رفتن به محتوای اصلی
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

خواندن و حفظ قرآن و پیوند همیشگی مردم با آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در خطبه‌های نماز جمعه تهران— ۱۳۵۹/۰۳/۰۹

سیر زمانی

از ۱۳۵۹ تا ۱۴۰۴
۱۳۵۹۱۴۰۴

فقط سال ۱۳۷۰همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

این ماه همچنین بهار قرآن است. اُنس با قرآن، معرفت اسلامی را در ذهن ما قوی‌تر و عمیق‌تر میکند. بدبختی جوامع اسلامی به ‌خاطر دوری از قرآن، دوری از حقایق قرآن و معارف قرآن است. آن کسانی از مسلمانان که معانی قرآن را نمیفهمند و با آن اُنس ندارند که وضعشان معلوم است؛ حتّی آن کسانی هم که زبان قرآن زبان آنها است و میفهمند، به خاطر عدم تدبّر در آیات قرآن، با حقایق قرآنی آشنا نمیشوند و اُنس نمیگیرند. می‌بینید که آیه‌ی «لَن یَجعَلَ اللهُ لِلکٰفِرینَ عَلَی المُؤمِنینَ سَبیلًا»[8] ــ یعنی خداوند مؤمنین را زیردست و زبون کفّار قرار نداده ــ در کشورهای عربی و به وسیله‌ی مردم عرب‌زبان در دنیا خوانده میشود، امّا عمل نمیشود؛ [چون] توجّه نیست، تنبّه نیست، تدبّر در آیات قرآن نیست، لذا کشورهای اسلامی عقب‌مانده‌اند. اُنس با قرآن، یعنی قرآن را خواندن و باز خواندن و باز خواندن و در مفاهیم قرآنی تدبّر کردن و آنها را فهمیدن. و فارسی‌زبان‌ها میتوانند از ترجمه‌ی قرآن استفاده کنند و کلمات قرآنی را به طور تقریب بفهمند و مضامین آیات قرآن را دریابند و در آنها فکر کنند و تأمّل کنند. اگر در آیات قرآن تأمّل کنیم، اراده‌ی ما قوی‌تر از این خواهد شد، استقامت ما بیشتر خواهد شد. همین آیات قرآنی است که توانست در روزگاری انسانهایی را تربیت کند که با دنیای کفر و ظلمات بستیزند، و همین معارف است که ملّت بزرگ ما را وادار کرد و مجهّز کرد که با دنیای مدرنِ مُظلَمِ[9] جاهلیّت ــ جاهلیّت مدرن، جاهلیّت قرن بیستم ــ مقابله کند. امیدواریم ملّت ما روزبه‌روز به قرآن و حقایق قرآنی نزدیک‌تر بشود.

شاهدها (۱۲ پاراگراف)

استعداد همهٔ کودکان و لزوم همت برای آشنا کردن نوباوگان با قرآن

… قرآن، هر کدام از اینها براى ما حقیقتاً یک مژده است؛ این بچّه‌ها که این‌جور عاشقانه به قرآن میپردازند، جاى سپاس دارد در پیشگاه خداوند متعال. البتّه من همین‌ جا باید از پدر این بچّه‌ى کوچک[2] تشکّر کنم؛ از پدر این قرّاء[3] و اساتید و مربّى‌هایشان[4] تشکّر کنم. و بدانند ملّت ما که همه‌ى بچّه‌هاى کوچک ما همین استعداد را دارند؛ یک همّت لازم است؛ یک رسیدگى لازم است تا ما این نوباوگان را با قرآن آشنا کنیم.

توصیه به قاریان جوان به افزایش رابطه، تلاوت و تدبر در قرآن

عزیزان من، قرّاء قرآن، جوانهاى پاک‌دل انقلابى ما! این رابطه را روزبه‌روز با قرآن بیشتر کنید. در خانواده‌ها عطر قرآن را در فضا منتشر کنید، قرآن را بخوانید و بخوانید، در قرآن تدبّر کنید. دشمن نمیخواهد مسلمانها آیات قرآن را مثل عَلَم در دست بگیرند؛ چون قرآن تکلیف‌ها را معیّن کرده؛ تکلیف مسلمانها را، تکلیف جهاد را، تکلیف زندگى اسلامى و مرگ اسلامى را؛ دشمنها نمیخواهند.

