رفتن به محتوای اصلی

انقلاب اسلامی

نام‌های دیگر: انقلاب

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

انقلاب مردم ایران به رهبری امام خمینی (ره) که در بهمن ۱۳۵۷ به پیروزی رسید و ابعاد و نتایج آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:سخنرانی در جمع روحانیون و طلاب درباره اوضاع ایران و رهنمود به انقلابیون‌— ۱۳۵۷/۰۲/۲۳

سیر زمانی

از ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۸
۱۳۵۷۱۳۶۸

فقط سال ۱۳۵۸همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

ما در این دعوت به راهپیمایی نه اینکه احتمال می‌دادیم ملت ما از انقلاب منصرف شده باشد، برای اینکه بدخواهان بفهمند نهضت ما به قوت خود باقی است و ملت ما همان طور که در اول انقلاب با شور و شعف به نهضت رو آوردند الآن هم باقی هستند و تا آخر باقی خواهند ماند، دعوت به راهپیمایی کردیم و ملت اثبات کرد که نهضت به قوت خود باقی است. ما احتمال اینکه ملت پشت به اسلام بکند نمی‌دهیم، و بدخواهان گمان نکنند ملت مُسْلِم به اسلام پشت خواهد کرد. نهضت، نهضت سیاسی نیست که احتمال برود مردم توجه ندارند. نهضت، نهضت قرآنی است، نهضت، نهضت اسلامی است و این نهضت اسلامی تا آخر باقی است. دعوت ما برای این نبود که احتمال سستی در نهضت می‌دادیم. ما هر روز شاهد تظاهرات مردم هستیم، ما خواستیم بدخواهان را بفهمانیم که به جای خود بنشینند و گمان نکنند با این صحبتها و توطئه‌ها می‌توانند ملت را از راه خود بازدارند.
انقلاب اسلامی؛ معنایش این است که متحول شده است یک مملکت طاغوتی که هر کس می‌خواست ظلم بکند می‌کرد به اتّکال سرنیزه می‌کرد؛ مبدَّل شده است به یک مملکت اسلامی که روی موازین اسلامی عمل می‌شود. موازین اسلامی این است که اگر فرض کنید یک کسی جرمی کرده است، خودش نمی‌تواند برود آن جرم را عوض کند، باید برود به محکمه. محکمه عرض حال بدهد، اثبات بکند، وقتی که ثابت شد، کار را بکند. یا فرض کنید که یک مالی را غیر مشروع می‌داند از کسی، یا طلبی از کسی دارد، مال غیر مشروعی دست کسی هست، باید برود به محکمه عرض بکند به اینکه مساله این طوری است و این آدم اموالش چطور است، آنها تحقیق بکنند، محاکم هم تحقیق بکنند، اگر چنانچه اموالشان چه هست مصادره بکنند.
برادران شجاع من که برای آزادی وطنهای خود قیام کرده‌اید، ملتهای خود را هشدار دهید و مغزها را از آثار تبلیغات چند صد ساله و خود باختگی در مقابل غرب و مستکبرین شستشو دهید؛ و به نهضت ما که نهضت اسلامی و مستضعفین است بپیوندید؛ که امروز اسلام عزیز در مقابل کفر، و منطق در برابر زور واقع شده است. نهضت ما اسلامی است قبل از آنکه ایرانی باشد؛ نهضت مستضعفین سراسر جهان است قبل از آنکه به منطقه‌ای خاص متعلق باشد. ای مسلمانان جهان، وای مستضعفین بپاخاسته، وای دریای بی‌پایان انسانها، بپاخیزید و از کیان اسلامی و ملی خویش دفاع کنید.

شاهدها (۳۰۰ پاراگراف)

مشارکت همهٔ اقشار ملت، پاسداران و جوانان در نهضت

من امیدوارم که همه ما پاسدار اسلام و از نگهبانان دین مبین اسلام باشیم؛ و شما برادران را خدای تبارک و تعالی در جزو پاسداران اسلام و دوستان اهل بیت علیهم السلام- ثبت کند.البته همه اقشار ملت در این نهضت شرکت داشتند؛ و شما پاسدارها در این نهضت شرکت داشتید. جوانان ما همه در این نهضت شریک بودند، و امیدوارم از این به بعد هم به این شرکت باقی بمانند. مهم این است که ما تکلیف حال و آینده را بدانیم. آنچه گذشته است بحمد الله خوب گذشت؛ لکن آنچه مهم است این است که تکلیف ما در حال چه است، و در آینده.

