امّا من عرض میکنم، آن چیزى که انقلاب ما -با داعیههاى بزرگى که دارد- به آن تکیه میکند، نیروى بسیج است. اگر ما نیروهاى بسیج را -یعنى نیروهاى مردمى را- جدا کنیم، ارتش و سپاه، آن عاملى که بتوانند انقلاب را در ابعاد جهانیاش پشتیبانى کنند، نیستند؛ بسیج، این [عامل] است. محور، براى دفاع از انقلاب، همین آحاد عظیم میلیونى بسیجند. این را ما بایستى همواره به یاد داشته باشیم. خب، بسیج کجا است؟ بسیج در زندگى معمولى، جزئى است از تودههاى میلیونى مردم؛ امّا سازماندهى خودش را باید داشته باشد، آموزش لازم را باید داشته باشد و باید بازآموزى هم بکند. یعنى به یک بار آموزشى که دو ماه یا کمتر یا بیشتر، بسیجى دید، نباید اکتفا بشود. این آموزش بایستى تکرار بشود.یک بسیجى هر جا که مشغول کار است -اگر در مدرسه است، اگر در دانشگاه است، اگر در حوزهی علمیّه است، اگر در کارخانه است، اگر در مزرعه است، اگر در فلان اداره است؛ فرق نمیکند- باید بداند که جزو ارتش عظیمِ مردمىِ انقلابى است و به آن افتخار بکند. در هر مجموعهاى، افرادى که عضو بسیجند، از جهت خدمت به انقلاب، از دیگران برتر و مقدّمترند. همه باید افتخار کنند که جزو بسیجند. این یک چیز طبیعى است؛ چون بسیج یعنى آن کسى که اعلام میکند هرگاه خطرى انقلاب را تهدید کند، سینهی من سپر انقلاب خواهد شد. این معناى بسیج است. هر کس آماده است بسمالله؛ و هر کس وارد شد، او باارزشترین افراد جامعه است و باید افتخار کند. من هم افتخار میکنم که یک بسیجى باشم؛ بهعنوان یک بسیجى در هر جایى که انقلاب لازم دارد، حاضر باشم. همه باید افتخار بکنیم؛ چون این اساسیترین کارِ انقلاب است.بسیجگروه و سازمان
نامهای دیگر: بسیجی، بسیجیان، نیروی مقاومت بسیج
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
سازمان مردمی تشکیلشده به فرمان امام خمینی (ره) و اعضا، فرهنگ و وظایف آن.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:پیام بهمناسبت دومین سالروز تشکیل بسیج مستضعفان— ۱۳۶۰/۰۹/۰۵
سیر زمانی
از ۱۳۶۰ تا ۱۴۰۴۱۳۶۰۱۴۰۴
فقط سال ۱۳۷۲همهٔ سالها
تعریف در کلام رهبر
نقش جوانان بسیجى و نقش بسیج، در این مجموعه و در این آمادگى عمومى کاملاً روشن است. من در جواب این سؤال که جایگاه بسیج در کشور ما بعد از دوران جنگ کجا است، عرضم این است که بسیج با همان روحیه و شورى که در دوران جنگ وجود داشت -و جوانها آموزش میدیدند و سازماندهى میشدند و آمادگى پیدا میکردند و حضور پیدا میکردند- و با همان قوّت و قدرت، بایستى باقى بماند؛ در مراکز نظامى، در مراکز صنعتى، در مراکز اجتماعى، در مراکز دینى، در مراکز آموزشى. بسیج یکى از نیروهاى مسلّح نیست؛ بسیج متن ملّت است. اینجور نیست که ما ارتش داریم و سپاه داریم، یک نیروى مسلّح دیگر هم به نام بسیج داریم؛ نه. بسیج یعنى همین متن ملّت که میتواند در سایهی آموزش، سلاح دست بگیرد و آنوقتى که کشور به او نیاز دارد، از نیروهاى مسلّح حمایت کند و گاهى بیشترین بار را بر دوش بگیرد؛ کمااینکه در جنگ، ما این را مشاهده کردیم. در جنگ تحمیلى در مواردى سنگینترین بار را نیروهاى بسیجى بر دوش میگرفتند؛ البتّه با سازماندهى و نظم و ترتیب و ادب و با برخورد اسلامى که این اساس قضیّه است.