رفتن به محتوای اصلی

امید

نام‌های دیگر: امید به آینده، امید به خدا، امید به غیر خدا، امیدآفرینی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

امیدواری به خدا و آینده و نقش آن در تلاش فرد و جامعه.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در خطبه‌های نماز جمعه تهران به مناسبت نیمه شعبان— ۱۳۵۹/۰۴/۰۶

سیر زمانی

از ۱۳۵۹ تا ۱۴۰۴
۱۳۵۹۱۴۰۴

فقط سال ۱۳۷۰همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

امیدآفرینی، خودفریبی نیست. بعضی‌ها خیال میکنند امیدآفرینی پنهان کردن ضعفها است، خودفریبی است؛ نه، ضعفها هم باید بیان بشود، اشکالی ندارد؛ امّا در کنار بیان ضعفها بایستی امیدآفرینی هم بشود، آینده و افق روشن در مقابل چشم قرار بگیرد و نشان داده بشود. وضع ما بحمدالله وضع خوبی است. ما امروز باید این آیه‌ی شریفه را در نظر بگیریم: «وَ لا تَهِنوا»، سست نشوید، «وَ لا تَحزَنوا»، اندوهگین نشوید، «وَ اَنتُمُ الاَعلَون»، شما برترین هستید، «اِن کُنتُم مُؤمِنین»؛[13] ایمان شما موجب علوّ شما است، موجب برتری شما است. درست عکس وضعیّت ما را امروز در این منطقه، دشمن سرسخت ما یعنی دولت آمریکا دارد. ما میدانیم در منطقه چه کار داریم میکنیم؛ سیاستمان روشن است، راهمان روشن است. آمریکایی‌ها متحیّرند که در منطقه بمانند یا از منطقه بروند؛ اگر بمانند، نفرت ملّتها از آنها روزبه‌روز بیشتر میشود. آمریکایی‌ها با قدرت، با نیروهای نظامی شدیدالعمل وارد افغانستان شدند، بیست سال در افغانستان ماندند؛ ملّت افغان را از خودشان ناراضی کردند، متنفّر کردند، مجبور شدند خارج بشوند. اگر بمانند موجب نفرتند، اگر بروند مطامعشان را از دست میدهند؛ اینجا مطامعی دارند، آمریکایی‌ها در سوریه مطامع دارند، در عراق مطامع دارند، در همه‌ی این منطقه مطامع دارند؛ اگر بگذارند بروند، این مطامع از دست میرود؛ نمیدانند چه کار کنند؛ بمانند، بروند؛‌ متحیّرند. خدا را شکر میکنیم بر اینکه راه ما روشن است، بصیرت ما برجا است، گامهای ما بحمدالله محکم و استوار است و دشمن ما دچار ضعف است.
البتّه وقتی میگوییم امید، نباید امید را با تصوّرات و خیالات فریبگر اشتباه کرد. امید یعنی آن حالتی که با حرکت همراه است؛ با تنبلی و سکون نمیسازد. کسی که امید دارد به اینکه به سرمنزل برسد، راه میرود. اینکه کسی بنشیند و در عین حال امیدوار باشد که به منزل خواهد رسید، این نشدنی است؛ این فریبگری، در روایات و ادعیه به «اغترار بالله» تعبیر شده است که مذمّت شده؛ اینکه انسان بدون حرکت، بدون تلاش آرزو بکند که به یک مقصودی برسد؛ نه، تلاش لازم است؛ امام این امید را داشت و تلاش میکرد.

شاهدها (۱۱ پاراگراف)

سخن امام دربارهٔ رفتنی بودن ستمگران به‌عنوان درس امید

از جمله‌ى حرفهاى ایشان آن روز ــ سال ۴۲ ــ در عین شدّت اختناق و تسلّط دستگاه ستمگر این بود که گفتند اینها خواهند رفت و شماها خواهید ماند و سخت‌تر از این را هم ما دیده‌ایم؛ تحمّل کنید، ایستادگى کنید؛ اینها رفتنى هستند، شما ماندنى هستید. این، درس امید است. یعنى حقیقتاً استقامت ایشان در مقابل شدائد و امیدشان به نیکى این بوده و همین است که امروز هم ملّت ما را میتواند پیش ببرد: امید به آینده و ایستادگى در مقابل مشکلات. ایشان درس عملى و عینىِ این را دادند و راهشان این راه بود.

