رفتن به محتوای اصلی

بسیجگروه و سازمان

نام‌های دیگر: بسیجی، بسیجیان، نیروی مقاومت بسیج

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

سازمان مردمی تشکیل‌شده به فرمان امام خمینی (ره) و اعضا، فرهنگ و وظایف آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:پیام به‌مناسبت دومین سالروز تشکیل بسیج مستضعفان— ۱۳۶۰/۰۹/۰۵

سیر زمانی

از ۱۳۶۰ تا ۱۴۰۴
۱۳۶۰۱۴۰۴

فقط سال ۱۳۷۶همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

امّا من عرض میکنم، آن چیزى که انقلاب ما ‌-با داعیه‌هاى بزرگى که دارد- به آن تکیه میکند، نیروى بسیج است. اگر ما نیروهاى بسیج را ‌-یعنى نیروهاى مردمى را- جدا کنیم، ارتش و سپاه، آن عاملى که بتوانند انقلاب را در ابعاد جهانی‌اش پشتیبانى کنند، نیستند؛ بسیج، این [عامل] است. محور، براى دفاع از انقلاب، همین آحاد عظیم میلیونى بسیجند. این را ما بایستى همواره به یاد داشته باشیم. خب، بسیج کجا است؟ بسیج در زندگى معمولى، جزئى است از توده‌هاى میلیونى مردم؛ امّا سازمان‌دهى خودش را باید داشته باشد، آموزش لازم را باید داشته باشد و باید بازآموزى هم بکند. یعنى به یک بار آموزشى که دو ماه یا کمتر یا بیشتر، بسیجى دید، نباید اکتفا بشود. این آموزش بایستى تکرار بشود.یک بسیجى هر جا که مشغول کار است ‌-اگر در مدرسه است، اگر در دانشگاه است، اگر در حوزه‌ی علمیّه است، اگر در کارخانه است، اگر در مزرعه است، اگر در فلان اداره است؛ فرق نمیکند- باید بداند که جزو ارتش عظیمِ مردمىِ انقلابى است و به آن افتخار بکند. در هر مجموعه‌اى، افرادى که عضو بسیجند، از جهت خدمت به انقلاب، از دیگران برتر و مقدّم‌ترند. همه باید افتخار کنند که جزو بسیجند. این یک چیز طبیعى است؛ چون بسیج یعنى آن کسى که اعلام میکند هرگاه خطرى انقلاب را تهدید کند، سینه‌ی من سپر انقلاب خواهد شد. این معناى بسیج است. هر کس آماده است بسم‌ا‌لله‌؛ و هر کس وارد شد، او باارزش‌ترین افراد جامعه است و باید افتخار کند. من هم افتخار میکنم که یک بسیجى باشم؛ به‌عنوان یک بسیجى در هر جایى که انقلاب لازم دارد، حاضر باشم. همه باید افتخار بکنیم؛ چون این اساسی‌ترین کارِ انقلاب است.
نقش جوانان بسیجى و نقش بسیج، در این مجموعه و در این آمادگى عمومى کاملاً روشن است. من در جواب این سؤال که جایگاه بسیج در کشور ما بعد از دوران جنگ کجا است، عرضم این است که بسیج با همان روحیه و شورى که در دوران جنگ وجود داشت ‌-و جوانها آموزش میدیدند و سازمان‌دهى میشدند و آمادگى پیدا میکردند و حضور پیدا میکردند- و با همان قوّت و قدرت، بایستى باقى بماند؛ در مراکز نظامى، در مراکز صنعتى، در مراکز اجتماعى، در مراکز دینى، در مراکز آموزشى. بسیج یکى از نیروهاى مسلّح نیست؛ بسیج متن ملّت است. این‌جور نیست که ما ارتش داریم و سپاه داریم، یک نیروى مسلّح دیگر هم به نام بسیج داریم؛ نه. بسیج یعنى همین متن ملّت که میتواند در سایه‌ی آموزش، سلاح دست بگیرد و آن‌وقتى که کشور به او نیاز دارد، از نیروهاى مسلّح حمایت کند و گاهى بیشترین بار را بر دوش بگیرد؛ کمااینکه در جنگ، ما این را مشاهده کردیم. در جنگ تحمیلى در مواردى سنگین‌ترین بار را نیروهاى بسیجى بر دوش میگرفتند؛ البتّه با سازمان‌دهى و نظم و ترتیب و ادب و با برخورد اسلامى که این اساس قضیّه است.من به برادران سپاه پاسداران انقلاب اسلامى سفارش مؤکّد کردم که مسئله‌ی بسیج را جدّى بگیرند[3] و در حدود نیمى از مأموریّت و مسئولیّت سپاه پاسداران، اداره و ترتیب بسیج است. در کنار این باید عرض بکنم جوانان، مرد و زنى که جزو بسیجند، از همه‌ی افراد دیگر باید رفتارشان اسلامی‌تر و نظم و انضباط کارشان بیشتر و ادبشان نزدیک‌تر به ادب اسلامى باشد. و روحیه‌ی بسیجى و روحیه‌ی آمادگى در تمام دستگاه‌ها و سازمانهاى کشور باید ‌ان‌شاءالله‌ حکم‌فرما بشود.
همان‌طور که آقاى دکتر فیروزآبادى اشاره کردند، من در جریان کارهاى این ستاد ‌- به‌طور منظّم و مرتّب ‌- قرار دارم و همان‌طور که ما اوّل هم اعلام کردیم، همه‌ی عناصرى که در این ستاد حضور دارند عناصر نظامى هستند؛ ما به یک معنا باید بگوییم غیرنظامى نداریم: یا ارتشى هستند یا سپاهى هستند یا بسیجى. اینکه من اصرار ورزیدم بر اینکه فرم خاصّى و لباس مشترک خاصّى براى بسیجی‌ها تنظیم بشود، این نه به معناى این است که ما یک سازمان سوّمى میخواهیم درست کنیم؛ نخیر، اشتباه نشود؛ بسیج دیگر یک سازمان سوّم نظامى در قبال سازمان سپاه و ارتش نیست ‌-بسیج، بسیج است؛ یعنى چه؟ یعنى آحاد مردم که بسیج میشوند براى کار نظامى به‌وسیله‌ی فرمانده کلّ نیروهاى مسلّح، در هر عهدى ‌- میخواهیم به این ارج بنهیم که یک غیرنظامى کار معیّن‌شده‌ی براى یک نظامى را انجام میدهد، درحالی‌که او نه ارتشى است و نه سپاهى؛ این را میخواهیم مورد توجّه خاص قرار بدهیم. لذا گفتیم که یک لباس مشترکى براى بسیجی‌ها معیّن بشود. البتّه این لباس لباسى نیست که هر کس عضو بسیج است، باید حتماً این لباس را بپوشد، زیرا مردم ‌-کاسب، ادارى، دانش‌آموز، دانشجو، حتّى زنِ در خانه- عضو بسیجند و لزومى ندارد که همه‌ی آنها در همه‌ی حالات از این لباس استفاده بکنند، بلکه مقصود این است که در موارد خاصّى ‌-که طبق آیین‌نامه معیّن خواهد شد- این لباس پوشیده بشود و شخص بسیجى را ‌-چه در مراسمى، چه در بعضى از مراکز دیگر- مشخّص بکند. امیدواریم که خداوند به همه‌ی شما آقایان توفیق بدهد و کمک کند و هدایت کند تا شما هم بتوانید ‌ان‌شاءالله‌ نیروهاى مسلّح را به بهترین وجهى هدایت کنید.

معنای بسیج: حضور و آمادگی داوطلبانه در میدان مجاهدت تا حد فداکاری

… اینها در عرصه‌ى مجاهدت انقلابى حضور پیدا کرده‌اند، حضور دارند، غایب نیستند، آماده‌اند؛ بسیج شدن نیرو معنایش این است. وقتى میگوییم نیروها را بسیج کردیم، یعنى چه؟ یعنى به اینها آمادگى لازم براى حضور در میدان کار، میدان مبارزه و مجاهدتى که مورد نظر است دادیم. پس در کلمه‌ى «بسیج»، معناى حضور و آمادگى، آن‌ هم در حدّ فداکارى هست. در جنگ هم وقتى ما میگفتیم بسیج، آن معنایى که به ذهن ما متبادر میشد، عبارت بود از زبده و عصاره‌ى بهترین نیروهاى کشور و جامعه. بسیج، یعنى نیرویى که بر حسب حد و حدود و خط‌کشی‌هاى رایج ادارى و قشرى، این وظیفه را بر عهده‌اش نگذاشته‌اند، امّا داوطلبانه وارد میدان شده و ابراز آمادگى دارد میکند و حضور خودش را اعلام میکند که من اینجا حاضرم. عین همین معنا در بسیج دانشجویى یا بسیجهاى قشرى قهراً وجود دارد. بنابراین کلمه‌ى «بسیج» حامل یک چنین معناى عالى و فاخر و احترام‌برانگیزى است.

تعریف بسیج: مجموعهٔ منسجم پاک‌ترین و فداکارترین جوانان در راه اهداف ملت

بسیج یکى از برکات انقلاب و از پدیده‌هاى بسیار شگفت‌آور و مخصوص این انقلاب است. این هم یکى از چیزهاى است که امام بزرگوار ما با دید الهى خود، با حکمتى که خداى متعال به او ارزانى کرده بود، براى کشور ما و ملّت ما و انقلاب ما به یادگار گذاشت. اگر بخواهیم در یک تعریف کوتاه بسیج را معرّفى کنیم، باید بگوییم بسیج عبارت است از آن مجموعه‌اى که پاک‌ترین انسانها، فداکارترین و آماده‌به‌کارترین جوانان کشور، در راه اهداف عالى این ملّت و براى به کمال رساندن و به خوشبختى رساندن این کشور در آن جمع شده‌اند. بسیج عبارت است از آن تشکیلاتى که افراد متفرّق و تنها، در آن تبدیل میشوند به یک مجموعه‌ى عظیم و منسجم؛ یک مجموعه‌ى آگاه، یک مجموعه‌ى متعهّد، یک مجموعه‌ى بصیر و بیناى به مسائل کشور و به نیاز ملّت، یک مجموعه‌اى که دشمن را بیمناک میکند، دوستان را امیدوار و خاطرجمع میکند؛ معناى بسیج این است. بسیج در حقیقت مظهر یک وحدت مقدّس میان افراد ملّت است. همه‌ى میدانهایى که بسیج در آن حضور پیدا کرده است، میدانهاى ملّى است، میدانهاى مربوط به همه‌ى ملّت است؛ مثل میدان دفاع مقدّس، میدان سازندگى، خدمات عمومى.

مسئولیت خطیر تحقق ارتش بیست‌میلیونی و سازماندهی داوطلبان به‌ویژه جوانان و نوجوانان

مسؤولیت خطیر آن نیرو برای تحقق ارتش بیست میلیونی و سازماندهی نیروهای فعال و کارآمد داوطلب بخصوص جوانان و نوجوانان عزیز و اشاعه فرهنگ بسیجی که نشأت گرفته از روحیه ایمان و ایثار توأم با تلاش انقلابی عزیزان بسیجی می‌باشد، ایجاب می‌کند که تمام همت و توان خود را در این راه بکار ببرید و از امکانات موجود حداکثر بهره‌برداری لازم در جهت اجرای مأموریتهای مصوب به عمل آورید.

مظهر ایمان و مجاهدت و شمول آن بر همهٔ انسان‌های مؤمن و آگاه و آماده‌به‌کار

هیچ‌وقت کشور از یک مجموعه‌ى عظیمى با این خصوصیّات که از بهترین فرزندان کشور تشکیل شده است، بى‌نیاز نیست. بسیج در واقع مظهر عشق و ایمان و آگاهى و مجاهدت و آمادگى کامل براى سربلند کردن کشور و ملّت است. شما که در بسیج هستید، به ‌عنوان نیروهاى مؤمن و آگاه قدر این خصوصیّت را بدانید. امروز سازماندهى بسیج در سراسر کشور در حدود پنج میلیون است امّا این سازماندهى یقیناً از این گسترده‌تر خواهد شد و با یک دید وسیع که نگاه کنیم، همه‌ى انسانهایى که این خصوصیّات را دارند، در واقع جزو بسیجند. همه‌ى انسانهاى مؤمن، آگاه، بصیر، عاشق، متعهّد، علاقه‌مند، آماده‌به‌کار در هر میدانى از میدانهایى که براى ملّت مفید است ــ کسانى که با این خصوصیّات هستند ــ اینها همه در حقیقت جزو بسیجند؛ لذا بسیج یک نام مقدّس است.

