افتخارات نظامی و ایستادگی همیشگی در برابر تهاجمات بیگانگان
خیلی خوشآمدید برادران عزیز و دوستان مکرّم از استان مبارز و خوشنام بوشهر. همین طور که آقایان اشاره کردند -هم جناب آقای امام جمعهی محترم، هم جناب آقای استاندار، هم جناب فرماندهی سپاه- استان بوشهر سرشار از افتخارات نظامی است؛ حقیقتاً همین جور است. [آنجا] نقطهی حسّاسی است و تهدید دشمنان به ایران هم تا سالهای طولانی از حضور استعمار در این منطقه، خیلی اوقات متوجّه بوشهر بوده. آن وقتی که در طرف شرق کشور نیروهای ایرانی مشغول مبارزه بودند و بعضی از نقاطِ از دسترفتهِی کشور را میخواستند برگردانند، انگلیسها پیغام دادند که اگر شما اینجا حرکت کنید، ما در بوشهر نیرو پیاده میکنیم؛ اینها هم برای خاطر بوشهر رها کردند. یعنی بوشهر همیشه در معرض یک چنین تهاجماتی قرار داشته و همیشه هم با قدرت ایستاده که حالا در این بیانات خیلی خوب و جامعِ جناب آقای بوشهری، امام جمعهی محترم، این معنا توضیح داده شد؛ من خواهش میکنم این مطالبی را که شما گفتید منتشر کنید تا همه بدانند، بفهمند؛ اینها بسیار خوب است.
عمق فهم انقلابی و جهادی اسلام در نسلهای متوالی این منطقه
… اسم آوردند که قبل از تشکیل جمهوری اسلامی به شهادت رسید؛ ایشان در حین مبارزات به شهادت رسیده. یعنی این مبارزه در آنجا آنچنان گرم و گیرا و فعّال بوده که یک روحانی محترمی مثل شهید عاشوری در آنجا در خلال این مبارزات به شهادت میرسد؛ اینها علامتهای خوبی است؛ اینها نشاندهندهی یک عمق در فهم انقلابی و فهم جهادی اسلام در این منطقه است؛ نشاندهندهی یک چنین چیزی است. یعنی پیدا است که آنچه در این منطقه نسبت به جهاد و مبارزه و دفاع از اسلام و دفاع از کشور و مانند اینها وجود دارد، صِرفِ یک احساسات سطحی و زودگذر نیست؛ بلکه عمیق است؛ چون در نسلهای متوالی تکرار شده و به وسیلهی اشخاص برجسته و بزرگ و کارهای بزرگ انجام گرفته.
سابقهٔ خدمت و ایستادگی مردم در برابر استعمارگران
خوشبختانه در همهی گوشه و کنار کشور و در هر بخشی و به نحوی نشانههای رشد و تعالی فکری و عملىِ ملت عزیزمان آشکار است. استان بوشهر جزو اصیلترین و کهنترین استانهای این کشور و دارای مردمِ امتحان دادهای است. هر کس با تاریخ این منطقه آشنا باشد، میداند که مردمِ این کرانهی طولانی خلیج فارس، به کشورشان، به استقلال کشور، به عزت ملت ایران خیلی خدمت کردهاند. در یک دورهای، مستکبران متجاوز و سلطهطلب که اهمیت این منطقهی از عالم را درک کرده بودند، تصمیم داشتند این حوزهی ثروتمند خلیج فارس را به طور کامل قبضه کنند و در اختیار بگیرند. همان استعمارگرانی که شبهقارهی هندوستان را به آن روز درآوردند و با حضور خودشان آن ضربههای جبرانناپذیر را به آن مردم زدند، و در شمال آفریقا به نحو دیگر، و در شرق آسیا به نحو دیگر، حاضر نبودند از این منطقه دل بکنند و طمع ببُرند. در آن روز، مردم این کرانهی طولانی، هم بخصوص در استان بوشهر، و هم در استان هرمزگان، خیلی خدمت کردند، ایستادگی کردند، شهامت نشان دادند، عزت و ایستادگی ملت ایران را به اثبات رساندند؛ که این یک سابقهی تاریخی است برای این منطقه، و این چیزها از حافظهی تاریخ هرگز زدوده نخواهد شد.
