شما ای ملت مجاهد، در زیر پرچمی میروید که در سراسر جهان مادی و معنوی در اهتزاز است، بیابید آن را یا نیابید، شما راهی را میروید که تنها راه تمام انبیا- علیهم سلام الله- و یکتا راه سعادت مطلق است. در این انگیزه است که همه اولیا شهادت را در راه آن به آغوش میکشند و مرگ سرخ را «احلی من العسل»[40] میدانند؛ و جوانان شما در جبههها جرعهای از آن را نوشیده و به وجد آمدهاند و در مادران و خواهران و پدران و برادران آنان جلوه نموده و ما باید بحق بگوییم یا …
جنگ، صلح و دعوت انبیا برای خدا و گوشهگیر نبودن آنان
و آن چیزی که لازم است برای همه افراد بشر، این است که توجه کنند که خودشان را در حزب خدا وارد کنند. انبیا هم برای همین آمدند؛ یعنی، اگر جنگ میکردند برای خدا بود و اگر صلح میکردند برای خدا و اگر دعوت میکردند برای خدا. و هیچ یک از انبیا را سراغ نداریم که گوشهگیری کرده باشد؛ چوپان است، عصایش را بر میدارد و راه میافتد برای نجات مردم و فرعون، ولی فرعون نتوانست نجات پیدا کند. و اسلام است که راه افتاد با همین فقیرها و با همین مردم که در نظر اشخاص دیگر مردم پایین بودند و اشکال به پیغمبر میکردند که با تو یک دسته اراذل و مردم پست …
آمدن انبیا برای مکارم اخلاق، تقوا و آدمسازی
… در قبال او، امر به تقوا کنید. و سرسری از امر به تقوا نگذرند ائمه جمعه، این را یکی از مسائل مهم بدانند. ملت اگر متقی شد، میتواند که حفظ کند خودش را از همه آفاتی که در دنیا پیش میآید. و ائمه جمعه ان شاء الله، بیشتر توجه بکنند که مردم را دعوت کنند به تقوا. باید مردم را آشنا کرد با آن چیزی که انبیا برای آن آمدند. برای مکارم اخلاق همه انبیا آمدند؛ بُعِثْتُ لِاتَمِّمَ مَکارِمَ الْاخْلاقْ.[3] برای تقوا و آدمسازی آمدند
برپایی توحید و عدالت و ساختن انسان به گفتار و کردار، نه صرف نصیحت
انبیای عظام- سلام الله علیهم- از آدم تا خاتم که تشریف آوردهاند و انبیای بزرگ اولی العزم که در بین مردم تشریف داشتهاند، همه آنها برای این [بودند] که پرچم توحید را و عدالت را در بین ملتها برپا کنند. پیامبران، تمام پیمبران در طول تاریخ این طور نبوده است که فقط یک ناصحان باشند، بلکه آنها برای تهذیب اخلاق مردم به گفتار، به کردار، به عمل، به فعالیت مامور بودند و خدای تبارک و تعالی آنها را برای اینکه انسانها را بسازند، برای اینکه، خلق انسانی در آنها رشد پیدا بکند و اعمال و افعال انسانی داشته باشند، مبعوث فرموده است و همه در هر حالی که بودهاند، کوشش خود را کردهاند.
خوبی تودههای مردم از برکت تربیتهای معنوی انبیا
… هم هیچ نبود، مردم در آسایش بودند. و اگر علم بود و تهذیب نبود، اگر انبیا را ما استثنا بکنیم از بشر، از اول انبیایی در کار نبودند و بشر خودش خود بخود بزرگ میشد، اگر این طور بود، تمام بشر به هلاکت و به نابسامانی میرسید، و روی خوش در بین بشر اصلًا پیدا نمیشد. الآن که میبینید که یک عدد بسیاری از مردم خوب هستند و آن تودههای مردم است، این از برکت همان تربیتهای معنوی انبیای خداست. تربیتهای معنوی انبیای خدا، در عین حالی که همه قبول نکردند این تربیت را، مع ذلک آن قدر در دنیا نور افکنده است که تودههای مردم، تودههای ضعیف مردم، همه خوب هستند. کمتر در آنها این فسادها پیدا میشود. اگر ما فرض بکنیم که شماهایی که از اول میخواهید آموزش بدهید و نهضت سوادآموزی درست کردید، همراه او، شما پرورش نداشته باشید و تهذیب نفس نداشته باشید، این عمل شما خیلی خوب، اما هدر رفته است، همراهش باید این باشد. و اگر …
پافشاری بر تربیت و تهذیب بیش از سوق دادن به علم
… یک قلب فاسد وارد شد، در یک مغز فاسد از جهت اخلاق وارد شد، ضررش بیشتر از نادانی است. نادانی فقدان یک امر بزرگ است، اما دیگر ضرر زدن نیست و نابود کردن نیست. به خلاف اینکه اگر دانش باشد بدون بینش اخلاقی و بینش نفسانی و الهی، این است که بشر را به هلاکت میرساند. انبیا هم آن قدری که در تربیت پافشاری میکردند و آن قدری که مردم را سوق میدادند به اینکه مهذب باشند، آن قدر علم را سوق نمیدادند به علم.
