رفتن به محتوای اصلی

انقلاب اسلامی

نام‌های دیگر: انقلاب

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

انقلاب مردم ایران به رهبری امام خمینی (ره) که در بهمن ۱۳۵۷ به پیروزی رسید و ابعاد و نتایج آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:سخنرانی در جمع روحانیون و طلاب درباره اوضاع ایران و رهنمود به انقلابیون‌— ۱۳۵۷/۰۲/۲۳

سیر زمانی

از ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۸
۱۳۵۷۱۳۶۸

فقط سال ۱۳۵۷همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

ما در این دعوت به راهپیمایی نه اینکه احتمال می‌دادیم ملت ما از انقلاب منصرف شده باشد، برای اینکه بدخواهان بفهمند نهضت ما به قوت خود باقی است و ملت ما همان طور که در اول انقلاب با شور و شعف به نهضت رو آوردند الآن هم باقی هستند و تا آخر باقی خواهند ماند، دعوت به راهپیمایی کردیم و ملت اثبات کرد که نهضت به قوت خود باقی است. ما احتمال اینکه ملت پشت به اسلام بکند نمی‌دهیم، و بدخواهان گمان نکنند ملت مُسْلِم به اسلام پشت خواهد کرد. نهضت، نهضت سیاسی نیست که احتمال برود مردم توجه ندارند. نهضت، نهضت قرآنی است، نهضت، نهضت اسلامی است و این نهضت اسلامی تا آخر باقی است. دعوت ما برای این نبود که احتمال سستی در نهضت می‌دادیم. ما هر روز شاهد تظاهرات مردم هستیم، ما خواستیم بدخواهان را بفهمانیم که به جای خود بنشینند و گمان نکنند با این صحبتها و توطئه‌ها می‌توانند ملت را از راه خود بازدارند.
انقلاب اسلامی؛ معنایش این است که متحول شده است یک مملکت طاغوتی که هر کس می‌خواست ظلم بکند می‌کرد به اتّکال سرنیزه می‌کرد؛ مبدَّل شده است به یک مملکت اسلامی که روی موازین اسلامی عمل می‌شود. موازین اسلامی این است که اگر فرض کنید یک کسی جرمی کرده است، خودش نمی‌تواند برود آن جرم را عوض کند، باید برود به محکمه. محکمه عرض حال بدهد، اثبات بکند، وقتی که ثابت شد، کار را بکند. یا فرض کنید که یک مالی را غیر مشروع می‌داند از کسی، یا طلبی از کسی دارد، مال غیر مشروعی دست کسی هست، باید برود به محکمه عرض بکند به اینکه مساله این طوری است و این آدم اموالش چطور است، آنها تحقیق بکنند، محاکم هم تحقیق بکنند، اگر چنانچه اموالشان چه هست مصادره بکنند.
برادران شجاع من که برای آزادی وطنهای خود قیام کرده‌اید، ملتهای خود را هشدار دهید و مغزها را از آثار تبلیغات چند صد ساله و خود باختگی در مقابل غرب و مستکبرین شستشو دهید؛ و به نهضت ما که نهضت اسلامی و مستضعفین است بپیوندید؛ که امروز اسلام عزیز در مقابل کفر، و منطق در برابر زور واقع شده است. نهضت ما اسلامی است قبل از آنکه ایرانی باشد؛ نهضت مستضعفین سراسر جهان است قبل از آنکه به منطقه‌ای خاص متعلق باشد. ای مسلمانان جهان، وای مستضعفین بپاخاسته، وای دریای بی‌پایان انسانها، بپاخیزید و از کیان اسلامی و ملی خویش دفاع کنید.

شاهدها (۱۵۲ پاراگراف)

ادامهٔ مبارزه تا برچیده‌شدن نظام شاهنشاهی

… چنین حکومتی نیستیم؟ آیا خشونتی را بیش از آنچه اکنون ملت ایران بدان گرفتارند در تاریخ دیده‌اید؟ و یا سراغ دارید؟ آیا بیش از پنجاه سال نیست که ما با عکس العمل خشن نظامی رو به رو هستیم؟ یک کودتای نظامی هم مانند دولت نظامی نمی‌تواند مبارزات مردم را متوقف کند. مبارزه، تا برچیده شدن نظام شاهنشاهی و سقوط این دودمان ادامه دارد.

