رفتن به محتوای اصلی

امت اسلامی

نام‌های دیگر: امت، امت‌سازی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

مجموعهٔ مسلمانان جهان به‌عنوان یک پیکره با هویت مشترک.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در مسجد اعظم قم به‌مناسبت دومین سالگرد شهادت آیت‌الله سیدمصطفی خمینی— ۱۳۵۸/۰۷/۳۰

سیر زمانی

از ۱۳۵۸ تا ۱۴۰۴
۱۳۵۸۱۴۰۴

فقط سال ۱۳۷۰همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

دیدید چگونه دولتها یکی پس از دیگری آمدند و امام از دور رهبری میکرد؛ رهبر یعنی آن انسان والا و بزرگی که میتواند در لحظه های مناسب، خواهشهای طبیعی تاریخ را بفهمد، خواسته های طبیعی انسان را بداند، دردها را مانند طبیبی بشناسد و برای آنها درمان مناسب را بفهمد و پیشنهاد کند؛ رهبر یعنی این. رهبر یعنی آن انسان والایی که میداند و برطبق بینش و دانش خود عمل میکند؛ آن‌که میفهمد در هر زمانی به چه احتیاج هست، در هر لحظه‌ای از لحظات تاریخ چه عملی، عمل صالح است. و امام خمینی بدرستی و براستی رهبری کرد و در لحظه‌ی مناسب آن تکان مناسب را به این امّت داد، پاسخ مناسب را به خواسته‌های این امّت داد. رهبری یک امر قراردادی نیست که جمعی بنشینند و کسی را به‌عنوان رهبر خود انتخاب کنند. در یک کاروان آن که صبح زودتر از همه از خواب برمیخیزد، و دیگران را بیدار میکند، و راه را بهتر از همه می‌شناسد، از خطرها نمیهراسد، جلوتر از همه حرکت میکند، یک میدان از همه پیشی میگیرد، شب دیرتر از همه فرود می‌آید، دیرتر از همه میخوابد، غم همه را میخورد، رنج همه را بر دوش تحمّل میکند، راه را میگشاید، خفتگان را بیدار میکند، در راه ماندگان و از راه افتادگان را تشویق میکند، به حرکت تحریک میکند، او رهبر است؛ چه بگویند و چه نگویند، چه نام رهبر به روی او بگذارند و چه نگذارند، چه دشمنان تحمّل بکنند یا نکنند. رهبری یک امر طبیعی و قهری است و امام رهبری خود را در عمل ثابت کرد، رهبری خود را بر همه‌ی ذهنها ثابت کرد؛ دشمن را، آن کسی را که نمیتوانست روحانی را ببیند و رهبری‌اش را بفهمد و بشناسد، امام را ببیند یا رهبری‌اش را بشناسد، در مقابل رهبری خود خاضع کرد؛ امّت را به حرکت در آورد. از ملّت، یعنی از این جمع پریشان و متشتّت، یک امّت ساخت؛ یک امّت، جمعی انسان در خطّی روشن، به سوی هدفی واضح با گامی استوار در حرکت. او امّت ساخت؛ پس براستی امام امّت بود و این امامت ادامه پیدا کرد. این رهبری لحظه به لحظه مردم را بیدارتر و مصمّم‌تر کرد و مرحبا و آفرین بر این ملّت و امّت سخاوتمند، بر این امّت و ملّت راستگو و بر این امّتی که شایسته بود، پاسخ گفت، پیش رفت، به اینجا رسانید. این حادثه، از بزرگ‌ترین حادثه‌هایی بود که میتواند انسان با توجه به ابعاد گوناگون در طول تاریخ قرن اخیر و حدّاقل نیم قرن اخیر آن را به دنیا معرفی کند. جنبش‌های زیادی را دیده‌ایم؛ در آسیای جنوب شرقی و در آسیای شرقی و در آفریقا و خاورمیانه و جنبش‌ها در خود ایران بسیار دیده‌ایم؛ برگها و ورقها پشت سر یکدیگر گشته‌اند و جنبش‌ها و مردها و ابرمردها را نشان داده‌اند، اما این ماجرای دیگری بود.
تشکیل امت اسلامی با خصوصیات و مشخصه‌های منحصر به‌فرد آن، یکی از برکات این بعثت عظیم بود. امت اسلامی صرفاً این نیست که جمعیتی حول یک محور عقیدتی مجتمع شوند، بلکه امت اسلامی - آن‌چنان که پیامبر مکرم اسلام و تعالیم قرآن طراح و برنامه‌ریز آن بوده‌اند - مجموعه‌یی از انسانها هستند که از علم، اخلاق، حکمت، روابط صحیح و اجتماعِ برخوردار از عدالت بهره‌مَندند و نتیجه‌ی همه‌ی اینها رسیدن انسان به اوج تکاملی است که استعداد آن را خداوند در او قرار داده است. امت اسلامی مظهر تربیت اسلامی است؛ و این را نبی مکرم اسلام در نامساعدترین شرایط از صفر آغاز کرد.
یک جلوه‌ی دیگر از اغتنام این فرصت بزرگ، فرصت تماس با بدنه‌ی دنیای اسلام است. دنیا مردمند، نه سیاستمداران، نه فرماندهان زورگو، نه مستکبرین و متکبرین عالم. گاهی میشنوید؛ همین متکبرین محصول ذهن فاسد خودشان را نسبت میدهند به جامعه‌ی جهانی: جامعه‌ی جهانی اینجور میخواهد! جامعه‌ی جهانی یعنی میلیاردها توده‌ی مردم. جامعه‌ی اسلامی هم همین است. امت اسلامی یعنی این بدنه. امت اسلامی زید و عمروی نیستند که به هر وسیله‌ای بر بخشی از این بدنه‌ی عظیم تسلط پیدا کردند و حکمرانی میکنند. امت، این بدنه‌ی مردم است. برکات و خیرات در این بدنه‌ی عظیم است و اراده‌ی آنهاست که میتواند کوه‌ها را جابه‌جا کند؛ حرکت آنهاست که میتواند ارزشهای اسلامی را جهانگیر و همه‌گیر بکند. این در اختیار شماست. در حج هر سالی، انسانِ حاج با انبوه عظیمی از این بدنه‌ی باعظمت امت اسلامی و دنیای اسلام مواجه میشود. این را باید مغتنم شمرد. این فرصت است و باید مغتنم شمرد.

