رفتن به محتوای اصلی

ایثار

نام‌های دیگر: فداکاری، از خودگذشتگی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

گذشتن از جان و مال و منافع خود در راه خدا و دیگران.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:سخنرانی در جمع روحانیون و اهالی قم (توطئه‌های استعمار- مسئولیت علما)— ۱۳۴۱/۱۲/۲۹

سیر زمانی

از ۱۳۴۱ تا ۱۳۶۷
۱۳۴۱۱۳۶۷

فقط سال ۱۳۵۸همهٔ سال‌ها

شاهدها (۲۲ پاراگراف)

رها کردن امور شخصی و توجه به خدا و احیای اسلام شرط پیروزی

اگر هر کدام فکر این بودید که زندگی‌ام باید چه جوری باشد، پیروز نمی‌شدید. برای اینکه هر کس فکر خاصی دارد و دنبال آن است. همه جهات مربوط به خودتان را رها کردید و وجهه قلبتان خدا بود و اینکه اسلام را می‌خواهیم زنده کنیم. از ظلم و از بیدادگریها به تنگ آمده بودید. توجه کرده بودید به عدالت الهی. و آن روزی که پیش می‌رفتید هیچ در فکر نبودید. همه به فکر آن مقصد بودید. این معنا اگر از دست شما گرفته بشود و حالا [دائماً] مربوط باشد به کارهای خودتان، اگر ما به آخر رسیده بودیم، آن وقت …

آمادگی رهبر و ملت برای دادن همه‌چیز در راه اسلام

نه، ان شاء الله ناراحتی پیش نمی‌آید. بگویید که ما برای اسلام همه چیزمان را می‌دهیم، هم نوه‌مان را می‌دهیم، هم پسرمان را می‌دهیم و هم ملت ما حاضر است همه چیزش را بدهد. شما از این جهت نگران ما نباشید!

فداکاری پیامبر (ص) و اهل‌بیت در راه اسلام و آسایش فکری پیروان در فداکاری با وجود سختی

… برادرهای برادر کشته شده، و بالاخره شهدایی که در راه اسلام از دست رفته‌اند، برای ما هر روز یک روز عاشورا است. و من نمی‌دانم چه طور از شما برادرها و خواهرها که عزیزان خودتان را- که عزیزان ما هم بودند- از دست دادید، چه طور تسلیت بگویم؛ و چه طور عذرخواهی کنم. شما می‌دانید که اسلام آن قدر عزیز است، آن قدر بزرگ است، که پیغمبر اسلام و اهل بیت آن بزرگوار هستی خودشان را، همه چیز خودشان را، در راه اسلام فدا کردند. ما هم که پیرو آیین مقدّس اسلام هستیم و پیرو پیغمبر اسلام و ائمه اسلام هستیم اگر یک مقداری فداکاری کنیم و در راه اسلام همان طور که آنها فداکاری کردند ما هم فداکاری کنیم این برای ما هر چند سخت باشد، لکن یک آسایش فکری است.

بی‌اعتنایی مبارزان به حقوق و جان در دوران انقلاب، رمز پیروزی

… الآن به فکر این نباشید که ما پاسدارها مثلًا- نیستید شماها- [به‌] ما پاسدارها حقوق بهمان نمی‌دهند؛ کم می‌دهند. همان طوری که آن وقت که در حال انقلاب بودید و در حال جلو رفتن و شکستن سد بودید، هیچ کدام نمی‌نشستید فکر بکنید که ما شب که برویم منزل شام چی هست. اصلًا این فکر در ذهن هیچ کس نبود، من می‌دانم نبود، اگر بود نمی‌آمدند جان بدهند. آن روزی که شما راه افتادید به میدان و توی خیابانها، آنها با ابزار غول پیکر و شما با مشت، هیچ به فکر این نبودید که حقوقم کم است، حقوق مطرح نبود، جان مطرح نبود، تا حقوق برسد. این روحیه، شما را غلبه داد. این را حفظش کنید این چیزی که شما را غلبه داد! مادامی که آن هست پیش شما، شما پیروزید، دعا کنید باشد. جدیت کنید، جدیت کنید که نگهش دارید. خدا به شما یک عنایتی کرده است. این عنایت را حفظش کنید، نگهش دارید، نگه داشتنش به این است که حالا تا آن قدمهایی که اصول …