بستگی اثرپذیری دیگر ملت‌ها به آگاهی و انتخاب خودشان

- هیچ حادثه‌ای در جهان امروز در هر نقطه‌ای که اتفاق می‌افتد، بدون تاثیر در نقاط دیگر نیست. لکن میزان اثرپذیری مردم در نقاط دیگر بستگی به آگاهی و انتخاب خود آنان دارد.

روح تشکیلاتی نهضت در شرایط اختناق

جواب: الف) در بدترین شرایط اختناق و خفقان که بر ایران حاکم است، عملکرد نهضت ملت ایران نشانه وجود یک روح تشکیلاتی است که توانسته است جنبش را به مرحله کنونی برساند و به موازات نزدیک شدن جنبش به مرحله پیروزی نهایی، فرم تشکیلات قطعی تر و اعلام خواهد شد. ب) برخورداری از یک رهبری صد در صد مورد اعتماد و امین، داشتن شعارها و آرمانهایی که کاملًا تجسم دهنده خواسته‌های عموم مردم باشد، از معیارهای ضروری و اولیه است، و آن شعارها در مرحله کنونی، عبارت است از سرنگونی سلطنت پهلوی و برچیده شدن نظام شاهنشاهی و استقرار …

وظیفهٔ همگانی مهلت ندادن به شاه و خیانت بودن کوتاهی

مهلت ندهید آقا. همه، همه موظفیم و اگر کوتاهی کنیم، همه خائنیم. [صلوات حضار] و من امیدوارم که شما جوانها با وحدت اراده و با وحدت عمل، بدون اینکه با هم اختلافی بکنید، همه یکصدا باشید و پشتیبانی از این نهضت بکنید که این نهضت به نفع مملکت شما، به نفع خود شما [ست‌]. و تبلیغاتی که در اطراف این مسائل می‌شود، این تبلیغات همه …

رد ادعای شاه‌دوستی مردم با آتش زدن اموال رژیم و شکستن مجسمه

… شاه عدالت‌خواه عدالت اجتماعی! اسلام پناه! که پریروز در نطقش تعریف کرد که ما می‌خواهیم ترویج کنیم از اسلام و از- عرض می‌کنم- قانون اساسی و اینها. همین آدم تا پریروز آن طور بود، حالا هم دروغ می‌گوید به حضور همه مردم. و می‌دانم می‌فهمند دروغ می‌گوید ... نیست. هم ایشانند که مردم شاهدوست اصفهان پریروز، چند روز پیش از این، چند وقت پیش از این، مردم شاهدوست اصفهان، این مردم اصفهان، داشتند آتش می‌زدند چیزهایی که مربوط به دولت و شاه بود! ایشان می‌گفت با رفقایش که مردم شاهدوست اصفهان کذا، مردم شاهدوست تهران و مردم‌ شاهدوست یزد و کرمان و همه جا همین سنخند! شاهدوستی است که اینها را وادار می‌کند به اینکه پریروز دو- سه روز پیش از این، آن مجسمه را آوردند پایین و شکستند و چیزها را کندند؛ هر کس یک تکه را یادگاری برداشته. می‌گویند؟ ...؟ بله؟ ...؟ شاهدوستی است اینها؟!

فداکاری مردم در خیابان‌ها با شعار آزادی، استقلال، حکومت اسلامی

اول حقوقی که بشر حق دارد و همه عالَم برای بشر قائلند [این است‌] که آزاد باشند، اسیر غیر نباشند. ما می‌خواهیم این را تحصیل کنیم. این مردم و این ملتِ پابرهنه توی خیابانها راه افتاده‌اند و فریاد می‌کنند و جوان می‌دهند و- عرض می‌کنم که- زیر پا می‌روند و زیر تانکها می‌روند، زن و مردشان با تانک مواجه می‌شود، همه فریادشان این است که آزادی، استقلال، حکومت اسلام. ما می‌خواهیم یک حکومتی داشته باشیم که این حکومتْ قانون را ملاحظه بکند؛ حکومت قانونی باشد. آن حکومتی که تمام قوانین‌ بشری را، تمام قوانین عالَمی را زیر پا بگذارد و هر جوری دلش بخواهد با یک ملتی عمل بکند، ما با او مخالفت داریم. ما می‌خواهیم یک حکومتی باشد مثل …