شاهدها (۱۳ پاراگراف)

تکلیف مسلمانان به حفاظت از سرزمین‌های اسلامی و پاسخ به استغاثهٔ ملت مظلوم

در این لحظه‌ى خطیر، مسلمین جهان باید احساس تکلیف کنند؛ باید وظیفه‌اى را که مسلمانى بر دوش آنان نهاده، درک کنند. از سویى تکلیف حفاظت از سرزمین‌هاى اسلامى است که از ضروریّات فقه مسلمین است، و از سوى دیگر پاسخ به استغاثه‌ى ملّتى مظلوم ... که پیامبر(ص) فرموده است: «هر کس نداى استغاثه‌ى مسلمى را بشنود و پاسخ نگوید، مسلمان نیست»[3] ... و امروز نه یک فرد، که یک ملّت صدا به استغاثه برداشته است.

پدید آمدن امت واحده از اقوام مختلف در سایهٔ حج

حج با مشاهد و مناسک و شعائر خود، باید این روح وحدت و ملائمت[12] و جماعت و عظمت را در مسلمانان همه‌ى اقطار عالم زنده کند و از شعوب و قبایل مختلفه، امّت واحده پدید آورد و آن امّت واحده را به وادى امن عبودیّت مطلق خداوند هدایت نماید و مقدّمات تحقّق گفته‌ى خداى بزرگ را که: « اِنَّ هـٰذِهٖ اُمَّتُکُم اُمَّةً واحِدَةً وَاَنَا رَبُّکُم فَاعبُدون»[13] فراهم آورد.

تشکیل امت واحدهٔ موحد آرزوی بزرگ اسلام و زمینهٔ کمالات مسلمین

تشکیل امّت واحده‌اى که ناصیه‌ى[14] عبودیّت بر درگاه ربوبیّت و وحدانیّت میساید، همان آرزوى بزرگ اسلام است و همان است که در سایه‌ى آن، نیل به همه‌ى کمالات فردى و جمعى مسلمین میسّر میگردد و همان هدفى است که جهاد اسلامى براى تحقّق آن تشریع شده و هر یک از عبادات و فرایض اسلامى، بخشى از آن را زمینه‌سازى و تأمین میکند.

نترسیدن از قدرت‌های پوشالی استکبار، رمز پیروزی ملت‌های مسلمان

و امّا توصیه به ملّتهاى مسلمان. ملّتهاى مسلمان، مخصوصاً علما و روشنفکران و قشرهاى مبارز بدانند، سِر و راز اصلى براى پیروزى این است که از قدرتهاى پوشالى و توخالى یعنى همین قدرتهاى استکبارى باید نترسند. اگر شما ملّتهاى مبارز مسلمان میخواهید پیروز بشوید، باید از آمریکا نترسید. اینها چیزى در چنته ندارند؛ اینها توپ ‌و تفنگ دارند، قدرت نظامى دارند، آتش دارند، امّا اینها فقط در مقابل مردم بى‌صبر و کم‌مقاومت، و انسانهایى که دل به دنیا بسته‌اند، کارگر است؛ [امّا] …

غفلت مسلمانان از قدرت خود، زمینهٔ تسلط دشمنان بر سرنوشت آنان

غفلت مسلمانان از این نیروى لایزال، همواره موجب آن شده است که دشمنان اسلام و غارتگران ثروتهاى مسلمین بتوانند حیله‌گرانه بر سرنوشت ملّتهاى اسلامى تسلّط یابند و در این مقطع زمان، دست پلید اردوگاه کفر و استکبار و در رأس آن، رژیم جبّار و عنود آمریکا در سرزمین‌هاى اسلامى با همین وسیله به هر تصرّف دلخواه خود دست زده، در جان و مال مسلمین دست تطاول[5] گشوده است.

لزوم توجه ملت و جوانان به توطئه‌ها علیه امت اسلام

و درس دوّم در این حادثه این است که ملّت ما بفهمد و یکایک جوانان ما و نفوس بیدار و وجدانهاى زنده‌ى شما درست توجّه کند که چگونه توطئه‌هایى علیه امّت اسلام هست. ببینید امروز درباره‌ى فلسطین چه دارند میکنند؛ چه خوابى دیده‌اند براى ملّت فلسطین و در حقیقت براى منطقه. این هم تا حدود زیادى، ناشى از همان حوادث این یک سال اخیر است.

آسیب‌های ناشی از جدایی مسلمانان از اصل خویش و سلطهٔ نااهلان

… امّت قرار داد؛ بیت‌الله‌ را که سَدَنه‌ى[2] کعبه و خدمه‌ى مطاف و مسعىٰ در عهد جاهلیّت اولىٰ، بازار تجارت و دکّان ریاست و سیادت خود کرده بودند، از آنِ مردم و منبع بهره و سود آنان دانست و به‌رغم انحصارطلبان، ازراه‌رسیدگان را با ساکنان، داراى حقّى برابر ساخت؛ حج را رمز وحدت و عظمت مسلمین و هماهنگى و پیوند میان آنان قرار داد و باطل‌السّحر بسیارى از ابتلائاتى که افراد و جوامع مسلمین بر اثر جداماندگى از اصل و ریشه‌ى خود به آن دچار میشوند؛ مانند: بیگانه‌گرایى و خودفراموشى و ترفندپذیرى و غفلت از خدا و اسارت در دست اهل دنیا و بدبینى به برادران و شنودن سخن دشمن درباره‌ى آنان و عدم حسّاسیّت به سرنوشت امّت اسلامى بلکه نشناختن کلّیّتى به ‌نام امّت اسلامى، و بى‌خبرى از حوادث دیگر بلاد اسلامى و ناهشیارى در برابر نقشه‌هاى دشمنانِ دوباره‌ى اسلام و مسلمین و بسى بیمارى‌هاى مهلک دیگر که در طول تاریخ اسلام بر اثر تسلّط نااهلان و از خدا بى‌خبران بر زندگى سیاسى و سرنوشت مسلمین، همواره مسلمانان را تهدید کرده و در قرنهاى اخیر با حضور قدرتهاى استعمارى بیگانه در منطقه یا دست‌نشاندگان فاسد و دنیاپرست‌شان، شکلى بحرانى و ویرانگر به خود گرفته است.