تاریخ افتخارآمیز مردم مؤمن و شجاع بوشهر در عقب راندن دشمنان
خاطرهای که از مردم بوشهر در ذهن تاریخ ماست، خاطرهی بسیار روشن و افتخارآمیزی است. همان طور که امام جمعهی محترم[1] - که بحمداللَّه عالم فرزانهای هستند - اشاره کردند، بوشهر تاریخ روشن و افتخارآمیزی دارد. مردم شجاع و مؤمن در آن منطقه بارها و بارها توانستهاند دشمنان این کشور و دشمنان این ملت را به عقبنشینی وادار کنند و آنها را مغلوب کنند. نام علمای نامآور بوشهر که ایشان اسم آوردند و چهرههای معروفی هستند، حقاً جزو نامهای درخشان روحانیت شیعه است. نام سردار مؤمن و شجاعی مثل شهید «رئیسعلی دلواری» از نامهائی است که همیشه دلهای مؤمن را که آشنائی به وضع او و مبارزات او داشتهاند، در سراسر این کشور …
امید به خدمت ظرفیت معنوی بوشهر به اهداف انقلاب و حضور پرنشاط مردم و جوانان
امید است ظرفیت عظیم معنوی آن شهر علم و ایمان با هدایت و تلاش جنابعالی در خدمت هدفهای والای انقلاب اسلامی قرار گیرد و آن مردم صمیمی و مؤمن بویژه جوانان عزیز که در گذشته نیز مصدر خدمات با ارزش بوده اند با نشاط و امید روزافزون در همه ی صحنه های دینی و اجتماعی و انقلابی حضور افتخارآفرین داشته باشند.
اصالت، تدین، روحیهٔ انقلابی و علاقهٔ مردم به نظام
بنده آنطورى که مردم عزیز این استان را دیدم، میتوانم بگویم مردم بسیار اصیلى هستند و مردم متدیّن و انقلابىاى هستند؛ مردم عموماً از یک روح مناعت و نجابتى برخوردارند؛ مردمى هستند که به مسئولین بسیار علاقهمندند و به جمهورى اسلامى عشق میورزند. به گذشتهى این استان هم که نگاه میکنیم، همین خصوصیّات را در گذشتهى اینها هم مىبینیم: این استان با انگلیسها جنگیده، در مقابل نفوذ انگلیسها مقاومت کرده و همانطور که من در صحبت عمومى با مردم بوشهر هم گفتم، مرحوم رئیسعلى دلوارى و جمعى از مبارزین آن روز ــ که …
بیاعتنایی رژیم گذشته به منطقه بهسبب سابقهٔ انگلیسیستیزی مردم
این منطقهی بوشهر و لارستان و بعضی دیگر از مناطق فارس، به خاطر آنکه سوابق انگلیسیستیزی داشتند - که چون بعضی از آنها را تاریخ ثبت کرده، غالب مردم میدانند؛ خیلی از آنها را شاید حتّی شماها هم ندانید و اینها هنوز متأسفانه در تاریخِ رسمی ثبت نشده - بهطور طبیعی مزاج آن دستگاه بهطرف بیاعتنایی نسبت به این منطقه میکشید؛ علاوه بر این که گفتم، طبیعت نظام آنها این بود که هر جایی که دور از مرکز است، بایستی محروم باشد؛ مثل باغچهیی که تراز آن غلط است؛ آب که ریختی، به همه جای این باغچه نخواهد رسید. باغچهی تراز، آن باغچهیی است که اگر از یک طرفش آب ریختی، کانالکشیها آب را بهطور …
تبعیدگاه بودن شهرهای استان و محرومیت مصنوعی ناشی از کینهٔ رژیم گذشته
همانطور که عرض کردم، محرومیتِ مصنوعی هم اعمال میشد. چون نسبت به اینجا عناد و دشمنی و کینه داشتند، مزاج و طبیعت و روحیهی معمولی آن نظام، با چنین جاهایی سازگار نبود. در حقیقت اینجا تبعیدگاه بود، گناوه تبعیدگاه بود، برازجان تبعیدگاه بود، دیلم تبعیدگاه بود، دیّر تبعیدگاه بود. انسان معمولییی که مورد غضب نباشد، نباید او را بیاورند در اینجاها زندگی بکند؛ آدمهای مغضوب را باید به اینجاها بیاورند. جایی که دستگاهی مغضوبین خودش را به آنجا بفرستد، طبیعت آن دستگاه نسبت به آنجا چگونه باید باشد؟ معلوم است؛ طبیعت بیبرکتِ بیلطف باید باشد. …
سابقهٔ تدین، شجاعت و مبارزهٔ مردم بوشهر پیش و پس از انقلاب
به شما مردم عزیز و شجاع و دلاور شهر بوشهر و استان بوشهر، سلام و عرض ارادت خودم را تقدیم میکنم. آنچه در گذشته و سابقهى تاریخى شما مردم عزیز و در سرگذشت ملّت ایران درج و ثبت شده است، حاکى از تدیّن و شجاعت و اخلاص و نجابت شما مردم عزیز است. در قبل از پیروزى انقلاب اسلامى، اقشار مردم مسلمان ما در این شهر و در این استان در صفوف مبارزات خود، کارهاى شایسته و برجستهاى کردهاند و در مبارزهى با رژیم ستمشاهى، جوانهاى شما، مردان شما، زنان شما، تلاشهاى قابل تقدیرى انجام دادند و بعضى از روحانیّون بزرگوار شما مثل شهید عاشورى[3] در این راه شربت شهادت نوشیدند. قبل از دوران مبارزات اخیر ملّت ایران با رژیم ستمشاهى هم، مقاومت شما مردم در مقابل تهاجم دشمنان خارجى ــ انگلیسها ــ وردِ زبانهاى کسانى است که با این قضایا آشنایى دارند؛ هم در ماجراهاى تهاجم انگلیسها به این منطقه و اشغال بوشهر، که شجاعتهاى رئیسعلى …