پیشرفت اسلام با خون و فداکاری و نیاز اسلام و قرآن به فداکاری قشرهای ملت

… و در این هوای گرم مستمع هستند، تشکر کنم؛ و سعادت همه را از خدای تبارک و تعالی مسالت کنم. آنچه که زحمتها را آسان می‌کند این است که برای خداست. کاری که برای خدا باشد تحملش آسان است؛ و لو در آفتاب باشد، و لو در گرما باشد. اولیای خدا برای خدا زحمتها کشیدند. اسلام با خون پیش رفت؛ با زحمت پیش رفت، با فداکاری پیش رفت، و ما باید با فداکاری پیشرفت کنیم. اسلام محتاج به فداکاران است، قرآن کریم محتاج به فداکاری قشرهای ملت است، پیغمبر اکرم به این امت چشم دوخته است، نامه‌های اعمال پیش ایشان می‌رود، و ما باید کوشش کنیم که رضایت خدای تبارک و تعالی را به دست بیاوریم. شما با زحمتهای خودتان، با رنجهای خودتان، چه آقایان و چه خانمها، این پیروزی را تحصیل کردید؛ و باید با زحمتهای خودتان، با رنجهای خودتان، با فداکاریهای خودتان، ادامه بدهید.

برادری و آمادگی همگان برای جانفشانی در راه اسلام و قرآن

خداوند، شما عشایر را از شرّ شیطان حفظ کند. خداوند به شماها سلامت و توفیق بدهد، که برای اسلام و برای نهضت اسلامی کوشش کنید. ما همه با هم برادر هستیم؛ و با هم باید در این راه، که راه اسلام است، راه قرآن است، همه باید مهیا برای جانفشانی باشیم.

بی‌اعتنایی مردم به امور شخصی در روزهای راهپیمایی

… اسلام ان شاء الله پیاده بشود و یک مملکت اسلامی، یک مملکت الهی پیدا بشود، باید این رمزی که شما را به‌ پیروزی رساند حفظش کنید. و این توجه به خدا، و همین ایمانی که شما را پیش برد و بی‌اعتنایی به آن چیزهایی که خود آدم می‌خواهد بلااشکال شما توجه به این داشتید. همه خواهرها، برادرها، آن روزی که تو خیابانها می‌آمدید و فریاد می‌زدید که این رژیم را ما نمی‌خواهیم و جمهوری اسلامی را می‌خواهیم، توجه داشتید که هیچ کدام فکر این نبودید که لباستان چی است، خانه‌تان چی است، زندگی‌تان چی است، مدرسه‌هایتان چه جوری است، هیچ، ابداً، این فکر در مغز شماها نبود. اگر این فکر بود پیروز نمی‌شدید.

لزوم فداکاری در راه اسلام به اندازهٔ توان خود

… از اولیای خودمان، از معصومین خودمان تبعیت می‌کنیم. ما از رسول خدا- صلی الله علیه و آله و سلم- تبعیت می‌کنیم. آنها هم تحمل مشاق[3] زیاد کردند. مشقتهایی که برای ما شاید ممکن نیست که تحمل کنیم. آن قدری که پیغمبر خدا تحمل مشقت برای خدا کرد، ماها نمی‌توانیم. لکن ما هم قطره‌ای هستیم از این دریای بی‌پایان، به اندازه‌ای که یک قطره، یک ذره می‌تواند فداکاری کند، باید فداکاری کنیم. این اسلام است و قرآن است و خدا.

حضور مردم در برابر تانک و توپ بی‌توجه به منافع و آسایش شخصی

آن روزی که دیدید ما خدای نخواسته رو به شکست رفتیم، بدانید که از حق داریم کنار می‌رویم. مادامی که این نهضت جلو رفت و همه با هم، بدون اینکه نظر بکنند به اینکه چه دارند و چه عاید من می‌شود و اداره‌ام چه جور اداره‌ای است، کسبم چه جور است، بدون نظر به این، آن وقتی که به خیابانها می‌ریختید در مقابل تانک و توپها هیچ فکر این نبودید که امشب وقتی بروم منزل، رختخوابم چه جوری است، نمی‌رفتید منزل، یا شامم چه جوری است، شام هم نمی‌خوردید، در فکر این بودید که حق را غلبه بدهید بر باطل، و حق بودید و غلبه دادید. حالایی که بحمد الله یک پیروزی نِسْبی دستتان آمده است و قدرت به دست شما آمده است، باید فکر این باشید که حق را اجرا بکنید. اگر قدرتمند در این زمان بخواهد با قدرت خودش قدم بردارد و ملاحظه حق را نکند، این باطل می‌شود. و باطل منکوب است در مقابل حق.

فداکاری پیامبر (ص) و اولیای اسلام برای اسلام بی‌آنکه باختی در آن باشد

… را بدهد. اولیای ما هم برای اسلام جان دادند، نه برای اقتصاد، اقتصاد قابل این نیست. آدم، اقتصاد را برای خودش می‌خواهد؛ خودش را به کشتن بدهد که اقتصادش درست بشود! این معقول نیست. یا جوانهایشان را به کشتن بدهند که نان ارزان گیرش بیاید! این یک چیز معقولی نیست. آن که معقول است و عمل شد و همه دیدیم و همه دیدید، این است که همان طوری که در صدر اسلام، پیغمبر اسلام- صلی الله علیه و آله- و اولیای اسلام همه چیزشان را فدای اسلام می‌کردند، برای اینکه در این فداکاری باخت نیست.

گذشتن از خود برای خدا و اسلام و عقیده، نه برای یک فرد در رژیم طاغوتی

… نمی‌خواست، نشد. وقتی ملت نخواست، قوای انتظامی هم وفادار دیگر نمی‌توانند باشند به یک نفر نمی‌شود که قوای انتظامی، که از همین مردم است، پسرش توی این مردم است، برادرش توی این مردم است، عیالش در این مردم است، برای خاطر یک نفر از همه چیز خودش دست بردارد. برای چی؟ یکوقت این است که خدا و اسلام است، انسان می‌تواند از خودش بگذرد برای خاطر اسلام، برای خاطر خدا، برای خاطر عقیده. یکوقت این حرفها نیست. یک رژیمی است که طاغوتی است. معنا ندارد که انسان برای خاطر یک نفر دیگر از خودش بگذرد. از این جهت، چون پشتیبان نداشت این، وقتی که ملت با دست خالی فشار آورد، شماها هم به او پیوستید، همه قوای انتظامی رو آوردند به این طرف، و او هم وقتی دید که از باطن پوسیده است مساله، نتوانست کاری بکند، دیگران هم نتوانستند. کوشش کنید که قوای شما با ملت یکی باشد، …

رها کردن عاشقانهٔ کسب‌وکار مردم در ماه‌های انقلاب

شما دیدید آن روزی که توی خیابانها می‌ریختند- همه‌تان بودید لا بد- توی خیابانها می‌ریختند و فریاد «الله اکبر» را بلند می‌کردید، هیچ فکر این بودید که کسب شما امروز چه جوری است؟ شما کسبها را رها کرده بودید، شما پنج ماه، شش ماه بیشتر کسبها را رها کردید. یک همچو موجودی خدا ساخت. آنی که حاضر نبود یک روز دکانش را رها بکند شش ماه رها کرد، نه شش ماه رها کرد و نگران بود، شش ماه رها کرد و عاشقانه رها کرد. این را یک چیز آسانی حساب می‌کنید؟ اینها یک نعمتهایی است، عنایاتی است که خدای تبارک و تعالی بر شما کرد و این عنایت را، این رحمت را، دو دستی بگیرید نگهش دارید، حفظش کنید. همه با هم برادر، همه فداکار هم باشید و فداکار اسلام باشید. اگر این روحیه محفوظ بماند، این …

به خطر انداختن خود برای نجات انسان در میدان جنگ

همین اعمالی که شما انجام دادید ارزشش را ما نمی‌توانیم تعیین کنیم. در یک میدان جنگی که دارد گلوله غرش می‌کند و دشمن با تانک و توپ حمله کرده است، برای نجات دادن یک انسان کسی خودش را به خطر بیندازد و برود نجات بدهد او را، ارزش این کار را در اینجا نمی‌توانیم ما تعیین کنیم که چقدر ارزش دارد. قضیه نجات یک آدم نیست. قضیه آن حال روحی است که این آدم دارد؛ و با آن حال روحی می‌رود و این اقدام را می‌کند. این عمل شما ارزش دارد پیش خدا و این عمل را ادامه بدهید. ان شاء الله آن چیزها نمی‌آید در کار؛ لکن خوب تصادفها هست؛ گرفتاریها هست؛ مرضها هست، همه اینها …

بی‌اعتنایی مبارزان به نیازهای شخصی برای پیشبرد اسلام

ما الآن همه‌مان در این وقتی که هستیم، همان طور که قبل از اینکه برسیم به این قله بلندی که آن دیوار بزرگ را شکستیم، چطور بود که هیچ توجه نداشتیم که ما شب که برویم منزل شام چه می‌خوریم؛ روز که بیاییم منزل ناهار چه داریم؛ گرفتاری‌مان چه است؛ قرض داریم. هر کس خودش ادراک این معنا را می‌کند که آن روز که فریاد «اللَّه اکبر» می‌کشیدید جز یک نقطه نظر که پیشبرد اسلام باشد چیز دیگر نبود؛ در نظرتان چیز دیگری نبود؛ گرفتاریهای شخصی هیچ مورد نظر نبود. من می‌دانم که در آن حالی که همه با هم داشتند مبارزه می‌کردند، مقابل تانک می‌رفتند، اینها جز اینکه یک‌ پیشرفتی بکنند و اسلام را به پیش ببرند و کشور را نجات بدهند، به آن چیزهایی که مربوط به خودشان بود، احتیاجاتی که داشتند، هیچ توجه نداشتند؛ برای اینکه در راه بودند. نظیر یک قافله‌ای که حرکت می‌کند از یک محلی به محل دیگر؛ مادامی که توی راه است خستگی را نمی‌فهمد، دارد می‌رود؛ وقتی که رسید به آن محلی که منزل است، آن وقت خستگی را ادراک می‌کند؛ کم کم تنبل می‌شود. این نهضتی که با وحدت کلمه همه اقشار …

ایثار جواهرات و طلای زنان برای مستضعفان با قصد پاک

… مردان بلکه مقدّم بر آنانند. زنان ایران، هم مجاهدات انسانی عظیم کرده‌اند و هم مجاهدات مالی. این طبقه محترم زنها که در جنوب تهران و در شهر قم و در سایر شهرها هستند، همین خانمهای محجبه، همینها که مظهر عفاف هستند، در نهضت پیشقدم بودند و در ایثار مال هم پیشقدم. ایثار کردند جواهرات و طلاهایی که دارند، برای مستضعفین، عمده در این امور آن قصد پاک است. خداوند چند آیه برای چند قرص نان که حضرت امیر- سلام الله علیه- و عائله‌اش صدقه دادند، ... چند آیه نازل فرمود. این آیات برای قرص نان نیست، این آیات برای اخلاص، برای آنکه برای خدا بود. ارزش اعمال به معنویات اعمال است. خواهرهای ما که در عصر نهضت شرکت داشتند ارزش …

امید به فداکاری نیکوکاران در نجات برادران بیمار

البته در صورتی که یک انسانی را بشود نجات داد، با حفظ سلامت کسی که کلیه‌اش را اهدا می‌کند مانعی ندارد و بسیار امر خوبی است. من امیدوارم اشخاصی که خیّر هستند این فداکاری را بکنند و برادرهای خودشان را نجات بدهند. امیدوارم که خداوند عافیت به آنها عنایت کند و همه آنها موفق و سلامت باشند. و این در صورتی است که سلامت خود آنها محفوظ باشد و با اهدای کلیه همان طوری که دیده‌ایم حیات ادامه پیدا بکند. بنا بر این، آن کسی که دارای دو کلیه است، اگر- چنانچه- این خیر را و این …

نیاز بیشتر امروز اسلام به زنان و مردان فداکار

اسلام احتیاج به مردان و بانوان فداکار دارد. امروز احتیاج بیشتر است. امروز از قبل از پیروزی و رسیدن به اوج نهضت، احتیاج به ملت ایران، احتیاج به وحدت کلمه، احتیاج به بانوان معظم، احتیاج به «چهارمردان» بیشتر است. امروز است که دستهای جنایتکار و خیانتکار، آنهایی که منافع خودشان را در خطر می‌بینند، دستهای آنها در کار است که نگذارند این نهضت شکوفایی پیدا کند. امروز است که باید این خیانتها را و این دستهای خائن را قطع کرد. امروز است که آنهایی که تفرقه افکنی می‌کنند و …

