رفتن به محتوای اصلی

ایمان

نام‌های دیگر: ایمان به خدا، ایمان، عزم و جهاد

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

باور قلبی به خدا و دین، شرایط و آثار آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:سخنرانی در جمع علما و طلاب و اهالی قم (شرایط اسفبار سیاسی- اجتماعی)— ۱۳۴۱/۰۹/۱۱

سیر زمانی

از ۱۳۴۱ تا ۱۳۶۷
۱۳۴۱۱۳۶۷

فقط سال ۱۳۵۸همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

و لَا تَهِنُوا و لَا تَحْزَنُوا وَ اَنتُمُ الْاَعلَونَ إنْ کُنْتُم مُومِنینَ[1] نه سستی کنید و نه محزون باشید، اگر مومن هستید، علو رتبه دارید و از همه بالاترید. لکن مهم ایمان است. و چطور تحصیل کنیم ایمان را؟ «اسلام» شهادتین است. «ایمان» حظ قلب است. آن چیزی را که زبان بگوید و تلقین کند به قلب، و قلب قبول کند؛ باور کند. اگر باور کردید که خدای تبارک و تعالی قادر مطلق است، حیّ مطلق است، وجود مطلق است، قادر عظیم الشان است، اگر باور کردید این معنا را، دیگر نه حزنی است و نه سستی. یک جلوه‌ای از این ایمان در شما پیدا شد و به واسطه همین جلوه ایمان این سد عظیمی که باورکردنی نبود شکست. سدی که تمام قدرتها، تمام ابرقدرتها، تمام حکومتها، پشتیبان آن بودند. تمام حکومتهای اسلامی- شاید استثنا بشود کرد یکی دو تا- تمام حکومتهای اسلامی پشتیبان بودند. تمام قدرتهای بزرگ پشتیبان بودند.
ایمان فقط این نیست که ما اعتقاد داشته باشیم که خدایی هست و پیغمبری هست و چه، نه، ایمان یک مسئله‌ای بالاتر از این است. این معانی را که انسان ادراک کرده به عقلش، باید با مجاهدات به قلبش برساند که قلبش آگاه بشود، بیابد مطلب را. خیلی چیزهاست که انسان به برهان می‌داند که فلان قضیه فلان طور است یا فلان طور نیست. لکن چون ایمان نیامده است، تاثیر نمی‌کند. مثلًا نوع مردم این طور هستند که در یک شب تاریکی، اگر یک مرده‌ای در محلی باشد پیش او می‌ترسند بخوابند، و همه هم عقیده‌شان این است که مرده هیچ اثری ندارد. هیچ کاری از او نمی‌آید. عقلشان می‌گوید که مرده است. این مرده حس و حرکت ندارد تا بتواند به من ضرر بزند. عقل این را می‌گوید. لکن این مطلب به قلب نرسیده. مرده شورها به قلبشان رسیده. مرده شورها به واسطه تکراری که کرده‌اند، عمل تکرار شده، به واسطه تکرار، آنها پیش مرده می‌خوابند. هیچ برایشان چیزی نیست. این فرق ما بین ادراک عقلی و ایمان است. ادراک عقلی [که‌] آدم می‌کند تاثیر در آدم ندارد. تا ایمان نباشد، مسئله عقلی را قلبش نفهمیده باشد، باورش نیامده باشد، آن مسئله عقلی تاثیرش کم است.
ایمان عبارت از این است که آن مسائلی را که شما با عقلتان ادراک کرده‌اید قلبتان هم به آن آگاه بشود. باورش بیاید. این محتاج به یک مجاهده‌ای است تا به قلب شما [، برسد]. بفهمید که همه عالم محضر خداست. محضر خداست. ما الآن در محضر خدا نشسته‌ایم. اگر قلب ما این معنا را ادراک بکند که ما الآن در محضر خدا هستیم، همین مجلس محضر خداست، این را اگر- ایمان انسان بر آن راه پیدا نیست- مومن بشود انسان‌ به آن، قلب انسان بیابد این مطلب را، از معصیت کنار می‌رود. تمام معصیتها برای این است که انسان نیافته این مسائل را. برهان هم بر آن دارد. برهان عقلی هم قائم است به اینکه خدای تبارک و تعالی همه جا حاضر است. هم برهان است و هم همه انبیا گفته‌اند «وَ هُوَ مَعَکُمْ ایْنَما کُنْتُمْ»[4] قرآن است، او با شماست. هر جا هستید او با شماست. ما این را از قرآن شنیده‌ایم. به برهان هم ثابت هست، لکن به قلب ما نرسیده است. ما مثل مرده شور نشده‌ایم. تا حالا در این باب، ما مثل مردم عادی هستیم که مطلب نرسیده به قلبمان، تا اگر بخواهیم یک غیبت بکنیم، یک تهمت بزنیم، یک کار زشت بکنیم ببینیم محضر خداست. محضر احترام دارد. انسان در محضر یک بزرگی که در نظر خودش بزرگ است، احترام می‌کند از آن محضر. اگر یک شخصی که در نظرتان بزرگ است پیش شما باشد، در محضر او کار خلاف نمی‌کنید، چه رسد به اینکه در محضر او به او خلاف بکنید. کار خلاف مطلقاً آدم نمی‌کند در محضر یک کسی که ادراک کرده است که این بزرگ است، محترم است. چه رسد به این که در محضر آن محترم به خود آن محترم خلاف احترام بکند. محضر، محضر خدای تبارک و تعالی است. عالم محضر است. تمام عالم محضر او است. معصیت مخالفت با خود اوست. با آن کسی است که در محضرش هستید. بسازید.