من به برادران سپاه پاسداران انقلاب اسلامى سفارش مؤکّد کردم که مسئلهی بسیج را جدّى بگیرند[3] و در حدود نیمى از مأموریّت و مسئولیّت سپاه پاسداران، اداره و ترتیب بسیج است. در کنار این باید عرض بکنم جوانان، مرد و زنى که جزو بسیجند، از همهی افراد دیگر باید رفتارشان اسلامیتر و نظم و انضباط کارشان بیشتر و ادبشان نزدیکتر به ادب اسلامى باشد. و روحیهی بسیجى و روحیهی آمادگى در تمام دستگاهها و سازمانهاى کشور باید انشاءالله حکمفرما بشود.همانطور که آقاى دکتر فیروزآبادى اشاره کردند، من در جریان کارهاى این ستاد - بهطور منظّم و مرتّب - قرار دارم و همانطور که ما اوّل هم اعلام کردیم، همهی عناصرى که در این ستاد حضور دارند عناصر نظامى هستند؛ ما به یک معنا باید بگوییم غیرنظامى نداریم: یا ارتشى هستند یا سپاهى هستند یا بسیجى. اینکه من اصرار ورزیدم بر اینکه فرم خاصّى و لباس مشترک خاصّى براى بسیجیها تنظیم بشود، این نه به معناى این است که ما یک سازمان سوّمى میخواهیم درست کنیم؛ نخیر، اشتباه نشود؛ بسیج دیگر یک سازمان سوّم نظامى در قبال سازمان سپاه و ارتش نیست -بسیج، بسیج است؛ یعنى چه؟ یعنى آحاد مردم که بسیج میشوند براى کار نظامى بهوسیلهی فرمانده کلّ نیروهاى مسلّح، در هر عهدى - میخواهیم به این ارج بنهیم که یک غیرنظامى کار معیّنشدهی براى یک نظامى را انجام میدهد، درحالیکه او نه ارتشى است و نه سپاهى؛ این را میخواهیم مورد توجّه خاص قرار بدهیم. لذا گفتیم که یک لباس مشترکى براى بسیجیها معیّن بشود. البتّه این لباس لباسى نیست که هر کس عضو بسیج است، باید حتماً این لباس را بپوشد، زیرا مردم -کاسب، ادارى، دانشآموز، دانشجو، حتّى زنِ در خانه- عضو بسیجند و لزومى ندارد که همهی آنها در همهی حالات از این لباس استفاده بکنند، بلکه مقصود این است که در موارد خاصّى -که طبق آییننامه معیّن خواهد شد- این لباس پوشیده بشود و شخص بسیجى را -چه در مراسمى، چه در بعضى از مراکز دیگر- مشخّص بکند. امیدواریم که خداوند به همهی شما آقایان توفیق بدهد و کمک کند و هدایت کند تا شما هم بتوانید انشاءالله نیروهاى مسلّح را به بهترین وجهى هدایت کنید.شاهدها (۱۸ پاراگراف)
اتکا به آحاد مردم و حضور در صف جلو هنگام حادثه
بعضىها میخواهند براى بسیج یک تعریف نظامى ذکر بکنند ــ البتّه بسیج یک عنصر نظامى و یک بخشى از مجموعهى نظامى کشور و نیروهاى مسلّح کشور است، بخصوص که با تشکیل نیروى مقاومت مردمى که یکى از پنج نیروى سپاه پاسداران انقلاب اسلامى است، این معنا روشنتر و واضحتر هم هست ــ ولى من میخواهم این را عرض بکنم که خصوصیّت بسیج این است که متّکى است به آحاد مردم کشور؛ بسیج یعنى این. بسیجى یعنى آن فردى از افراد ملّت که در هنگام بُروز حادثه در صف جلو قرار دارد؛ این معناى بسیجى است. همیشه در میان یک ملّت، باارزشترین افراد آن ملّت، آن کسانى هستند که در هنگام خطر، و بخصوص خطرهاى بزرگ، حضورشان محسوستر و ملموستر است. آنهایى که بر سر سفرهى غذاى رنگین جمع میشوند و مىنشینند امّا وقتى خطرى متوجّه بشود، گُمند، انسانهاى بىارزشى هستند. هشت …نقش نیروی مردمی بسیج در دفاع از کشور و اثبات قدرت ملی
… هشتساله، چون قبل از این هشت سال هم نیروى مردمى بسیج در میدان بود، بعد از آن هم تا امروز بوده است و در یک جنگ طولانى، یک نیروى عظیم مردمى وارد میدان شده است و همهى معادلات را به زیان حسابگران سیاسى و نظامى دنیا بر هم زده است؛ و این نیرو همان نیروى بسیج است. خب، نیروهاى مسلّح ما اعمّ از سپاه یا ارتش خیلى زحمت کشیدهاند و خدمات بزرگى را انجام دادهاند امّا اگر حضور مردمى نبود، اگر نیروهاى بسیج نبودند که از خانهها و مدرسهها و کارخانهها و ادارات و شهرها و روستاها، و از سنین مختلف و از زن و مرد سرازیر شدند به سمت همهى صحنههایى و همهى میدانهایى که به آنها نیاز بود، اگر در طول این سالهاى متمادى این نبود، بنده بجرئت میتوانم ادّعا کنم که نه در جنگ ما قادر میشدیم از کشور آنچنان که شایسته است دفاع کنیم، و نه در صحنههاى دیگرى که ما تا امروز هر لحظه تقریباً در مقابل دشمنان داشتیم، میتوانستیم آن قدرت ملّى خودمان و پایدارى جمهورى اسلامى را بر همهى دنیا ثابت کنیم؛ این بسیج بود که این قدرت را به ما داد.قدردانی از بسیج و شایستهترین شمردن بسیجیان از سوی مسئولان
قدر بسیج را بدانید؛ بسیجىها هم قدر خودشان را بدانند. مسئولین، آحاد بسیج را به عنوان شایستهترین افراد ملّت ایران براى آن کارهایى که توانایى آن را دارند به حساب بیاورند. جوانهاى بسیجى، بخصوص شما فرماندهان هستههاى بسیجى و یگانهاى بسیجى در سراسر کشور که امروز اینجا اجتماع کردهاید قدر این تشکّل و تجمّع الهى را بدانید که بسیار چیز باارزشى است. سعى کنید این جوانهاى پاکیزه، این جوانهاى مؤمن، این دلهاى پاک و صاف و نورانى را از آسیب تبلیغات دشمن محفوظ نگه دارید. یکى از کارهایى که دشمن میکند، این است که این جوانهاى پاک و پاکیزه و طیّب و طاهر ما را دچار آلودگى کند. هزار تلاش میکنند تا این جوانهاى ما را …رد کوچکنمایی بسیج و حضور بسیجیان در همهٔ قشرهای جامعه
… یعنى آن عنصرى که در مقابل مشکلات سینه سپر میکند و احساس مسئولیّت میکند؛ این یعنى حزباللهى. این بهتر است یا آن کسى که هیچ مسئولیّتى در مقابل مسائل کشور خودش و جامعهى خودش قائل نیست و تنها همین را بلد است که به شکم خود و لذایذ خود و جیب خود برسد و بپردازد؟ تبلیغات جهانى مسموم، میخواهد اینجور وانمود بکند که بسیج یک جمع کوچکى از جامعهى ما است و این خلاف است، زیرا که نیروى بسیجى یک جمع عظیمى در کشور سرافراز و سربلند ایران است. ما بحمدالله از همهى قشرهاى کشورمان بسیجى و نیروى حزباللهى داریم: دکتر حزباللهى، دانشجوى حزباللهى، روحانى حزباللهى، کارگران حزباللهى، روستاییان و کشاورزان حزباللهى، عناصر پیشهور و کسبهى حزباللهى و بسیجى و کارمندان دولتى و ادارى ــ در همهى این بخشها ــ و خواهران و زنان؛ ما شخصیّتهاى برجستهاى از لحاظ علمى و از لحاظ تشخّص در بین ملّت ایران هم داریم که افتخار میکنند که بسیجىاند و حزباللهىاند؛ ما استاد دانشگاه داریم که حزباللهى و بسیجى است، آن هم نه کم، [بلکه] تعداد قابل توجّهى؛ زنانى داریم متخصّص در رشتههاى گوناگون دانش …توصیه به حفظ روحیهٔ بسیجی و تقویت آموزش و سازماندهی
من میخواهم به شما بسیجىهاى تبریز و آذربایجان و همهى بسیجىهاى کشور عرض بکنم که روحیهى بسیج را و لباس بسیج را و سِلک[2] بسیج را از دست ندهید ...... و نظام جمهورى اسلامى در قضایاى گوناگون، متّکى به نیروى بسیجى شما است. بسیجىها آموزشهایشان را باید تقویت کنند؛ گردانهاى عاشورا و گردانهاى مقاومت بایستى سازماندهى را تقویت کنند و سازماندهى صحیح و مستحکم پیدا کنند؛ و این براى هر یک فردى از افراد یک ارزش است که در یک چنین مجموعههایى عضو باشند.لزوم پیشقدمی بسیجیان در میدان اقتصاد و فرهنگ
در میدان اقتصادى هم شما باید تا آنجایى که میتوانید، پیشقدم باشید؛ در میدان فرهنگ هم پیشقدم باید باشید؛ امر به معروف و نهى از منکر یک واجب عمومى است امّا در این میدان هم شما باید پیشقدم باشید و وظیفهى بزرگ را بر دوش بگیرید. وَلتَکُن مِنکُم اُمَّةٌ یَدعونَ اِلَی الخَیرِ وَیَأمُرونَ بِالمَعروفِ وَیَنهَونَ عَنِ المُنکَر؛[3] آن امّت در میان جامعهی اسلامى، شما …پشتیبانی از آمران زبانی با ضابطیت قضایی در برابر اهانت
… شد. آن آییننامه، آییننامهی خوبی است. منتها، این کارِ شما نیست. کار بسیج است؛ که اگر در آیهی «ولتکن منکم امّة» مِنْ را «مِنِ تبعیضیه» بگیریم، همان بعضند، که باید در همهی مراحلش امر به معروف کنند؛ حتی در مرحلهی سومش، که مرحلهی ید است. آنها مرحلهی یدند. منتها در آییننامه اضافه کردم: گروهی که مرحلهی سوم را انجام میدهند، موظّفند پشتیبانِ مرحلهی دومیها هم باشند. یعنی اگر کسی آمر و ناهی بود، سر و کارش به کلانتری نیفتد که به او اهانت کنند. یعنی این بسیجی برود با آن قوّهی ضبط قضایی یا ضابطیّت قضایی که قانون به او داده است، از آن شخص حمایت کند.بسیجیان نمونهٔ کامل حوادث عاشورا در زمان ما
و من اینجا فراموش نکنم عرض کنم، آقایان مبلّغین، وعّاظ، گویندگان مذهبى، خوانندگان و مدّاحهاى مذهبى، فراموش نکنند که در زمان ما نمونهى کاملى از آن حوادث عاشورا، همین بسیجىهایند؛ همین بچّههاى بسیجى و جوانهاى بسیجىاند؛ این یادتان نرود! عدّهاى از آنها شهید شدند، عدّهاى هم هستند. اینهایى که هستند، اگر شهید نشدند به خاطر این نبود که از شهادت گریختند؛ رفتند به سراغ شهادت [امّا] شهادت به سراغ آنها نیامد. فراموش نشود که ماجراى عاشورا و محرّم پیوند دارد با شهداى ما و با بقایاى …نعمت بزرگ الهی و نهاد مقدس مرتبط با عموم ملت ایران