در نیمهٔ راه بودن انقلاب و به پایان نرسیدن آن

… داده است، قهراً در هر انقلابی این طور است که بعد از اینکه طرف را شکست دادند و به پیروزی رسیدند باز برمی‌گردند به حالات خودشان و به حالات اولیه و چیزهایی که احتیاج دارند مورد نظرشان می‌شود؛ خانه ندارم و حقوق ندارم و من فرضاً مریض هستم؛ و این حرفها پیش می‌آید. الآن ما در نصفه راه واقع هستیم. ما راه را به آخر نرسانده‌ایم. رای دادیم به «جمهوری اسلامی»، الآن هم ایران رسماً جمهوری اسلامی است، ... [و] همه ممالک هم شناخته‌اند ایران را به جمهوریت اسلامی؛ لکن ما محتوای جمهوری اسلامی را می‌خواهیم. زحمت ما، آنکه ملت ما داد، زحمتهایی، چیزهایی که تحمل کرد، برای این بود که اسلام تحقق پیدا …

ادامهٔ حالت انقلابی و غیر عادی کشور

شما می‌دانید که الآن باز ما در حال انقلاب هستیم. البته یک راههایی را رفتیم؛ و لیکن‌ باز هم حال انقلاب است؛ حال غیر عادی است. در این حال غیر عادی، که الآن سرحدات ما وضعش وضع صحیحی نیست. و هر روز تقریباً از اطراف به ما خبر می‌دهند که اسلحه وارد می‌شود، مواد مخدره وارد می‌شود، اشخاص قاچاقی وارد می‌شوند و در بین شهرها هم باز یک شلوغیهایی هست، در داخل شهرها هم باز این عناصر ضد انقلاب …

نفی محدود بودن هدف نهضت به آزادی و استقلال

این تحول عظیمی که در این ملت پیدا شد یک تحولی بود که فقط برای این معنا که مثلًا رژیم نباشد؟ یا دنباله داشت؟ رژیم نباشد؛ حکومت اسلامی باشد. اساس آن بود؛ اساس آن بود که می‌خواستند قرآن حکومت کند در این کشور. موانع را برداشتند که حکومت، حکومت اسلامی باشد؛ نه اینکه همه مقصد این بود که فقط آزاد باشیم. همه مقصد این بود که مستقل باشیم؟ ایران می‌خواست که مثل مملکت مثلًا سوئد باشد؟ آزاد هستند؛ مستقل هم هستند؛ اما اگر از قرآن در آن خبری نباشد، باز هم چنین می‌خواهند؟ ایرانی‌ها این را می‌خواستند که قرآن باشد یا نباشد؟ اسلام باشد یا نباشد؟ ما آزاد باشیم، ما آن جهت حیوانی‌مان، آن جهت حیوانی‌مان اشباع بشود، کاری به معنویات دیگر ما نداریم! ایران جوانهای خودش را برای این …

نادرستی بسنده کردن به استقلال و آزادی و فدا کردن همه برای انسان

… می‌پرسد از کجاست؛ چه هست؛ استفاده این آیا صحیح است یا نه؛ این اتومبیل آیا از راه حلال است یا حرام؛ خیانت است یا امانت. این انسان است که این چیزها پیشش مطرح است؛ ما هم این را می‌خواهیم. این اشتباه است که ما می‌گفتیم که، یا می‌گوییم که، رژیم نباشد بس است دیگر؛ استقلال باشد بس است؛ آزادی باشد بس است. نخیر، مساله این نیست. ما همه اینها را فدای انسان می‌کنیم. ما انسان می‌خواهیم. همه فدای انسان. انسان وقتی درست بشود، همه چیز درست می‌شود.

امید به پیگیری نهضت به دست مردمی که جز اسلام مقصدی ندارند

… اینجا هستند. اینها بودند که 15 خرداد را به وجود آوردند. همین سنخ جمعیت بودند که 15 خرداد را به وجود آوردند. و همین سنخ جمعیت بودند که کشته شدند. همین طبقه از افراد اسلامی بودند که برای اسلام قیام کردند و هیچ نظری جز اسلام نداشتند 15 خرداد را به وجود آوردند. همین جمعیتی که مقصدی غیر از اسلام ندارند در تعقیب 15 خرداد تا حالا دنبال کردند. از همین جمعیت که مقصدی غیر از اسلام ندارند امید آن است که تعقیب کنند و نهضت ما را به ثمر برسانند.