عقب بودن از کاروان انس با قرآن با وجود پیشرفت پس از انقلاب

… در دوران پهلوی اینها را بکلی از بین برده بودند؛ این مدارس رسمی هم که مطلقاً چنین چیزی نداشت. البته فقط تعدادی از این جلسات و دوره‌های قرآن فعالیت داشتند و بعضی از افراد در گوشه و کنار کشور - تهران، مشهد، اصفهان و سایر جاها - مشغول بودند؛ اما هیچ چیز نبود؛ هرچه شده، از انقلاب به این طرف است؛ درعین‌حال ما احساس میکنیم که از کاروان فراگیری و انس با قرآن عقب هستیم.

توصیه به همراه داشتن قرآن و تلاوت آن در اوقات فراغت

در آن دوران طاغوت، من در مشهد جلسات تفسیر و درس قرآن داشتم؛ به جوانانی که میآمدند، میگفتم که هر کدام از شماها یک نسخه‌ی قرآن در جیب بغلتان داشته باشید؛ اگر در جایی منتظر کاری میایستید و فراغتی پیدا میکنید - یک دقیقه، دو دقیقه، پنج دقیقه، نیم ساعت - قرآن را باز کنید و به تلاوت آن مشغول شوید، تا با این کتاب انس پیدا کنید. تعدادی که این‌طور عمل کرده بودند، هرچند بسیار اندک بودند، لیکن احساس میکردم که اینها با این‌که غالباً هم عربی نمیدانستند، اما از لحاظ فهم معارف اسلامی، از دیگران برجسته‌تر بودند و به طور ممتازی با آنها تفاوت داشتند.

بالا رفتن معرفت عمومی کشور با انس با قرآن

انس با قرآن، معرفت عمومی یک کشور را بالا می‌برد. قرآن، همه چیز ماست؛ نور است. این جوانان ما از وقتی که با قرآن مأنوس شدند، وضعیت خیلی فرق کرد. ما در طول هشت سال جنگ، زیر آتش توپ و تفنگ، جوانانی را در جبهه‌ها داشتیم که به مجردی که بر زمین مینشستند و اندک فراغتی پیدا میکردند، قرآنشان را باز میکردند و مشغول …

لزوم انس طلاب با قرآن و پیامدهای انزوای قرآن در حوزه

مطلب چهارم این است که در عین‌ حالى ‌که فقاهت اساس امر است، از علوم دیگر اسلامى در حوزه‌ها نباید غفلت بشود. مثلاً قرآن، علم قرآن، شناسایى قرآن، فهم قرآن، اُنس با قرآن باید به عنوان یک علم، یک رشته در حوزه‌ها وجود داشته باشد؛ طلّاب ما باید قرآن را حفظ کنند یا لااقل بخشى از قرآن را، یا حدّاقل به آن مأنوس باشند. چقدر مفاهیم اسلامى است که در قرآن هست و ما اگر در فقه بخواهیم بحث کنیم به فکر آنها نمى‌افتیم. و این انزواى قرآن در حوزه‌هاى علمیّه و عدم اُنس ما با قرآن خیلى مشکلات براى ما درست کرده است و بعد از این هم خواهد کرد و تنگ‌نظرى به ما خواهد داد.

شوق همهٔ ملت به قرآن از قرائت و تجوید تا فهم و فقه

الحمدلله‌ حالا که شما آمدید ایران، در شرایطى آمده‌اید که همه‌جاى کشور ما بحمدالله‌ پُر است از شوق قرآن؛ الحمدلله‌. خدا را شکر میکنیم که سرتاپای وجود جوانهاى ما، بچّه‌هاى ما، همه‌ى ملّت ما، شوق به قرآن است؛ قرائتاً، تجویداً، فهماً، فقهاً؛ از همه جهت. سابق این‌جور نبود؛ در گذشته، این سلاطین و حکّام طاغوتى، مردم را از قرآن دور نگه داشته بودند. گاهى کسانى پیدا میشدند یک کارهاى قرآنى میکردند، امّا در سطح خیلى پایینى. من یادم هست؛ همین آقاى شیخ ابوالعینین آمد مشهد، من تازه از زندان آزاد شده بودم. آمدم مسجد …

آشنایی گوش عموم مردم با آیات و سیاق قرآن

… تجربه کنند، آزمایش کنند. من خودم وقت نمیکنم وَالّا در همین سن هم شروع میکردم به حفظ قرآن؛ این را شما بدانید. جوانها این را بدانند که حتّى در سنین ما اگر وقت و مجال بود، جا داشت و بهتر بود که کسى صرف وقت میکرد براى حفظ قرآن. در سنین جوانى این کار لازم است. اصلاً بهتر این است که اُنس همه‌ى مردم ما با قرآن به جورى باشد که آیات قرآن به گوششان آشنا باشد؛ وقتى یک آیه‌ را میخوانند، صدر و ذیل آیه، قبل و بعد آیه برایشان آشنا باشد؛ این مال عموم است. و ما باید هزاران نفر هم حافظ قرآن داشته باشیم. قرّاء محترم هم باید توجّه کنند که قارىِ حافظ، امتیاز زیادى دارد بر قارى غیر حافظ. هر قارى‌اى اگر بتواند حافظ هم باشد، خیلى امتیاز است. حالا این جوانان و نوجوانانى که تازه شروع کرده‌اند به تلاوت …

تفاوت قلب و عمل فرد و ملت مأنوس با قرآن

… در این کشور تلاش شد تا بین ملّت و بین قرآن فاصله بیندازند؛ عمداً تلاش کردند براى ایجاد فاصله. سعى کردند تا قرآن را از زندگى ما بکلّى حذف کنند. حذف قرآن از زندگى یعنى چه؟ یعنى قطع رابطه‌ى ملّتهاى مسلمان با اسلام. چون قرآن مشعل اسلام است، مشعل هدایت است. آن کسى که با قرآن مأنوس است، قلبش و عملش فرق دارد با آن کسى که با قرآن بى‌ارتباط است. آن ملّتى که با قرآن ارتباط دارد، متفاوت است با آن ملّتى که با قرآن بى‌ارتباط است. امروز دشمنان اسلام بیّنات قرآن را دارند زیر پا میگذارند براى خاطر اینکه ملّتهاى ما با قرآن بى‌ارتباطند.

توصیه به انس با قرآن و تدبر در آن

… نافله بخوانید؛ توجّه پیدا کنید؛ متذکّر باشید؛ در شبانه‌روز یک ساعت را براى خودتان قرار بدهید ــ خودتان و خداى خودتان ــ از کارها، از اشتغالات گوناگون خودتان را بیرون بکشید؛ با خدا، با اولیاى خدا، با ولىّ‌عصر (عجّل‌الله تعالى فرجه و ارواحنا فداه) مأنوس بشوید؛ با قرآن مأنوس باشید، در قرآن تدبّر بکنید.

دعوت عموم مردم به انس با قرآن

آنچه وظیفه‌ى قرّاء است، این است که قرائت را روزبه‌روز بهتر کنند. ما به عموم مردم میگوییم که با قرآن اُنس بگیرند و به شما قرّاء میگوییم که تلاوتتان را روزبه‌روز بهتر، قوى‌تر، صحیح‌تر، با خصوصیّات جاذبه‌آفرین همراه‌تر بکنید.

انس با قرآن و حفظ آن از معارف ماه رمضان

… در هیچ ماه دیگرى چنین توفیقى دست نمیدهد. برکت عجیبى است در این ماه. مثلاً این ماه، ماه دعا است: دعاهاى گوناگون با مضامین گوناگون که شنیدید بعضى از آقایانى که اینجا صحبت کردند راجع به مضامین ادعیه، مطالب مفید و نافعى را در طول این روزهاى گذشته بیان کردند؛ یا راجع به قرآن و اُنس با قرآن، آشنایى با معارف قرآنى، حفظ کردن قرآن، تکرار کردن قرآن ــ که این یک مقوله‌ى جداگانه است، خودش یک دریایى است ــ و همین‌طور معارف دیگر.