پیوند امت با تاریخ خود و سرنوشتی که باید رقم زند

۲) دوّمین مسئله‌اى که شایسته است بخصوص در این زمان و مکان به آن اندیشیده شود، مسئله‌ى پیوند امّت اسلامى است با تاریخ خود و نیز با سرنوشتى که باید براى خود رقم زند. گذشته‌ى امّت اسلامى چیزى است که استعمار از هنگام ورود به آسیا و آفریقا، همّت بر مخدوش ساختن و به فراموشى سپردن آن داشته است. تسلّط بر ذخایر مادّى و انسانى در کشورهاى اسلامى و به دست گرفتن سرنوشت ملّتهاى مسلمان ــ که هدف استعمارگران، مستقیم و غیر مستقیم، از …

لزوم آمادگی ملت‌های مسلمان برای مقابله با دشمنی‌های دشمنان اسلام

آنچه باید ملّت ایران و بقیّه‌ى مسلمین عالم به آن توجّه بکنند، این است که امروز دشمنىِ اردوگاه استکبار با ایران اسلامى به خاطر اسلام است؛ با اسلام دشمنند که بر جمهورى اسلامى فشار وارد میکنند؛ با زنده شدن قرآن دشمنند که با ملّت ایران دشمنى میکنند. و همه‌ى ملّتهاى مسلمانى که در راه اسلام، مایل به فداکارى و حرکتند، باید براى مقابله‌ى با دشمنى‌هاى دشمنان اسلام، خود را آماده کنند.

قدرت الهی نهفته در ید واحدهٔ امت اسلامی

انتظار میرود که حجّاج محترم با راهنمایى و ارشاد جنابعالى فرصت یابند به برکت مناسک و شعائر حج، دلهاى خود را در زلال ذکر خدا تزکیه و تطهیر کرده، در کنار آن، با مشاهده‌ى شکوه جماعت مسلمین که از اقطار[4] میهن بزرگ اسلامى به طواف کعبه آمده‌اند، فکر و ذهن خود را به عظمت اسلام و مسلمین متوجّه سازند و قدرتى را که خداوند در ید واحده‌ى امّت اسلامى به ودیعه نهاده است، به چشم ببینند.

اعتلای پرچم اسلام در دوازده سال گذشته و پیروزی ملت‌های مسلمان بر توطئه‌ها

… بِاللهِ العَزیزِ الحَمید؛(۲۱) هَل تَنقِمونَ مِنّا اِلّا اَن ءامَنّا بِالله؛(۲۲) یا «وَ ما تَنقِمُ مِنّا اِلّا اَن ءامَنّا».(۲۳) آنها از ایمان شما ناراحتند؛ علّتش هم واضح است: چون ایمان یک ملّت به‌پاخاسته‌ى اسلامى، منافع ظالمانه‌ى استکبار را تهدید میکند. لکن على‌رغم همه‌ى این بغض و عنادى که با اسلام دارند، بحمدالله‌ پرچم اسلام در دوازده سال گذشته روزبه‌روز برافراشته‌تر شده است؛ ملّت اسلامى روزبه‌روز قوى‌تر و عزیزتر شده، باز هم در آینده همین‌طور خواهد بود و به کورى چشم دشمنان، ملّتهاى مسلمان در این منطقه و در همه‌ى نقاط عالم بر همه‌ى توطئه‌ها و دسیسه‌چینى‌هاى دشمن پیروز خواهند شد.

لزوم به‌خاطر سپردن تجربه‌های حوادث تلخ سال گذشته

… عراق. و مجموع این حوادث این نتیجه را میدهند که ملّتهاى مسلمان مانند همه‌ى ملّتهاى ضعیفِ جهان سوّم چقدر احتیاج دارند به استقلال، به آزادى ملّتها، به اینکه سرنوشت آنها در سرپنجه‌ى اقتدار قدرتهاى جاه‌طلب و مادّى و کسانى که جز به منافع خودشان فکر نمیکنند نباشد. این حوادث البتّه حوادث تلخى بود لکن تجربه‌هاى بزرگى هم براى ملّت ما و دیگر ملّتهاى اسلامى به جاى گذاشت که جا دارد از آن تجربه‌ها همواره استفاده بشود؛ این درسها را از یادمان نبریم و فراموش نکنیم.

امکان یاری مردم عراق دست‌کم با اعتراض توده‌های مسلمان

… است. و در همین چند روز، علائم آشکار محاصره و حمله‌اى خونین به صدها هزار نفر فراریانى مشاهده شد که از بیم ارتش، به مردابهاى میان بصره و عماره و ناصریّه پناهنده شده‌اند و زن و مرد و کودک، بیمار و ــ بنا بر خبر ــ بعضاً وبازده و دچار بیمارى‌هاى واگیر میباشند. غرب و بخصوص آمریکا جز نقل بعضى خبرها، آن هم کوتاه و بى‌کشش، هیچ کمکى نکرده‌اند و آنان تنها امیدشان به خدا است و به توده‌هاى مسلمان، که البتّه میتوانند حدّاقل به شکل اعتراض به این اعمال، آنان را یارى دهند.