بنده آنطورى که مردم عزیز این استان را دیدم، میتوانم بگویم مردم بسیار اصیلى هستند و مردم متدیّن و انقلابىاى هستند؛ مردم عموماً از یک روح مناعت و نجابتى برخوردارند؛ مردمى هستند که به مسئولین بسیار علاقهمندند و به جمهورى اسلامى عشق میورزند. به گذشتهى این استان هم که نگاه میکنیم، همین خصوصیّات را در گذشتهى اینها هم مىبینیم: این استان با انگلیسها جنگیده، در مقابل نفوذ انگلیسها مقاومت کرده و همانطور که من در صحبت عمومى با مردم بوشهر هم گفتم، مرحوم رئیسعلى دلوارى و جمعى از مبارزین آن روز ــ که …
بیاعتنایی رژیم گذشته به منطقه بهسبب سابقهٔ انگلیسیستیزی مردم
این منطقهی بوشهر و لارستان و بعضی دیگر از مناطق فارس، به خاطر آنکه سوابق انگلیسیستیزی داشتند - که چون بعضی از آنها را تاریخ ثبت کرده، غالب مردم میدانند؛ خیلی از آنها را شاید حتّی شماها هم ندانید و اینها هنوز متأسفانه در تاریخِ رسمی ثبت نشده - بهطور طبیعی مزاج آن دستگاه بهطرف بیاعتنایی نسبت به این منطقه میکشید؛ علاوه بر این که گفتم، طبیعت نظام آنها این بود که هر جایی که دور از مرکز است، بایستی محروم باشد؛ مثل باغچهیی که تراز آن غلط است؛ آب که ریختی، به همه جای این باغچه نخواهد رسید. باغچهی تراز، آن باغچهیی است که اگر از یک طرفش آب ریختی، کانالکشیها آب را بهطور …
تبعیدگاه بودن شهرهای استان و محرومیت مصنوعی ناشی از کینهٔ رژیم گذشته
همانطور که عرض کردم، محرومیتِ مصنوعی هم اعمال میشد. چون نسبت به اینجا عناد و دشمنی و کینه داشتند، مزاج و طبیعت و روحیهی معمولی آن نظام، با چنین جاهایی سازگار نبود. در حقیقت اینجا تبعیدگاه بود، گناوه تبعیدگاه بود، برازجان تبعیدگاه بود، دیلم تبعیدگاه بود، دیّر تبعیدگاه بود. انسان معمولییی که مورد غضب نباشد، نباید او را بیاورند در اینجاها زندگی بکند؛ آدمهای مغضوب را باید به اینجاها بیاورند. جایی که دستگاهی مغضوبین خودش را به آنجا بفرستد، طبیعت آن دستگاه نسبت به آنجا چگونه باید باشد؟ معلوم است؛ طبیعت بیبرکتِ بیلطف باید باشد. …
سابقهٔ تدین، شجاعت و مبارزهٔ مردم بوشهر پیش و پس از انقلاب
به شما مردم عزیز و شجاع و دلاور شهر بوشهر و استان بوشهر، سلام و عرض ارادت خودم را تقدیم میکنم. آنچه در گذشته و سابقهى تاریخى شما مردم عزیز و در سرگذشت ملّت ایران درج و ثبت شده است، حاکى از تدیّن و شجاعت و اخلاص و نجابت شما مردم عزیز است. در قبل از پیروزى انقلاب اسلامى، اقشار مردم مسلمان ما در این شهر و در این استان در صفوف مبارزات خود، کارهاى شایسته و برجستهاى کردهاند و در مبارزهى با رژیم ستمشاهى، جوانهاى شما، مردان شما، زنان شما، تلاشهاى قابل تقدیرى انجام دادند و بعضى از روحانیّون بزرگوار شما مثل شهید عاشورى[3] در این راه شربت شهادت نوشیدند. قبل از دوران مبارزات اخیر ملّت ایران با رژیم ستمشاهى هم، مقاومت شما مردم در مقابل تهاجم دشمنان خارجى ــ انگلیسها ــ وردِ زبانهاى کسانى است که با این قضایا آشنایى دارند؛ هم در ماجراهاى تهاجم انگلیسها به این منطقه و اشغال بوشهر، که شجاعتهاى رئیسعلى …
بیتوجهی به استعدادهای استان بوشهر در دوران پهلوی و قاجار