آیندهٔ خوب و محاصره شدن دشمن در دنیا به فضل الهی

و آینده بحمدالله‌ آینده‌ى خوبى است. آنچه ما مى‌بینیم افق را، به فضل الهى دشمن در دنیا محاصره خواهد شد. آنها سعى کردند ما را در منطقه محاصره کنند امّا «اَخَذَهُمُ اللهُ مِن فَوقِهِم وَ مِن تَحتِ اَرجُلِهِم»؛ خداى متعال از اطراف اینها را ان‌شاءالله‌ محاصره خواهد کرد. حالا نمونه‌هایش را در دنیا دارید مشاهده میکنید: این بیدارى اسلامى از این قبیل است؛ این تلاشىِ کشور اتّحاد جماهیر شوروى سابق از این قبیل است؛ این اختلافات داخلى و نژادى و قومى در اروپا از این قبیل است. ما آرزوى جنگ براى کسى نمیکنیم امّا کار خدا تماشایى است؛ و …

امید، شرط پیشرفت ملت و جنگیدن سرباز

از راه‌هاى دیگرى که دشمن، امروز سعى میکند در میان مردم ما نفوذ پیدا کند، شایعه‌پراکنى است. از زمان پیروزى انقلاب تا امروز، هرجا توانستند شایعه‌پراکنى کردند؛ هدفشان این است که دل مردم را بلرزانند، امید مردم را از بین ببرند. یک ملّت، با امید میتواند به پیش برود؛ یک سرباز در جبهه‌ى جنگ فقط با امید میتواند بجنگد؛ اگر امید را از او گرفتند، همه‌چیز را از او گرفته‌اند. اگر کسى گوش کند به این تبلیغات دشمنان که از راه‌هاى مختلف القا میکنند، به نظرش میرسد که در ایران همه‌‌چیز در سراشیب سقوط است؛ انگاری همه‌ی امیدها را میخواهند پایان‌یافته وانمود و قلمداد کنند. اُف بر این دشمنان خبیث! این ملّت پُرجوش و پُرشور، این ملّت جوان و …

امیدواری ملت‌ها، خنثی‌کنندهٔ حربهٔ استکبار

… چشم مستضعفان عالم به‌ وجود بیاورد. اگر امروز شما سیاست‌گذاران و طرّاحان برنامه‌هاى استکبارى را مشاهده کنید، خواهید دید از مهم‌ترین کارهاى آنها و هدفهاى آنها، یکى این است که در مقابل چشم مردم، فضاى یأس‌آلودى نسبت به اصلاحاتى که باید انجام بگیرد، ایجاد بکنند؛ ملّتها باید از صلاح مأیوس بشوند تا حربه‌ى استکبار کارگر بیفتد؛ وَالّا اگر ملّتها امیدوار باشند و امیدوار بمانند، حربه‌ى استکبار چندان کارگر نیست؛ [لذا] سعى میکنند فضاى تیره‌اى را در مقابل چشمها ترسیم کنند. فضاى تیره به این معنا که به ملّتها تفهیم کنند که نیروى ذاتى شما، فرهنگ شما، اعتقادات شما، شخصیّت ملّى و هویّت ملّى شما براى شما نمیتواند کارى انجام بدهد؛ باید قدرتهاى بزرگ به شما کمک کنند تا بتوانید …

امید برخاسته از تجربهٔ ناکامی کید دشمن در برابر مؤمنان

… باشیم، باید هوشیار باشیم، باید خود را همواره در جبهه‌ى کارزار حس کنیم. هر جا هستید ــ در مدرسه، در دانشگاه، در بازار، در حوزه‌ى علمیّه، در مسئولیّتهاى دولتى، در شهر، در روستا؛ هر جا هستید ــ باید احساس یک سرباز را داشته باشید؛ احساس یک بسیجى را داشته باشید. و امروز به فضل پروردگار این احساس با امید بیشترى همراه است زیرا ما تجربه کردیم و ملّت ایران تجربه کرد و دید که تلاش دشمن و کید دشمن نمیتواند مؤمنین را ناکام کند و اثرى نمیگذارد.

امیدوار شدن مردم با آگاهی از کارها و ناکامی ضدانقلاب در یأس‌پراکنی

… میگیرد. من هم تأکید میکنم که یک قدرى از کارهایى که انجام شده به مردم بگویید که مردم بدانند. البتّه کارهایى را که بنا است انجام بشود، هرچه ممکن است نگویید، مگر آنهایى را که مسلّماً انجام خواهد گرفت امّا کارهایى را که انجام میگیرد، خوب است که به مردم بگویید؛ مردم امیدوار میشوند تا ضدّانقلاب نتواند بذر یأس در بین مردم بپاشد.