ایستادگی برابر طاغوت و فروتنی برابر مستضعفان
و من امیدوارم که شما همهتان همان طوری که سیره انبیا بوده است [باشید؛] که سیره انبیا برای این بوده است که در مقابل طاغوت محکم میایستادند و در مقابل ضعفا و فقرا و مستضعفین و مستمندان فروتن بودند؛ آن طوری که وقتی عرب وارد میشود در مسجد رسول الله، میگوید: کدام یکتان [رسول خدا] هستید؟ در وقتی که رسول الله آن وقت [در راس] حکومت بود، آن وقت در مدینه بودند، در مدینه تشکیل حکومت بود بساط، لکن وضعش این طوری بود. از آن طرف، در مقابل هیچ قدرتی خاضع نبود، …
زبان دعوت انبیا نه فلسفه و برهان، که خطاب به جان و دل
و چنانچه میدانیم و میبینیم لسان دعوت انبیاء- علیهم السلام و اولیای خُلَّص سلام الله علیهم لسان فلسفه و برهان رایج نیست بلکه آنان با جان و دل مردم کار دارند و نتایج
رساندن نتایج براهین به قلبها و کوشش در رفع حجاب
براهین را به قلب بندگان خدا میرسانند و آنان را از درون جان و دل هدایت مینمایند. و میخواهی بگو: فلاسفه و اهل براهین حجابها را افزون کنند و انبیاء- علیهم السلام- و اصحاب دل کوشش در رفع حجاب کنند، لهذا تربیتشدگان اینان، مومنان و دل باختگانند و تربیتشدگان و شاگردان آنان، اصحاب برهان و قیل و قالند و با دل و جان، سر و کار ندارند.
مهار حب نفس و برپایی حکومت عدل، اساس کار پیامبران
… ریشه حب دنیا هم حب نفس است که آن هم حب دنیاست. تمام فسادهایی که در بشریت پیدا شده است، از اوّلی که بشریت تحقق پیدا کرده است تا کنون و تا آخر، منشاش همین حب نفس است. از حب نفس است که حب به جاه، حب به مقام، حب به مال و حب به همه انگیزههای شهوانی پیدا میشود. و انبیا اساس کارشان این بوده است که این حب نفس را تا آن مقدار که ممکن است سرکوب کنند و نفسها را مهار کنند. و انبیا هم آن طوری که میخواستند موفق نشدند، و تا آخر هم نتوانستند آن طوری که دلخواه آنهاست، تحقق پیدا [کند] و در حکومت عدل بقیه الله هم عدالت جاری میشود، لکن حبهای نفسانی در بسیاری از قشرها باقی است، وهمان حبهای نفسانی است که [بعض] روایات هست که حضرت مهدی- سلام الله علیه- را تکفیر میکنند.[2] حقیقتاً راس همه خطاها، خطیئتها همین خودخواهیهاست و تا این خودخواهیها در بشر هست، این جنگها و این فسادها و این ظلمها و ستمگریها هست. و انبیا اینکه دنبال این بودند که یک حکومت عدلی در دنیا متحقق کنند، برای این است که؛ حکومت عدل اگر باشد، حکومتی باشد با انگیزه الهی، با انگیزه اخلاق و ارزشهای معنوی انسانی، یک همچو حکومتی اگر تحقق پیدا بکند، جامعه را مهار میکند و تا حد زیادی اصلاح میکند. و اگر حکومتها به دست جباران باشد، به دست منحرفان باشد، به دست اشخاصی باشد که ارزشها را …
سیرهٔ انبیا و ائمه در ترجیح مرگ شرافتمندانه بر رفاه
… امروز به یاد آن شهید راه خدا به شما برادران مومن عرض میکنم اگر ما با دست جنایتکار امریکا و شوروی از صفحه روزگار محو شویم و با خون سرخ شرافتمندانه با خدای خویش ملاقات کنیم، بهتر از آن است که در زیر پرچم ارتش سرخ شرق و سیاه غرب زندگی اشرافی مرفه داشته باشیم. و این سیره و طریقه انبیای عظام و ائمه مسلمین و بزرگان دین مبین بوده است و ما باید از آن تبعیت کنیم؛ و باید به خود بباورانیم که اگر یک ملت بخواهند بدون وابستگیها زندگی کنند میتوانند؛ و قدرتمندان جهان بر یک ملت نمیتوانند خلاف ایده آنان را تحمیل کنند.
