… خانواده ایشان نگران بودند از این طور زندگی که ایشان میکند. و ایشان، همین رئیس دولت، یک چیز و- غذای زبری که داشته است- توی یک ظرفی میکرده است، سر آن را مُهر میکرده که نبادا سَرِ این را باز بکنند و داخلش یک روغنی بکنند، یک چیزی بکنند.[2] با مردم چه جور بود؛ شبها- به طوری که نقل شده است- دور میگردیدند تنها و به دوش مبارکشان غذا حمل میکردند دور خانهها به اشخاصی که یتیم بودند، فقیر بودند، چه بودند، تقسیم میکردند. و این معلوم نبود الّا بعد از اینکه فوت شدند- شهادتشان- شهید شدند. آن وقت معلوم شد.
غذا دادن به کودکان گرسنه و خنداندن آنان
و آن طوری که نقل کردند در یکی از منازل که رفتند چند تا بچه کوچک در آن منزل بود؛ گریه میکردند بچهها، گرسنه بودند، بعد از اینکه رفتند و خودشان غذا دادند به آنها، چه کردند و بعد حضرت شروع کرد برای آنها یک کاری کرد که اینها را بخنداند؛ حتی مثل اینکه- مثلًا- صدای شتر کرد. گفت من آمدم اینجا اینها گریه میکردند، دلم میخواهد حالا که میروم اینها خندان باشند.
پناه بردن به رسولالله (ص) در شداید جنگ
… است، قرآن این را میفرماید، و همان طور که روسای اسلام این طور بودند. خود رسول الله- صلی الله علیه و آله و سلم- ایشان خودشان در جنگها، خودشان وارد میدان نمیشدند که آدم بکشند؛ وضع این طور بوده است که نبی رحمت بودند. حتی یک نفر کشته نشده است به دست ایشان. لکن حضرت امیر با آن وضعی که در جنگ داشته است، از ایشان نقل کردهاند که ما در شداید پناه میبردیم به ایشان![8] یک همچو ... سردار بزرگ که در دنیا نظیر ندارد- به حسب نقلی که از ایشان میشد- میفرماید که ما در شداید، وقتی جنگ شدید میشد، ما پناه میبردیم به رسول الله. یک همچو قوّهای بوده او؛ قدرت الهی بوده. این یک دستور کلی است که در آن زمان آنها کردهاند و به سعادت رسیدند و به سعادت رساندهاند.
گرفتاری امیرالمؤمنین (ع) به منافقان
… در ظاهر حرف اسلام میزنند، قلمهایشان و قدمهایشان برای اسلام است، لکن زیر پرده با اسلام مخالفاند. مخالفت با اسلام میکنند در زیر پرده. با اینها باید چه بکنیم؟ کار با اینها بسیار مشکل است. و حل مسئله منافقین [دشوار است] پیغمبر اکرم هم نمیتوانست حل بکند. حضرت امیر هم گرفتار اینها بود و حلش نمیشد بکنی. حلش مشکل است.
نامسلمان شمرده شدن امیرالمؤمنین (ع) نزد مردم شام بر اثر تبلیغ معاویه
… با معاویه باید چه کرد که امام جماعت است. و برای خدا- به قول خودش- برای اسلام، برای خودش میخواهد هم جنگ بکند برای اسلام و هم [خدمت] بکند و اینها! منافق است. به مردم شام حالی کرده است که من یک آدم مسلمانی هستم، و مخالف امیر المومنین هم که اصلًا مسلمان نیست. این که امیر المومنین را آنجا میگوید مسلمان نیست. به طوری که وقتی میگویند به اهل شام که علی را کشتند در محراب عبادت، میگویند مگر او نماز میخواند؟ تو مسجد چه میکرد علی؟ با اینها باید چه کرد؟ جز پناه به خدای تبارک و تعالی. و جز افشاگری؟ ملت باید افشا کند.
پیروی مردم از او نه از مکتبهای انحرافی
… به وکلایی که، خبرگانی که میخواهند ملاحظه کنند، دستشان از آن کوتاه شد. دنبال این هستند که مردم رای ندهند برای قانون اساسی. اینها همان مردمیاند که با اساس مخالفاند. و شما اشخاصی هستید که بچههایتان را، جوانهایتان را دادید برای اینکه اسلام را زنده بکنید. شما تابع امیر المومنیناید، نه تابع مکتبهای انحرافی که اصل این مسائل را کار ندارند، و توجه به آن ندارند.
