رفتن به محتوای اصلی

بیداری اسلامی

نام‌های دیگر: بیداری مسلمانان

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

بازگشت ملت‌های مسلمان به اسلام و حرکت‌های برخاسته از آن در جهان اسلام.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در خطبه‌های نماز جمعه تهران به مناسبت نیمه شعبان— ۱۳۵۹/۰۴/۰۶

سیر زمانی

از ۱۳۵۹ تا ۱۴۰۳
۱۳۵۹۱۴۰۳

فقط سال ۱۳۷۲همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

ثانیاً حرکت اسلامى و انقلاب اسلامى عبارت است از طغیان بر ارزشهاى جاهلى و نظامهاى طاغوتى که بشر را به زنجیر کشیده و موجب ظلم و فساد و تبعیض طبقاتى و نژادى و فحشاى عمومى و ستم‌پذیرى توده‌ها و دیگر بدبختى‌هاى ملّتها شده و همه‌چیز را فداى سود بیشتر و حاکمیّتِ ظالمانه‌ى بیشترِ صاحبانِ زر و زور نموده است. پس حرکت صحیح اسلامى، صف‌بندى میان دو نظام ارزشى و مبارزه‌ى میان دو فرهنگ است: فرهنگِ به‌ زنجیر کشیدن بشر، و فرهنگ نجات بشر. لذا هر حرکت اسلامى باید خود را براى مقاومت همه‌ى زورمندان عالم آماده کند و غافلگیر نشود.
امروز بیداری اسلامی در همه‌ی کشورهای اسلامی هست؛ هرچند که کم و زیاد دارد. بیداری اسلامی به معنی این نیست که همه‌ی ملتها و همه‌ی آحادی که در این بیداری سهیمند، به صورت منطقی و استدلالی مبانی فکری یک نظام اسلامی را شناخته‌اند، بلکه به این معناست که احساس هویت اسلامی در میان توده‌های مسلمان، در همه‌جا، به‌وجود آمده است.
به حضار گرامی و میهمانان عزیز خوشامد میگویم. آنچه ما را در اینجا گرد آورده، بیداری اسلامی است؛ یعنی حالت برانگیختگی و آگاهیای در امت اسلامی که اکنون به تحولی بزرگ در میان ملتهای این منطقه انجامیده و قیامها و انقلابهائی را پدید آورده که هرگز در محاسبه‌ی شیاطین مسلط منطقه‌ای و بین‌المللی نمیگنجید؛ خیزشهای عظیمی که حصارهای استبداد و استکبار را ویران و قوای نگهبان آنها را مغلوب و مقهور ساخته است.

شاهدها (۱۸ پاراگراف)

گسترش روزافزون نهضت گرایش به اسلام پس از رحلت امام

… یکى عبارت است از جریان خصومت و دشمنىِ خباثت‌آمیزى که استکبار جهانى با انقلاب ما داشت و آن را با انواع ‌و اقسام روشها نشان میداد و اِعمال میکرد، و این دشمنى‌ها امروز هم ادامه دارد و گویا باز هم تا آن زمانى که خداى متعال اراده کرده است، ادامه خواهد داشت. جریان دوّم عبارت است از جریان گسترش نهضت گرایش به اسلام و پیوستن نسلهاى جوان در بسیارى از کشورهاى اسلامى به نهضت امام (رضوان الله‌ تعالىٰ علیه). این جریان هم در زمان امام با وسعت و گسترش و سرعت بسیارى بود؛ امروز هم که چهار سال از درگذشت امام میگذرد، باز همین جریان ادامه دارد. یعنى به سطح عالم که شما نگاه بکنید، مشاهده میکنید که در کشورهاى اسلامى هر روزى که میگذرد، یک جمعى به نهضت بیدارى اسلامى که امام بزرگوار ما برانگیزاننده‌ى آن بود میپیوندند و آن را توسعه میدهند.