بی‌اعتنایی مردم به وعده‌ها و ادامهٔ اعتراضات در شهرها

… تشبث کرده؛ همان راه خدعه است که دیروز وزیر ایشان[5] آمد و وزیر ایشان هم- که ایشان گفته است یا بالاتر اربابها دیکته می‌کنند این حرفها را- آن روز هم خودشان آمدند و اشتباه کردیم و چه کردیم، و بیایید همه‌مان با هم چه بکنیم؛ جوانها بیایند با هم مصالحه بکنیم! به این حرفْ مردم گوش نداد [ند]؛ همین امروز در جاهای مختلف ایران، در تهران و جاهای دیگر، همان حرفهایی بود که بود.

رد ادعای غرض شخصی در مخالفت با شاه

… هم همان را تکرار کرده بود- که این (آن به تعبیر دیگر، این به تعبیر دیگر) آن به تعبیر اینکه این روحانیون که در این قضایا مخالفند با شاه، این «اصلاحات ارضی» ضرر به آنها زده است! چون ضرر به آنها زده از این جهت منافعشان در خطر شده است و اینها مخالفت می‌کنند! آن هم گفته است که فلان آدم- فلانی[7] این غرض شخصی دارد با شاه! ما دیروز عرض کردیم که غرض شخصی نیست، و قضیه این‌ حرفها نیست. اما اینکه او نوشته، آن هم اشتباه است؛ برای اینکه روحانیون حالا زندگی شان خیلی بهتر از آن وقتی است که اصلاحات ارضی نشده بود. هر که می‌خواهد برود ببیند. اگر مساله، مسئله چیز است که زندگی شان چطور است، زندگی روحانیون حالا صد درجه بهتر از آن وقت است! چیزی از آنها …

نهضت ملت علیه شاه و نظام سلطنتی در جهت سرنگونی رژیم

- نهضت عظیم کنونی ملت ما، علیه شاه و نظام سلطنتی است. بنا بر این، در جهت سرنگونی این رژیم مبارزه می‌شود. رهنمود ما بر ایجاد وحدت کلمه در میان همه اقشار جامعه است. روشهای مبارزه را مردم خود یافته‌اند و می‌یابند. رهنمودهای اصلی از جانب ما، به موقع خود به عمل می‌آید. در صورت عدم کفایت روشهای فعلی، اتخاذ روشهای دیگر مورد مطالعه قرار خواهد گرفت.

بی‌سابقگی همراهی همهٔ اقشار و خطر سلطهٔ ابدی بیگانه در صورت ناکامی نهضت

… هم؛ در مقابل قدرتها ایستاده، در مقابل شاه و آن قدرتهایی که دنبال او هستند الآن ایستاده؛ این خیانت بر اسلام است که ما اختلافات بیندازیم بین خودمان و با هم اختلاف کنیم. این خیانت به یک ملت است که به واسطه اختلافات ما خنثی بشود این حرکتی که در ایران پیدا شده. اگر این حرکتی که در ایران پیدا شده و سابقه ندارد در تاریخ، نه در تاریخ ایران، شما در تاریخ نمی‌توانید پیدا کنید که بچه این قدری‌اش همزبان باشد با پیرمرد در یک مطلب، همه با هم باشند، اگر خدای نخواسته این جنبش و نهضتی که در ایران پیدا شده است و سابقه ندارد این، اگر چنانچه بی‌نتیجه بخوابد، تا ابد زیر سلطه غیر خواهید بود. خواهید [بود] زیر چکمه غیر تا ابد؛ قطع می‌کنند، قطع می‌کنند نسلهای شما را.

قدرت جنبش مردم که حکومت نظامی توان برهم زدن آن را ندارد و ابرقدرت‌ها را متزلزل کرده

اینها حالا فهمیده‌اند که یک قدرتی هست در این جمعیت. این ایران دارای یک قدرتی هست. یک قدرتی است که نظامی نمی‌تواند این را به هم بزند؛ حکومت نظامی نمی‌تواند این کار را به هم بزند. یک قدرتی است الآن که ابرقدرتها را متزلزل کرده که باید چه بکنند، چه شیطنتی بکنند، این قدرت را بگیرند. الآن مشغول مطالعه و بررسی و نقشه‌کشی هستند که این قدرتی که الآن، این جنبشی که الآن پیدا شده و مثل سیل خروشان دارد حرکت می‌کند و خنثی می‌کند آن نقشه‌های آنها را؛ چه نقشه‌ای پیش بیاورند که خاموش بشود این، بایستد این نهضت. اگر این نهضت، خدای نخواسته به نتیجه …

قیام ملت برای خروج از سلطهٔ بیگانگان

امام: نظریات ما، بدبختیهای شرق عمدتاً- و ایران خصوصاً- از این سه دولت امریکا، انگلیس و شوروی است؛ و اینها هستند که رضا خان و محمد رضا را بر ما مسلط کردند؛ و ما می‌خواهیم از زیر سلطه آنها بیرون بیاییم. ملت قیام کرده است برای خروج از سلطه. چیزی را که یک ملت خواست، عملی خواهد کرد.

تکلیف همگان به اشتراک در قیام کنونی ملت ایران

در هر صورت این را من به همه آقایانی که ملاقات کردم عرض کردم که ماها همه مکلف هستیم؛ یعنی منِ طلبه که اینجا نشسته‌ام، آن آقا که آنجا نشسته است، شماها در هرجا هستید و در هر صورتی که هستید، تکلیف الآن دارید؛ یعنی تکلیف دارید که با این قیامی که ملت ایران الآن کرده است، با این اشتراک داشته باشید. شما در اروپا هستید نمی‌توانید که دیگر [اینجا] میدانی نیست که در جنگ بروید، [ایران‌] میدان است و [مردم‌] مبارزه می‌روند و کتک می‌خورند و- عرض می‌کنم که- کشته می‌دهند و خون می‌دهند؛ اینجا این جور نیست؛ شما می‌توانید با تبلیغاتتان، شما هر یکی‌تان با ده نفر، بیست …

قیام و تظاهرات مردم شهرها با وجود کشتار و حبس روزانه

… است که برای مصالح مسلمین اهمیت قائل بشود. مصلحت یک امت الآن در میان است. مساله شخصی نیست، که یک کسی برای شخص خودش بخواهد یک کاری بکند، کاری انجام بدهد، تا کسی عذر داشته باشد که خودش برود انجام بدهد؛ مصلحت اسلام است که از همه چیز عزیزتر است. مصلحت یک امت است؛ یک امت سی و چند میلیونی الآن در تحت فشار است هر روز. هر روز کشته‌ها می‌دهند، هر روز حبسیها دارند. الآن که ما اینجا نشستیم، در ایران نمی‌دانیم که الآن چه خبر است. به ما هر روز [خبر] می‌رسد به اینکه فلان شهر، فلان شهر، فلان شهر، فلان مدرسه، فلان دانشگاه، مردم قیام کرده‌اند، مردم نهضت کرده‌اند، تظاهرات کرده‌اند. تظاهرات این طور که نیست؛ [بدون قربانی باشد] ... این فشارهایی که پنجاه سال عقده شده‌ است در دل مردم، حالا که یک راه نفسی برای خاطر همان اجتماعی که کرده‌اند، همان وحدت کلمه‌ای که پیدا کرده‌اند، حالا یک راه نفسی پیدا شده است و مردم عقده‌های پنجاه ساله را دارند …

ایستادگی روحانیون و طبقات ملت در برابر ابرقدرت‌ها برای آزادی و استقلال

حالا هم گاهی وقتها گفته می‌شود این مسائل، با اینکه حالا دیگر نباید گفته بشود. حالایی که مملکت ایران و عرض می‌کنم روحانیین ایران و طبقات مختلف ایران در مقابل این سرمایه‌دارهای بزرگ و ممالک بزرگ و ابرقدرت ایستاده‌اند و دارند فریاد می‌زنند و آزادی می‌خواهند و نمی‌دانم، استقلال می‌خواهند، حالا هم گاهی می‌بینی که در یک روزنامه‌ای در خارج، از این مسائل غیر حقیقی گفته‌اند و می‌گویند و تبلیغات می‌کنند.

