پیشگامی قشر متعهد بازار در هر حادثهٔ مربوط به اسلام
متشکرم از اینکه امروز مواجه هستم با قشر متعهد اسلامی نمایندگان سراسر کشور از اصناف و بازرگانان. و من امروز باید یک مقدار راجع به بازار صحبت کنم، یک مقدار هم راجع به دولت. آنکه راجع به بازار است، همه میدانیم، میدانید که بازار یکی از قشرهای عظیم متعهد به اسلام و در هر غائلهای که برای اسلام پیش آمده است، این بازار است که پیشقدم است. در قضیه تنباکو و حکم مرحوم میرزای شیرازی[1]- اعلی الله مقامه- این بازار بود که همراهی کرد و منتهی به قیام شد. بعضی از بازرگانان اصفهان، از قراری که نقل شده است، یکی از بازرگانهای معتبر بوده است، تمام تنباکوهایی که داشته است و آن وقت تاجر تنباکو هم گفته میشود …
پشتوانهٔ احکام اسلام از آغاز تا امروز و آینده
… به زمین میزدند. و در همین نهضت و در همین قضایایی که همه شاهد بودید و شاهد بودیم، باز، بازار است که تعطیلات طولانی کرد و با تعطیلات طولانی و تظاهرات و اعتصابات و چیزهای دیگر از این نهضت پشتیبانی کرد. البته سایر قشرها هم همه بودند و خداوند همه را تایید کند. این بازار است که از اوّل، پشتوانه احکام اسلام بوده است و حالا هم هست و ان شاء الله بعدها هم خواهد بود. و امیدوارم که دولت توجه عمیق خاص بکند به بازار و آنچه که از دست او برمیآید به این قشر متعهد خدمت بکند.
تکلیف شرعی کمک به دولت و مبارزهٔ اصناف با گرانفروشی و احتکار
… داشتند و آن کردند که مغول نکرده بود در طول تاریخ، این متوجه به همه است. انصاف است که در یک همچو وقتی احتکار بشود، این ملت را در مضیقه بگذارند؟ انصاف است که در یک همچو وقتی گرانفروشی بشود که دولت به جان بیاید و نتواند درستش بکند، یا باید کمک کرد به این دولت؟ تکلیف نداریم ما که کمک میکنیم تکلیف شرعی. این اصناف محترم، این بازاریهای محترم، اینها میتوانند مبارزه کنند با گرانفروشی، با اینکه اجناس را به قیمت ارزانتر بفروشند. آن مقدار که گیرشان آمده، اگر اجناس را به قیمت ارزان بفروشند، محتکرین کنار میروند، نمیتوانند نگه دارند، یا محتکرین را بروند خود اصناف بروند آنجا، به آنها بگویند آقا چرا این کار را میکنید؟
لزوم حفظ بازار از سوی همگان و حفظ دولت از سوی بازار
… کمک میکنند. امّا بپرسید از آنهایی که از عراق میآیند ببینید چه میکند او، بپرسید از این آقایان عراقی که آمدند و فرار کردند آمدند، دارد چه میکند با این مردم، این حبسهای او و اشخاص اخیار را در حبسهایش چه میکند. بنا بر این ما دو طرف قضیه را باید ملاحظه کنیم. از آن طرف بازار را ما باید حفظش بکنیم با تمام قوا، همهمان موظفیم. بازار است که ما را نگه داشته، همه را نگه داشته، از آن طرف، بازار باید دولت را حفظ کند. اگر رها کند چه بکند دولت. آقای موسوی[4]، نخست وزیر یک کاسب است، مثل شما کاسب بوده دیگر، پدرش هم الآن ظاهراً کاسب است. خوب، آن که چیزی ندارد که خودش بدهد، وزیرهای دیگر هم همه از همین قبیلاند. دولت خودش که چیزی ندارد. دولت میخواهد دفاع از جان شما، از ناموس شما، از مال شما، از حیثیت …
لزوم همراهی تاجران با محرومانی که نهضت را پیش بردند