حمایت معنوی و سیاسی و نه مادی از قیام‌کنندگان برای عزت اسلام

یک مسئله‌ى دیگر، حمایت معنوى و سیاسى ما از همه‌ى کسانى است که در راه اسلام و حاکمیّت اسلامى تلاش میکنند. هر کسى در هر جاى دنیا براى عزّت اسلام قیام کند، ما حمایت معنوى و سیاسى میکنیم. دشمن میخواهد بگوید شما پشتیبانى مادّى میکنید، [در حالى ‌که] این دروغ است. دشمن میخواهد بگوید شما با نهضتهایى که در کشورهاى اسلامى هست، ارتباط دارید؛ [ولى] ما ارتباط سازمانى را، ارتباط رسمى را، ارتباط به آن معنایى را که دشمن در نظر دارد، جدّاً تکذیب میکنیم. البتّه امروز همه‌ى کسانى که در دنیاى اسلام، صدا به نام اسلام بلند میکنند، …

میراث بزرگ امام راحل و لزوم حفظ آن

آن مطلبى که به ‌مناسبت تجدید خاطره‌ى رحلت جان‌گداز امام بزرگوار (رضوان الله‌ تعالى علیه) خوب است که مورد توجّه همه‌ى مسلمین و بالخصوص مردم عزیز ایران قرار بگیرد، این است که میراث بزرگ امام راحل عبارت است از بیدارى اسلامى و نهضت اسلامى؛ این بزرگ‌ترین دستاورد و عمومى‌ترین دستاوردى است که امام بزرگوار با مبارزه‌ى خود و حرکت خود، به دنیاى اسلام بلکه به تاریخ اسلام هدیه کردند؛ ما این میراث را و این هدیه‌ى ذى‌قیمت را باید حفظ کنیم.

توقف‌ناپذیری حرکت اسلامی و دلبستگی قشرهای روشنفکر جهان اسلام به اسلام

البتّه سنّت‌هاى الهى در تاریخ بشر کار خود را کرده است و میکند. خداى متعال یک قوانینى دارد در آفرینش که چه انسانها بخواهند، چه نخواهند، چه قدرتمندان راضى باشند و چه نباشند، این قوانین عمل میکند. و شما مى‌بینید که خداى متعال بر طبق قوانین و سنن قطعیّه‌ى عالم، جورى ترتیب داده است که این حرکت عظیم اسلامى و بیدارى مسلمین متوقّف نشود، و متوقّف نشده است. در همه‌ جاى دنیاى اسلام، روشنفکرترین قشرها، پیشرفته‌ترین نسلها به یاد اسلام سخن میگویند و به عشق اسلام دلهایشان میتپد؛ و این به برکت حرکت عظیمى است که امام بزرگوار ایجاد کردند و به برکت قوام و شوکت و عزّتى است که جمهورى اسلامى بحمدالله‌ در دنیا دارد و مشوّق ملّتها و قشرهاى مسلمان در همه‌ى دنیا است. لکن این هم یکى از سنّت‌هاى الهى است که افراد بشر باید وظیفه‌ى خود را بشناسند و …

لزوم بیداری مسلمانان تا متجاوزان قدرت مسلمین را حس کنند

ما مثل بعضى از ملّتهاى دیگر با تجاوز و تعرّض به دیگران مخالفیم، با تعرّض به غیر مسلمین هم مخالفیم، با تعرّض به هر ملّتى مخالفیم؛ امّا آن کسانى که تعرّض به ملّتهاى اسلامى را و به مردم مسلمان را در همه‌ جاى دنیا براى خودشان مباح دانسته‌اند، اینها باید قدرت مسلمین را حس کنند و سرپنجه‌ى مسلمین را مشاهده کنند؛ و این، بیدارى مسلمانان را میطلبد.

گسترش بیداری مسلمین علت شدت‌گرفتن مبارزه با اسلام

… و مسلمین در جریان است. اگرچه اصل این مبارزه تازگى نداشته و نشانه‌هاى آن در تاریخ استعمار اروپایى کاملاً شناخته‌شده است ولى میتوان گفت که شیوه‌هاى متنوّع آن، علنى بودن آن، و در مواردى شدیداً قساوت‌آمیز بودن آن، تاکنون سابقه نداشته و پدیده‌ى این روزگار است. نگاهى به اوضاع کنونى عالم اسلام، علّت این پدیده، یعنى شدّت گرفتن و علنى شدن مبارزه با اسلام را آشکار میسازد. علّت، چیزى جز گسترش بیدارى مسلمین نیست.