بیتوجهی به استعدادهای استان بوشهر در دوران پهلوی و قاجار
… و پُراستعداد ایران، با اینهمه منابع طبیعى، با اینهمه استعداد، با اینهمه زمین، با اینهمه آب قابل مهار، با اینهمه منابع زیرزمینى، در طول پادشاهى ننگین سلسلههاى پهلوى و قاجار در فقر، در مسکنت، در ویرانى گذراند و ملّت ایران روى خوشى و آسایش ندیدند؟ چرا؟ همین استان بوشهر شما از لحاظ امکانات کشاورزى، امکانات طبیعى، امکانات انسانى، یکى از مناطقِ بسیار بااستعدادِ کشور ما است امّا شما شاهد هستید و زندگى استان خودتان و شهر خودتان را مشاهده میکنید؛ در طول سالیان طولانى حکومت پهلوى و قبل از آن در دوران حکومت قاجارها به این استان رسیدگى نشد؛ این منابع به کار گرفته نشد؛ این زمینها کِشته نشد؛ آنچه را این مردم مؤمن و خدوم احتیاج دارند و از خودِ طبیعتِ خداداد، قابل بهرهبردارى است، در اختیار آنها گذاشته نشد. زندگى یک جامعهى بشرى آن وقتى که در زیر حکومت کسانى باشد که با خدا کارى ندارند، پس با مردم هم کارى ندارند، بهتر از این نخواهد شد.
استعدادهای انسانی و فرهنگی استان و لزوم بهرهگیری از آن
این استان داراى نیروهاى انسانىِ بسیار خوب، جوانهاى بااستعداد، فضاى آمیخته با ادب و فرهنگ و هنر، علما و نویسندگان و دانشمندان باارزش بوده است و امروز هم هست و از همهى این استعدادِ عظیمِ خداداد میشود استفاده کرد و باید استفاده کرد؛ طرحهایى [هم] مسئولین کشور دارند؛ و خدا را شکر میکنیم که به فکر مردمند، براى مردم دل میسوزانند، وجود خود را، استعداد خود را، توان خود را، همهى زندگى خود را گذاشتهاند تا وضع مردم را به سامان برسانند که اگر مردم استان از آنچه انجام شده است اطّلاع پیدا کنند، …
احتمال محروم نگه داشتن عمدی منطقه بهسبب سابقهٔ مبارزهٔ مردم با انگلیسیها
… فارسها «گجر» - یعنی قاجار - میگفتند! البته بحمداللَّه بعد از انقلاب، این تصور برگشته است. رژیم قاجار در آنجا کاری کرده بود و نشانی گذاشته بود که کلمهی قاجار - و به تعبیر و لهجهی محلی آنها «گجر» - معنایش وحشی و بیرحم و سنگدل و آدمکش و غیرقابل اعتماد بود! شاید منطقهی بوشهر ما و شما، از جملهی جاهایی بوده است که آن رژیم خبیث و دارای سیاست غیرانسانی و ضدانسانی، به خاطر سوابق مبارزات این مردم با انگلیسیها، اصرار داشته که آنجا را محروم نگهدارد. بالاخره اگر مردمی نشان دادند که سلحشوری دارند، بیگانهناپذیری دارند، دشمنستیزی دارند، این مردم به نحوی بایستی توسری بخورند؛ هیچ بُعدی نیست!
خوبی، فهم، نجابت و صداقت مردم منطقه
یک نکتهی دیگر که باز آن هم میتواند جزو زیباییها و شیواییهای کار شما به حساب بیاید، این است که این مردم، مردم بسیار خوب و بافهم و باشعور و نجیب و صادقی هستند. ما در سفرهایی که به برخی از مناطق کشور میرویم - در زمان ریاست جمهوری هم همینطور بود - مردم میآیند و نامههای خود را به دست برادران «ارتباطات مردمی» ما میدهند. گاهی اوقات یک گونی بزرگ از نامههای مردم جمعآوری میشود، که البته یک دانهاش هم نخوانده نمیماند؛ …
کم بودن کارهای انجامشده نسبت به نیاز استان
کارى که در همین مدّت کوتاه بعد از انقلاب تا امروز یعنى نزدیک سیزده سال ــ با اینکه هشت سال از این سیزده سال را ما جنگ داشتیم، اینهمه مشکلات داشتیم، محاصرهى اقتصادى داشتیم ــ در این استان شده است، در همهى طول پنجاه و چند سال حکومت رژیم پهلوى انجام نشده بود؛ در حالى که آنچه امروز هم انجام گرفته است، نسبت به آنچه باید انجام بگیرد بسیار کم است.