شاهدها (۸۷ پاراگراف)

ایمان رمز پیروزی و از دست دادن آن مایهٔ سستی و شکست

… عنایت الهی را، حفظ کنید. تا حالا شما را قدرت الهی رسانده است به اینکه آزاد شدید؛ استقلال پیدا کردید هیچ یک از ممالک در مملکت شما نمی‌تواند تصرف کند. این ایمان بود، این قدرت الهی بود، این ودیعه الهی را حفظ کنید. مادامی که این ودیعه حفظ شده است، اَنتم الاعلون. اگر خدای نخواسته این ودیعه را ما از دست بدهیم، دنبالش سستی است و ضعف است؛ حزن است؛ اندوه است؛ شکست است. بخواهید که پیروز بشوید رمز پیروزی را باید حفظ کنید. رمز پیروزی ایمان بود. آن وحدت کلمه را ایمان آورد. ایمان، وحدت کلمه آورد که سرتاسر یک مملکت، همه با هم، همه با هم، فریاد زدند و یک مطلب خواستند. اجتماع کردند از مرکز تا هر جا شعاع مملکت است، رفت صدا و همه فریاد زدند جمهوری اسلامی، اسلام. شهادت را برای خودشان فوز دانستند. آنهایی‌ که …

تقدم ایمان و سپس وحدت کلمه، عامل بیرون راندن ابرقدرت‌ها

… می‌خواهند بکنند، از این جهت، الآن در همه اقشار از این ریشه‌های گندیده هست. بنا بر این حالا که ما تا اینجا رسیدیم از اینجا به بعد باید بسیار هوشیار باشیم، و توجه داشته باشیم به اینکه آن توطئه‌هایی که از داخل و خارج دارد می‌شود، نگذارید که اینها رشد پیدا بکند؛ و اینها را همین حالا از بین ببرید و آنکه به جهت وحدت کلمه اولًا، و ایمان ثانیاً. یعنی ایمان مقدم بر همه چیز؛ دنبال آن وحدت کلمه. همان طوری که شما ملاحظه کردید که ایمان به خدا و وحدت کلمه این معنا را پیش آورد که ابرقدرتها را کنار زدید، بیرون‌ کردید. همه قشرها، چه دولتهای اسلامی- الّا کمی از آنها- و چه ابرقدرتها، که همه‌شان پشتیبان محمد رضا بودند، همه بودند. به من پیغامها می‌دادند؛ خصوصاً از امریکا؛ و می‌خواستند که او باشد؛ چنانچه خودش هم وسایطی ایجاد کرد که باشد و هر چه قدرت است دست ماها باشد و ایشان …

ایمان به خدا برترین پشتوانهٔ گروه‌ها برای خدمت

من گمان می‌کنم که هیچ پاداشی بالاتر از آن پاداشی که خدای تبارک و تعالی به شما می‌دهد، و به خدمتگزارها می‌دهد هیچ پاداشی بالاتر از آن نیست. و هیچ پشتوانه‌ای بالاتر از ایمان نیست. وقتی که یک قومی، یک گروهی، ایمان داشتند، ایمان به خدا داشتند و موظف می‌دانستند به حسب آن ایمان که خدمت بکنند، این از همه پشتوانه‌ها برای این گروه، برای انسانها، بالاتر است. البته من از شماها تشکر می‌کنم؛ و ملت هم قدر شما را می‌دانند. آنها هم این طور نیست که قدردانی نکنند. آنها هم قدردانی می‌کنند. ما همه قدردانی از شما و همه قوای انتظامیه می‌کنیم. شما در یکوقتی که مملکت در حال آتش بود کمک کردید. و این کار ارزنده‌ای بود که فراموش …

مردان با ایمان از همهٔ اقشار پشتوانهٔ ملت و اسلام

… قهرمانها، قهرمانهای اسلامی باشند، پشتوانه یک ملت هستند؛ بازوی یک ملت هستند. آنها می‌خواستند قهرمان باشد، لکن قهرمان «آریامهری» باشد! آن پشتوانه ملت نمی‌توانست باشد. آنها همه چیز را می‌خواستند برای خودشان، و ما و شما همه چیز را می‌خواهیم برای خدا، برای اسلام. آنکه پشتوانه ملت است، پشتوانه اسلام است، آن، مردهای با ایمان هستند. ورزشکار با ایمان، روحانی با ایمان، دانشگاهی با ایمان، بازاری با ایمان، دهقان و کشاورز و کارگر با ایمان، اینها می‌توانند پشتوانه یک ملت باشند؛ و نگذارند دستهای خائنانه کسانی که می‌خواهند همه چیز ما را ببرند، قدرت مادی ما، قدرت معنوی ما را از بین ببرند، اینهایند که نمی‌گذارند.

رد برابری بی‌ایمانان و مؤمنان در خدمت به کشور

گمان نشود که کسانی که ایمان ندارند اینها هم خدمت به کشور می‌کنند و فرقی ما بین آنها و آن کسانی که ایمان دارند نیست. و الَّذِینَ کَفَرُوا یَتَمَتَّعُونَ و یَاْکُلُونَ کَمَا تاکُلُ الاَنعَامُ و النَّارُ مَثویً لَهُم[2] کسی که ایمان ندارد نظیر حیوانات خوراکش هست. یعنی در آخور الاغ، نبی اکرم کاه بریزد یا ابو جهل کاه بریزد، هیچ فرقی به حال او نمی‌کند. او می‌خواهد بخورد. حیوان …

مصونیت مؤمن متقی از تطمیع، تهدید و ظلم اجانب

فرقی ما بین قشر شما و قشر ما در این مساله نیست، ما هر دو طایفه باید تربیت کنیم قشر جامعه را. ما احتیاج به آدم داریم. مملکت ما احتیاج دارد به اینکه انسان درست بشود در آن؛ مومن باشد. این آدمی که از زیر دستگاه شما یا از دستگاه ما بیرون می‌آید، اگر مومن باشد، دیگر نمی‌شود که زیر بار ظلم اجانب برود و یا تطمیع بتوانند بکنند او را. این تطمیعها و تهدیدها را همه آنی که تطمیع می‌شود و تهدید [در] آنها اثر می‌کند آنهایی [هستند] که ایمان ندارند. آنی که تقوا و ایمان دارد نه تطمیع در او تاثیر می‌کند- که خیانت کند- برای اینکه ببرد یک چیزی؛ و نه تهدید در او اثر می‌کند؛ برای اینکه تهدیدها را با خلاف تکلیف کردن موازنه می‌کند، می‌گوید نباید بکنم. اگر شما و ما دست به هم بدهیم و یک جامعه توحیدی، به معنای اینکه همه معتقد به خدا، همه معتقد به اینکه یکوقتی کارها جزا دارد، همه معتقد و مومن به همه جهات، …

بی‌ایمانی عامل فضاحت‌ها و گرفتاری‌های ملت ایران

همه اینهایی که این بساط را، این فضاحتها را، در ایران درست کردند و این گرفتاریها را برای ملت ما درست کردند برای این بود که ایمان در کار نبود. اگر ایمان در کار بود ممکن نبود که یک آدم یک قراردادهایی درست کند که حالا دولت ما گرفتارش هستند که ما هر طرف قضیه را بگیریم ضرر دارد! قراردادها جوری درست شده است که هر طرف قضیه را می‌گویند می‌گیریم ضرر برایمان دارد! ماندند چه بکنند. اگر اینها ایمان داشتند، همه …

