چیزى که در اهمّیّت آموزشوپرورش بنده عرض بکنم و شما ندانید، وجود ندارد. حقیقت مسئله همین چیزى است که همهى ما میدانیم؛ یعنى آیندهى کشور در دستهاى شما است؛ در دستهاى آموزشوپرورش و معلّمین کشور است. بهترین نسلها، آمادهترین آنها براى تعلّم و تربّى به تربیت اسلامى در اختیار شما هستند.
انتقال تفکر اسلامی، محور برنامهها و نظارت در آموزش و پرورش
… الان هم عملاً درگیر هستیم در همهى زمینهها، اعمّ از زمینهى اقتصادى یا زمینهى فرهنگى یا زمینهى سیاسى. همهجا باید خودمان را تجهیز کنیم و یکى از مهمترین تدابیرِ این تجهیز همین است که جوانان این مرز و بوم را و نوجوانان را و کودکان را اسلامى بار بیاوریم. من خیال میکنم محور کار و سرلوحهى برنامههاى آموزشوپرورش در تنظیم کتاب، در تربیت معلّم، در نظارت بر کار آموزشوپرورش در بخشهاى مختلف، در نظارت بر کار آموزشدهندگان و داخل مدارس، باید بر این باشد که ببینیم آیا تفکّر اسلامى منتقل میشود یا نه؛ انسانسازىِ بر مبناى اسلام و مسلمانسازىِ کودکان در این مدارس انجام میگیرد یا انجام نمیگیرد؛ و هرچه ما کمبود داریم در این جهت، بایستى همّت کنیم و آن کمبود را برطرف بکنیم.
گذاشتن پایهٔ اول تربیت در سنین نوجوانی و آغاز جوانی
… و جوشیده، بعدها کمرنگ شده یا زایل شده یا به عکس تبدیل شده و جهتها عوض شده، ناشى از کمبود آگاهى و فکر و اراده و روشنبینى و روحیه است؛ یعنى صفات اساسى در یک انسان تربیتشده، که ما باید این انسان را تربیت کنیم و این صفات را در او بدمیم و این در دست شما است؛ یعنى پایهى اوّل را شما میگذارید؛ بخصوص در سنین نوجوانى و آغاز جوانى که جوانها در اختیار آموزشوپرورش هستند.
جبران خلأ تربیت دینی خانوادهها در مدرسه
آنچه امروز به اعتقاد بنده بیش از همهچیز باید در آموزشوپرورش ما به آن توجّه بشود، اعتقاد اسلامى و عمل اسلامى است که در دانشآموزان باید احیا بشود؛ یعنى باید اینجور باشد که اگر کودکى از یک خانوادهاى بىاعتقاد و بىمبالات نسبت به عمل و اعتقاد اسلامى به مدرسه مىآید یا از خانوادهاى مىآید که اعتقاد و مبالاتشان هم نسبت به افکار و عمل اسلامى بد نیست ولیکن توانایى اثرگذارى روى طفل را ندارند ــ به خاطر بىسوادى، به خاطر کمبودهاى فکرى، کمبودهاى روانى والدین ــ اگر از یک چنین خانوادهاى هم کودکى وارد محیط تحت تصرّف و تسلّط آموزشوپرورش میشود، باید اینجا آن خلأها جبران بشود؛ یعنى این کودک تبدیل بشود به یک آدم متدیّن؛ هم علماً، هم عملاً، هم اعتقاداً، و هم در رفتار و عمل؛ باید همّت این باشد. البتّه همهی ما توجّه داریم که یک انسان اسلامى فقط آن انسانى هم نیست که اعتقاد اسلامى داشته باشد و عمل اسلامى بکند، بلکه اخلاق اسلامى هم رکن اساسى است؛ وَالّا اگر فرض کنیم انسانى را …
قرار داشتن آموزش و پرورش در خط مقدم تهاجم فرهنگی
اینکه اسم آوردند از «تهاجم فرهنگى» و گفتند شما در خط مقدّم این تهاجم هستید، این حق است؛ بنده این را قبول دارم؛ چون تهاجم فرهنگى به مقصود بىاعتقاد کردن نسل نو انجام میگیرد؛ هم بىاعتقاد کردن به دین، هم بىاعتقاد کردن به اصول انقلابى و آن تفکّر فعّالى که امروز استکبار از آن میترسد و قلمرو قدرتهاى استکبارى را دارد به خطر مىاندازد.