سابقهٔ علمی و دینی خوب شهر و استان بوشهر
اوّلاً گذشتهى این شهر و این استان از لحاظ علمى و دینى، گذشتهى خوبى است. علمائى در اینجا بودهاند، بزرگانى نیز بودهاند؛ چه مرحوم سیّدعبدالله بلادى ــ که من آن سفر[2] هم از ایشان اسم آوردم و از بزرگان علماى ایران در زمان خود است ــ و چه علماى دیگر و چه خانوادههاى علمىِ معروفى که در اینجا بودهاند و کتابهایى تألیف کردهاند در فقه و حدیث و دیگر دروس. و از وضع دینى مردم هم میشود این را فهمید. اگر در شهرى شجرهى علم دین، مستحکم و بارور و سایهافکن نباشد، روح دینى در مردم آن منطقه رشد نمیکند و دشمن زمینهاى براى نفوذ پیدا میکند و چون مردم این شهر و این استان متدیّنند و انقلابىاند و در خدمت هدفهاى دینند، پس …
آمار حیرتآور سازندگی در استان فقیر بوشهر
… بله، یک عدّه آدم بدخواه، بدجنس، بىمسئولیّت، بىفکر ــ نسبت به آن کارى که میکنند، تَبَعاً لِدشمنان خارجى[11] ــ ممکن است آمارها را زیر سؤال ببرند؛ و میبرند هم: «بله، دولت این جورى گفته؛ کو پس؟». خب بیاورند تهران، در دفتر شما نشان بدهند؟ خب بروید ببینید کو. من بوشهر رفته بودم؛[12] آمار سازندگىها در بوشهر را که به من دادند واقعاً حیرتآور بود! بوشهر یک استان فوقالعاده فقیر است.
روستای بزرگی در بوشهر بدون عالم دینی مقیم
[مثلاً] یک محلّى است که اصلاً آنجا پاى روحانى نمیرسد! من خودم رفتم. همین بوشهر که رفته بودیم،[24] رفتیم یک منطقهاى، یک دِه بزرگى، گفتیم آقایتان کیست؟ گفتند: ما آقا نداریم؛ عالِم نداریم! [گفتیم] خب چرا؟ گفتند «نمىآیند بمانند.». خب چرا نمیروید بمانید؟ من از شما سؤال میکنم؛ این سؤال واقعاً جدّى است: چرا نمیروید بمانید؟ خب بروید در یک دِه بمانید، چه اشکالى دارد؟ یعنى حوزه نمیتواند مبلّغ بفرستد براى ما. این تبلیغش است.
اعزام هیئتها برای دیدار با مردم شهرهای استان
بنده از این فرصت استفاده میکنم و مجدّداً به برادران و خواهران گرامى ساکن این استان عرض سلام و اظهار ارادت میکنم؛ چون اگرچه ما در شهر بوشهر این توفیق را پیداکردیم که با مردم عزیز دیدار بکنیم ــ هم دیدار عمومى، هم دیدار روبهرو و از نزدیک ــ امّا به بقیّهى شهرهاى استان نرسیدم که خود من سفر کنم، اگرچه آقایان محترم و برادران عزیز رفتند و تقریباً به تمام شهرهاى استان سر زدند. پنج هیئت امروز صبح رفتند به سراسر استان و با مردم شهرهاى مختلف دیدار کردند.
قدردانی از تلاش مسئولان استان در شرایط دشوار اقلیمی و دوری از مرکز
در ابتدا لازم است به همهی شما برادران عزیز و متصدیان خدمت به مردم متدین و اصیل و نجیب این منطقه، که حقیقتاً تلاش میکنید و در این خطهی دورافتادهی از مرکز، با شرایط دشوار اقلیمی، کار گروهی را انجام میدهید، صمیمانه خستهنباشید عرض کنم و از زحماتتان تشکر کنم.
محرومیت فراوان استان در کنار شیرینیهای خدمت در آن
استان شما با این که محرومیت و تلخی، زیاد دارد، خوشبختانه شیرینی و زیبایی هم زیاد دارد؛ من بعضی از شیرینیهای حضور شما در این استان را عرض بکنم: