رفتن به محتوای اصلی

امت اسلامی

نام‌های دیگر: امت، امت‌سازی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

مجموعهٔ مسلمانان جهان به‌عنوان یک پیکره با هویت مشترک.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در مسجد اعظم قم به‌مناسبت دومین سالگرد شهادت آیت‌الله سیدمصطفی خمینی— ۱۳۵۸/۰۷/۳۰

سیر زمانی

از ۱۳۵۸ تا ۱۴۰۴
۱۳۵۸۱۴۰۴

فقط سال ۱۳۶۹همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

دیدید چگونه دولتها یکی پس از دیگری آمدند و امام از دور رهبری میکرد؛ رهبر یعنی آن انسان والا و بزرگی که میتواند در لحظه های مناسب، خواهشهای طبیعی تاریخ را بفهمد، خواسته های طبیعی انسان را بداند، دردها را مانند طبیبی بشناسد و برای آنها درمان مناسب را بفهمد و پیشنهاد کند؛ رهبر یعنی این. رهبر یعنی آن انسان والایی که میداند و برطبق بینش و دانش خود عمل میکند؛ آن‌که میفهمد در هر زمانی به چه احتیاج هست، در هر لحظه‌ای از لحظات تاریخ چه عملی، عمل صالح است. و امام خمینی بدرستی و براستی رهبری کرد و در لحظه‌ی مناسب آن تکان مناسب را به این امّت داد، پاسخ مناسب را به خواسته‌های این امّت داد. رهبری یک امر قراردادی نیست که جمعی بنشینند و کسی را به‌عنوان رهبر خود انتخاب کنند. در یک کاروان آن که صبح زودتر از همه از خواب برمیخیزد، و دیگران را بیدار میکند، و راه را بهتر از همه می‌شناسد، از خطرها نمیهراسد، جلوتر از همه حرکت میکند، یک میدان از همه پیشی میگیرد، شب دیرتر از همه فرود می‌آید، دیرتر از همه میخوابد، غم همه را میخورد، رنج همه را بر دوش تحمّل میکند، راه را میگشاید، خفتگان را بیدار میکند، در راه ماندگان و از راه افتادگان را تشویق میکند، به حرکت تحریک میکند، او رهبر است؛ چه بگویند و چه نگویند، چه نام رهبر به روی او بگذارند و چه نگذارند، چه دشمنان تحمّل بکنند یا نکنند. رهبری یک امر طبیعی و قهری است و امام رهبری خود را در عمل ثابت کرد، رهبری خود را بر همه‌ی ذهنها ثابت کرد؛ دشمن را، آن کسی را که نمیتوانست روحانی را ببیند و رهبری‌اش را بفهمد و بشناسد، امام را ببیند یا رهبری‌اش را بشناسد، در مقابل رهبری خود خاضع کرد؛ امّت را به حرکت در آورد. از ملّت، یعنی از این جمع پریشان و متشتّت، یک امّت ساخت؛ یک امّت، جمعی انسان در خطّی روشن، به سوی هدفی واضح با گامی استوار در حرکت. او امّت ساخت؛ پس براستی امام امّت بود و این امامت ادامه پیدا کرد. این رهبری لحظه به لحظه مردم را بیدارتر و مصمّم‌تر کرد و مرحبا و آفرین بر این ملّت و امّت سخاوتمند، بر این امّت و ملّت راستگو و بر این امّتی که شایسته بود، پاسخ گفت، پیش رفت، به اینجا رسانید. این حادثه، از بزرگ‌ترین حادثه‌هایی بود که میتواند انسان با توجه به ابعاد گوناگون در طول تاریخ قرن اخیر و حدّاقل نیم قرن اخیر آن را به دنیا معرفی کند. جنبش‌های زیادی را دیده‌ایم؛ در آسیای جنوب شرقی و در آسیای شرقی و در آفریقا و خاورمیانه و جنبش‌ها در خود ایران بسیار دیده‌ایم؛ برگها و ورقها پشت سر یکدیگر گشته‌اند و جنبش‌ها و مردها و ابرمردها را نشان داده‌اند، اما این ماجرای دیگری بود.
تشکیل امت اسلامی با خصوصیات و مشخصه‌های منحصر به‌فرد آن، یکی از برکات این بعثت عظیم بود. امت اسلامی صرفاً این نیست که جمعیتی حول یک محور عقیدتی مجتمع شوند، بلکه امت اسلامی - آن‌چنان که پیامبر مکرم اسلام و تعالیم قرآن طراح و برنامه‌ریز آن بوده‌اند - مجموعه‌یی از انسانها هستند که از علم، اخلاق، حکمت، روابط صحیح و اجتماعِ برخوردار از عدالت بهره‌مَندند و نتیجه‌ی همه‌ی اینها رسیدن انسان به اوج تکاملی است که استعداد آن را خداوند در او قرار داده است. امت اسلامی مظهر تربیت اسلامی است؛ و این را نبی مکرم اسلام در نامساعدترین شرایط از صفر آغاز کرد.
یک جلوه‌ی دیگر از اغتنام این فرصت بزرگ، فرصت تماس با بدنه‌ی دنیای اسلام است. دنیا مردمند، نه سیاستمداران، نه فرماندهان زورگو، نه مستکبرین و متکبرین عالم. گاهی میشنوید؛ همین متکبرین محصول ذهن فاسد خودشان را نسبت میدهند به جامعه‌ی جهانی: جامعه‌ی جهانی اینجور میخواهد! جامعه‌ی جهانی یعنی میلیاردها توده‌ی مردم. جامعه‌ی اسلامی هم همین است. امت اسلامی یعنی این بدنه. امت اسلامی زید و عمروی نیستند که به هر وسیله‌ای بر بخشی از این بدنه‌ی عظیم تسلط پیدا کردند و حکمرانی میکنند. امت، این بدنه‌ی مردم است. برکات و خیرات در این بدنه‌ی عظیم است و اراده‌ی آنهاست که میتواند کوه‌ها را جابه‌جا کند؛ حرکت آنهاست که میتواند ارزشهای اسلامی را جهانگیر و همه‌گیر بکند. این در اختیار شماست. در حج هر سالی، انسانِ حاج با انبوه عظیمی از این بدنه‌ی باعظمت امت اسلامی و دنیای اسلام مواجه میشود. این را باید مغتنم شمرد. این فرصت است و باید مغتنم شمرد.

فشار فوق‌العاده بر مسلمانان در اروپا و هند و سراسر عالم

… که فشار روى مسلمانها در سرتاسر عالم زیاد شده. امروز در کشورهاى مارکسیستى که عمرى را، نسلى را با دورى از مذهب و بیگانگى از خدا گذرانده‌اند، بازگشت به مذهب احساس میشود؛ در همان کشورها و در کشورهاى دیگر نسبت به مسلمانها یک حسّاسیّتى است. خیلى حرف عجیبى است. کلیساها در کشورهایى رونق پیدا کردند که پنجاه سال ــ بیشتر یا کمتر ــ بود که در این کشورها یا لااقل در بعضى از نقاط آنها، زنگ کلیساها به صدا در نیامده بود ــ یعنى گرایش به مذهب ــ امّا در همین کشورها و در قلب اروپا و در کشورهاى مدّعى آزادى و دموکراسى و در هند و در نقاط دیگر عالم بر روى مسلمانها بخصوص یک فشار فوق‌العاده‌اى هست. علّت چیست؟ تحلیل کنید این مسئله را.

حرکت توده‌های مسلمان به سمت تشکیل امت واحدهٔ اسلامی در پرتو انقلاب

رابعاً: لقد عرضت الثّورة الإسلامیّة أطروحةً جدیدةً تتحدّى کلّ الأطروحات الأخرى، وعرضت سیاسةً جدیدةً فی العلاقات بین الأقطار والدّول فیما بینها ومع شعوبها ومع القوى التّسلّطیّة وأعطت العالم منطقاً وتعریفاً جدیداً لیقظة الشّعوب وأهدافاً جدیدة للصّراع والثّورة، واستطاعت أن توصل الشّعب الإیرانى إلى شخصیّته الحقیقیّة وعزّته واستقلاله وأوجدت فى ضمیر أبناء الأمّة الأسلامیّة الکبرى إحساساً عمیقاً بالمسیر المشترک دافعة الجماهیر الإسلامیّة المتشتّتة إلى تشکیل الأمّة الإسلامیّة الواحدة.

دل‌بستگی ملت‌های منطقه به اسلام و قرآن

… بمانند؟ بنده اعلام میکنم ملّتهایى و شخصیّت‌هایى که تجاوز عراق به کویت را محکوم کردند و باید هم میکردند، ماندن آمریکایى‌ها را در هر نقطه‌اى از این منطقه، تجاوز تلّقى خواهند کرد و ده برابر تجاوز عراق به کویت آن را محکوم خواهند کرد و با آن مقابله خواهند کرد. آنچه براى ملّتهاى این منطقه مطرح است، اسلام است؛ ملّتها مسلمانند. بله، گاهى ممکن است در یک ملّتى به خاطر تلقینات دشمنان، فرهنگ غیر ‌اسلامى بیاید رایج بشود و عدّه‌اى را گول بزند امّا دلهاى مردم در قبضه‌ى قدرت اسلام و قرآن است. شما دیدید در مقابل اهانت آن بلندگوى شیطان[8] که آیات شیطانى را بر دل مجرمین نازل میکرد، ملّتهاى مسلمان در همه جا چه کردند؛ در اروپا، در آسیا، در پاکستان؛ در همه جا، در همه‌ جا؛ مخصوص جمهورى اسلامى هم نبود. این، اعتقاد و ایمان اسلامى مردم است؛ ملّتها این‌جور …