بنا نشدن آموزش و پرورش از آغاز بر مبنای صحیح و تلاش برای ایجاد آن
البتّه آموزشوپرورش یک بناى قدیمى است در کشور ما لکن نه با هندسهى صحیحى از آغاز کار؛ اوّلِ کار، آموزشوپرورش را مثل اغلب بناهاى فرهنگى بر یک مبناى صحیحى نگذاشتند. شما دارید مجاهدت میکنید که این مبناى صحیح را به وجود بیاورید؛ بنابراین مشکلات زیادى دارد. این مشکلات را تحمّل بکنید آقایان و آن را به حساب جهاد در راه خدا بگذارید؛ و واقعاً جهادى است در راه خدا. این را، هم شما آقایان باید توجّه داشته باشید که این یک عمل جهادى است که شما انجام میدهید، هم معلّمین سراسر کشور و زنان و مردان معلّم در هرجا که هستند …
نقش رسمی و غیررسمی آموزش و پرورش در صحیح انجام شدن انتخابات
… خودشان را اعلام بکنند؛ این میشود آن شکل صحیح اسلامى که هر کسى آگاهانه به یک نحوى با نظام دارد بیعت میکند؛ خود این بیعتى است با نظام اسلامى؛ وقتى که به شکل صحیحى انجام بگیرد، حقیقتاً بیعت مجدّدى است که آن شخص دارد انجام میدهد و این بسیار چیز مهم و خوبى است. آموزشوپرورش هم در آن حدّى که به عهدهى او است، چه رسماً، چه مِن غیر رسمٍ،[9] و به خاطر حضورش در قشرهاى مردم، در بین جوانها، در میان خانوادهها، میتواند نقشهایى بیش از آنچه رسماً معیّن شده داشته باشد؛ در همهى این بخشها انشاءالله کوشش بشود، یعنى شما آقایانِ مدیران کوشش کنید که این کار به بهترین وجهى انجام بگیرد.
لزوم تلاش مضاعف برای رفع خلأ تعلیم و تربیت در کشور
… ــ که من دیروز هم عرض کردم ــ یعنى اهمّیّت بدهید به معلّم بودن. معلّم بودن افتخارى است؛ فوق خیلى از چیزها است. هر کسى افتخار کند به اینکه معلّم است و قدر بدانند معلّم بودن را و تلاش کنند براى تعلیم و تربیت که این یکى از بزرگترین ارزشهاى نظام اسلامى ما است. امیدواریم که خداوند متعال کمک کند، توفیق بدهد که این بساط تعلیم و تربیت در کشور ما روزبهروز رنگینتر و گستردهتر بشود و آموزشوپرورش انشاءالله تلاشهاى خودش را به جایى برساند که حقیقتاً در کلّ کشور خلأ تعلیم و تربیت باقى نماند؛ در هیچ جا. ما تلاشهاى زیادى را در این سالهاى اخیر شاهد بودهایم لکن تلاشهاى مضاعفى را هنوز احتیاج داریم. هر چه ممکن است جوانهاى خوب این مملکت بایستى بیفتند در میدان تعلیم و تربیت و همراه نسل قبلى که خودِ آنها را تعلیم کرده، بىسوادى را و بىفرهنگى را و بىتربیتى را در این کشور ریشهکن کنند. ما در طول سالهاى تأثیر تربیت اروپایى، لطمههاى زیادى دیدیم که جبران آن …
بهتر شدن آموزش و پرورش و کتاب درسی نسبت به گذشته
بنده یک بار دیگر از همهى شما آقایان و از برادران عزیز تشکّر میکنم. میدانم که واقعاً زحمت میکشید، تلاش میکنید. امروز آموزشوپرورش و کتاب درسى و کلاس و معلّم، واقعاً با گذشته طرف نسبت نیست. حالا چشمم افتاد به ایشان؛ باز هم دنبال کار این فنّىحرفهاىها باید باشید؛ فنّىحرفهاىها در گزارش شما و در بیاناتى که داشتید نبود. واقعاً از جملهى کارهاى بسیار خوب، یکى این قضیّهى مدارس فنّىحرفهاى است که دنبال بشود تا بچّهها بیایند و واقعاً زودتر وارد …
قدردانی از تلاش مسئولان آموزش و پرورش و وزیر
خداوند انشاءالله به شماها توفیق بدهد و کمکتان کند که انشاءالله بتوانید این وظایف بزرگ را انجام بدهید. به مسئولین محترم آموزش و پرورش و وزیر محترم هم که حقیقتاً زحمت میکشند و تلاش میکنند، درود میفرستم و از آنها به خاطر این تلاشها تشکّر میکنم و مجدّداً به خواهران و برادرانى که از نقاط مختلف کشور یا از تهران تشریف آوردهاند، خوشامد عرض میکنم.