… که میدانم شماها نبودید؛ آنهایی که بودند این کاسب جزء بود و این حمال بود و این کارگر بود و این طلبه بود و آن- عرض میکنم- دانشگاهی بود؛ که همه فقیرند. این طبقه بودند که این نهضت را پیش بردند و خون خودشان را و جوانان خودشان را دادند و این نهضت را پیش بردند. حالا انصاف است که یک تاجر معتبری که دارای کارخانه کذاست، دارای کذا و کذاست، و آن بالاها نشسته و تماشا کرده و اینها خون خودشان را دادهاند و پیش بردهاند، حالا همراهی نکند؟ اجحاف کند با این طایفه؟ قیمت اجناس را همچو بالا ببرد که این ضعفا نتوانند بخرند؟ زندگیشان مختل بشود؟ خوب، باید اینها با برادرهای خودشان، با آنهایی که در این راه زحمت کشیدهاند، اهل وطنشان هست، اهل دینشان هست، با اینها باید همراهی کنند؛ گرانفروشی نکنند. نگذارند یکوقتی ما روی تکلیفهای الهی باهاشان عمل بکنیم. خودشان جلوگیری کنند از مسائل. …
پشتیبانی آنان بهسبب عقاید مذهبی برانگیزنده به قیام علیه ظلم
جواب: بله به دلیل عقاید مذهبیشان است که آنها را وادار میکند علیه ظلم و دیکتاتوری قیام کنند. و اساساً اسلام مذهبی است که هم به آنان مبارزه با ظلم و نابرابریها را میآموزد و هم اینکه چگونه باید یک جامعه سالم مترقی و پیشرو بنا کنند. و چون ما را بیانکننده عقاید و خواستههای خود میدانند از ما پشتیبانی میکنند.
واسطهٔ رساندن کالا به مردم و اثبات علاقه به اسلام و کشور با فداکاری
- مسلمانانی هستند که واسطه انتقال اجناس و کالاهای مورد نیاز مردم به دست آنان هستند که البته بسیار هم اتفاق افتاده که به علت نظام فاسد و غیر اسلامی، رژیم در همه زمینهها از جمله زمینه اقتصادی، شکل روابط تجارتی را هم از حدود اسلامی آن بیرون برده است. ولی به هر حال علاقه به اسلام و کشور اسلامی ایران را با فداکاریهای بیدریغ خویش ثابت کردهاند.
احترام اجتماعی، نقش مؤثر در مبارزات سیاسی و کمک به محرومان
- بازار و بازاریان همیشه از احترام خاصی در جامعه ایرانی برخوردارند و تصمیمات آنان در مبارزات سیاسی نقش بسیار موثر و گاهی تعیین کنندهای داشته است. و نیز همیشه منشا خدمات اجتماعی فراوان بوده است و در حوادث همیشه از بهترین کمک کنندگان مردم ضعیف و محروم بودهاند.
حمایت نکردن بازار از شاه و تهمت بودن نسبت چنین حمایتی
- بازار هیچ گاه تا به حال حمایت از شاه نکرده است و اگر گاهی چنین چیزی به آن نسبت داده شده است، صرفاً تهمت است.
تعطیل اعتراضی بازار تهران و دیگر شهرها نشانهٔ بیداری ملت
… که موجش در همه دنیا رفت و همه عالَم فهمیدند و رادیو صدایش را به خارج و همه جا پر کرد. رادیوی خودشان هم هر چه میخواهد بگوید. مگر مردم دیگر بازی میخورند از این حرفها. ملت بیدار شده. آقا، مردم بیدار شدند؛ اگر مردم بیدار نبودند که بازارها را این جور نمیبستند. روز جمعه، روز پنجشنبه- از قراری که هم نقل شده است و هم مقاماتِ اطلاعات رسمی اطلاع دادهاند- بازار تهران اعتراضاً تعطیل شده. و مسئله تعطیل بازار تهران یک امر عادی نیست، یک امر خلاف عادت است. هیچ کس نمیتواند این کار را بکند. این احساسات و بیداری ملت است که این کار را انجام داده. این آقا که میگفت که «همه با من موافقند»، این بازار تهران، آن هم بازار اهواز، آن هم اصفهان، آن هم شیراز! این کیفیت زندگی ماست.