ایمان به‌عنوان مبدأ همهٔ خیرات و ترقیات مادی و معنوی

مبدا همه خیرات و مبدا همه ترقیاتی که برای یک مملکت هست، چه در جهت مادیت و چه در جهت معنویت این است که ایمان در کار باشد. باید شما و ما دست به هم بدهیم برای قشر آتیه که اینها مقدرات مملکت دستشان است، ایمان ایجاد کنیم. شما از دانشگاه مومن بیرون بدهید؛ ما از مدرسه‌ها مومن بیرون بدهیم؛ نه عالِم. عالِم تنها فایده ندارد. البته مومن تنها هم موثر خیلی نیست. خوب، قشرهای دیگر هم مومن …

ورود مردم به میدان مبارزه به انگیزهٔ اسلام و ایمان

آنکه اساس بود اینکه مردم به عنوان اسلام و به عنوان ایمان و عقیده وارد این میدان شدند. چون برای ایمان و اسلام وارد شدند، همه قشرها با هم متحد شدند که آن رمز حقیقی- که اتحاد همه در یک جهت، وحدت همه در یک مسیر- موجب شد که تا حالا ما مطلب را رساندیم. یعنی مطلب را آن مطلبی که همه ممتنع می‌دانستند، در ایران تحقق پیدا کرد. ممتنع می‌دانستند که یک ملتی …

ایمان، اتکا به خدا و هدف اسلام، پشتوانهٔ مردم بی‌سلاح

… به من می‌گفتند، صبح که می‌شد، هر کس از خواب پا می‌شد و بیرون می‌خواست برود از خانه، یک چوبی، یک عصایی، یک کارد مطبخی، چند تا سنگ، چند تا آجر، برمی‌داشتند و می‌رفتند به جنگ! طرف چه داشت؟ تانک و توپ و مسلسل و خمپاره، همه چیز. از بالای سر، از پایین، از همه جا. لکن این جمعیت یک چیز داشت، و آن «ایمان» یک پشتوانه داشت، و آن «خدا»، یک مقصد داشت، و آن «اسلام». همه، از اول ایران تا مرکز، تا آخر، هر جا می‌رفتی فریاد «مرگ بر شاه» و «ما جمهوری اسلامی می‌خواهیم» بلند بود. نه از مردم عادی؛ از آن بچه‌های کوچک و این قدری[4] که تازه زبان باز کرده‌اند، از آن بچه‌های دبستانی، تا آن پیرمردهایی که توی مریضخانه خوابیده بودند. نه …

مطرح بودن روح و ایمان، نه جسم و بدن، در اسلام

… بِالصَّبرِ.[2] همه انسانها در خسرانند مگر آن طایفه‌ای که مومن باشند و عمل صالح داشته باشند و مردم را، ملت را، به صبر دعوت کنند و به حق دعوت کنند. در این استثنا، این نیست که، مگر کسی چشمش این نباشد یا مگر کسی دستش؛ نه، همه در خُسْرند، الّا الَّذینَ امَنُوا. اصلًا در اسلام جسم مطرح نیست، بدن مطرح نیست؛ روح مطرح است، ایمان مطرح است. شما بچه‌ها، که مثل فرزندان من هستید، از اینکه پای شما [معیوب‌] است، هیچ غصه نخورید. آنکه میزان انسانیت است، به حَسَبِ همین آیه‌ای که شما خواندید، آنچه میزان سعادت است همین است که انسان مومن باشد و صبر داشته باشد و دیگران را به صبر وادار کند و حق بگوید و …

ایمان مردم رمز حقیقی پیروزی

من امیدوارم که این [وحدت‌] محفوظ بماند برای ما، با وحدت کلمه همه‌مان با هم- همه با هم- با حفظ آن رمز حقیقی که ایمان است. آن رمز حقیقی، که مایِ هیچ را به همه چیز غلبه داد، آن ایمان مردم بود. الآن هم بعضی از همین افراد می‌آیند پیش من و به من می‌گویند که دعا کنید که من شهید بشوم! یا مادری که بچه‌اش را از دست داده می‌آید تشکر می‌کند و می‌گوید که دعا کنید که بچه دیگر من هم اگر بخواهد شهید بشود! این تحولی که در روحیه مردم پیدا شد و این جهت ایمانی که …