نهضت تجدید حیات اسلام در یکی دو دههٔ اخیر

حقیقت آن است که مسلمین در یکى دو دهه‌ى اخیر در شرق و غرب جهان اسلام و حتّى در کشورهاى غیر اسلامى، نهضت حقیقى و عمیقى را شروع کرده‌اند که باید «نهضت تجدید حیات اسلام» نامیده شود. اینک این نسل جوان و تحصیل‌کرده و برخوردار از معارف زمان است که بعکسِ توقّع مستعمران دیروز و مستکبران امروز، نه‌تنها اسلام را فراموش نکرده بلکه با ایمانى پُرشور، که با استفاده از پیشرفت معارف بشرى بسى روشن‌بینانه‌تر و ژرف‌تر نیز شده است، بدان روى آورده و …

اشکال گوناگون مبارزه با بیداری اسلامی در سطح جهان

مبارزه با بیدارى اسلامى در سطح جهان، شکلهاى گوناگون دارد: در الجزایر اکثریّت قاطع مردم در انتخاباتى آزاد و کاملاً دموکراتیک به حاکمیّت جبهه‌ى اسلامى رأى میدهند؛ کودتایى خشن انتخابات را باطل و منتخبین را زندانى و محکوم و مردم را سرکوب میکند، و آنگاه قدرتهاى مستکبر آمریکا و اروپا نَفَس راحت کشیده، به‌ طور کامل پشت سر کودتاگران قرار میگیرند و دست پنهان خود در آن را افشا میکنند. در سودان گروه‌هاى اسلامى با پشتیبانى قاطع …

ناکامی استکبار در متوقف‌کردن جریان روبه‌رشد بیداری اسلامی

۴) نکته‌ى مهمّ دیگرى که باید مورد تکیه قرار گیرد، آن است که استکبار با همه‌ى تدابیر شیطانى‌اش و با وجود به ‌کارگیرىِ زور و ترفند سیاسى و تبلیغات دروغ نتوانسته و هرگز نخواهد توانست جریان روبه‌رشد بیدارى اسلامى و نهضت گرایش به اسلام را متوقّف سازد. فعّالیّت همه‌جانبه‌ى سیاسى و امنیّتى و بیش از همه تبلیغاتى آمریکا و دیگر کشورهاى استکبارى و ایادى منطقه‌اى آنان بر ضدّ نهضت اسلامى در کشورهاى مختلف و از جمله بر ضدّ نظام مقدّس جمهورى اسلامى در ایران، در سالهاى اخیر بى‌سابقه و بسیار وسیع بوده است. و در این …

بیداری مسلمانان جهان و فزونی روح اسلامی با وجود فشارها

… بر روى جمهورى اسلامى اثر مطلوب آنها را داشته باشد، به فضل الهى و به توجّهات ولىّ‌عصر، جمهورى اسلامى این‌جور پیشرفت نمیکرد. همین بودنِ این ملّت، قیام جمهورى اسلامى، عزّت جمهورى اسلامى، بزرگ‌ترین دلیل و روشن‌ترین دلیل است بر اینکه کید دشمنان به جایى نمیرسد. و به کورى چشم آنها، مسلمانها در همه‌جاى دنیا کم‌ و بیش بیدار شده‌اند، ملّتها به خود آمده‌اند و قدر اسلام را میدانند. با وجود این‌همه فشارى که روى مسلمانها وارد میکنند، نیروى اسلامى و روح اسلامى رو به شدّت و ازدیاد است.

