انس با کتاب و نسخهشناسی بهعنوان ویژگی متمایز از دیگر مراجع
خیلی کار بجایی دارد انجام میگیرد که این شخصیّت ذوابعاد تجلیل میشود. مرحوم آیتالله مرعشی یک تفاوتهایی با معمول و متعارف مراجع داشتند، یکی از این تفاوتها همین مسئلهی انس با کتاب و کتابشناسی و نسخهشناسی است؛ این را ما کمتر دیدهایم، البتّه بزرگانی از مراجع و علمای بزرگ بودهاند که کتابخانههای قدیمی و خوبی در نجف و قم داشتند، امّا انس با کتاب و شناختن نسخههای خطّی و شناختن مؤلّفین از جمله خصوصیّات مرحوم آیتالله مرعشی نجفی بود که ایشان این هنر بزرگ را نیز در کنار سایر مفاخری که در وجود ایشان بود، داشتند.
تنوع معلومات و مطالعات فراوان در علم انساب
یکی دیگر از خصوصیّات ایشان، تنوّع در معلومات بود و همین مسئلهی آشنایی با انساب و مسایل مربوط به انساب چیز کمی نیست، چیز مهمّی است؛ ایشان آشنایی داشتند، کار کرده بودند و مطالعات زیادی در این زمینه داشتند.
فعالیت در اجازهٔ روایت و پیوستگی علمی علمای شیعه
یک مسئلهی دیگر نیز مسئلهی اجازت و تسلسل ارتباط علمای شیعه از لحاظ اجازهی روایتی به یکدیگر بود که ایشان در این قضیّه هم خیلی فعّال بودند.
تبادل اجازهٔ روایت با علمای معروف جهان اسلام
همینطور که اشاره شد ایشان با علمای معروف دنیای اسلام ارتباط داشتند، از آنها اجازه گرفته بودند و به آنها اجازهی روایت داده بودند، تبادل اجازات داشتند؛ اینها جزو آن نکات برجستهای است که خوب است در مورد ایشان شناخته شود و شناسانده شود.
مرجعی مردمی، مأنوس و نزدیک با مردم قم
یک خصوصیّت دیگر مرحوم مرعشی نجفی در قم، انس با مردم بود. ایشان یک مرجع مردمی بود؛ با مردم ارتباط داشت، مأنوس بود، میآمدند، میرفتند؛ خیلی راحت با مردم برخورد میکردند. به قدری ایشان با مردم قم ارتباطشان نزدیک بود که خیلیها ایشان را قمی میدانستند، هیچکس ترکی حرف زدن آقای مرعشی را -خوب ایشان تبریزی بودند- ندیده بود.
همراهی با امام و انقلاب از ابتدا
ایشان نسبت به امام و انقلاب نیز، از ابتدا همراهی داشتند. مرحوم حاج آقا مصطفی یکی از بیوتی که بعد از زندانی شدن امام با آنجا ارتباط داشتند، بیت مرحوم آقای مرعشی بود که با ایشان ارتباط نزدیکی داشتند و میرفتند و میآمدند.
ارتباط و مکاتبه با برجستگان دانشگاهی به سبب اشتغال به کتاب
یکی از علل ارتباط ایشان با بعضی از برجستگان و نامآوران دانشگاهی شاید همین بود که مکاتباتی داشتهاند، زیرا مسئلهی کتاب و نسخه و مؤلّفین و جمع کتاب و شناسایی کتاب در زندگی ایشان تأثیر داشت.
ارتباط نزدیک و راحت با مردم بهعنوان خصوصیت برجسته
ایشان ارتباطشان با مردم خیلی نزدیک بود؛ حتّی گاهی [که] بعضی از طلبههای ترک میرفتند با ایشان ترکی صحبت میکردند، ایشان فارسی جواب میداد. ارتباط با مردم یک خصوصیّت برجسته در ایشان بود. ایشان با مردم، مأنوس و راحت بودند و اینها خصوصیّات ممتازی است.