رفتن به محتوای اصلی

اهل سنتگروه و سازمان

نام‌های دیگر: سنی‌ها، برادران اهل سنت

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

مسلمانان پیرو مذاهب اهل سنت، جایگاهشان در جامعه و رابطهٔ شیعه و سنی.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:خطبه‌ اول نماز جمعه تهران— ۱۳۶۶/۰۵/۲۳

سیر زمانی

از ۱۳۶۶ تا ۱۴۰۳
۱۳۶۶۱۴۰۳

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

شاهدها (۷۸ پاراگراف)

رفاقت دیرینه با علمای حنفی شهرهای بلوچستان

… است؛ علت هم این است که ما ملاحظه‌ی کسی را نمیکنیم؛ این عقیده‌ی ماست. قبل از اینکه نظام اسلامی تشکیل بشود، برادران ما، بزرگان نهضت، بزرگان مبارزه‌ی انقلابی در آن روز - که هنوز خبری از حکومت اسلامی و جمهوری اسلامی نبود - در جهت وحدت شیعه و سنی تلاش میکردند. من خودم در بلوچستان تبعید بودم. از آن زمان تا حالا با علمای سنىِ حنفىِ شهرهای بلوچستان - ایرانشهر و چابهار و سراوان و زاهدان - با آنهائی که بحمداللَّه زنده هستند، رفیقیم، نزدیکیم، صمیمی هستیم. من آنجا تبعیدی بودم، دستگاه‌ها نمیخواستند بگذارند تلاشی از سوی ما انجام بگیرد؛ اما در عین حال ما گفتیم بیائید کاری کنیم که یک نشانه‌ای از اتحاد شیعه و سنی را در این شهر نشان بدهیم؛ که این مسئله‌ی هفته‌ی وحدت - ولادت نبی اکرم در دوازدهم ربیع‌الاول به روایت اهل …

عدم اصرار بر عرضهٔ مبنای ولایت فقیه به فقهای اهل سنت

البته ممکن است فقهای اهل سنت - چه فقهای شافعی در مصر، چه مالکیها در بعضی دیگر از کشورهای آن منطقه، چه حنفیها در بعضی از کشورهای دیگر - معتقد به ولایت فقیه نباشند؛ خیلی خوب، ما نمیخواهیم حتماً مبنای فقهی خودمان را به آنها عرضه کنیم یا اصرار بورزیم؛ اما مردم‌سالاری دینی ممکن است شکلهای گوناگونی پیدا کند. باید این مبنای مردم‌سالاری دینی را ما برای اینها تبیین کنیم، تفهیم کنیم؛ مثل هدیه‌ای در اختیارشان بگذاریم. مطمئناً این مردم، مردم‌سالاری دینی را خواهند پسندید. این کاری است که بر عهده‌ی ماست و بایستی …

روایات غیرشیعی مؤید همین معرفی و دعوت پیروان مذاهب به دقت

… مسئله‌ی مبهم نیست؛ یک مسئله‌ی پیچیده‌ای که برای بشر قابل فهم نباشد، نیست؛ یک مسئله‌ی روشن است، مصداق واضحی دارد که این مصداق را میشناسیم، خصوصیاتی از او را میدانیم، پدران او را میشناسیم، خانواده‌ی او را میشناسیم، ولادت او را میشناسیم، جزئیات آن را خبر داریم. در این معرفی هم باز روایات شیعه، تنهائی در صحنه نیستند؛ حتّی روایاتی از غیر طریق شیعه هم وجود دارد که همین معرفی را برای ما روشن میکند و باید کسانی که مال مذاهب دیگر هستند، توجه کنند و دقت کنند تا این حقیقت روشن را دربیابند. بنابراین اهمیت مسئله یک چنین سطحی دارد و ما بیشتر از دیگران اولی هستیم به اینکه به این مسئله بپردازیم؛ کارهای علمی و دقیق و متقن روی این مسئله انجام بگیرد.

رعایت علما و مدارس و مراکز دینی اهل سنت و شیعه

… اسلامی و عشق به اهل بیت علیهم السلام از جمله صفات برجسته یی است که مردم شریف کردستان در دوران های گوناگون بدان شناخته شده اند. دوران سخت جنگ تحمیلی و تهاجم گروههای ضدانقلاب، میدان آزمون افتخارآمیزی برای آن مردم غیور و مؤمن و علمای مبارز و نجیب آن دیار بود. امیدوارم با توفیق الهی، جناب عالی که بحمدالله به زیور علم و عمل آراسته و از درایت و روحیه ی ابتکار برخوردار می باشید، از عهده ی کلیه ی امور شرعی، اجتماعی و سیاسی که مربوط به نمایندگان ولی فقیه است، به خوبی برآیید و نسبت به علمای محترم محلی و بخصوص مدارس علمیه و مراکز دینی و تبلیغی اهل سنّت و شیعه کمال رعایت را مبذول دارید و با هدایت فعالیتهای دینی، فرهنگی و اجتماعی و هماهنگ ساختن نهادهای مسئول در رفع نیازمندیهای مذهبی و مشکلات اساسی و دینی اهالی آن سامان موفق باشید.

روا بودن ارتباط ضابطه‌مند با حوزه‌های علمی اهل سنت از مرکزی معین

… کارها کارهای رایجی بود، امروز هم بسیار لازم است؛ به خصوص با این وسایل ارتباطات جدید. پس همسانی و همسازی و جریان متقابل فکری و علمی میان حوزه های داخل کشور و حوزه و دانشگاه در مسائلی که دارای ربط به یکدیگر است و با حوزه های خارج کشور، لازمه‌ی حوزه علمیه است. هیچ اشکالی ندارد که با حوزه های علمی اهل سنت در پاکستان، در حجاز، در مصر، در جاهای دیگر، ارتباط برقرار کنید؛ البته ارتباطات مضبوط و تعریف شده و از مرکز معین؛ چون امروز ارتباطات شخصی معنا و ارزشی ندارد.

وفاداری اهل سنت ایران به نظام و دفاع از کشور

… حامی مسلمانان مظلوم در غزّه و فلسطین و افغانستان و کشمیر و دیگر مناطق اسلامی بوده و هست، اکنون آماج این توطئه‌ی خبیث از سوی دستگاه‌های جاسوسی آمریکا و رژیم صهیونیستی و انگلیس قرار می‌گیرد تا به خیال خام آنان، درگیر فتنه‌ی مذهبی و نزاع شیعه و سنی شود. غافل از آن که اهل تسنن در ایران اسلامی نیز مانند برادران شیعه‌ی خود بارها وفاداری خویش را به این نظام مقدس اسلامی ثابت کرده و مردانه و مؤمنانه در برابر استکبار و عوامل مزدورش، به دفاع از جمهوری اسلامی و کشور عزیز ایران برخاسته‌اند. در منطقه‌ی ما پیدایش و رشد تروریزم وحشی و کور، از اساس، زائیده‌ی سیاست خباثت‌آلود آمریکا و انگلیس و مزدوران دولتی و غیر دولتی آنها است و بر همه‌ی مسلمانان واجب است که با این مولود شوم و نحس که مصداق بارز افساد فی‌الارض و محاربه با خدا است، ‌مقابله و مبارزه …

وظیفهٔ سنگین‌تر علما و روشنفکران و دانشگاهیان اهل سنت

همه‌ی فرقه‌های اهل سنّت در ایران و کشورهای همسایه که آبروی اسلامیِ آنان آماج این سیاست خبیث است، بخصوص علماء دینی و روشنفکران و دانشگاهیانِ آنان ، وظائف سنگین‌تری دارند. فرزانگان شیعه و سنّی در همه‌ی کشورهای اسلامی و عربی باید اغراض پلید دشمنان را در ایجاد و تقویت تروریسم فرقه‌ئی برای همگان تبیین کنند و آنان را از خطر بزرگ فتنه‌های مذهبی که آرزوی بزرگ دشمنان اسلام است، بر حذر دارند.

محبت و عشق اهل سنت کشورهای دیگر به اهل‌بیت (ع)

… اسلامی داغتر از قبل شد، ناشی از این است. در دوره‌ی حکومت اسلامی، ناگهان دیدیم دعوای شیعه و سنی در ایران، در عراق و در کشورهای دیگر داغتر شده. الان کس‌هائی را در بعضی از کشورها به اتهام اینکه دارند شیعه را ترویج میکنند، میگیرند! حرف بیمحتوا و غلط و دروغ. آن هم در کشورهائی که مردمشان محب اهل بیتند؛ اهل سنتند، لیکن اهل سنتِ محب اهل بیت، عاشق اهل بیت. این را ما میبینیم و دیدیم.

اهانت شیعه به مقدسات اهل سنت به‌عنوان مزدوری برای دشمن

… و خودشان نمیدانند. خیلی از این مردم بیچاره‌ی بیخبرِ سلفی و وهّابی که بوسیله‌ی دلارهای نفتی تغذیه میشوند تا بروند در اینجا و آنجا عملهای تروریستی انجام بدهند - در عراق یکجور، در افغانستان یکجور، در پاکستان یکجور، در نقاط دیگر یکجور - نمیدانند که مزدور دشمنند. آن مرد شیعی هم که میرود به مقدسات اهل سنت اهانت میکند و دشنام میدهد، او هم مزدور دشمن است، ولو نداند که چه میکند. من عرض میکنم: عوامل اصلی دشمنانند. بعضی از این سرانگشتان - هم در بین اهل سنت، هم در بین شیعه - غافلند، نمیدانند و نمیفهمند چکار میکنند؛ نمیدانند برای دشمن دارند کار میکنند.

حمایت و فداکاری اهل سنت داخل و خارج برای جمهوری اسلامی

… حج‌اید، شما که دلتان لبالب از اعتقاد و ایمان به نظام جمهوری اسلامی است، در حج در کنار این برادر مسلمانی که در معرض این تبلیغات قرار گرفته است، تکلیف اولتان چیست؟ تبیین. معارف اسلامی و معارف نظام اسلامی را تبیین کنید. جمهوری اسلامی، جمهوری «اسلامی» است. ما اکثریت مردم ایران شیعه هستیم، اما نظام ما نظامی است که شامل شیعه و سنی میشود. دلیلش هم این است که هم در انقلاب، هم بعد از پیروزی انقلاب، هم در جنگ تحمیلی، هم برادران سنىِ ما در داخل، هم یک کثرت عظیمی از مسلمانان عالم که سنی هستند، از ما حمایت کردند، از ما دفاع کردند، برای خاطر جمهوری اسلامی ایستادند و عده‌ای کشته شدند. جمهوری اسلامی این است.

محبت مسلمانان غیرشیعهٔ جهان به جمهوری اسلامی و امام

در کشورهای اسلامی، چه در آفریقا، چه در آسیا، چه در همه‌ی مناطق دنیا، حتّی در قلب آن کشوری که بیشترین دشمنی را با ما کرده است - یعنی ایالات متحده‌ی آمریکا - مسلمانانی هستند که شیعه نیستند، اما دلشان لبریز از محبت جمهوری اسلامی و محبت امام و محبت این ملت بزرگِ باعزم و اراده است؛ چون جمهوری، جمهوری اسلامی بود. اینها این را تحریف میکنند؛ تبدیل میکنند و میخواهند به‌دروغ مارک دشمنی با فِرق اسلامی را به سینه‌ی جمهوری اسلامی بزنند. بروید اینها را تبیین کنید. برادران مسلمان ما، خواهران مسلمان ما در سراسر دنیا بدانند که اینجا مال آنهاست؛ …

برادری نمونه و تحسین‌برانگیز شیعه و سنی در لارستان

بحمداللَّه در منطقه‌ی لارستان با اینکه برادران اهل سنت هم در اینجا - در بعضی از بخشها و در بعضی از شهرها - حضور دارند، اما برادری بین مردم شیعه و مردم سنی در این منطقه یک برادری نمونه و تحسین‌برانگیز است. این را ما در گزارشها هم مطالعه کردیم، خواندیم؛ خود بنده هم مطلع بودم، امروز هم در این جمع نشانه‌های آن پیداست. همه برای اسلام باید تلاش کنیم؛ شیعه و سنی باید برای اعلای کلمه‌ی توحید، اعلای ارزشهای اصیل اسلامی، برای اجرای قوانین محمدی (صلّی اللَّه علیه و آله) …

الفت و تفاهم شیعه و سنی در داخل کشور

… نشدند. علت هم این بود که دولت اسلامی، اسلامی برخورد کرد. ما در دنیای اسلام بیشترین دلسوزی را برای برادران خودمان در فلسطین کردیم که از برادران اهل سنت مایند؛ در فلسطین که شیعه‌ای وجود ندارد تقریباً. بیشترین پشتیبانی را از اتحاد شیعه و سنی در عراق، ما کردیم. در داخل کشور خودمان برادران شیعه و سنی در هر نقطه‌ای که هستند، با الفت و مهربانی و تفاهم رفتار میکنند. دولت اسلامی و جمهوری اسلامی نگذاشت که استکبار بتواند به اهداف خود دست پیدا کند، ولی آنها دارند تلاش میکنند. متأسفانه یک جاهائی هم میبینیم که به حادثه‌آفرینیهائی هم منتهی میکنند. هوشیار باید باشید.

مراجعهٔ بی‌پیش‌داوری به منابع غدیر بدون ایجاب نزاع

… «الغدیر» علامه‌ی امینی نوشتند و ثابت کردند که الغدیر علامه‌ی امینی، وسیله‌ی وحدت مسلمین است. بعضی خیال میکردند کتاب الغدیر ممکن است مایه‌ی افتراق بشود. ایشان میگوید اگر درست فکر کنیم، درست عمل کنیم و سنجیده پیش برویم، کتاب الغدیر مایه‌ی وحدت دنیای اسلام است. برادران اهل سنت ما هم میتوانند در یک محیط خالی از پیش‌داوری به منابع غدیر مراجعه کنند؛ یا میپذیرند، یا نمیپذیرند. در هر دو صورت، چه بپذیرند و چه نپذیرند، این معنا مسلّم است که قضیه‌ی غدیر هیچ‌گونه جنگ و دعوای بین پذیرنده و نپذیرنده به وجود نمیآورد و اختلافات را ایجاب نمیکند. برای شیعیان هم همین‌طور است. شیعیان هم خدا را شکر کنند که از طرف پروردگار به نعمت این اعتقاد و معرفت متنعم شدند. آن برادرهایی هم که این حقیقت را قبول نکردند، یا مراجعه نکردند، یا اطلاع ندارند و یا نتوانستند ذهنهایشان را قانع کنند، آنها هم اعتقادی ندارند. این، …

تجلیل عامهٔ اهل سنت و ائمهٔ فقهی آنان از امیرالمؤمنین

… و منافرت قرار داد. امیرالمؤمنین محور وحدت است. همه ی دنیای اسلام در مقابل امیرالمؤمنین خاضع اند؛ شیعه و سنی ندارد. یک گروه کوچک به نام نواصب، دشمنان امیرالمؤمنین بودند. در طول تاریخ اسلام، هم در دوران اموی و هم دوران عباسی گروههایی دشمن امیرالمؤمنین بودند؛ اما عامه ی دنیای اسلام - چه سنی مذهب، چه شیعه مذهب - امیرالمؤمنین را تجلیل می کنند. شما ببینید ائمه ی فقهی اهل سنت درباره ی امیرالمؤمنین شعر مدح دارند. اشعار معروفی که گفته می شود، مال شافعی است. امام شافعی درباره ی امیرالمؤمنین اشعار مدح آمیز دارد. نه فقط درباره ی امیرالمؤمنین، بلکه درباره ی همه یا اغلب ائمه اینها خاضع اند. برای ما شیعیان، مقام و موقعیت این بزرگوارها شفاف و روشن و واضح است؛ اما نتوانستند …

نقل حادثهٔ غدیر در کتاب‌های محدثان اهل سنت

غدیر را فقط در حدّ یک نصب یا معرفی ساده که پیغمبر اکرم کسی را معرفی کرد، تلقّی نکنید. البته پیغمبر، امیرالمؤمنین را در حضور جمعِ چند ده هزار نفری مسلمانها به خلافت منصوب کرد. در این تردیدی نیست و این مطلبی نیست که فقط شیعه آن را نقل کند. حادثه غدیر را برادران اهل سنّت ما و محدّثان آنها در کتابهای خود با همان خصوصیّاتی که شیعه نقل میکند، نقل کرده‌اند.[4] این چیزی نیست که کسی بتواند آن را انکار کند؛ اما قضیه در این حد متوقّف نمی‌ماند. مسأله این است که از دوران حضرت آدم که رشته نبوّتها و رسالتها شروع شد و بارها و بارها حکومتهای نبوی در طول تاریخ تشکیل گردید - مثل سلیمان و داوود و کسان دیگری از بنیاسرائیل تا زمان پیغمبر ما - آن جایی که ترکیبِ بدیع و شیوای …

دعوت برادران سنی به عید گرفتن روز غدیر

من از همه برادران شیعه و سنی در کشور خودمان دعوت میکنم - فعلاً آن محدوده جغرافیایی خودمان را مطرح میکنم - که به مسأله غدیر با این چشم نگاه کنند و این بخش از حدیث غدیر و مسأله غدیر را مورد توجه قرار دهند. برادران سنی ما هم مثل ما روز غدیر را عید بگیرند؛ عید ولایت. برای این که اصل تولد مسأله ولایت، اهمیتش بسیار زیاد است؛ مثل اهمیت ولایت امیرالمؤمنین علیه‌الصلاةوالسلام که این دیگر بین ما و برادران سنی مشترک است.

جلوگیری از اختلافات مذهبی شیعه و سنی در خراسان

… از قبیل آنچه که حالا بعضی از قلم به دستهای بی‌کار، یا بهتر است بگوییم بی‌کاره، آن را ترویج می‌کنند - چپ در مقابل راست و راست در مقابل چپ - حرفهایی است که از نظر ملت، بیهوده است. طرح این مسائل هم اساساً برای ملت، مضرّ است. سود که ندارد هیچ، ضرر هم دارد. همچنین سعی کنند دشمنیها، بغضها و اختلافات مذهبی، بخصوص در منطقه‌ی خراسان که برادران شیعه، سالهای متمادی - بخصوص بعد از انقلاب - با برادران سنّی زندگی کرده‌اند، به‌وجود نیاید و رشد پیدا نکند. همچنین جلوِ اختلاف شهری گرفته شود؛ این شهر در مقابل آن شهر، این بخش در مقابل آن بخش، یا این استان در مقابل آن استان! این‌گونه اختلافات، به نفع هیچ کس نیست. شهری در مقابل روستایی، یا روستایی در مقابل شهری، اینها چیزهایی است که به نفع ملت و به نفع یکپارچگی …

علمای اهل سنت مازندران و سوابق مجاهدت آنان

قسمت اعظم استان شما، علماى شیعه هستند. بخشى هم برادران سنّى ما و علماى اهل سنّتند. با بعضى از شما علماى اهل سنت هم، از نزدیک آشنا هستم و از سوابق و زحمات و مجاهدتهاى شما، تا حدودى آگاهى دارم.

همکاری روحانیان اهل سنت در دوران مبارزات

آرى؛ طلبه‌ها همه‌ى عمرشان را در این راه مصرف مى‌کردند. انصافاً روحانیان شیعه، از امتحانشان سربلند بیرون آمدند. بعضى از برادران روحانىِ اهل سنّت هم، انصافاً در دوران مبارزات خیلى خوب همکارى کردند، سخنرانى کردند، حرف زدند، کار کردند. ما از بسیارى از کارها و اقدامات آنها در آن زمان، مطّلعیم. در حالى‌که شاید خیلیهاى دیگر، مطّلع نباشند.

بیعت علمای سنی با امام و نماز پشت سر ائمهٔ جمعهٔ ایران

… است. در دنیای اسلام دو نحله‌ی عمده هست و این دو همیشه با هم مباحثه داشته‌اند. البته در گذشته، دعوا و جنگ و خونریزی هم داشتند، ولی نظام اسلامی آمد و همه را بیدار و هوشیار کرد. به همه گفت: جنگ و دعوا را رها کنید، آتش بس بدهید. آتش بس دادند و انصافاً تجاوب شد. علمای معروف دنیای اسلام که شیعه نبودند، به ایران آمدند و با امام و مسؤولین بیعت کردند و پشت سر ائمه‌ی جمعه‌ی ما نماز خواندند. از ایران نیز علما به کشورهای دیگر رفتند و در مجامع اهل سنّت شرکت کردند. در داخل کشور هم به همین صورت انجام شد.

رایج نبودن ذکر محرم و عاشورا میان مسلمانان غیرشیعه و امکان بهره‌مندی آنان

… در مقابل نعمتِ نداشته، از او سؤالی هم نمیشود. اما یک وقت کسی از نعمتی بهره‌مند است و از آن نعمتی که دارد از وی سؤال میشود. یکی از بزرگترین نعمتها، نعمت خاطره و یاد حسین‌بن‌علی علیه‌السّلام، یعنی نعمت مجالس عزا، نعمت محرّم ونعمت عاشورا برای جامعه شیعىِ ماست. متأسفانه برادران غیر شیعی ما از مسلمین، خود را از این نعمت برخوردار نکردند. اما میتوانند از این نعمت بهره‌مند شوند و امکانش هم وجود دارد. البته بعضی از مسلمینِ غیر شیعه در گوشه وکنار، ذکر محرّم و عاشورا را دارند. ولی آن‌گونه که باید و شاید، بینشان رایج نیست؛ در حالیکه بین ما رایج است.

دوستداری امیرالمؤمنین (ع) و نقل فضایل او در کتاب‌هایشان

… و ذات هم در جای خود مؤثر است. هر دو دسته از مناقب و فضایل، روایات زیادی دارد. اوّلاً، عرض کنم که آنچه از فضایل و مناقب راجع به امیرالمؤمنین علیه السّلام گفته میشود، مخصوص شیعیان نیست. یعنی این طور نیست که فقط شیعه آنها را روایت کند یا شیعه از آنها لذّت ببرد. به جز یک عدّه انگشت شمار و معدود، که معلوم هم نیست امروز از آنها اثری باقی مانده و کسی از آنها وجود داشته باشد - یعنی نواصب و خوارج - بقیه مسلمین، دوستدار امیرالمؤمنین‌اند. بسیاری از فضایل و مناقب را غیر شیعه در کتابهایشان نقل کرده‌اند که بعضی از آنها را امروز عرض میکنم.

امکان ارتباط شیعیان پاکستان با همهٔ گروه‌های غیروهابی

این دو هدف [پس اساس است]: اوّل، حفظ موجودیّت شیعه به عنوان یک موجود منسجم و واحد و متّحد و فعّال و داراى رشد و آگاهى و اهل حرکت و اهل توسّع[6] در اهداف و برنامه‌ها؛ دوّم، همکارى این واحد با بقیّه‌ى مسلمینى که آنجا هستند؛ با گروه‌هایى که نزدیک‌ترند. خب، بالاخره یک عدّه از سنّی‌هاى آنجا به شما نزدیک‌ترند؛ بِریلَوى‌‌ها مثلاً با شیعه نسبتاً یک گرایش مناسب‌ترى دارند و آن گروه‌هاى دیوبندى و مانند اینها یک خرده‌اى سخت‌ترند؛ امّا به نظر من اگر یک تلاشِ هماهنگِ قوى‌اى انجام بگیرد، با همه‌ى غیروهّابى‌ها میتوان اتّصال و ارتباط پیدا کرد. این هدف بسیار خوبى است. حالا این سمینار هم گویا در همین محدوده‌ها و در همین اهداف دارد حرکت میکند.

پرهیز از دادن بهانهٔ اتهام شیعه کردن سنی‌ها به دست توطئه‌گران

و آن مسئله‌ى وحدتى که گفتید،[11] بسیار مهم است. هیچ اصرار نداشته باشید براى اینکه حالا مردم را به آنچه شما حق میدانید دعوت کنید؛ بگذارید همان مسئله‌ى اسلامى در آنجا اصل باشد و احساسات جریحه‌دار نشود. از توطئه‌ها علیه خودتان واقعاً بیمناک باشید و برحذر باشید؛ چون اندک‌چیزى پیش بیاید، شما را متّهم کنند به اینکه آمدند سنّی‌هاى ما را شیعه کنند، و از این حرفها بزنند، آن‌وقت شما دیگر نمیتوانید آنجا کار کنید. نگذارید که چنین بهانه‌هایى دست افراد بیفتد. بالاخره آن برادر سنّى هم فکر خودش و راه خودش و فقه خودش و نظر خودش را دارد، آن برادر شیعه هم فکر خودش و راه خودش و فقه خودش را. فعلاً آنچه مسئله‌ى ما است، این نیست که این یکى به عقیده‌ى آن برگردد یا آن به عقیده‌ى این برگردد؛ این الان مسئله‌ى کشور ما و زمان ما …

تحریک حساسیت علیه اهل سنت و مقدساتشان کار دشمن یا کج‌فهمی

… نفتِ فلان کشورى که به نوکرى آمریکا و غرب شناخته شده و در میان ملّتهاى مسلمان به‌خاطر وابستگى به استکبار روسیاه است، اگر براى کتابى در ردّ تشیّع صرف شد، این محض رضاى خدا نیست، محض علاقه‌ی به تسنّن نیست؛ این یک غرض خبیث را دنبال میکند. عکس قضیّه هم صادق است؛ [یعنى] اگر دیدیم در داخل جوامع شیعى عواملى دارند براى ایجاد حسّاسیّت نسبت به برادران اهل تسنّن یا مقدّسات آنها تحریک میکنند، باید بدانیم که اگر ناشى از کج‌سلیقگى و بدفهمى نباشد ‌-که دشمن از این کج‌سلیقگى هم حدّاکثر استفاده را میکند- قطعاً دست دشمن [در کار] است. لذا امروز اتّحاد مسلمین، صاف بودن دل برادران مسلمان با یکدیگر، شرط اصلى براى اِعلاء کلمه‌ی اسلام است.اگر کسى اِعلاء کلمه‌ی اسلام را نمیخواهد، بسیار خب، تعهّدى نداشته باشد؛ امّا اگر طرف‌داران قرآن و اسلام از هر فرقه و هر مذهبى راست میگویند و واقعاً دل …

لزوم حفظ پیوند فکری و عاطفی با خاندان پیامبر و عید دانستن غدیر

… که از معارف اسلامى که از طریق اهل بیت پیغمبر میرسد استفاده کنند؛ فرق نمیکند که معتقد باشند به امامت بلافصل امیرالمؤمنین و امامت اولاد او یا معتقد نباشند. البتّه شیعه عقیده‌ى حق و مستفاد قطعى از این حدیث را خلافت بلافصل میداند و به آن معتقد و پایبند است. آنهایى هم که به این عقیده پایبند نیستند، یعنى برادران اهل سنّت، ارتباط و پیوند فکرى و عقلانى و اعتقادى و عاطفى خودشان را از خاندان پیغمبر و از امیرالمؤمنین باید قطع نکنند. لذا مسئله‌ى غدیر از این بُعد دوّم که بُعد ایجاد پیوند میان علىّ‌بن‌ابى‌طالب (علیه ‌السّلام) و عترت پیغمبر با آحاد مسلمانها است، مال همه‌ى مسلمانها است و برادران اهل سنّت هم بایستى این روز را عید بدانند و از آن استقبال کنند و حقیقتاً یک عید بزرگ است. چرا؟ براى خاطر اینکه تفسیر درست اسلام و بقاء معنویّت اسلام و ادامه‌ى راه اسلام به سمت آرمانها وابسته به این است که عترت پیغمبر اعتبار لازم را در چشم مسلمانان و متفکّرانشان و علمایشان و فقهایشان داشته باشد. من یادم مى‌آید مرحوم آیت‌الله‌ بروجردى (رضوان ‌الله ‌علیه) …

لزوم قطع نکردن پیوند فکری و عاطفی اهل سنت با خاندان پیامبر

… که از معارف اسلامی که از طریق اهل‌بیت پیغمبر می‌رسد استفاده کنند؛ فرق نمی‌کند که معتقد باشند به امامت بلافصل امیرالمؤمنین و امامت اولاد او یا معتقد نباشند. البته شیعه عقیدۀ حق و مستفاد قطعی از این حدیث را خلافت بلافصل می‌داند و به آن معتقد و پایبند است. آنهایی هم که به این عقیده پایبند نیستند ـ یعنی برادران اهل‌سنت ـ ارتباط و پیوند فکری و عقلانی و اعتقادی و عاطفی خودشان را از خاندان پیغمبر و از امیرالمؤمنین باید قطع نکنند. لذا مسئلۀ غدیر از این بُعد دوم که بُعد ایجاد پیوند میان علی‌بن‌ابی‌طالب علیه‌السلام و عترت پیغمبر با آحاد مسلمان‌هاست ـ از این بُعد ـ حادثۀ غدیر برای همۀ مسلمان‌هاست. (1366/5/23)

تصدیق ادلهٔ وجود امام مهدی (عج) در منابع غیرشیعه

آنهایی هم که از مذاهب دیگر این عقیده را قبول ندارند، هیچ‌وقت نتوانستند یک دلیلی که عقل‌پسند باشد بر رد این فکر، این واقعیت، اقامه کنند. همۀ ادلۀ روشن و راسخ که بسیاری از اهل سنت هم آن را تصدیق کرده‌اند، حکایت می‌کند به‌طورِ قطع و یقین از وجود این انسان والا، این حجت خدا، این حقیقت روشن و تابناک. او را با همین خصوصیاتی که من و شما می‌شناسیم، شما در بسیاری از منابع غیر شیعه هم مشاهده می‌کنید. فرزند مبارک پاک‌نهاد امام حسن عسکری علیه‌الصلاةوالسلام تاریخ ولادتش معلوم است، مرتبطینش معلومند، معجزاتش مشخص است، خدا عمر طولانی به او داده است و می‌دهد. و این است تجسُّد[1] آن آرزوی بزرگ همۀ اُمم عالم، همۀ قبایل، همۀ ادیان، همۀ نژادها، در همۀ دوره‌ها. این …

اعتراف مورخان اهل سنت به نادرستی جنگ صحابه با امیرالمؤمنین (ع)

… جنگیدند. معاویه که عده‌ای از برادران اهل تسنن و نه همۀ آنها، برایش اعتبار و احترام قائلند، در یک جنگ طولانیِ چندین‌ماهه با امیرالمؤمنین جنگیده. این یک واقعیت تاریخی است. ما اگر امروز از جنگ جمل حرف می‌زنیم، نمی‌خواهیم بحث کلامی بکنیم؛ صحبتِ شیعه و سنّی نیست. البته همۀ مورخین اهل تسنن و همۀ کسانی که به صحابۀ پیغمبر اعتقاد راسخ دارند ـ و معتقدند که هرکسی صحابی پیغمبر است، به جهنم نخواهد رفت و مورد رضای الهی و رضوان‌الله است ـ همه‌شان قبول دارند، همه‌شان معتقدند و معترفند که صحابۀ پیغمبر با امیرالمؤمنین در یک برهه‌ای از زمان جنگیدند و این جنگیدن کار خلافی بوده. منتها می‌گویند اینها اشتباه کرده بودند، اجتهاد به رأی کرده بودند. اجتهاد آنها، آنها را به اینجا رساند؛ بعضی هم می‌گویند که اینها توبه کردند.