قیام و خون‌دادن مردم ایران برای همهٔ ایرانیان

و ما وظیفه داریم. مایی که الآن اینجا، شمایی که اینجا نشستید، و منی که اینجا نشستم، ما وظیفه داریم که با آنها هم صدا باشیم؛ یعنی هر مقداری که از دست ما بر می‌آید باید کمک بکنیم. کمک به غیر نیست، کمک به خودتان است؛ آنها برای شما قیام کردند مردم ایران الآن برای شما دارند خون می‌دهند؛ برای شما بچه‌هایشان، جوانهایشان از بین می‌رود؛ دخترهایشان، پسرهایشان از بین می‌رود. ما باید به آنها کمک کنیم. ما خیال نکنیم که اینجا نشستیم تکلیف نداریم. همه‌مان تکلیف وجدانی داریم، تکلیف شرعی داریم، تکلیف عقلی داریم که با این جمعیت مظلومی که قیام کردند و …

ایستادگی همهٔ اقشار در برابر شاه با وجود کشتار و حبس و تبعید

و من خودم را ملزم می‌دانم، یعنی ملزم شرعی می‌دانم، عقلی می‌دانم، که در یکوقتی که مردم ایران قیام کرده‌اند و دارند کشته می‌دهند، جوانهایشان را گرفته‌اند، از آنها یک دسته‌ای را کشته‌اند، یک دسته‌ای را حبس کرده‌اند، عده‌ای از علمای ما الآن در حبس هستند، عده زیادشان در تبعید هستند، و مردم همه از بچه کوچک تا پیرمرد ایستاده‌اند الآن در مقابل دستگاه شاه و همه با یک صدا می‌گویند ما شاه را نمی‌خواهیم، همه مسئول می‌شویم برای این ملت. و این ملت- هر ملتی- حق دارد خودش تعیین کند سرنوشت خودش را. این از حقوق بشر است که در اعلامیه حقوق بشر هم هست. هر کسی، هر ملتی خودش باید تعیین سرنوشت خودش را بکند، دیگران نباید بکنند. این ملت ما هم الآن همه ایستاده‌اند و می‌خواهند سرنوشت خودشان را تعیین کنند.

قیام به سبب خیانت شاه و بردن اموال ملت

… می‌گوییم حکومت عدالت، ما می‌گوییم یک حاکمی باید باشد که به بیت المال مسلمین خیانت نکند، دستش را دراز نکند بیت المال مسلمین را بردارد، ما این یک مطلب را می‌گوییم. این یک مطلب مطبوعی است که در هر جامعه بشری که گفته بشود، برای هر کس گفته بشود، از ما می‌پذیرند. ملت ما امروز قیام کرده است برای این مطلب که این آدم به ما خیانت کرده، اموال ما را خورده است و برده است و- عرض می‌کنم که- در ممالک دیگر برای خودش و برای خانواده‌اش و برای اتباعش ویلاها خریده و- عرض می‌کنم که- زندگیهای بزرگ تهیه کرده است و ما گرسنه هستیم. گرسنه‌ها جمع شده‌اند می‌گویند که ما نمی‌خواهیم او را. چه می‌گوید؟ خوب، منطق ما این است، ما غیر از این حرفی نداریم.

جنبش ملت و تظاهرات بیش از سی شهر بر ضد شاه

… با زنها آن طور رفتار کرد، با مدارس دینی آن طور رفتار کرد، با تبلیغات دینی آن طور رفتار کرد، مردم فهمیدند که گرفتار چه اعجوبه‌ای و چه حیوانی هستند. این که از اول این خاندان ساقط بود پیش ملت، سقوط از حالا نیست؛ از پنجاه سال پیش از این اینها ساقط بودند پیش ملت. منتها حالا یک جنبشی در ملت ایران پیدا شده است و به حَسَب آن طوری که گفته شده است بیش از سی شهر در ایران تظاهر بر ضد این مرد کرده‌اند و «مرگ بر شاه» گفته‌اند.

اعتصاب و تظاهرات بیش از بیست شهر ایران بر ضد شاه

جمعیتی که در ایران الآن موجود است، همه می‌دانند. همه خبرگزاریهایی که باید اطلاع بدهند اطلاع دادند و گفته می‌شود که بیست و چند- بعضیها 25 شهر، بعضیها 33- شهر از شهرهای ایران همه اعتصاب کرده‌اند، همه تظاهر کرده‌اند بر ضد شاه. در رادیو هم هست بر ضد شاه. یک کلمه هم گفته شده است که اینها، [یعنی‌] شاه یا دستگاه شاه [این قیام را] از فلان طلبه (که من باشم) می‌بینند؛ ولی من می‌گویم تمامش زیر سر خود اوست. تمام این سی و چند شهر که قیام کرده‌اند، با تحریک خود ایشان قیام کرده‌اند. دزد اگر …

انفجار خودبه‌خودی ایران و ناتوانی گروه‌های سرکوب از مهار آن

… زمانی که در مسجد گوهرشاد آن جنایت را آن مرد جنایتکار کرد- لَعَنَهُ الله تعالی- تا امروز که با دست تو این جنایات دارد اجرا می‌شود، با این ملت شما چه کردید. می‌خواهید انفجار نشود؟ این دیگر یک کسی باید باشد که راس انفجار باشد و مردم را به انفجار وادار کند؟ ... ایران خود به خود منفجر است. مگر می‌شود جلوی انفجار را با این هرزگیها گرفت که «گروه انتقام» یکوقت درست می‌کنند و «کمیته پیکار» درست می‌کنند، و این حرفهای نامربوط.

رد نسبت دادن قیام مردم به تحریک امام

تمام اینها با تحریک خود ایشان است، نه تحریک من. من یک طلبه‌ای هستم که مثل سایر آقایان طلاب، مثل سایر آقایان شهرها، من هم یک ناله‌ای می‌کنم از دست این. آنکه اساس مطلب است، آنکه اساس این انقلابات است، آنکه اساس این انفجارهاست خود این آقاست، خود این آدم است. اساسْ خود این است. آنکه خیانت می‌کند، باید اگر آمدند گفتند خیانت و داد و قال بلند شد [که‌] خیانت می‌کنند، نگویند محرک دارند. تو محرکی؛ به خیانتت تحریک …

همراه بودن هر انقلاب اسلامی با کشته و سختی

هر انقلاب اسلامی توی آن یک مطلبی هست، توی آن یک کُشتنی هست، یک ناراحتی هست، همچو نیست که خوب [بدون قربانی باشد]؛ اسلام را ما باید ببینیم اولش چه جور به دست آمد. این اسلام، این پیغمبر اکرم- صلی الله علیه و آله و سلم- آن وقتی که اجتماعات را درست کرد و توانست قیام بکند بر ضد شرک و کفر و بی‌عدالتیها، با چه مصیبتهایی گرفتار بود، چه جنگهایی کرد و چه[9] کشته‌هایی داد و خودش چه …

در میانهٔ راه بودن نهضت و باقی بودن ریشه‌های خیانتکاران

ما الآن در بین راه هستیم؛ راه تمام نشده است. آنهایی که خیانتکار و جنایتکار بودند ریشه‌هایشان باز موجود است. جنایتکارهای خارجی، نفتخوارهایِ مُفتخوار دست بردار نیستند. باید هوشیار باشید، باید بیدار باشید، باید دسیسه‌های آنها را خنثی کنید، عمال آنها الآن در بین طبقات ما می‌خواهند اختلاف ایجاد کنند؛ تظاهرات ضد دینی بکنند[2]. کارهایی بکنند که شما قشرهای محترم، شما …

دشوارتر بودن مرحلهٔ پس از پیروزی

… را کردید تشکر می‌کنم. خداوند تعالی به شما علمای اعلام و شاگردان مکتب امام زمان- سلام الله علیه- عمر و برکت و عزت عنایت فرماید. شما در این راه جدیت کردید و روشنگری کردید و ملت را به قیام وادار کردید. شما هدایت کردید مردم را. روحانیت ایران هدایت کرد مردم را. و بحمد الله روشنگریهای شما اثر خودش را کرد و مردم ایران یکپارچه با هوشیاری قیام کردند و مسائل به اینجا رسید؛ لکن از اینجا به بعد بسیار مشکلتر است.

هم‌صدایی دورافتاده‌ترین روستاها با مرکز در نهضت

من از آقایان تشکر می‌کنم که در این موقع حساس، همه احساس مسئولیت کردید. تا اینجا که مسائل رسیده است، رمز رسیدنش تا اینجا، وحدت همه جانبه ملت بود. اقشار ملت همه با هم بستگی پیدا کردند، و از مرکز تا دورافتاده ترین قصبات و دهات اینجا، تهران و سایر شهرها تا آخرین قصبات، تا آخرین دهات، هم صدا بودند. من در پاریس که بودم یک نفری که آشنا بود آمد گفت که من رفتم به دهات جاپلق[1] و بختیاری و آن حدود کمره[2] آن حدود؛ و بعضی از قرا را اسم برد، یعنی قلعه‌ای را اسم برد که این قلعه در نزدیک یک کوه واقع است و هیچ هم اطرافش [آبادی‌] نیست و من آنجا را دیده‌ام. گفت من در آن قلعه رفتم دیدم که در آن قلعه حرفها همان است که در مرکز هست و همان [شعارها] آن شخص گفت که در دهات اینجاها که رفتم، صبح که می‌شد، آن آقای دِه جلو می‌افتاد و دهاتیها دنبال او راهپیمایی می‌کردند، [تظاهرات‌] می‌کردند. رمز این پیروزی، این وحدت کلمه است و این وحدت کلمه را خدا ایجاد کرد. یعنی من نمی‌توانم تصور کنم که بشر بتواند یک ملت سی و چند میلیونی را در مدت کوتاهی این طور همزبان بکند، هم قلب بکند که بچه دو- سه ساله زبان باز می‌کند و همین مسائل را می‌گوید، آن پیرمرد هشتاد …

شکستن سدهای استبداد و استعمار و آشکار شدن ثمرات انقلاب

در این لحظه حساس که به لطف خداوند مبارزات قهرمانانه شما سدهای استبداد و استعمار را یکی پس از دیگری می‌شکند و انقلاب اسلامی شما شکوفه‌ها و میوه‌های خود را آشکار می‌سازد، لازم می‌دانم، ضمن ابراز تشکر و قدردانی از یک یک شما برادران و خواهران، چند نکته را یادآوری نمایم:

پیمودن نیمی از راه و کافی نبودن رفتن شاه

اینها همه تا اینجا که رسیده است، که باز نصفه راه یا کمتر از راه را پیمودیم، اتفاق کلمه، اجتماع یک امت بر یک امر، این اجتماع امت بر یک امر موجب این شد که این کنگره‌هایی که تا- به قول خودشان- عرش کشیده شده بود اینها یکی یکی ریختند، وارفتند، مثل یخی که آب بشود. لکن باز ما راهْ زیاد داریم؛ این اولش است. مقصد ما تنها رفتن او نیست، این یکی از مطالب است؛ ما رژیم سلطنتی را اصلًا غلط می‌دانیم، از اول این غلط بوده، خلاف قوانین انسانی بوده؛ رژیم سلطنتی از اول خلاف قوانین عقلیه انسان است. یک کسی حالا در مجلس به او رای بدهند، یا خیر فرض بفرمایید- صحیحش را من می‌گویم، باطلش که مال ایران آن باطلش است، من وجه باطلش را …