خطر خاموشی نهضت و از دست رفتن فرصت اجرای اسلام

امروز روزی است که اسلام باید تحقق پیدا کند. این حرفها که گفته می‌شود نظیر همان حرفها بود که گفته شد که «حالا زود است صبر کنید.» ما اگر اسلام را در این انقلاب، در این نهضت احکام اسلام را پیاده نکنیم، کی پیاده خواهیم کرد؟ چه وقت همچو نهضتی تحقق پیدا می‌کند؟ اگر این نهضت خدای نخواسته بخوابد و به خاموشی بگراید، کی می‌تواند دیگر اسم اسلام را بیاورد؟

گسترش نهضت به حوزه‌ها، دانشگاه‌ها و شهرها و برکندن بنیاد پهلوی

نهضت از حوزه علمیه قم، مرکز فقاهت راستین، برخاست؛ و برق‌آسا در سایر حوزه‌های علمیه و دانشگاهها و در تهران و سایر شهرها قشرهای عظیم ملت را فرا گرفت، و همه را به میدان مبارزه کشید. و در سالهای اخیر که حوادث به دنبال حوادث‌ به وجود آمد؛ و ملت بزرگ با شعار اسلام و فریاد «اللَّه اکبر» و نور ایمان و وحدت کلمه بنیاد پهلوی را از بُن کند. و ملت ما این روز را عزیز می‌شمارد. و من روز 15 خرداد را برای همیشه عزای عمومی اعلام می‌کنم. و برای بزرگداشت شهدای خویش در این روز بزرگ در مدرسه فیضیه به سوگ می‌نشینم. به امید آنکه با خواست خداوند متعال باقیمانده ریشه‌های گندیده استعمار از بیخ و بُن کنده شود؛ …

در میانهٔ راه تا جریان یافتن همهٔ احکام اسلام

… را نصیب اسلام کردید، و شما سهم زیادی در این پیروزی دارید، این سهم را نگه دارید. این پیروزی که دنبال این بود که همه با هم یک تحول روحانی پیدا کرده بودید یک تحولی که از عالم غیب شما را متحول کرده بودند، این تحول روحانی را حفظ کنید. وحدت کلمه را حفظ کنید. الآن ما بین راه هستیم. ما کار زیاد داریم تا همه احکام اسلام جریان پیدا کند. ما توی راهیم. آن وقتی که همه احکام اسلام جریان پیدا کرد، آن وقت ما رسیدیم به مقصد. مقصد، اسلام است. این [را] حفظ کنید. این وحدت کلمه‌ای که پیدا شد و این اسلامیتی که پیدا شد و این تحول روحی که پیدا شد، این را حفظ کنید، ان شاء الله تعالی پیروز هستید. خداوند ان شاء الله شماها را پیروز کند؛ و شماها را سعادتمند کند؛ و در دنیا و آخرت شما سعید …

نارس و در میانهٔ راه بودن نهضت و نیاز به ادامهٔ آن

الآن موقعی است که احتیاج به ادامه نهضت است. نهضت نارس است؛ بین راه است؛ و شیاطین توطئه می‌کنند. باید همه ملت با هم، همه قشرها با هم، آنها که برای اسلام دلشان می‌تپد، آنهایی که برای ملت دلشان می‌تپد، آنهایی که کشور خودشان را می‌خواهند، باید از مسائل خصوصی، از مطالبی که مربوط به خودشان هست، از آمال و آرزوهای شخصی دست بردارند، و به فکر ملت باشند و به فکر …

کافی نبودن گام‌های نخست و راه طولانی معیشت مستمندان و معنویات

… است. الگو پیغمبر اسلام است. ما وقتی مملکتمان اسلامی است، وقتی می‌توانیم ادعا کنیم که جمهوری اسلامی داریم، که تمام این معانی که در اسلام است تحقق پیدا بکند. ما الآن اول راه هستیم. ما جمهوری اسلامی را به رای اثبات کردیم؛ دست خیانتکاران هم بریدیم و می‌بریم؛ لکن این کافی نیست. بعد از آن باز راه زیاد است: هم راه تحصیل زندگی صحیح برای مستمندان که در پیش است و باید پیش برود؛ و هم راه معنویات که او، راه بالاتر است.

آشفتگی کمتر انقلاب ایران در مقایسه با انقلاب‌های روسیه و فرانسه

… مقصد اسلام باشد. اسلام است که می‌تواند ما را به سعادت دنیا و آخرت برساند. اسلام است که برای ما آزادی- یک آزادی سالم، آزادی صحیح- تامین می‌کند. اسلام است که می‌تواند ما را مستقل کند. اسلام است که می‌تواند روح ما را قوی کند، و به تبع آن جسم ما هم قوی بشود. ما همه الآن محتاج به این هستیم که در این آشفتگیهایی که البته بعد از هر انقلاب آشفتگیها هست و بحمد الله انقلاب ایران یک انقلابِ کم آشفتگی است آشفتگی هست اما نه مثل آنها که در جاهای دیگر، انقلابات دیگر بوده است. انقلاب روسیه و انقلاب فرانسه ضایعاتش خیلی بوده است.

برتری انقلاب روحی بر انقلاب ظاهری و لزوم حفظ آن

… بود و فشار بود، وقتی که- آن طور که من می‌شنیدم- وقتی که این آقایان که در خیابان می‌آمدند عبور می‌کردند، از اطراف، از خانه‌ها چیز به آنها می‌دادند، آب می‌آوردند، گلاب می‌زدند، چه می‌دادند، ساندویچ می‌دادند. یک حس انسانی تعاون پیدا شده بود در آن حال انقلاب. این انقلاب روحی از آن انقلابی که در خارج واقع شد عظمتش زیادتر است. اگر این انقلاب را ما حفظ بکنیم و آقایان حفظ بکنند، بدانند که از همه پیروزیها بالاتر است.

شکسته شدن بنیان ظلم و باقی ماندن ریشه‌های آن

… بود از برای اینکه شما پیروز شدید. توجه به خودمان نه؛ توجه به مقصد. همه رو به مقصد بودیم. رو به خودمان نبودیم. همه آن طرف را نگاه می‌کردیم. این طرف، که عبارت از وضع خودمان بود، هیچ توجه به آن نداشتیم. از این جهت پیروز شدیم. لکن خوب، پیروزی تا کجا رسیده است؟ تا اینجایی که این اساس، این بنیان ظلم، اساسش شکسته شد و رفت؛ لکن ریشه‌هایش که هست و حالا، به پیروزی ما نرسیدیم.

قرار داشتن انقلاب در آغاز راه و برجا ماندن ریشه‌های موانع

از حالا به بعد ما باید این راه را طی کنیم. ما بین راه هستیم. ما نرسیدیم به آخر. یعنی اوایل هستیم. فقط یک موانعی را، آن هم نه به تمامِ ریشه‌هایش. مهمش البته از بین رفته است. و این هم که از بین رفته است هیچ کس احتمال نمی‌داد؛ هیچ متفکری. سیایِ امریکا گفت ما اشتباه کرده بودیم! حسابهایمان غلط درآمد! برای اینکه آنها حساب مادیت می‌کردند، و این قضیه قضیه الهی بود. ما الآن بین راه هستیم. یعنی نصف راه هم …

اجتماعات عظیم مردم شاهد زنده بودن انقلاب

امریکا و دیگر ابرقدرتها بدانند ملت ما زنده است. اجتماعات عظیم این دو- سه روز شاهد زنده بودن انقلاب است. اینان با این تلاشهای احمقانه نمی‌توانند انقلاب اسلامی ما را ترور کنند؛ نمی‌توانند شخصیت انسانی- اسلامی مطهری و هاشمی را ترور کنند؛ هر چند ترورها حساب شده و سازمان یافته باشند و از لابه لای آنها جای پای ابرقدرتها و جنایتکاران بین المللی به چشم بخورد.

پایداری نهضت حتی در نبود شخصیت‌هایی چون مطهری

… نلغزند از این جنبشهای ضعیفی که این اقشار غیر انسان در ایران ایجاد می‌کنند، نترسند از اینکه این اقشار ضعیف به جنبش درآمدند و به خیال خود برای ارعاب ملت ترور می‌کنند. ملت ما هرگز از این معانی نمی‌ترسد، و نهضت ما هرگز ترور نمی‌شود. ترور اشخاص، ترور نهضت نیست. نهضت ما قائم است و لو اشخاصی مثل مرحوم مطهری و مثل آقای هاشمی[2]- هم- و مثل سایرین نباشند. خدای تبارک و تعالی و «مَن اتَّبَع» نبی را «مِنَ المُومنین» کافی است. ملت کافی است. و ملت ما راه خود را پیدا کرده است. هیچ خوفی نیست. هرگز ما نمی‌ترسیم از این ترورها، و هرگز به عقب برنمی‌گردیم؛ و هرگز اجازه نمی‌دهیم شرق و غرب دخالت کند در مملکت ما.

فداکاری و خون‌دادن زن و مرد برای زنده کردن اسلام

… خیانتهایی که به ما کردند و به ملت ما کردند تتمه آن باقی است. خیانتها و تبلیغاتی که بر ضد اسلام و بر ضد قرآن کریم کردند و قشرها را خواستند از قرآن کریم جدا کنند و خواهران و برادران ما را خواستند از اسلام دور کنند، اینها باز یک مقدارشان هست با صورتهای مختلف. شما زحمت کشیدید، زن و مرد زحمت کشید، به خیابانها ریخت، جورها کشید، خونها داد که اسلام را زنده کند؛ برای اسلام خون داد، برای شهادت داوطلب شد.

اسلام انگیزهٔ جانبازی ملت، نه جمهوری به معنای شوروی و آمریکا و اسرائیل

… کرده این دشمن بزرگ را از بین بردند، باید دید که اینها اشخاصی بودند که دمکراتیک بودند؟ مذاقشان و مسلکشان دمکراتیک بود؟ اینها جمهوری می‌خواستند مثل جمهوری که شوروی می‌خواهد؟ شوروی هم جمهوری است مثل جمهوری که سایر ممالک دشمن ما می‌خواهد؛ امریکا هم جمهوری است. ملت ما که خون خودش را ریخت و فریاد کرد «اللَّه اکبر» و فریاد کرد «جمهوری اسلامی»، اسلام اینها را وادار کرد به یک همچو جانبازی و خونریزی و فدایی دادن یا آن معنایی که شوروی‌ها می‌خواهند؟ یا آن معنایی که امریکایی‌ها می‌خواهند؟ یا آن معنایی که اسرائیل می‌خواهد؟ آنها هم جمهوری‌اند. اینهایی که می‌گویند جمهوری، «اسلامی» را دنبال آن نمی‌گذارند- و فقط این دو کلمه، که من از اول فریاد زدم که ما همین دو کلمه را می‌خواهیم: «جمهوری اسلامی»- اگر دیدید یک کلمه‌ای اضافه شد، بدانید مسیرشان با شما مختلف است. اگر کلمه اسلام پهلویش گذاشتند می‌خواهند …

خون دادن ملت برای خدا، نه برای آزادی

… ندارد آنکه با عنوان روحانی و آخوند مخالف است، این دشمن شماست. این آزادی را برای شما ممکن است تامین کند، استقلال را هم برای شما ممکن است تامین کند، اما استقلالی که تو [ی‌] آن امام زمان نیست، آزادی که تو [ی‌] آن قرآن نیست، آزادی که در آن پیغمبر اسلام نیست. ملت ما این را می‌خواهد؟ خونش را داد برای این؟ برای آزادی داد؟ برای خدا داد. ملت ما تبع حضرت سید الشهداء شد. او خونش را برای کی داد؟ حکومت می‌خواست؟ استقلال می‌خواست؟ آزادی می‌خواست؟ او خدا را می‌خواست، او اسلام را می‌خواست، او می‌خواست که اسلام در خارج تحقق پیدا بکند. روحانی اسلام را می‌خواهد، روحانی اسلام در پناه اسلام را می‌خواهد، …

ناکامی تلاش برای بازگرداندن گذشته با گماشتن افراد منحرف

… به جیب دیگران برود؟» حالا که این حرف نیست. حالا اگر کار بکنیم، منفعتش به جیب ملت خودمان می‌رود و به جیب خودمان می‌رود. همان طوری که برای خانواده‌هایشان باید کار بکنند، و از روی صداقت کار می‌کنند و از روی امانت و اشتیاق، برای کشورشان هم همین طور عمل بکنند. اشخاصی که در ذهنشان آمده است، یا خدای نخواسته که مثلًا حالا یک کسی را آنجا بگذارند، یک کسی را اینجا بگذارند، یک منحرفی را آنجا بگذارند یک منحرف را آنجا بگذارند، اگر به ذهنشان آمده است که با این عمل می‌شود یک کاری را که انجام شده است برگرداند، این را از ذهنشان بیرون کنند؛ نمی‌شود دیگر این. جز اینکه خودشان- عرض می‌کنم که- خراب بشوند بین ملت، چه بشوند، نتیجه‌ای از آن حاصل نمی‌شود.

دیدار با برادران مسلمان کشورهای دیگر از نتایج بزرگ نهضت

یکی از بزرگترین نتایجی که ما از این نهضت می‌بریم و بردیم، همین مواجه شدن با برادرهایی [است‌] که در طول این مدتها [با آنها] مواجه نشدیم. در این مجلس الآن برادرهای ایرانی، بحرینی، پاکستانی، دور هم نشسته‌ایم و مشکلات خودمان را می‌توانیم بیان کنیم. در طول بیش از سیصد سال که اجنبیها راه پیدا کردند به شرق و مشغول شدند در همه جا. جهات شرق، در جهات مادی، در جهات معنوی، در روحیات گروههای مختلفی که در شرق موجود است، مطالعات دقیق کرده‌اند و بررسیها، به اینجا رسیدند که اولًا در شرق یک ممالک غنی هست از حیث مخازن …

ضربهٔ بی‌مانند انقلاب به آمریکا

… یکی از دوستان اسرائیل است و خودش هم از صهیونیستهاست![6] خوب، معلوم است که سنای امریکا باید محکوم کند ما را؛ شکی ندارد! ما می‌دانیم که اینها ما را محکوم می‌کنند. دولت امریکا هم ما را محکوم می‌کند، منتها حرفش را نمی‌زند. مجالس امریکا هم ما را محکوم‌ می‌کنند. برای اینکه آن داغی که به دل امریکا وارد شده است به واسطه این نهضت به دل هیچ کس وارد نشده است! هیچ کدام از ممالک به اندازه این استفاده نمی‌کرد. باید ما محکوم باشیم! توقع اینکه سنای امریکا موافق با ما باشد، این توقع بیجایی است. توقع اینکه خیر، اعدامهای ما را محکوم نکنند، این توقع بیجاست. ما همچو توقعی از امریکا نداریم. خصوصاً که خوب، دولت ایران از …

ناتمام بودن پیروزی و باقی ماندن ریشه‌های رژیم سابق

… بشود. چنانچه اگر هزار گفتار بود و عمل نبود؛ این قدرت سر جای خودش بود؛ لکن تبلیغات شد و مردم عمل کردند. این عمل بود، عمل دسته جمعی بود، که پیروزی را آورد؛ و اتکال به خدای تبارک و تعالی. حالا هم ما باز احتیاج به همین عمل، و همین وحدت، و همین توجه به خدا داریم؛ و این طور نیست که ما پیروز شده باشیم. ما یک سدی را شکستیم؛ ریشه‌هایش باز یک قدری هست. و علاوه بر اینکه این ریشه‌ها را باید باز قطع کرد و از بین برد- علاوه بر این- کار مشکلتر این است که یک سازمانی داد به اوضاع مملکت، و خرابیهایی که در طول اقلًا پنجاه و چند سال در این زمان- سابقش هم بود- خرابیهایی که برای کشور حاصل شده است، چه از ناحیه فرهنگ، چه …

در میانهٔ راه بودن انقلاب و طولانی بودن راه

… همان طور که قبل از اینکه ما این سد بزرگ را بشکنیم- در حالی که توجه داشتیم به شکستن این سد- از کارها و از حالات خودمان غافل بودیم، که مثلًا من فلان حاجت را دارم، غافل بودیم؛ و این غفلت و توجه به مقصد پیشبرد کرد. همین طور حالا هم باید این چیزها [رعایت بشود]؛ چون ما بین راه هستیم، [هنوز] نرسیدیم به مقصد، ما راه داریم، طولانی است راه.

بی‌نمونه و تکرارناپذیر بودن نهضت و بازنگشتن استقلال در صورت شکست آن

… کنید، و تفرقه نباشد در کار؛ از تفرقه بترسید؛ همه‌مان. این مسئله واضحی‌ است که امروز آنچه ما را پیش برد این وحدت کلمه بود، تفرقه این وحدت کلمه را از بین می‌برد، وقتی که از بین برد آن رمزی که رمز پیروزی ما بود از دستمان گرفته می‌شود؛ گرفته شد شکست می‌خوریم. اگر خدای نخواسته ما در این نهضت شکست بخوریم، دیگر ایران به حال استقلال برنخواهد گشت؛ دیگر ایران به حال آزادی برنخواهد گشت؛ برای اینکه یک نمونه بود این نهضت. یعنی شاید در طول تاریخ یک همچو نهضتی تحقق نداشته است؛ این یک امر نمونه‌ای بود؛ و یک چیزی نیست که بشود تکرار بشود؛ دوباره از سر گیرد؛ کسی بتواند یک همچو نهضتی را ایجاد بکند، باید آن وقت ما تن در بدهیم به اسارت تا آخر، نسلهای بعد هم همین طور تا آخر. بنا بر این، عقل و دین و وجدان انسان اقتضا می‌کند همان طور که …

حساس‌تر بودن دوران پس از پیروزی از دوران مبارزه

… اینها الآن وقتش نیست. الآن وقت همان، همان طوری که اگر آن وقتی که شما، همه فشار می‌آوردند که تانکها را اگر عقب بزنید، یک کسی می‌آمد و می‌گفت که آقا من منزل ندارم، شما می‌گفتید حالا وقت این حرف نیست، حالا ما کار دیگری داریم، کار بزرگ داریم. الآن این جوری است. الآن یکوقتی است که به نظر من حساسترین اوقات مملکت ما حالاست؛ نه آن وقتی که ما همه فشار می‌دادیم، می‌خواستیم سد را خراب کنیم. این سد که خراب شد، پشت سد مردم توجه کردند که، این گفت خانه ندارم، آن گفت مریضم، و آن گفت مدرسه‌ام درست نیست؛ آن گفت معلم چطور است؛ آن گفت توی ارتش چه جوری است، آن گفت توی اداره چه جوری است؛ یک آشفتگی فکری پیدا شد. من خوف این را دارم که این آشفتگیهای فکری …

نهضتی انسانی و دعوت اقلیت‌ها به مشارکت در آن

… کند، و شما مطمئن باشید که در جمهوری اسلامی ظلم نیست. ما نه ظلم می‌کنیم، نه مظلوم می‌شویم. این چیزی است که اسلام به ما نشان داده: ظلم نکنید، مظلوم هم نشوید. تا می‌توانیم مظلوم نمی‌شویم؛ و هیچ وقت هم ظلم نخواهیم کرد. ان شاء الله خداوند شماها را موفق نگه دارد؛ و همه‌تان با هم در این نهضت شرکت کنید؛ با شرکتتان آن را داشته باشید تا ان شاء الله این نهضت به ثمر برسد. و این نهضتی است که نهضت انسانی است که همه انسانها باید با این نهضت موافقت داشته باشند. و امیدوارم که همه سعادتمند باشند.

لزوم حفظ نهضت

برادران! این نهضت را حفظ کنید. مستقیم باشید: إِنَّمَا اَعِظُکُم بِوَاحِدَهٍ ان تَقُوموا للَّه؛ یک موعظه، فقط یک موعظه، خدای تبارک و تعالی به وسیله رسول اکرم به شماها کرده است؛ اینکه نهضت کنید و برای خدا نهضت کنید. اگر نهضت برای خدا باشد، از شهادت خوف نیست. شکست در نهضتی که برای خدا باشد …

هشدار از دست رفتن سعادت کشور در صورت سستی و شکست نهضت

… هر کس که اسلام را می‌خواهد، هر کس که این ملت را می‌خواهد که مقتدر بشود، ما- همه‌مان- موظفیم که با هم باشیم؛ همان طوری که با هم این سد را شکستیم. اگر یک طایفه می‌گفتند که ما می‌خواهیم بکنیم، امکان نداشت برایشان؛ وقتی همه با هم شدند، شکستند این سد را. اگر الآن ما سستی بکنیم و این اجتماع اسلامی و اجتماع ملی را از دست بدهیم- خدای نخواسته- و شکست بخوریم در این نهضت، دیگر این مملکت روی سعادت به خودش نخواهد دید. برای اینکه یک همچو نهضتی که در تاریخ نظیر ندارد، یک همچو نهضتی دیگرنخواهد تحقق پیدا کرد.