بیداری و اسلام‌گرایی ملت‌ها از زیبایی‌های صحنهٔ جهانی

امروزها در صحنه‌ى سیاست بین‌المللى دولتها و قدرتهاى جهانى از یک طرف، و ملّتها و جمعیّت‌هاى انبوه مردمى از طرف دیگر، هم چیزهاى زیبا وجود دارد، هم چیزهاى زشت. زیبایى‌ها، بیدارى ملّتها است؛ اسلام‌گرایى ملّتهاى مسلمان است؛ تحمّل‌ناپذیرى مظلومان است؛ و زشتى‌ها: ستمگرى ستمگران و زورگویى قلدران و توطئه‌ى بددلان و بدخواهان ملّتها است. امّا در بین نقاط نامطلوب و زشت در صحنه‌ى جهانى، یک نقطه به نظر من خیلى زشت است؛ امروز میخواهم آن نقطه را مورد تکیه قرار بدهم، تا نظر ملّت ایران براى همه‌ى کسانى که مشاهده …

افزایش گرایش به اسلام با وجود تبلیغات استکباری و صهیونیستی

… هستند که خوب میمانند تا میمیرند؛ بعضى‌ها هم خوب نمیمانند تا آخر؛ همه‌جورش را داریم. اشخاص در معرض آفتند، در معرض تلفند امّا اساس، ماندنى است. این حرکت اسلامى، این حیات دوباره‌ى اسلامى ریشه در قرون دارد، ریشه در ده قرن تلاش و مجاهدت دارد، متّکى به اسلام است. و لذاست که شما مى‌بینید امروزى که بیشتر از همه‌وقت تبلیغات استکبارى و صهیونیستى در دنیا سعى کرده‌اند چهره‌ى جمهورى اسلامى و ایران و مردم ایران و ماها و همه را زشت نشان بدهند، امروز اتّفاقاً گرایش مردم به اسلام، در همه‌جاى دنیاى اسلام، از پنج سال پیش و از ده سال پیش هم بیشتر است. نگاه کنید به کشورهاى اسلامى، به مسلمانانى که در دنیاى غیر اسلامى اقلّیّتند، به سخت‌گیرى‌هاى استکبار با مسلمانان! این سخت‌گیرى‌ها بیخود که نیست؛ اگر همین‌طور مثل میّت بین یدى‌الغسّال بودند که سخت‌گیرى نمیشد.

هدف نهضت‌های صحیح تاریخ اسلام تشکیل حکومت بر پایهٔ قرآن، نه دنیاطلبی خلفا و سلاطین

… السّلام) که بگذرید، امامزاده‌ها ــ جناب زیدبن‌على، جناب حسین‌بن‌على شهید فخ، جناب محمّدبن‌عبدالله‌ صاحب نفْس زکیّه، ابراهیم‌بن‌عبدالله‌ و دیگران ــ این بزرگانى که بودند، براى تشکیل یک حکومت عدل و حکومت علوى تلاش میکردند. بعد از دوران آنها هم همین‌جور؛ مبارزات صحیح ــ حالا مبارزات توأم با خودپرستى و سیاست‌بازى و هواى نفْس را کار ندارم؛ خلفاى فاطمى، خلفاى عبّاسى، سلاطین سلسله‌هاى مختلف در ایران و عراق و شامات و بقیّه جاها را نمیگویم؛ اینها دنبال دنیاى خودشان بودند، ولو در دنیاى اسلام زندگى میکردند ــ نهضتهاى صحیحى که به وجود آمده است، براى این به وجود مى‌آمد که بلکه بتوانند یک حکومتى تشکیل بدهند که این حکومت بر پایه‌ى قرآن باشد؛ یعنى چه بر پایه‌ى قرآن؟ یعنى قوانین و مقرّرات در آن جامعه و عمل نظام عمومى و جمعى در آن جامعه، بر اساس حکم دینى باشد؛ این یک؛ و آن کسى هم که در رأس حکومت قرار میگیرد، منطبق باشد با معیارهاى دینى براى حکومت؛ این دو؛ این معناى حکومت اسلامى و حکومت قرآنى است. …

تهمت ضدیت با دموکراسی به نظام و نهضت اسلامی

… و نظام اسلامى تحریک میکند. لذا شما مى‌بینید وقتى در کشور الجزایر نزدیک بود گروه‌هاى مسلمان حکومت را از طریق انتخابات به دست بگیرند،[9] عدّه‌اى فریاد برآوردند که دموکراسى از بین خواهد رفت؛ دموکراسى را کوبیدند براى اینکه میگفتند دموکراسى از بین خواهد رفت! این همان تهمت زدن به نظامهاى اسلامى و به نظام اسلامى و به نهضت اسلامى است.

خلاصهٔ فریاد امام: بیداری مسلمانان و طلب حق خود

… از امام گفته میشود، این فقط یک کار تشریفاتى نیست؛ یاد امام راحل براى ما یک کار صورى و ظاهرى نیست؛ یک امر باطنى و معنوى و حقیقى است. یاد امام را زنده کردن، یعنى راه امام زنده بشود؛ حرف امام زنده بماند؛ انعکاس فریاد امام در دنیاى اسلام امروز همچنان حفظ شود؛ و این فریاد در همین کلمه خلاصه میشود: مسلمانها بیدار بشوند، مسلمانها تجاوز نکنند امّا حقّ خودشان را طلب کنند.

نیاز و امکان همفکری و همکاری مسلمانان امروز پس از دوران غفلت

… آنکه یک دوران رکودى بود و گذشت؛ اجتماع حج هم برایشان فایده‌اى نداشت؛ یک مشت [انسانهاى] خواب، ملّتهاى در خواب غفلت نگه‌داشته‌شده، غافل از وضعیّت خود، به فکر این بودند که گلیم را از آب حج بیرون بکشند و واجبشان را انجام بدهند و بروند. یک مدّتى که آن‌ چنان بود. امروز مسلمانها به‌ خاطر گرفتارى‌هایى که براى مسلمین در همه‌جاى دنیا به ‌وجود آورده‌اند، هم نهایت احتیاج را به همفکرى و همکارى دارند، هم این همکارى و همفکرى امروز ممکن است، در گذشته ممکن نمیشد؛ لذا این فرصت، یک فرصت استثنائى است و باید از این استفاده کرد.

فشار بر جمهوری اسلامی برای جلوگیری از بیداری ملت‌های مسلمان

… اسلامى، وجود این جمهورى اسلامى، این است که مسلمانان در همه‌جاى دنیا میتوانند مشابه آن را تشکیل بدهند؛ از این میترسند. اینها میخواستند که جمهورى اسلامى نابود بشود، میخواستند ناکام بشود، میخواستند در هدفهایش پیش نرود، میخواستند گرفتارى‌هاى بزرگ پیدا کند؛ حالا که مى‌بینند بحمدالله با همّت مردم، دولت، مسئولین، کشور به طرف سازندگى پیش میرود، به طرف آبادى پیش میرود، یکپارچگى خودشان را مردم در حدّ اعلیٰ بحمدالله حفظ کرده‌اند، عزّت جهانى کشور روزبه‌روز رو به افزایش است، و حالا که مى‌بینند جمهورى اسلامى مقتدر است، سربلند است، مستقل است، از کسى ملاحظه نمیکند، به قدرتى اعتنا نمیکند، ناراحتند که یک چنین نظامى، با وجود خود، با حضور خود، تشویق میکند ملّتهاى مسلمان را به اینکه بیدار بشوند، به اینکه به اسلامِ خودشان فکر کنند. اوّلین کار، این است که اینها درصدد هستند که بیدارى مردم را مانع بشوند؛ لذا فشار مى‌آورند روى جمهورى اسلامى.

بیداری ملت‌ها و روی آوردن جوانان مسلمان به دین و قرآن

نکته سوم این است که ما انقلاب را امروز نمیخواهیم صادر کنیم. انقلاب، یکبار صادر میشود؛ و شد! این‌که میبینید امروز در سرتاسر دنیا، گرایش و ایمان اسلامی زنده شده است؛ این‌که میبینید ملتها در شمال آفریقا و در خاورمیانه و در شرق و غرب کشورهای اسلامی بیدار شده‌اند؛ این‌که میبینید جوانان مسلمان در کشورهای گوناگون به زیباییهای دین و قرآن روآورنده‌اند، همه حاکی از این است که انقلاب اسلامی در اوّلِ وقوع خود صادر شده است. ما که نمیخواهیم بعد از گذشت چهارده سال، تازه به فکر صدور انقلاب باشیم! یک بار انقلاب صادر میشود و آن هم شد. وقتی که انقلاب، پیروز شد و خبر و جذّابیت آن، دنیا را پرکرد، کاری که باید بشود شد. همان کاری که شما از آن ناراضی هستید؛ همان کاری که به خاطر آن زنجیر …