیاناً هم مخالف باشند. این یک نقشه شیطانی بوده است که از زمان بنی امیّه و بنی عباس طرحریزی شده است و بعد از آن هم هر حکومتی که آمده است، تایید این امر را کرده است. و اخیراً هم که راه شرق و غرب به دولتهای اسلامی باز شد، این امر در اوج خودش قرار گرفت که اسلام، یک مسائل شخصی بین بنده …
لزوم مطالعهٔ اخلاق و حکومتهای اسلامی و پند گرفتن از آن
… که نمیشناختندش بعضیها. مالک اشتر، که یکی از سردارهای بزرگ اسلام بود، خیال میکنید که مثل یکی از این درجهدارهای زمان طاغوت بود؟ نه، این تو مردم میآمد نمیشناختندش. آن روز یک کسی نشناخت و به او فحش داد. و بعد هم ببینید کرامت او را: رفت مسجد به او دعا کرد! این اخلاق را، این تاریخ اسلام را باید مطالعه کرد و خصوصاً حکومتهایی که در اسلام بوده است، باید مطالعه کرد و از آن پند گرفت.
لزوم آشنایی طلاب با تاریخ، بهویژه تاریخ صدر اسلام
… میگیرد، کامل کردن برنامهی درسی حوزه است و از جمله آنچه که بهنظرم بسیار لازم میآید، تاریخ است. هیچ لزومی ندارد که تاریخ را درس بدهیم؛ میتوان تاریخ را به عنوان کارهای فوق برنامهی طلاب گذاشت؛ منتها از آنها امتحان کرد و در پیشرفتهای حوزهاىِ آنها دخالت داد. طلاّب باید با تاریخ و عمدتاً تاریخ صدر اسلام آشنا باشند. این بسیار مهم است. تاریخ تحلیلىِ دهسالهی زندگی پیغمبر، از جمله بخشهای بسیار روشنگر برای همهی ذهنهاست. تاریخ مشروطیت، از دورهی مشروطه تا امروز و امثال اینها هم مهم است. البته بخشها و مقاطع دیگری هم از تاریخ هست که مهم است و من نمیخواهم وارد جزئیّات شوم.
رسیدن حکومت از پیامبر (ص) به یزید در پنجاه سال، مصیبتی گریهآورتر از عاشورا
… - به وجود آمده است این است که این حکومت که تا سال دهم هجرت، در دست پیغمبر بوده است. بعد از آن به دست یزید میافتد! چه موقع؟ سال شصتم هجرت. فقط پنجاه سال - نیم قرن - بعد، همان حکومت ببین از کجا تا کجا میرود! آیا واقعاً از این گریه آورتر در دنیا وجود دارد؟! این، گریه آورتر از کشته شدن امام حسین است! از همهی قضایای عاشورا گریه آورتر است که روزگاری و جامعهای وجود داشته باشد که سابقهی آن جامعه به پیغمبر و امیرالمؤمنین علیهماالسّلام برگردد، آنها بر آن جامعه حکومت کرده باشند و بعد از چند ده سال، به کسی مثل یزید برسد! بعد هم به مروان و عبدالملک و بقیه؛ و تقریباً پانصد، ششصد سال - نزدیک به ششصد سال - چنین عناصری با نام دین، حکومت کنند! البته بعد هم ناصرالدّین شاهها، رضاخانها و دیگران حکومت کردند. هر کدام از آنها برای خودشان یک یزید یا یک معاویه بودند؛ آنها را نباید خیلی هم …
روشنی و دقت بینظیر ثبت جزئیات تاریخ اسلام پس از بعثت
این روحیهی شماها و این خوشعقیدگی نسبت به جهت برنامه و محتوای برنامه یقیناً یکی از عوامل توفیق این برنامه بوده است. من میخواهم خواهش کنم برنامه را ادامه بدهید و بسازید. دوران قبل از بعثت از لحاظ تاریخی، خیلی دوران روشنی نیست. برخلاف دوران بعد از بعثت که از لحاظ تاریخی قدم به قدم مشخص و روشن و واضح است؛ برخلاف بسیاری از حوادث بزرگ تاریخی. حالا دربارهی پیغمبران، که هیچ پیغمبری زندگی روشنِ مشخصِ دقیقِ تاریخی ندارد؛ و دربارهی بقیهی شخصیتهای تاریخی هم ما به این دقت، کمتر سراغ داریم که قطعهای از تاریخ را - که روزش را و ساعتش را و سفرش به فلان جا را و برگشتنش را و اینکه کی بود و کی حرف زد و اینها را - اینجور مثل تاریخ اسلام مشخص داشته باشد. بنابراین میدان خیلی بازی دارید.
خالی بودن جای تاریخ تحلیلی اسلام در گروه معارف و لزوم پرداختن متخصصان به آن
یکی از چیزهایی که در گروه معارف جایش خالی است، تاریخ تحلیلی اسلام است. بایستی آدمهایی که متخصص و اهل این کارند، به این امر بپردازند. البته یادم هست که در گذشته یک دورهی تاریخ اسلام به صورت سخنرانی گذاشته بودند و یک نفر از فضلای قم هم هفتهیی یک بار آن را ادا میکردند که به نظر من جالب نبود؛ نه ادا خوب بود، نه محتوا خیلی خوب بود، و نه خیلی تعریف داشت. کسانی هستند که در تاریخ تحلیلی اسلام …
تدبر در گذشته مایهٔ پیوند با آینده و غلبه بر ترس از دشمن
… شد. در اینجا بود که پیروزى بدر و شکست اُحد و محنت خندق و آزمایش حدیبیّه اتّفاق افتاد؛ اینجا بود که اخلاص و جهاد، پیروزى آفرید و مالدوستى و غنیمتطلبى ناکامى آورد. اینجا آیهآیهى قرآن نازل شد و خشتخشت بناى فرهنگ و تمدّن و حیات طیّبهى اسلامى کار گذاشته شد. مسلمان، با تدبّر در این گذشته و زیستن در لحظهلحظهى آن، با آینده نیز پیوندى سازنده مىیابد؛ راه زندگى و هدف آن را میشناسد؛ به خطرات راه پى میبرد؛ فرداى این حرکت را بالمعاینه میبیند و خود را براى پیمودن آن آماده میسازد و بر تردید ناشى از احساس ضعف و حقارت و ترس از دشمن فائق مىآید؛ و این همه، از برکات حج است.