رفتن به محتوای اصلی

امت واحدهاصطلاح

توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

تعبیر قرآنی «امة واحدة» و تفسیر آن دربارهٔ جامعهٔ انسانی.

تعریف در کلام رهبر

﴿كانَ النّاسُ اُمَّةً واحِدَةً﴾ را چند جور می‌شود معنا کرد، دوجور معنایش در پرتوی از قرآن هست که حالا مراجعه می‌کنید و ملاحظه می‌کنید، یک معنا به نظر من می‌رسد که غیر از آن دو معناست که در این ترجمه اشاره کردم. ﴿كانَ النّاسُ اُمَّةً واحِدَةً﴾، یعنی انسان‌ها و مردمان همه به یک حالتِ برابر و همسان بودند، ازلحاظ نیاز‌ها و ازلحاظ مایه‌ها. همۀ انسان‌ها دارای یک سنخ نیاز بودند و همۀ انسان‌ها دارای یک اندازه مایه، و واقعیت اجتماعی همیشه همین‌جور است. همۀ انسان‌ها عقل دارند، فکر دارند، هوش دارند، حس ششم دارند، حواس ظاهره دارند، حواس باطنه دارند. همۀ انسان‌ها گرسنگی دارند، تشنگی دارند، هوس جنسی دارند، خانه می‌خواهند، لباس می‌خواهند و ازاین‌قبیل. نیاز‌ها همه برابر؛ تقریباً از یک سنخ، و مایه‌ها مشابه. یک انسانی در یک تربیت بهتری تربیت شده باشد، مایه‌اش شکوفا شده باشد، مطلب دیگری است. یک آقازاد‌ه‌ای در خانۀ اشرافی به دنیا آمده باشد، معلم سر خانه در شش، هفت سالگی مثل بلبل به او زبان هندی و چینی یاد بدهد که حرف بزند، و بچۀ فلان کارگرِ در کوره‌ها، فارسی هم درست در هفت، هشت‌سالگی بلد نباشد؛ این حرف دیگری است. این دلیل بر این نیست که مایۀ او بیشتر از مایۀ این بوده، نه؛ مایۀ او را استخراج کردند، مایۀ این بیچاره مانده و استخراج نشده. معادن نفتی که در مناطق فرض کنید که شمالی، جنوبی، در مثلاً فلان کشور وجود دارد، معلوم نیست که غنی‌تر و سرشارتر از معادن نفت فلان نقطه‌ای که استخراج‌شده نباشد، نفت آن استخراج شده، در چراغ‌ها می‌آید، بنزین آن در اتومبیل‌ها می‌آید، همه هم می‌دانند، اسمش هم معروف است، نفت آن هنوز بیچاره استخراج نشده، شاید پُرمایه‌تر هم باشد.

برابری و همسانی انسان‌ها در نیازها و مایه‌ها

﴿كانَ النّاسُ اُمَّةً واحِدَةً﴾ را چند جور می‌شود معنا کرد، دوجور معنایش در پرتوی از قرآن هست که حالا مراجعه می‌کنید و ملاحظه می‌کنید، یک معنا به نظر من می‌رسد که غیر از آن دو معناست که در این ترجمه اشاره کردم. ﴿كانَ النّاسُ اُمَّةً واحِدَةً﴾، یعنی انسان‌ها و مردمان همه به یک حالتِ برابر و همسان بودند، ازلحاظ نیاز‌ها و ازلحاظ مایه‌ها. همۀ انسان‌ها دارای یک سنخ نیاز بودند و همۀ انسان‌ها دارای یک اندازه مایه، و واقعیت اجتماعی همیشه همین‌جور است. همۀ انسان‌ها عقل دارند، فکر دارند، هوش دارند، حس ششم دارند، حواس ظاهره دارند، حواس باطنه دارند. همۀ انسان‌ها گرسنگی دارند، تشنگی دارند، هوس جنسی دارند، خانه می‌خواهند، لباس می‌خواهند و ازاین‌قبیل. نیاز‌ها همه برابر؛ تقریباً از یک سنخ، و مایه‌ها مشابه. یک …

رد تفسیر «کان الناس امة واحدة» به اشتراکیت آغازین

﴿كانَ النّاسُ اُمَّةً واحِدَةً﴾ ٢[24] مردمان همه یک امت و یک گروه بودند. دراین‌باره مفسرین مفصلاً باهم بحث دارند. یک امت بودند، امت خوب؟ یا یک امت بودند، امت بد؟ بنا بر هر صورتی، اصحابِ دعوا یک اشکالی وارد می‌کنند. بعضی می‌گویند ﴿كانَ النّاسُ اُمَّةً واحِدَةً﴾ اشاره است به اشتراکیت اولیه و آغازینِ دوران‌های ماقبل تاریخ. بنده عرض می‌کنم که شاهدی بر این معنا وجود ندارد، جز اینکه اسم دوران اشتراکیت و آغازین، سر زبان‌هاست، ما حیفمان می‌آید که قرآن ما هم از آن نمد کلاهی نداشته باشد،[25] فقط همین، واِلّ ﴿كانَ النّاسُ اُمَّةً واحِدَةً﴾ اشاره‌اش به دورانی که انسان‌ها با اشتراکیتِ آغازین و نخستین، به‌قول آقایان زندگی می‌کردند، مثل عرض کنم که حیوانات لخت‌و‌عور و گله‌وار و در بیابان‌ها و می‌رفتند و قهرمانی می‌کردند و با پنجه سنگ را می‌تراشیدند و حیوانات را می‌گرفتند، می‌خوردند و گاهی هم همدیگر را، او را، ما مشارٌالیه بدانیم در این آیه که ﴿كانَ النّاسُ اُمَّةً واحِدَةً﴾، نه، نه! ما هرگز سعی نمی‌کنیم که به قرآنمان یک چیزی از جای دیگر بچسبانیم، نه؛ همانی‌که از قرآنمان می‌فهمیم، آن ما را بس است. ما آن را بفهمیم، خیلی هنر کردیم، احتیاجی ندارد قرآن ما که از حرف‌های دیگران و فرهنگ‌های دیگران یک حاشیه‌ای، ذیلی، به آن بدهیم و سرافرازش کنیم، …