خداى متعال را سپاسگزاریم که الحمدلله این نعمت بزرگ بسیج را به مردم انقلابى و مؤمن ما عنایت فرمود. براى اینکه دربارهى مسئلهى بسیج که یک مسئلهى بسیار مهم در انقلاب ما و براى مردم ما است یک بینش روشنى به وجود بیاید و بحمدالله امروز که چهارده سال از تشکیل این نهاد مقدّس و این شجرهى طیّبه گذشته است، یک روشنبینى براى آحاد مردم در این زمینه به وجود بیاید، چند جملهاى دربارهى این مسئله یعنى مسئلهى بسیج که به عموم ملّت ایران ارتباط پیدا میکند عرض میکنیم.سخنرانی برای بسیجیان در بخش اشغالنشدهٔ خرمشهر
… بودم. شیرازیها بودند و تهرانیها؛ و سخنرانی اوّلِ ورودم به آبادان بود. قبلاً هیچکس نمیدانست من به آنجا آمدهام. چهار، پنج نفر همراه من بودند و همینطور گفتیم: «برویم تا بچهها را پیدا کنیم.» از طرف جزیرهی آبادان که وارد شهر آبادان میشدیم، رفتیم خرمشهر. آن قسمت اشغال نشدهی خرمشهر، محلّی بود که جوانان آنجا بودند. رفتم برای بسیجیها سخنرانی کردم. در حال آن سخنرانی، عکسی از ماها برداشتند که یادگاری خیلی خوبی بود. یکی از رهبران تاجیک که مدتی پیش آمد اینجا، این عکس را دید و خیلی خوشش آمد و برداشت برد. عکس منحصر به فردی بود که آن را دست کسی ندیدم. این عکس را سرگرد هاشمی برای ما هدیه فرستاده بود. نمیدانم …بسیج عنصر بیهمتا و کانون محبت و امید رهبری
بسیار براى بنده موجب مسرّت است که امروز این دیدار باصفا و صمیمیّت را با جمع بسیجیان عزیز آذربایجان داشته باشم. حقیقتاً نقطهى روشن عشق و محبّت ما عبارت است از عنصر عزیز و بىهمتاى بسیج. و بنده در فکر این بودم که در یک جمعى از بسیجیان شرکت بکنم و علاقهى خودم و امید خودم به بسیج را، یک بار دیگر روبهرو با آنها در میان بگذارم؛ الحمدلله که آنچه میخواستیم، در تبریز پیش آمد. تبریزى که مرکز شور و عشق و مجاهدت فداکارانه است؛ و بسیج تبریز همان عنصر باارزشى است که به طور عمده در قالب لشکر عاشورا و شاید بعضاً در غیر آن، در میدان نبرد در طول سالهاى جنگ تحمیلى آن کارهاى درخشان را انجام …اهمیت نیروی رزمندهٔ برخاسته از دل مردم برای نظام
… هر گاه براى نظام اسلامى خداى نخواسته مشکلى پیش بیاید، باز حلّ آن مشکل، حلّ مردمى است؛ کلّ نظام جمهورى اسلامى هم که بر دوش آحاد مردم قرار دارد. پس نظامِ مردمى، انقلابِ مردمى، دولتِ مردمى، دفاعِ مردمى؛ این عنصر «مردمى» در نظام جمهورى اسلامى یک عنصر اصلى است. وقتى این مطلب را قبول کردیم و درست دانستیم، آن وقت معلوم میشود که آن نیروى دفاعکننده و رزمندهاى که از دل مردم برمیخیزد، چقدر براى جمهورى اسلامى داراى ارزش و داراى اهمّیّت است؛ همهچیز مردمى است.رسیدگی به اندیشه و معلومات، ویژگی بسیجی نمونه
من البتّه توصیهى مؤکّد دیگرى هم دارم و آن رسیدگى به فکر و اندیشه و معلومات است؛ در هر سطحى که هستید، با کتاب و با معلومات و مانند اینها به طور دائم اُنس باید داشته باشید؛ این، بسیجى نمونه و کامل است.همکاری خالصانه و گرهگشای مردم در کسوت بسیج با نیروهای مسلح