آمادگی همهٔ اقشار بسیج و مردم برای دفاع از اسلام و انقلاب

عزیزان من! آنچه مهم است این است که همه‌ى آحاد ملّت، بخصوص جوانها، بخصوص اعضاى بسیج ــ بسیج دانش‌آموزى، بسیج دانشجویى، بسیج کارگرى، بسیج صنفى، بسیج عشایرى ــ یگانهاى گوناگون بسیج، کسانى که جزو سازمان بسیج نیستند و در واقع همان‌طور که اوّل عرض کردم جزو بسیجند، همه‌وهمه در پاى انجام تکلیف حاضر باشند، آماده باشند، خودشان را براى دفاع از اسلام و انقلاب آماده کنند. دفاع هم همیشه با آلات قهریّه نیست، با مشت نیست، با تفنگ نیست؛ گاهى دفاع با فهمیدن است، گاهى دفاع با زبان است، گاهى دفاع از حقیقت با حضور در یک جایى است.

رقیب نبودن بسیج با هیچ تشکیلاتی جز ضدانقلاب و فراگیری همهٔ جناح‌ها

… دانشگاه ادّعاى این را دارند که بسیجی‌اند و میخواهند به وظایف دانشجویى عمل کنند، کار سیاسى‌شان، هیچ حد و حدودى ندارد. البتّه بله، شما به عنوان یک حزب [مطرح] نشوید؛ اگر شما یک حزب، یک تشکیلاتى در کنار تشکیلات‌هاى دیگر شدید، بقیّه‌ى تشکیلات‌ها میشوند رقیب شما. در حالى ‌که طبیعت بسیج این است که رقیب هیچ تشکیلاتى نیست، مگر تشکیلات ضدّانقلاب؛ بقیّه‌ى تشکیلات‌ها را زیر بالهاى خودش میگیرد؛ بسیج این‌جورى است. کمااینکه در دوره‌ى دفاع مقدّس یا از اوّل انقلاب، همواره بسیج، آن مجموعه‌اى بود که همه‌ى افراد و جناحها و گروه‌هاى مختلف را به زیر بالهاى خود میگرفت. شما جورى حرکت بکنید که همه را بتوانید زیر بالهاى خودتان بگیرید؛ البتّه چه کسی زیر بال شما خواهد آمد؟ آن که اصول شما را قبول کند. شما از اصولتان تخطّى نباید بکنید؛ شما باید دقیق اصول خودتان را با همه‌ى دقّتهایش حفظ کنید، وَالّا کلمه‌ى بسیج آن ‌وقت دیگر صدق …

ستایش اخلاص و صفای جوانان بسیجی و توصیه به حفظ آن

… از همه نیروهای مسلّحِ سرافرازمان در سرتاسر کشور - از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، از ارتش جمهوری اسلامی و از نیروی انتظامی - به خاطر آمادگیهایشان تشکّر میکنم. امروز نیروهای مسلّحِ جمهوری اسلامی، به معنای حقیقی کلمه، در خدمت حقّ و حقیقت و ارزشهای اسلامیاند. سپاس و ستایش و تمجید و تحسین فراوان خود را بر جوانان بسیجی مؤمن در سرتاسر کشور؛ این دلهای پاک، این دلهای تپنده با عشق به خدا، با ایمان به حقیقت، بااخلاص و باصفا، نثار میکنم. این اخلاص و صفا را در خودتان حفظ کنید.

توجه مضاعف فرماندهی سپاه به بسیج و نیروی مقاومت

سپاه پاسداران امروز بحمدالله‌ فهرست بلندى از افتخارات و تجارب و نوآورى‌هاى نظامى و فنّى و نیز مجموعه‌اى از نیروهاى مخلص و متعهّد و کارآمد و حزب‌اللهى را در اختیار دارد. فرماندهى مدبّرانه و نیرومند شما باید بتواند با استفاده از همکاران مؤمن و قوى و هوشمند، روند رشد و بالندگى معنوى، و سامان تشکیلاتى، و تقویت رزمى، و قانونمندى و انضباط، و ابتکار و نوآورى را شتاب و استمرار بخشد، بخش بسیار مهمّ بسیج و نیروى مقاومت را مورد توجّه مضاعف قرار دهد، هماهنگى کامل میان نیروهاى پنج‌گانه‌ى سپاه، و همکارى برادرانه با ارتش جمهورى اسلامى ایران را تأمین کند، روابط منطقى با ستاد کلّ نیروهاى مسلّح و وزارت دفاع را تداوم بخشد و سپاه را از جنبه‌هاى نظامى، اخلاقى و معنوى و پشتیبانى‌هاى مادّى، از پیشرفت شایسته‌ى آن برخوردار سازد.