قوت ایمان عامل پیروزی ملت در مبارزه

این یک معجزه است، یک معجزه بزرگ است که شما خواهران و برادران با هم هم صدا و با مشتهای گره کرده در مقابل قدرتهای شیطانی ایستاده‌اید. معجزه اسلام است، این قدرت اسلام است که در شما تجلی کرده است. این قوّت ایمان است که شما را بر این مبارزه پیروز کرد. این معجزه است که با شهید شدن یک عزیز، موج در تمام دنیا بلند می‌شود. این معجزه است که خانمها را در مقابل تانک و توپ، در مقابل مسلسلها، در مقابل توپها و تانکها برقرار کرد و از هیچ چیز نهراسیدید. این نور قرآن و اسلام است که در دلهای شما و در قلوب همه ملت ایران …

ایمان به خدا، نور و عامل نجات مؤمنان از ظلمت استبداد، اختناق و وابستگی

… النُّورِ وَ الَّذینَ کَفَرُوا اَوْلِیاوُهُم الطَّاغُوتُ یُخرِجُونَهُمْ مِنَ النُّورِ إِلَی الظُّلُماتِ[1]؛ کسانی که با خدا باشند، توجه به خدا و ایمان به خدا داشته باشند، خداوند آنها را از تمام ظلمتها، از تمام تاریکیها خارج می‌کند و به حقیقت نور می‌رساند. ایمان به خدا نور است؛ ایمان به خدا باعث می‌شود که تمام تاریکیها از پیش پای مومنین برداشته بشود؛ ایمان به خدا باعث می‌شود که مومنین در نور خدا غرق شوند. ظلمتهای استبداد، ظلمتهای اختناق، ظلمتهای وابستگی به غیر، ظلمتهای ظلم، مومنین از این ظلمتها نجات پیدا می‌کنند. کسانی که به خدا توجه دارند و مقصد آنها مقصد الهی است از تمام انواع ظلمات- ظلمات مادی، ظلمات معنوی- نجات پیدا می‌کنند و در دریای نور غرق می‌شوند.

شکستن قدرت طاغوتی با ایمان و باطل شدن حساب حسابگران مادی

شما سربازان اسلام، شما جوانمردان با ایمان، با ایمان خودتان شکستید این سد بزرگ را؛ شکستید این قوّت طاغوتی را؛ این قوه شیطانی را، شما با ایمان این پیشرفت را کردید و حساب همه حسابگرهای مادی باطل شد. خداوند شما را پیروز کرد و خداوند شما را پیروز می‌کند، مادامی که به خدا توجه داشته باشید.

غلبهٔ ملت بی‌سلاح بر قوای طاغوتی با قدرت ایمان و وحدت

ما به خواست خدای تعالی با آنکه بی‌ساز و برگ بودیم و ملت ما در دستش از تفنگ و آلات جنگی چیزی نبود، به واسطه قدرت ایمان و وحدت کلمه بر قوای طاغوتی غلبه کردیم. و من امیدوارم که همه ملتهای اسلامی بپاخیزند و با وحدت کلمه و با توجه به‌ اسلام و قدرت ایمان، بر اجانب و بر کسانی که می‌خواهند این ملتها را همیشه در تحت اختیار و سلطه خود داشته باشند غلبه کنند. رمز پیروزی مسلمین در صدر اسلام، وحدت کلمه و قوّت ایمان بود؛ قوّت …

ایمان، عامل غلبهٔ مسلمانان صدر اسلام و ایران بر ابرقدرت‌ها

… چند هزار نفری بر یک امپراتوری که بیشتر از تمام جمعیت این مسلمینی که می‌خواستند جنگ بروند [بود]. دو مقابلِ این جمعیت پیشقدمهایشان بودند، و در عقبْ ... زایدِ بر این داشتند! این پیشقدمهایشان دو مقابلِ تمام جمعیت اسلام بود و مع ذلک اینها بر آنها غلبه کردند! و این نبود جز اینکه ایمان بود که غلبه پیدا می‌کرد. و در ایران هم این معنا پیدا شد، و این معنا بود که ایران را مقدم کرد و بر این ابرقدرتها غلبه داد.

ایمان عامل پیشروی ملت و لزوم حفظ آن

آنها الآن باز طمع دارند و از رو نمی‌روند. لکن ما باید کاری بکنیم، و همه‌مان موظفیم که کاری بکنیم که این اجتماعی که بود، و این وحدت کلمه‌ای که بود، و مهمتر، آن ایمانی بود که با آن ایمان پیش بردیم، و پیش بردید شما، آن محفوظ باشد تا ان شاء الله در همین گرمی و تنور گرم ما این دو تا نان را هم بپزیم. نان رئیس جمهور و نان قضیه انتخابات. وقتی این دو تا هم از این تنور درآمد آن وقت باقی‌اش دیگر آسان هست ان شاء الله. خداوند همه شما را تایید کند. موفق باشید و سلامت باشید. من دعا به همه‌تان می‌کنم، و امیدوارم که شما هم غافل نباشید از اینکه توجه به خدا داشته …

شکست دشمن به دست ملت بی‌سلاح و بی‌آموزش نظامی با قدرت ایمان

… شکست دشمنتان، این تایید خدا بود، و الّا ماها که اسلحه نداشتیم و اسلحه را بلد هم نبودیم چطور باید مثلًا [استفاده‌] کرد. لکن یک تفنگ هم داشتیم، نمی‌توانستیم که تفنگ بیندازیم. ما تعلیمات نظامی نداشتیم، آنهایی که تعلیمات نظامی داشتند، خوب، ابتداءً با آنها بودند. ملت ما بی‌تعلیمات نظامی و بی‌ساز و برگ، با قدرت ایمان به میدان رفت و در مرحله اولی‌ آنها را شکست داد، و این نبود جز تایید خدای تبارک و تعالی و قدرت اسلام.

نزاع‌افکنی نشانهٔ اثر نکردن ایمان در قلب

… برادر می‌شوند همه. همان طوری که در قرآن کریم همه را برادر خوانده است. مومنها برادرند. از این آیه استفاده این معنا می‌شود که چنانچه دو نفر به اخوت ایمانیشان عمل نکنند، برادر نباشند، مومن نیستند. «الْمُومِنُونَ اخْوَه»[3] اینکه برادر هستند. این مومنها برادرند. همان طوری که یک برادر برای برادر خودش خیر می‌خواهد، مومن این است.اگر یک وقت ما دیدیم که کسی برای برادرهای خودش خیر نخواست، نزاع راه‌ انداخت، هیاهو راه انداخت، این به طرف خودش بکشد، او به طرف خودش بکشد، این از ایمان معلوم می‌شود که حظ صحیح نبرده است. این که باید ایمان در قلب این تاثیر بکند، نکرده است.

نیروی ایمان و اتکال به خدا، نیروی اصیل ملت در انقلاب

… روحانیون هم مشغول تحصیل علوم خودشان بودند. ما نداشتیم یک جمعیتی که تعلیمات نظامی دیده باشند، و نه یک تجهیزاتی داشتیم. لکن یک چیز داشتیم و دنبال آن یک چیز دیگر؛ عقیده به اسلام، ایمان به خدا، قیام برای خدا که دنبال آن جمع شدن همه قشرها در زیر بیرق اسلام بود. این دو نیروی عظیم را ما داشتیم که یکی اصیل و یکی دنبال آن نیروی اصیل؛ نیروی ایمان، توجه به خدا، اتکال به ذات مقدس حق. از همه زبانها ذکر خدا بیرون می‌آمد. با «الله اکبر» جلو می‌رفتید و دنبال این مطلب اصیل همه قشرها با هم مجتمع شدند و همه اغراض کنار رفت. یک صدا و آن اینکه ما جمهوری اسلامی می‌خواهیم. این یک صدا که [از] اسلام آمد از حلقوم شما فرزندان اسلام درآمد و این صدای اسلام …

منطق ایمانی پیروزی در صدر اسلام و پدید آمدن آن در ایران

… یک همچه جمعیتی بر دو امپراتوری به آن بزرگی غلبه کردند. این غلبه برای چی بود؛ این غلبه ایمان بود، و الّا شمشیر آنها در مقابل آن تجهیزاتی که آنها داشتند که چیزی نبود. آن وقت تجهیزات ایران و روم خیلی زیاد بوده، هیچ ربطی به حالا نداشته، تجهیزات عجیب بوده آن وقت. لکن در مقابل آنها این عده با ایمان رفتند جلو، یعنی این عده می‌گفتند ما اگر بکشیم آنها را بهشت می‌رویم، اگر کشته هم بشویم بهشت می‌رویم. این منطق اینها را پیروز کرد. این منطق در ایران پیدا شد. این منطق در این چند سالی که [دایماً] صحبت شد و [روشنگری‌] شد، و همه قشرها زحمت کشیدند متحول شدند مردم از آن. حالات نفسانی که داشتند به یک حالت اسلامی فکر می‌کردند مثل صدر اسلام. الآن هم [هنوز] هر چند روز یک دفعه یکی دو نفر می‌آیند به من می‌گویند شما دعا کنید …

ناتوانی هر قدرتی در برابر قلب‌های پر از ایمان و فریاد الله اکبر

… این حسابگرها می‌کنند، ما پیروز بشویم. نباید این سد را ما بشکنیم. برای اینکه ما چه دستمان بود؟ حالا چهار تا تفنگ شما می‌بینید دستتان است. اینها از غنایم جنگی است، شما قبل از آن که دستتان چیزی نبود. آنها تا دندان مسلح بودند. همه چیز داشتند و شما با دست خالی. لکن با قلب پر از ایمان. قلبهای نورانی پُر از ایمان و فریادهای الله اکبر، در مقابل فریاد الله اکبر نمی‌تواند کسی بایستد. یک ملت سر تا [سر]، یک بچه این قدری که تازه زبان باز کرده، با سایر مردم همصدا، الله اکبر و مرگ بر شاه. این سیل خروشان خراب کرد همه سدهایی که در مقابل بسته بودند، و الآن شما پیروز هستید. منتها آنها حالا به دست و پا افتادند که ناراضی درست کنند. در صورتی که شما …

قدرت ایمان ملت در راندن رژیم طاغوت با مشت

… می‌کنند می‌گویند اینها ضعیفند. آنهایی که اینها را جزء ضعفا می‌شمارند نه اینکه ضعفا. بعضیها این کلمه را چون نفهمیده‌اند، کلمه «مستضعف» را نفهمیده‌اند، می‌گویند که خوب، چرا مستضعف؟ چرا ما باید مستضعف [باشیم‌] آنها ما را ضعیف، حساب می‌کنند؛ نه اینکه شما ضعیفید. شما ایمان دارید، شما آن بودید که یک همچو قدرتی را با مشت عقب زدید و به جهنم فرستادید. قوّت ایمان در شماست و حس شهادت خواهی که جوانها مکرر این معنا را می‌خواهند؛ زنها مکرر می‌گویند به اینکه فلان جوان، فلان جوان، از من رفته، دو تا دیگر هم هست، این هم می‌دهم. این حس بود، این حس شهادت خواهی و فداکاری بود که یک ملتی که هیچ نداشت بر طاغوت غلبه داد.

ایمان و توجه به خدا عامل حضور همهٔ اقشار در برابر ظلم

… ان شاء الله. این را حفظش کنید. بدانید که ماها هیچ نیستیم، هیچ! برای خودتان یک چیزی خیال نکنید. نه من و نه تو، نه هیچ کس هیچ نیستیم. هر چه هست خدای تبارک و تعالی است، اوست که شما را غلبه داد. «الله اکبر» شما را غلبه داد و با مشت خالی همه چیز را در هم شکستید. این ایمان اسباب این معنا شد. این توجه به خدا اسباب این شد که بچه این قدری و پیرمرد هشتاد ساله و زنهای محترمه و مردهای عزیز، همه را به بیرون ریخت مقابل یک دستگاه ظلمی قرار داد. این اسلام بود، اسلام. اسلام همه چیز دست اوست؛ و ما هیچ هستیم، این را حفظش بکنید، این اسلام و این نهضت را با اسلامیتش حفظ کنید. و خداوند ان شاء الله شماها را حفظ کند برای نگهداری این نهضت.

تهی بودن سپاه دشمن از ایمان با وجود همهٔ امکانات

… کردند تا قبول کرد که شصت نفر باشند. شصت تا یک نفری شبیخون زدند به آنها شکستشان دادند! شصت هزار جمعیت را شصت نفر مومن، شصت نفر که برای خدا داشت کار می‌کرد، این طلیعه را شکست دادند. اسباب این شد که این سی هزار جمعیت بر روم غلبه کرد؛ بر ایران هم که غلبه کرد. در صورتی که آنها همه چیز داشتند. آنها یراقهای اسبهایشان هم، از قراری که گفتند، طلا بوده است! لکن ایمان نداشتند؛ میانشان تهی بود؛ هر چه بود یک صورت بود؛ هر چه بود یک سازوبرگ بود؛ اما میان تهی بود. این روحیه در آنها نبود که ما اگر بکُشیم هم بهشت می‌رویم؛ اگر کشته بشویم هم بهشت می‌رویم، این روحیه در آنها نبود، در اینها بود. و این روحیه غلبه کرد.

پیروزی ملت با فریاد الله اکبر و ایمان

… الهی است و این پیش می‌برد. وقتی مطلب، توجه از جانب ما وراء الطبیعه و غیب باشد، این ملت پشتیبان غیبی دارد و با پشتیبان غیبی، شما پیش بردید؛ و الّا ابزاری دست شما نبود. حالا چهار تا تفنگ دست پاسبانهای ما هست. اینها غنیمت جنگی است، و الّا کِی داشتند اینها را. آنی که در بین ملت ما بود «الله اکبر» و ایمان بود؛ فریاد «الله اکبر» و ایمان بود، و او پیش برد.

فشل شدن همهٔ قدرت‌ها در برابر قدرت ایمان و اجتماع مردم

… و مجهز باشیم. پیشترها اینها همه کارها را البته می‌کردند، لکن مسائل کلی در نظرشان بود. اینکه شاید اینها با هم مجتمع بشوند، شاید این دو قوه متفکر روحانی و دانشگاهی با هم بشوند، شاید توده‌های مردم با اینها بشود، «شاید» ها بود، و روی شایدها این همه نقشه‌ها بود! حالا احساس کردند، در این نهضت عیناً دیدند که مساله چه بود، دیدند که همه قدرتها در مقابل قدرت ایمان و اجتماع مردم بر امر اسلامی فَشَل[3] شده است، الآن بیشتر، نقشه‌های شیطانی در کار است، الآن بیشتر ما باید هوشیار باشیم. گمان نکنیم به اینکه ما حالا دیگر این سد را شکستیم و تمام شد. الآن اینها مشغول تجهیزند، اجتماعات، اتصالات و اشخاصی که با هم اصلش دوستی نداشتند، گروههایی که با هم هیچ ابداً ارتباط نداشتند، حالا پیوند کردند و پیوند می‌کنند. شما روزنامه‌ها را بخوانید، در همین …

برتری روحیهٔ معنوی و قوی بر کثرت عدد و تجهیزات

… اینها را که مبادا فرار کنند! با زنجیر می‌آوردند که جنگ بکنند. عرب‌ها شمشیر را کشیده بودند و ریختند همه اینها را از بین بردند. یک عدد کمی با تجهیزات ناقص؛ یعنی ناقص که اصلًا «تجهیزات» اسم آن را نمی‌شد بگذاری، یک چند تا شمشیر و چند تا اسب و یک چند تا شتر. و اینها برای اینکه‌ روحیه اینها روحیه مادی بود و ضعیف؛ روحیه آنها روحیه معنوی بود و قوی.

باقی ماندن ایمانِ پیش‌برندهٔ نهضت مانع تعدی به ملت

… به مبدا خیر نزدیک بشود باید خودش را نزدیک کند. حالا که من نتوانستم مثلًا مثل «مالک اشتر» عمل کنم، خوب، هر چه بتوانم خودم را نزدیک کنم به آنها باز خوب [است‌]- و من امیدوارم که مملکت ما یک مملکت اسلامی بشود جوانهای ما یک جوانهای مُسْلِم، معتقد به اسلام بشوند. و اگر این ایمانی که ما را پیش برد باقی باشد، احدی دیگر نمی‌تواند به شما تعدّی کند و ان شاء الله نخواهد توانست.