اى ارتش جمهورى اسلامى ایران و سپاه پاسداران انقلاب اسلامى و نیروهاى انتظامى جمهورى اسلامى ایران! به خود ببالید؛ اى جوانان فداکار! به خود ببالید؛ اى آحاد مردم که در کسوت مقدّس بسیج با نیروهاى مسلّح جمهورى اسلامى همکارى خالصانه و صادقانهى خودتان را همیشه داشتهاید و همواره گرهگشا بودهاید! به خود ببالید. این، آن راه درست است؛ این، آن صراط مستقیم است؛ این راه خدا است. اگرچه پوششهاى تبلیغاتى امپراتورى تبلیغات استکبارى کوشش میکنند نام ما و تلاش ما و راه مقدّس ما را در انزوا و سکوت بپوشانند امّا در دنیا، با این نشانهها که گفته شد، ما ملّت ایران …کارآمدی بسیجیان با آموزش کوتاه بهسبب اعتقاد به لزوم دفاع
… بلد است امّا معتقد نیست که باید جنگید، خب نمیجنگد؛ درست است که بلد است امّا بلدى خود را به کار نمىاندازد. یکى هم هست که جنگیدن بلد نیست امّا معتقد است که باید جنگید؛ با چنگ و دندان میجنگد؛ جنگیدن را در اسرع وقت یاد میگیرد. بسیجىهاى ما چه کار کردند؟ بسیجىهاى ما مگر دورههاى آنچنانى دیده بودند؟ دورهى بیستروزه، دورهى چهلوپنجروزه، دورهى دوماهه، زیادش سهماهه؛ آن زیادهایش دیدید چه کردند در میدان جنگ؛ چرا؟ چون معتقد بودند که باید دفاع کرد و جنگید. ملّت ما وقتى انقلاب کرد و تا امروز، معتقد بوده است که باید با دشمنان اسلام بجنگد؛ با متجاوزین، با زورگوها، با آنهایى که سرنوشت این مملکت را دهها سال در دست داشتند و خوردند و چاپیدند و از بین بردند، باید مبارزه بکند؛ باید همهى لذّتها را بگذارد کنار و بیفتد …تاریخچه، آینده و وظایف ملت در قبال بسیج
دربارهى بسیج، یک تاریخچهى بسیج است که این مربوط به گذشته است، یک آیندهى بسیج است که این مربوط به آینده است و مقدارى پیشبینى است که هر انسان آشنا به مسائل کشور ما این پیشبینى را میکند، یک مقدار هم وظایفى است که بر دوش ماها و همهى آحاد ملّت است که باید انشاءالله انجام بدهیم.گرمتر شدن کانونهای بسیجی و استقبال بیشتر مردم از آنها
… بودند، و همچنین آزادگان ما و مفقودالاثرهایى که هنوز در اسارتند و امیدواریم که خبرهاى خوشى از آنها به ما و به خانوادههاى آنها برسد، و همچنین جانبازان و مجروحین و خانوادههاى آنها؛ امیدواریم که همهى شماها و همهى این عزیزان مشمول رحمت و لطف پروردگار باشید. و بسیار شایسته است که انشاءالله روزبهروز کانونهاى بسیجى گرمتر و شوق و استقبال از آنها در میان مردم بیشتر بشود.ارزش نمایش ابراز احساسات غیرنظامیان نسبت به بسیجیان
… صحنهی وداعِ به این زیادی را نمیپسندم و فکر هم نمیکنم چیز چندان مطلوبی باشد. آن حالت خاص در آن سالن و آن جوانان، اصلاً به بیننده منعکس نمیشود تا معنای این منظره را بفهمد. دو، سه نمونه بگذارید، کافی است. امّا حالت نماز و سجده را، هر چه بیشتر بگذارید بهتر است. یا آن اظهاراتی که غیر نظامیها نسبت به بچههای بسیج میکنند و شعار میدهند، خوب است. اینها خیلی خوب است؛ و همینطور بقیهی حوادث. غیر از آن حادثهی وداع که به نظر من افراط شده است.