شکست خوردن در جنگ با معاویه، نمونهٔ مغلوب شدن اولیای حق
… الله علیه- با نثار خون خودشان آن رژیم را، رژیم فاسد را، شکست داد، و لو مقتول شد؛ ما اگر در رژیم سابق در این مبارزه شکست میخوردیم و آن مکتبمان محفوظ میماند، دست نخورده میماند، و خودمان از بین میرفتیم خیلی اهمیت نداشت؛ برای اینکه سید الشهدا هم کشته شد؛ امیر المومنین هم در جنگ با معاویه شکست خورد.
شکست از معاویه بیآنکه آبرو از دست برود
… نهضت را، این نهضت اسلامی را، یک کاری بکنند که لکه دار بشود. شکست مهم نیست؛ لکه دار شدن مهم است. اگر ما با آبرومندی شکست بخوریم اهمیتی ندارد. انبیا هم شکست میخوردند. اگر نهضت ما خدای نخواسته با آبرومندی از بین برود، آبرو محفوظ است؛ در تاریخ محفوظ خواهد ماند. شکست خوردیم، حضرت امیر هم از معاویه شکست خورد. اما اگر شکست معنوی بخوریم، اگر حالا که اسلام دست ما آمده است، امانت است پیش ما، اگر ما به این امانت خیانت بکنیم، اگر خدای نخواسته از حدود تجاوز بکنیم، این نهضت آلوده میشود؛ در خارج گفته میشود این هم اسلام! پای اسلام حساب میکنند. نمیدانند که اسلام این …
معلم همهٔ بشر پس از پیامبر اکرم (ص)
… قدر که این شغل شریف است، مسئولیت آن هم بزرگ است. شغل شما شغل انسانسازی است. معلم انسان درست میکند، همان شغل انبیا است. انبیا آمدند، از اول هر نبیای آمده است تا آخر، فقط شغلش این بوده که انسان درست بکند، تربیت کند انسانها را. شغل معلمی همان شغل انبیا است. پیغمبر اکرم معلم همه بشر است، و بعد از او حضرت امیر- سلام الله علیه- باز معلم همه بشر است. آنها معلم همه بشر هستند، شما معلم یک عده از بشر. شغل همان شغل است؛ یعنی شعبه همان است؛ کار، یک کار است؛ آنها در یک محیط وسیعتر، و ما در یک محیط کوچکتر. بنا بر این، این شغل شما [نیز] یک شغل بسیار شریفی است؛ لکن مسئولیتش هم بسیار زیاد است؛ چنانکه مسئولیت انبیا …
عمل به تکلیف با وجود ایستادگی اصحابش در برابر او
… را ما نمیدانیم، قدرتش را هم الآن نداریم اما تکلیف داریم. ما تکلیف شرعی خودمان را عمل میکنیم. من این طور تشخیص دادم که باید این کار را بکنیم. اگر پیش بردیم، هم به تکلیف شرعی عمل کردهایم هم رسیدهایم به مقصد. اگر پیش نبردیم، به تکلیف شرعیمان عمل کردهایم. نتوانستیم، حضرت امیر هم نتوانست؛ تکلیف را عمل کرد ولی در مقابلش ایستادند؛ اصحاب خودش ایستادند در مقابلش، نتوانست. این چیزی نیست. خوب، ما به اندازه قدرتمان میتوانیم کار بکنیم. وقتی که ما دیدیم که- یا شما دیدید که- یک رژیمی اسلام را دارد وارونه میکند، به اسم عدالت اسلامی دارد ظلم را ترویج میکند، میخواهد اسلام را این جوری معرفی کند؛ یکوقت میایستد میگوید من کاری به …
نزول آیاتی برای صدقهٔ چند قرص نان او و خانوادهاش
… این طبقه محترم زنها که در جنوب تهران و در شهر قم و در سایر شهرها هستند، همین خانمهای محجبه، همینها که مظهر عفاف هستند، در نهضت پیشقدم بودند و در ایثار مال هم پیشقدم. ایثار کردند جواهرات و طلاهایی که دارند، برای مستضعفین، عمده در این امور آن قصد پاک است. خداوند چند آیه برای چند قرص نان که حضرت امیر- سلام الله علیه- و عائلهاش صدقه دادند، ... چند آیه نازل فرمود. این آیات برای قرص نان نیست، این آیات برای اخلاص، برای آنکه برای خدا بود. ارزش اعمال به معنویات اعمال است. خواهرهای ما که در عصر نهضت شرکت داشتند ارزش اعمال آنها بیشتر بود از ارزش اعمال مردها، آنها با پردههای عفاف بیرون آمدند و با پرده عفاف با مردان هم صدا …