کوشش همهٔ انبیا و اولیا برای تحقق توحید
… تا ابد عرضه شده است و خواهد شد؛ و آن مکتب الوهیت به معنی وسیع آن و ایده توحید با ابعاد رفیع آن است که اساس خلقت و غایت آن در پهناور وجود و در درجات و مراتب غیب و شهود است؛ و آن در مکتب محمدی- صلی الله علیه و آله و سلم- به تمام معنی و درجات و ابعاد متجلی شده؛ و کوشش تمام انبیای عظام- علیهم سلام الله- و اولیای معظم- سلام الله علیهم- برای تحقق آن بوده و راهیابی به کمال مطلق و جلال و جمال بینهایت جز با آن میسر نگردد. آن است که خاکیان را بر ملکوتیان و برتر از آنان شرافت داده، و آنچه برای خاکیان از سیر در آن حاصل میشود برای هیچ موجودی در سراسر خلقت در سرّ و عَلن حاصل نشود.
فدا شدن در راه اسلام، سیرهٔ انبیا و اصحاب پیامبر (ص) و پیروی مردم از آن
سیره انبیای عظام، خصوصاً نبی اکرم و اصحابش در طول تاریخ، فدا شدن در راه اسلام بوده است و مردم ما هم این سیره را پیش گرفته و از آنان تبعیت میکنند. این زمزمههایی که گاهی میشود مبنی بر اینکه گرفتاری زیاد است و- مثلًا- گرانی زیاد شده است و مردم دلسرد شدهاند، بیاساس است. شما میبینید که این گونه مسائل در کشورهایی که سالهای طولانی انقلاب کردهاند، وجود دارد و شما کشوری را سراغ ندارید که چهار سال از …
ابتلا به خیانتکاران و سرشکستگی از سران مدعی پیروی از آنان
… مشی پیامبران خود عمل کردهاند. شما امروز میبینید که کشورهای دنیا مبتلا هستند به سرانی که ادعای مسیحیت میکنند، ادعای یهودیت میکنند، ادعای اسلامیت. ابتلایی که الآن، ملتهای دنیا دارند به دست بسیاری از این سران، ابتلایی است که باید ما ابتلای انبیا حساب کنیم. همان طوری که انبیا در صدر عالم تا آخر مبتلا بودند به دست یک خیانتکارانی که با آنها آن طور عمل کردند که روی تاریخ را سیاه کردند، ملتهای آنها هم امروز مبتلا هستند به سرانی که روی تاریخ را سیاه میکنند و انبیا را سرشکسته در پیش خدای تبارک و تعالی- نعوذ بالله- میکنند. شما ببینید که اگر پیغمبر اسلام را ببرند در محضر خدا و به او بفرماید خدای تبارک و تعالی، وحی کند بر او که این افرادی که، حکومتهایی که ادعای اسلام میکنند، ببینید چه میکنند با مردم، ببینید که این حکومتها بر خلاف مصالح کشورهای خودشان عمل میکنند، جوابی ندارد جز اینکه من تبلیغ کردهام، لکن آنها نشنیدند. و اگر هر یک از انبیا را ببرند در محضر خدا و خدای تبارک و تعالی به آنها وحی کند که این حکومتهایی که از مذهب شما هستند، ببینید الآن در جهان چه میکنند، امریکا با مردم چه میکند با دعوی مسیحیت- آن مسیحیّتی که تمام وجودش بر این بوده است، آن مسیحی که تمام وجودش روحانی بوده است و بر این معنا بوده است که مردم را روحانی کند- الآن آنهایی که ادعای مسیحیت میکنند، اقبالشان به دنیا از آنهایی که مشرک هستند کمتر نیست. آنهایی که اصلًا مبدا و معاد را قبول ندارند، با آنهایی که دعوی مسیحیت میکنند، دعوی یهودیت میکنند از این سران، فرق با آنها معلوم نیست چیزی باشد، بلکه شاید اینها جلو باشند از آنها در اینکه به دنیا توجه دارند و مردم مظلوم را زیر پای خودشان خرد میکنند. امروز …
خواستن صلح جهانی و دعوت مردم به صلح
آنها بیشتر ادعا میکنند که ما میخواهیم صلح در جهان باشد. انبیا هم این دعوت را میکردند، لکن کدام درست گفتند؟ کدام صادقاند؟ انبیا هم صلح را در جهان میخواستند و مردم را دعوت به صلح میکردند، اینها هم ادعا میکنند که ما صلح طلبیم.