… و پُراستعداد ایران، با اینهمه منابع طبیعى، با اینهمه استعداد، با اینهمه زمین، با اینهمه آب قابل مهار، با اینهمه منابع زیرزمینى، در طول پادشاهى ننگین سلسلههاى پهلوى و قاجار در فقر، در مسکنت، در ویرانى گذراند و ملّت ایران روى خوشى و آسایش ندیدند؟ چرا؟ همین استان بوشهر شما از لحاظ امکانات کشاورزى، امکانات طبیعى، امکانات انسانى، یکى از مناطقِ بسیار بااستعدادِ کشور ما است امّا شما شاهد هستید و زندگى استان خودتان و شهر خودتان را مشاهده میکنید؛ در طول سالیان طولانى حکومت پهلوى و قبل از آن در دوران حکومت قاجارها به این استان رسیدگى نشد؛ این منابع به کار گرفته نشد؛ این زمینها کِشته نشد؛ آنچه را این مردم مؤمن و خدوم احتیاج دارند و از خودِ طبیعتِ خداداد، قابل بهرهبردارى است، در اختیار آنها گذاشته نشد. زندگى یک جامعهى بشرى آن وقتى که در زیر حکومت کسانى باشد که با خدا کارى ندارند، پس با مردم هم کارى ندارند، بهتر از این نخواهد شد.
استعدادهای انسانی و فرهنگی استان و لزوم بهرهگیری از آن
این استان داراى نیروهاى انسانىِ بسیار خوب، جوانهاى بااستعداد، فضاى آمیخته با ادب و فرهنگ و هنر، علما و نویسندگان و دانشمندان باارزش بوده است و امروز هم هست و از همهى این استعدادِ عظیمِ خداداد میشود استفاده کرد و باید استفاده کرد؛ طرحهایى [هم] مسئولین کشور دارند؛ و خدا را شکر میکنیم که به فکر مردمند، براى مردم دل میسوزانند، وجود خود را، استعداد خود را، توان خود را، همهى زندگى خود را گذاشتهاند تا وضع مردم را به سامان برسانند که اگر مردم استان از آنچه انجام شده است اطّلاع پیدا کنند، …
احتمال محروم نگه داشتن عمدی منطقه بهسبب سابقهٔ مبارزهٔ مردم با انگلیسیها
… فارسها «گجر» - یعنی قاجار - میگفتند! البته بحمداللَّه بعد از انقلاب، این تصور برگشته است. رژیم قاجار در آنجا کاری کرده بود و نشانی گذاشته بود که کلمهی قاجار - و به تعبیر و لهجهی محلی آنها «گجر» - معنایش وحشی و بیرحم و سنگدل و آدمکش و غیرقابل اعتماد بود! شاید منطقهی بوشهر ما و شما، از جملهی جاهایی بوده است که آن رژیم خبیث و دارای سیاست غیرانسانی و ضدانسانی، به خاطر سوابق مبارزات این مردم با انگلیسیها، اصرار داشته که آنجا را محروم نگهدارد. بالاخره اگر مردمی نشان دادند که سلحشوری دارند، بیگانهناپذیری دارند، دشمنستیزی دارند، این مردم به نحوی بایستی توسری بخورند؛ هیچ بُعدی نیست!
خوبی، فهم، نجابت و صداقت مردم منطقه
یک نکتهی دیگر که باز آن هم میتواند جزو زیباییها و شیواییهای کار شما به حساب بیاید، این است که این مردم، مردم بسیار خوب و بافهم و باشعور و نجیب و صادقی هستند. ما در سفرهایی که به برخی از مناطق کشور میرویم - در زمان ریاست جمهوری هم همینطور بود - مردم میآیند و نامههای خود را به دست برادران «ارتباطات مردمی» ما میدهند. گاهی اوقات یک گونی بزرگ از نامههای مردم جمعآوری میشود، که البته یک دانهاش هم نخوانده نمیماند؛ …
کم بودن کارهای انجامشده نسبت به نیاز استان
کارى که در همین مدّت کوتاه بعد از انقلاب تا امروز یعنى نزدیک سیزده سال ــ با اینکه هشت سال از این سیزده سال را ما جنگ داشتیم، اینهمه مشکلات داشتیم، محاصرهى اقتصادى داشتیم ــ در این استان شده است، در همهى طول پنجاه و چند سال حکومت رژیم پهلوى انجام نشده بود؛ در حالى که آنچه امروز هم انجام گرفته است، نسبت به آنچه باید انجام بگیرد بسیار کم است.