آیندهٔ روشن ملت و شکست توطئهٔ نظامی دشمن

… ضربات دشمنان است؛ اگر مى‌بینید در کشور ما هنوز مناطق محرومى هست ــ با این‌همه تلاشى که از اوّل انقلاب شده است ــ به خاطر همین ضربات خباثت‌آمیز دشمنان ملّت ایران است؛ اینها هستند که نمیخواهند بگذارند کارِ درست انجام بگیرد در سطح کشور؛ امّا موفّق نخواهند شد. من آینده‌ى روشن این ملّت را میبینم. خدا را شکر که توطئه‌ى نظامى آنها به ثمر نرسید؛ خدا را شکر که ملّت ایران روزبه‌روز در سطح دنیا عزیزتر شد؛ خدا را شکر که ملّت ایران توفیق پیدا کرد پشت سر مسئولین از گذرگاه‌هاى سخت حرکت بکند. باز هم باید این حرکت را با کمال قوّت و قدرت ادامه بدهید.

رد «نمی‌شود» و شدنی‌بودن برداشتن موانع بزرگ

نظر ما نسبت به مسائل فلسطین روشن و واضح است؛ ما راه حلّ فلسطین را نابودى رژیم اسرائیل میدانیم. نگویند نمیشود؛ «نمیشود» در دنیا نیست؛ همه‌چیز شدنى است. همه‌ى کوه‌هاى عظیمى که مانع راه حرکت انسانها باشد برداشتنى است. چهل سال گذشته، اگر چهل سال دیگر هم بگذرد، عاقبتْ دولت اسرائیل نابودشدنى است و باید نابود بشود. تا چند صباح قبل از این، هیچ‌کس فکر نمیکرد که ابرقدرت شرق این‌جور متلاشى بشود. اگر دو سال قبل کسى میگفت که ابرقدرت شرق از بین خواهد رفت، یک عدّه‌اى فیلسوفانه ریش …

اصل قرار دادن نقاط مثبت و پیمودن جدی راه به سوی هدف‌ها

ارتش جمهورى اسلامى ایران آنچه را امروز دارد، باید قدر بداند و به نظر من از همه چیز برتر در این عرصه، جایگاه و پایگاه مردمى ارتش است. ارتش در تجربه‌ى جنگ تحمیلى و پیش از آن توانست جوهر اسلامى خود را در مواقع و مواطن بسیارى نشان بدهد. البتّه نقصها و کاستى‌هایى هم بوده است؛ و فکر درست آن است که همواره اصل را بر نقاط مثبت بگذاریم، راه را به سمت هدفها مشخّص کنیم و با جدّیّت بپیماییم. نقاط منفى، مشکلات، موانع در یک حرکت و راه‌پیمایىِ همراه با اراده، به خودیِ خود رنگ خواهد باخت و از بین خواهد رفت.

توکل به خدا و خوش‌بینی به آینده

بله، من هم با شما برادرها در این نگرانى ــ که حالا آقایان گفتند ــ شریکم، که این فرهنگ جنگ و در حقیقت فرهنگ انقلاب، روحیه‌ى انقلاب و آن روحیه‌اى که در جنگ، میدانى براى رشد و بالندگى پیدا کرده بود، از بین برود؛ این دغدغه در ذهن بنده هم هست. البتّه به خداى متعال باید توکّل کرد و به آینده باید خوش‌بین بود که من حقیقتاً هستم؛ خیلى افقها را خوب میبینم و روشن میبینم، لکن این دغدغه به هر جهت وجود دارد و راه زایل کردن این دغدغه هم این است که ما تلاش بکنیم، یعنى وقتى به قدر وسعمان تلاش کردیم، دیگر دغدغه‌اى نخواهیم داشت.

امیدواری همیشگی به حل مشکلات ملت‌های مظلوم

… از کشورتان براى استقلال و تشکیل یک جمهورى مستقل تصویر میشد. آن روزها هم خیلى‌‌‌ها که به ظواهر امور نگاه میکردند، فکر نمیکردند که با آن اقتدارى که علیه ملّتهاى مظلوم جنوب آفریقا به ‌‌‌وجود آمده، ملّت نامیبیا بتوانند روى پاى خودشان بِایستند و مستقل بشوند. ما البتّه همیشه امیدوار بودیم، هم در مورد خصوص شماها و ملّت شما، و هم در خصوص همه‌‌‌ى مسائل و مشکلات ملّتهایى که در دنیا هستند و مظلومند. لذاست الان هم اعتقادمان همین است که اگر ملّتهاى کوچک و محاط به مشکلات گوناگون همّت کنند، اتّحاد کنند با یکدیگر، ایستادگى کنند در مقابل زورگویى‌‌‌هاى قدرتهاى بزرگ، میتوانند کارهایشان را پیش ببرند.