لزوم دخالت دادن بازاریان متعهد و متخصصان در امور تجارت
… خواهد شد. کشاندن امور به سوی مالکیت دولت و کنار گذاشتن ملت، بیماری مهلکی است که باید از آن احتراز شود و در این موضوع گزارشهای مختلفی میرسد و هیات دولت موظف است این امر را به طور همگانی گزارش دهد و کیفیت عمل را در اختیار عموم گذارد و این امر را جدی تلقی کند. و تذکر این نکته مهم است که دخالت دادن کسانی که در امور تجارت واردند، از بازاریان محرومیت کشیده و درد اسلام و انقلاب چشیده تا متخصصان وارد و مسلمان و متعهد از امور ضروری است. دولت و این دوستان باید دقیقاً توجه کنند که آزادیِ بخش خصوصی به صورتی باشد تا هر چه بهتر بشود به نفع مردم محروم و مستضعف کارکرد؛ نه چون گذشته تعدادی از خدا بیخبر در تمام امور تجاری و مالی مردم سلطه پیدا کنند.
خنثی کردن توطئهٔ گرانفروشان با تدبیر عاقلانه
گرانفروشان و محتکران بیانصاف گمان نکنند که این ظلم در حال حاضر چون سایر احوال است، امروز این نحو جنایات که ممکن است به شکست جمهوری اسلامی منتهی شود، کوشش در تضعیف اسلام است. این جانب خوف آن دارم که خداوند قهار بر شما غضب فرماید و خدای نخواسته تر و خشک با هم بسوزند و راه گریزی در کار نباشد، «اَعوذُ بِالله مِنْ غَضَبِ الْحَلیم»[4] بهتر است بازاریان محترم که استوانه فعال جمهوری اسلامی میباشند توطئه این بیانصافها را که لکه ننگی بر دامان آنان هستند، با تدبیرات عاقلانه خنثی نمایند.
علاقه به اسلام و دادن خون و جوان در راه آن
… خیال میکنند که حالایی که مثلًا انقلاب شده، باید اسلام هم انقلاب بشود. اسلام هم باید این جوری بشود. اینها نمیفهمند یا بسیاریشان هم فهمیده هستند، لکن میخواهند اساس را از بین ببرند، احکام اسلام را یکی یکی میخواهند از بین ببرند. توجه داشته باشید شما برادرها! من میدانم که شما قمیها- که خدا حفظتان کند- و همه بازاریهای ایران، تهران، یزد، همه جا، اینها علاقهمندند به اسلام. اینها زحمت کشیدند، خون دادند، جوان دادند برای اسلام. اینهایی که همه چیزشان را برای اسلام دادند و حالا هم دارند میدهند. اینهایی که جوانهایشان را میفرستند به سر حد و میبینند در مَعْرَض خطر است.
استثنا بودن سودجویان کلان بیحسابوکتاب نسبت به نوع بازرگانان
… ماجوج بریزد به ایران و همان کاری را که در اهواز کرد و خرمشهر کرد در تهران بکند و در مشهد بکند و در اصفهان. اگر حضرت احساس این معنا را کرد، چه میکرد؟ مینشست موعظه میکرد؟ میگفت که خودم تنها درست میکنم؟ پول نداشت، کافی نبود، مالیات تنها کافی نبود، چه بکند؟ حضرت آن وقت حکم میکرد به اینکه مردم به حسب توانشان، مستضعفین، طایفه کم درآمد، اینها کنار و طایفههایی که پر درآمدند، صد میلیون مثلًا اینها هر سال درمیآورند و بیشتر و خصوصاً آنهایی که کاری به کار این مسائل ندارند، البته نوع بازرگانان این جور نیستند، نوع تجار این جور نیستند، نوع کسبه این طور نیستند، امّا در بینشان خوب اشخاصی هست، شما هم میشناسید که یک معامله چند صد میلیونی میکند و در آن معامله هم بیشتر از صد میلیون نفع میبرد و حساب و کتابی هم در کارش نیست. امیر المومنین با این کشوری که در معرض خطر است چه میکرد؟ همه افراد را میفرستاد جنگ. با فشار، اموال اشخاصی که ثروتمند بودند و اینها را میگرفت و میفرستاد و اگر نمیرسید عبای خودش را میداد، عبای من را هم میداد، کلاه شما را هم میداد برای حفظ کشور اسلام، …