سابقهٔ علمی و دینی خوب شهر و استان بوشهر
اوّلاً گذشتهى این شهر و این استان از لحاظ علمى و دینى، گذشتهى خوبى است. علمائى در اینجا بودهاند، بزرگانى نیز بودهاند؛ چه مرحوم سیّدعبدالله بلادى ــ که من آن سفر[2] هم از ایشان اسم آوردم و از بزرگان علماى ایران در زمان خود است ــ و چه علماى دیگر و چه خانوادههاى علمىِ معروفى که در اینجا بودهاند و کتابهایى تألیف کردهاند در فقه و حدیث و دیگر دروس. و از وضع دینى مردم هم میشود این را فهمید. اگر در شهرى شجرهى علم دین، مستحکم و بارور و سایهافکن نباشد، روح دینى در مردم آن منطقه رشد نمیکند و دشمن زمینهاى براى نفوذ پیدا میکند و چون مردم این شهر و این استان متدیّنند و انقلابىاند و در خدمت هدفهاى دینند، پس …
آمار حیرتآور سازندگی در استان فقیر بوشهر
… بله، یک عدّه آدم بدخواه، بدجنس، بىمسئولیّت، بىفکر ــ نسبت به آن کارى که میکنند، تَبَعاً لِدشمنان خارجى[11] ــ ممکن است آمارها را زیر سؤال ببرند؛ و میبرند هم: «بله، دولت این جورى گفته؛ کو پس؟». خب بیاورند تهران، در دفتر شما نشان بدهند؟ خب بروید ببینید کو. من بوشهر رفته بودم؛[12] آمار سازندگىها در بوشهر را که به من دادند واقعاً حیرتآور بود! بوشهر یک استان فوقالعاده فقیر است.
روستای بزرگی در بوشهر بدون عالم دینی مقیم
[مثلاً] یک محلّى است که اصلاً آنجا پاى روحانى نمیرسد! من خودم رفتم. همین بوشهر که رفته بودیم،[24] رفتیم یک منطقهاى، یک دِه بزرگى، گفتیم آقایتان کیست؟ گفتند: ما آقا نداریم؛ عالِم نداریم! [گفتیم] خب چرا؟ گفتند «نمىآیند بمانند.». خب چرا نمیروید بمانید؟ من از شما سؤال میکنم؛ این سؤال واقعاً جدّى است: چرا نمیروید بمانید؟ خب بروید در یک دِه بمانید، چه اشکالى دارد؟ یعنى حوزه نمیتواند مبلّغ بفرستد براى ما. این تبلیغش است.
اعزام هیئتها برای دیدار با مردم شهرهای استان
بنده از این فرصت استفاده میکنم و مجدّداً به برادران و خواهران گرامى ساکن این استان عرض سلام و اظهار ارادت میکنم؛ چون اگرچه ما در شهر بوشهر این توفیق را پیداکردیم که با مردم عزیز دیدار بکنیم ــ هم دیدار عمومى، هم دیدار روبهرو و از نزدیک ــ امّا به بقیّهى شهرهاى استان نرسیدم که خود من سفر کنم، اگرچه آقایان محترم و برادران عزیز رفتند و تقریباً به تمام شهرهاى استان سر زدند. پنج هیئت امروز صبح رفتند به سراسر استان و با مردم شهرهاى مختلف دیدار کردند.
قدردانی از تلاش مسئولان استان در شرایط دشوار اقلیمی و دوری از مرکز
در ابتدا لازم است به همهی شما برادران عزیز و متصدیان خدمت به مردم متدین و اصیل و نجیب این منطقه، که حقیقتاً تلاش میکنید و در این خطهی دورافتادهی از مرکز، با شرایط دشوار اقلیمی، کار گروهی را انجام میدهید، صمیمانه خستهنباشید عرض کنم و از زحماتتان تشکر کنم.
محرومیت فراوان استان در کنار شیرینیهای خدمت در آن
استان شما با این که محرومیت و تلخی، زیاد دارد، خوشبختانه شیرینی و زیبایی هم زیاد دارد؛ من بعضی از شیرینیهای حضور شما در این استان را عرض بکنم: