یک توصیه هم [دربارهی] برخی از چالشهای سازمان است؛ حالا مثلاً ارتباط با آژانس. توصیهی مؤکّد من این است که ارتباط با آژانس را حفظ کنید؛ یعنی همکاری و تعامل با آژانس بینالمللی انرژی هستهای را حفظ کنید. البتّه در چهارچوب مقرّرات پادمانی؛ یعنی زیر بار بیشترش نروید و [فقط] آنچه طبق مقرّرات پادمانی باید انجام بدهیم انجام بدهید. از اوّل هم توصیهی بنده به این مسئولین مختلفی که در این بیست و چند سال آمدند در این صنعت و رفتند، همیشه همین بوده؛ گفتهایم باید با آژانس هستهای همکاری داشته باشید.
بدبینی به آژانس به سبب نداشتن استقلال و عدالت
یک نکتهی اساسی دیگر این است که ما با موکول کردن هر اقدامی به گزارش آژانس مخالفیم. ما به آژانس بدبینیم؛ آژانس نشان داده که هم مستقل نیست، هم عادل نیست؛ مستقل نیست زیرا تحت تأثیر قدرتها است؛ عادل نیست [چون] بارها و بارها برخلاف عدالت حکم کرده و نظر داده. بهعلاوه، اینکه بگویند «آژانس باید بیاید اطمینان پیدا کند که فعّالیّت هستهای در کشور نیست» این یک حرف غیر معقولی است. خب، چهجور میشود اطمینان پیدا کند؟ اصلاً اطمینان پیدا کردن [یعنی چه]؟ مگر تک تک خانهها و وجب به وجب سرزمین کشور را اینها بگردند! چهجوری …
لزوم استقلال آژانس و حل صحیح موضوع هستهای ایران بهعنوان آزمون آن
آژانس بینالمللی انرژی اتمی باید یک مرکز مستقلّ بینالمللی باقی بماند. با توجّه به فضای مثبت کنونی بینالمللی در خصوص فعّالیّتهای هستهای ایران، حلّ صحیح این موضوع آزمونی مهم و موفّقیّتی بزرگ برای آژانس بینالمللی انرژی اتمی خواهد بود.
عمل نکردن آژانس به تعهدات اسفند گذشته
… انجام بدهید، انجام بدهید، [امّا] زیر بار آنچه آنها زورگویانه از شما میخواهند نروید و قبول نکنید. گاهی ادّعاهایی میکنند که این ادّعا خلاف واقع است؛ این ادّعاها را قبول نکنید: فلان وقت شما فلان کار را کردید؛ نه، زیر بار ادّعاهای خلاف واقع آنها هم نروید. حالا به طور خاص هم یک تعهّداتی در اسفند گذشته انجام گرفت[13] که [طبق] گزارشی که من دیدم ــ این گزارش هم در واقع جدید است ــ طرف مقابل به این تعهّدات عمل نکرده، ما عمل کردهایم؛ طرف مقابل در این تعهّدات، آژانس است؛ شنیدم عمل نکرده. به هر حال، توجّه داشته باشید.
حمایت آژانس از خواست اروپا و آمریکا دربارهٔ برنامهٔ هستهای ایران
… دارید، که با این چشمهی آب که مرتب میجوشد و ممکن است بیشتر از این هم بشود، میتوانید همهی این زمین را سرسبز، زنده و آبیاری کنید. به شما میگویند این چشمه را کور کنید، رویش را اسفالت کنید، ما یک لولهی آب سه اینچی به شما میدهیم، تا مزرعهتان را آبیاری کنید! آن چیزی که اروپاییها - متأسفانه با حمایت آژانس - و امریکاییها میگویند، این است. میگویند این چشمهی جوشندهی استعداد انسانی را از بین ببرید، تا ما به شما یک لولهی سه اینچی آب بدهیم و هر وقت هم خواستیم قطع کنیم و هر وقت هم خواستیم بهای این آب را بهای آبروی ملی و حیثیت ملی شما قرار بدهیم؛ معنای حرفشان است. چه کسی زیر بار این حرف میرود؟ ما …
تبعیض و دخالت عنصر سیاسی در برخورد با کشورها بهسبب تسلط زر و زور
… تحمیل شدهی بر ملتها و بازیچه قرار گرفتن سازمانهای بینالمللی است. آژانس بینالمللی انرژی هستهیی به عنوان مثال مطرح شده و همه دارند میگویند، که یک نمونهاش است. این نهاد، وابسته به سازمان ملل است و برای نظارت بر عدم اشاعهی سلاحهای هستهیی به وجود آمده. شما ببینید برخوردش با کشورها چگونه است؛ تبعیضاش چگونه است؛ دخالت عنصر سیاسی در آن چگونه است؛ بهخاطر اینکه زر و زور در آن تسلط دارند. اینها زشتیها و چالشهای بزرگ دنیای امروز است. کی میخواهد با اینها مواجه شود؟ یک انسان، یک حزب و یک مجموعه نمیتواند. آن چیزی که میتواند در مقابل این امواج کُشنده و کوبنده بایستد، یک هویت عظیم جمعىِ بینالمللی است. امروز این هویت عظیم جمعی و بینالمللی در حال …
عمل نکردن به وعدههای دادهشده در پروندهٔ هستهای
یک حقیقت دیگر نامطمئن بودن طرفهای ما و مخالفین ما در وعدههایشان [بود]. تا حالا در این سالهای متمادی ــ حالا آنهایی از شماها که سابقهی بیشتری در این [صنعت] هستهای دارید، توجّه دارید که من به چه چیزهایی اشاره میکنم ــ در بخشهای مختلف، چه دولتهایی که طرف مذاکرهی ما بودند، چه خود آژانس، بارها وعدههایی دادند، [امّا] به آن وعدهها عمل نکردند؛ وعدههای غیر قابل تحقّق. پس بنابراین، یکی از دستاوردهای این چالش بیستساله هم همین است که ما فهمیدیم به وعدههای اینها و به حرفهای اینها نمیشود اعتماد کرد؛ بیاعتمادی. اینها دستاوردهای مهمّی است؛ اینها را مهم بدانید. ما خیلی جاها برای خاطر همین اعتمادهای بیجا …
نداشتن مخالفت ایران با اعمال نظارتها و مقررات قانونی آژانس
… جامعهی جهانی هیچ نگرانیای ندارد. اکثر کشورهای دنیا طرف جمهوری اسلامی هستند و از خواستهی ما حمایت میکنند؛ چون خواستهی بحقی است. آمریکائیها اگر میخواستند مسئله حل شود، این راه حلِ بسیار آسانی بود؛ میتوانستند به حق غنی سازی برای ملت ایران اعتراف کنند؛ برای اینکه نگرانیای هم از آن جهات نداشته باشند، میتوانستند مقررات قانونی آژانس هستهای را هم اعمال کنند؛ ما هم از اول هیچ مخالفتی با اعمال این نظارتها و مقررات نداشتیم. هر وقت نزدیک به راه حل میشویم، آمریکائیها یک سنگی میاندازند که جلوی راه حل گرفته شود. هدف آنها طبق تلقی و برداشتی که من دارم، این است که میخواهند این قضیه باقی بماند تا بهانهای باشد برای فشار؛ که آن فشارها ــ همان طور که خودشان گفتند ــ برای فلج کردن ملت …
انجام همهٔ فعالیتهای هستهای ایران زیر نظر آژانس
… به این کار کوچک بود؛ این از او بزرگتر است - همانها امروز نسبت به انرژی هستهای همان حرفی را میزنند که مخالفین مصدق و کاشانی آن روز میگفتند. اینها قابل قبول نیست. ما در این راه پیش رفتیم، با ابتکار خودمان پیش رفتیم. مسئولین کشور ما هیچ بیقانونی هم نکردند. همهی فعالیتهای ما در مقابل چشم آژانس هستهای است، ایرادی هم ندارد؛ ما حرفی نداریم که زیر نظر آنها باشد. جنجال کردن و فشار وارد آوردن روی ملت ایران برای این مسئله، استفادهی ابزاری کردن از شورای امنیت سازمان ملل، برای قدرتهای مقابل ملت ایران زیان به بار خواهد آورد. این را من بگویم؛ اگر قرار باشد بخواهند از شورای امنیت استفادهی ابزاری کنند، و بخواهند این حق …