افتخار بودن هر فداکاری در راه اسلام و خدا و قرآن

هر چه در راه اسلام بدهیم و هر چه در راه خدا بدهیم و هر چه در راه قرآن بدهیم فخر ماست، افتخار ماست، راه حق است. بگذار باطلها هر چه می‌خواهند بگویند. بگذار باطلها شما را مرتجع بدانند. بگذار آنهایی که می‌خواهند برای دیگران زحمت بکشند، از ملت خودشان غافل‌اند، از کشور خودشان غافل‌اند، پشت کردند به ملت و کشور و برای شرق و غرب زحمت می‌کشند، بگذار آنها، کسانی [را] که در کشور …

فداکاری در راه خدا وظیفه و مایهٔ تسلی بازماندگان شهدا

من به همه بازماندگان شهدا تسلیت می‌گویم، و با شما هم شریکم در این مصیبتهایی که وارد شده است. آنچه که موجب تسلیت همه است این است که کار برای اسلام است. همه ما از اسلام هستیم. همه از خدا هستیم. به سوی خدا می‌رویم و در راه او فداکاری یک وظیفه است. و من امیدوارم که خداوند رحمت کند شهدا را و با شهدای صدر اسلام محشورشان کند. و به شماها صبر بدهد. اجر بدهد. و امیدوارم که این نهضت به نتیجه برسد، و بر این آمالی که شهدای ما داشتند به فعلیت برسد. خداوند همه شما را سلامت و در پناه خودش حفظ کند. و امید است که …

فدا کردن همه چیز در راه اسلام از سوی اولیای دین

… شهدا تسلیت عرض می‌کنم؛ و شریک شما هستم در این مصیبتها، و شریک ملت ایران در مصیبتهایی که به آن وارد شده است و می‌شود. لکن آن چیزی که مصیبتها را آسان می‌کند این است که برای خداست. چون امر برای خداست و پشتیبانی از احکام خدا و از اسلام است، آسان می‌شود همه امور. اولیای ما هم همه چیزشان را برای اسلام فدا می‌کردند و فدا کردند. خداوند ان شاء الله به شما صبر عنایت کند، و آنها را رحمت کند ان شاء الله.

تقسیم لقمه میان دیگران در روزهای انقلاب

حالا وقتی است که همه همت کنید. نگذارید آن شوری که در مردم بود، آن اجتماع و اتحادی که بود، آن وحدت کلمه‌ای که بود، آن خدایی بودن کارشان، آن تحولی که در مردم از حیث اخلاق و تعاون پیدا شده بود. همین امروز یا دیشب بود که یکی که در همین معرکه‌ها بوده است گفت که وقتی که یک ساندویچ را یک کسی توی خانه می‌آورد به یک کسی می‌داد، آن تا آن اندازه که می‌شد تکه تکه‌اش کند تکه تکه می‌کرد و می‌داد به دیگران؛ خودش استفاده نمی‌کرد. تا آن اندازه که می‌شد تکه کند تکه می‌کرد. لقمه لقمه می‌داد به اشخاص؛ زن و مرد و کوچک و بزرگ با هم یک حس تعاون یک حس محبت پیدا شده بود که همین معنا اسباب این شد که بحمد الله دشمن را از میدان بیرون کردید. اگر بتوانیم همین معنا را حفظ بکنیم شک نکنید که پیروزیم.

عزم بر فدا کردن خود و ملت در راه اسلام تا آخرین قطرهٔ خون

توطئه‌های خیانتکارانه را کنار بگذارید؛ جنایات را کنار بگذارید؛ ملت را رها کنید. شما قدرت این ندارید که ملت ما را به عقب برگردانید. ما مصمم هستیم که تا آخر قطره خون، خودمان و ملتمان را فدای اسلام کنیم. ما آزادی بیان، برای گفتن، برای نوشتن، می‌دهیم؛ لکن برای توطئه اجازه نخواهیم داد. و توطئه‌های شما را، و شما را اگر توطئه کنید، دفن خواهیم کرد. عشایر ما در هر جا که هستند موظفند، سایر اقشار ملت در هر جا که هستند موظفند که نگذارند این توطئه گران به حیات خود …