احساس تکلیف ایران در برابر امت که آن را ملجأ و مرجع خود می‌دانند

… نابودی رژیم اشغالگر قدس اقدام کند، او را از خود می‌دانیم. پشتیبانی از گروه‌های مسلمان و مجاهدان واقعی عمق استراتژیک ما محسوب می‌شود و جمهوری اسلامی ایران آماده است تا برای تأمین امکانات مورد نیاز جوانان مسلمان و مبارز فلسطین، تمامی توان خود را به کار ببندد. ما در برابر امّت اسلام احساس تکلیف می‌کنیم؛ زیرا مسلمانان،‌ جمهوری اسلامی ایران را ملجأ‌ و مرجع خود می‌دانند.

ناتوانی دشمن در برابر حرکت عمومی مسلمانان و پیروزی قطعی آنان

در همه جاى دنیا یک حرکات خصمانه‌ى جدیدى علیه اسلام هست. آن چیزى که از این بایستى استنتاج کرد، یک جمله است و آن اینکه مسلمانها باید در دفاع از اسلام جدّى‌تر باشند. مسلمانها باید خودشان را به معناى واقعى کلمه سرباز اسلام بدانند و به مقتضاى این سربازى عمل کنند. و دشمن بلاشک نخواهد توانست در مقابل حرکت عمومى مسلمین کارى بکند و اسلام و مسلمینى که براى دفاع از اسلام تصمیم گرفته باشند و قیام بکنند، قطعاً پیروز خواهند بود.

لزوم بیداری و فراموش نکردن وظیفه در قبال فلسطین

… وظیفه‌ى ما چیست؟ وظیفه‌ى مسلمانها چیست؟ وظیفه‌ى ملّتهاى دیگرِ اسلامى در قبال فلسطین چیست؟ وظیفه سکوت است؟ اُف بر آن سران کشورهاى وابسته و خائن که براى خاطر دو روز بیشتر حکومت کردن و جلب محبّت آمریکا و قدرتهاى بزرگ، از وظیفه‌اى با این عظمت صرف نظر میکنند! ملّت اسلام باید بیدار باشد؛ باید این وظیفه را فراموش نکند.

اتحاد امت مسلمان در برافراشتن پرچم اسلام ناب

… نخواهد توانست ما را در این راه و به سَمت این هدف متزلزل کند. ما آن روزى را در مقابل چشم داریم که اسلام توانسته باشد به همه‌ى مسلمانان عالم عزّت بدهد، به آنها زندگى شرافتمندانه عطا کند، شرّ غدّه‌ى سرطانىِ اسرائیل را از پیکر اسلامى و میهن اسلامى کَنده ببینیم. ما چشم به روزى داریم که امّت مسلمان، یکپارچه و متّحد از همه‌ى کشورهاى اسلامى پرچم اسلام را به دست بگیرند و اسلام ناب محمّدى (صلّى الله‌ و علیه و آله ) را در مقابل چشمهاى مردم جهان عرضه کنند و شوق و محبّت انسانها را در همه‌ جاى عالم به سمت آن جلب کنند؛ هدف ما اینها است. راه ما همان راهى است که امام بزرگوارمان ترسیم کردند و هم‌سفر ملّت ایران در این راه طولانى، دلهاى مشتاق ملّتهاى مسلمان دیگر است؛ در این راه باید اتّحادمان را حفظ کنیم و یک آن، هدفهاى متعالى را از چشم دور نداریم.

احساس هویت اسلامی و سخت‌گیری بیشتر بر مسلمانان در هر گوشهٔ عالم

و شما ببینید در هر گوشه‌ى عالم که مجموعه‌ى مسلمانى هست، احساس هویّت اسلامى میکند از یک طرف، و سخت‌گیرى نسبت به آنها بیش از دیگران است از طرف دیگر. نمونه‌ى دیروزى آن، مناطق آذربایجان شوروى[12] و بعضى مناطق دیگر، و نمونه‌ى امروزى آن کشمیر [است].[13] مسلمانها آنجا حرف حقّ خودشان را میزنند. آن کسى که قضایاى کشمیر و سرگذشت کشمیر را بداند، میداند که آنچه مسلمانهاى بیچاره‌ى کشمیر میگویند، یک سر سوزن از حق دور نیست؛ کسانى که آنها را خاموش میکنند، ناحق میگویند؛ کسانى که به آنها حمله میکنند، عمل ناحق میکنند. و متأسّفانه دنیا هم با خونسردى به این قضایا …