رفتن به محتوای اصلی

امتحان الهی

نام‌های دیگر: امتحان، امتحان ملت‌ها

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

آزمایش افراد و ملت‌ها از سوی خدا در حوادث و تکالیف.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در اجتماع اقشار مختلف مردم به مناسبت شهادت دکتر مصطفیٰ چمران— ۱۳۶۰/۰۴/۰۲

سیر زمانی

از ۱۳۶۰ تا ۱۴۰۳
۱۳۶۰۱۴۰۳

فقط سال ۱۳۶۹همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

حقیقتاً حادثه‌ی تلخ و ضایعه‌ی سنگین فقدان رهبر کبیر ما و امام بزرگوار ما، بدون شک تلخ‌ترین و مصیبت‌بارترین حوادثى است که در طول تاریخ انقلابمان براى ملّت ایران پیش آمده؛ بلکه از جمله‌ی حوادث نادرى است که همه‌ی مسلمانان جهان را تحت تأثیر قرار داده این مصیبت و این ضایعه. از طرفى یک ابتلاء الهى هم هست؛ یک امتحان الهى است براى مردم ما و همه‌ی اقشار این ملّت بزرگ و قهرمان و مقاوم. همه‌ی امتحانات الهى همین‌جور است که آن کسانى که با این امتحان روبه‌رو میشوند یا با عمل خود و اراده‌ی خود و با حُسن انتخاب خود از این امتحان سربلند بیرون می‌آیند ‌-که در این صورت [آن] حادثه‌ی مصیبت‌بار و تلخ، یک پلّه‌اى خواهد شد در راه تعالى و تکامل آنها؛ اگرچه مصیبت است، سخت است، تلخ است، امّا اگر کسانى که با این مصیبت روبه‌رو میشوند بتوانند با تصمیم درست، با انتخاب درست، با حرکت درست، کار درست را پیدا کنند و انجام بدهند، همین حادثه‌ی تلخ و مصیبت‌بار براى آن ملّت، آن مردم، آن کسانى که با این امتحان مواجه شده‌اند، یک وسیله‌ی تعالى و تکامل خواهد شد- امّا اگر بعکس، با امتحان الهى، با ابتلاء الهى، بد برخورد بشود و اگر انسان یا جامعه، با عدم بصیرت، با ضعف اراده، با سردرگمى، با عدم استفاده‌ی از فرصتهاى الهى، با رو آوردن به ضعفها و نقصهاى بشرى با حادثه‌ی مصیبت‌بار مواجه بشوند، آن مصیبتْ آنها را نخواهد ساخت، آنها را پیش نخواهد برد، بلکه براى آنها مصیبت مضاعفى را به بار خواهد آورد.رسول گرامى اسلام از حادثه‌اى مثل جنگ اُحد و شکستى که براى مسلمین در آن حادثه به وجود آمد، به‌عنوان یک درس و یک پلّه‌اى به سوى تکامل استفاده کرد. همین امام و رهبر و پیشواى بزرگمان، در طول این ده سال از حوادثى که بسیار براى همه‌ی ما تلخ و سنگین و مصیبت‌بار بود، به‌عنوان یک عاملى در جهت تقویت ما و پیشرفت ما استفاده کرد. قبل از پیروزى انقلاب، در اوایل نهضت، از حوادثى مثل حادثه‌ی مدرسه‌ی فیضیّه یا حادثه‌ی پانزدهم خرداد ‌-با آن همه فشار و سنگینی‌اى که براى مردم داشت- امام عزیزمان و رهبر کبیر فقیدمان به‌عنوان یک گامى، یک ابزارى، یک وسیله‌اى به سمت اهداف انقلابى خود و ملّت استفاده کرد، مردم را پیش برد. به این ترتیب امتحان الهى براى یک ملّت، میشود یک امتحان موفّق. امتحان این‌جور است. همه‌ی آزمایشها و امتحانها دو طرف دارد: یا آن ملّت یا شخصى که دچار آزمایش است در آن امتحان موفّق میشود و پیروز میشود، یا شکست میخورد. رحلت امام عزیزمان براى ما یک امتحان است.
این حوادث امتحان است، ابتلاء است. امتحان بدین معنا نیست که یک آزمایشى است تا خدا ما را بشناسد، یا یک آزمایشى است که ما خودمان، خودمان را بشناسیم؛ هیچ کدام از اینها نیست؛ بلکه امتحان، عبور از یک مرحله است، مواجه شدن با یک بار سنگین است، یک گردنه است در یک مسیر، که شما یا از این گردنه عبور خواهید کرد، یا پشت گردنه خواهید ماند؛ از این دو حال خارج نیست. مصائب دنیا در حکم بارهاى سنگینى است که بر دوش شما قرار میگیرد؛ یا این بار را بلند خواهید کرد و این بار کمر شما را نخواهد شکست، یا زیر این بار میمانید، درمیمانید، عاجز میشوید؛ از این دو حال خارج نیست. خداى متعال امتحانها را بر سر راه افراد و ملّتها قرار میدهد تا این ملّتها این بارها را بردارند، از این گردنه‌ها عبور کنند و به این وسیله به مقامات عالى برسند و در جایگاه شایسته و مناسب خود قرار بگیرند. به حوادث با این دید نگاه کنید.
این ایثار و این گذشت، یک نماد است برای مؤمنانی که میخواهند راه حقیقت را، راه تعالی را، راه عروج به مدارج عالیه را طی کنند. بدون گذشت، امکان ندارد. همه‌ی امتحانهائی که ما میشویم، در واقع نقطه‌ی اصلیاش همین است؛ پای یک ایثار و یک گذشت به میان می‌آید. گاهی گذشت از جان است، از مال است؛ گاهی گذشت از یک حرفی است که کسی زده است، میخواهد با اصرار و لجاجت پای آن حرف بایستد؛ گاهی گذشت از عزیزان است؛ فرزندان، کسان. امتحان یعنی عبور از وادی محنت. یک محنتی را، یک شدتی را جلوی پای یک انسانی یا یک ملتی میگذارند؛ عبور از این محنت، امتحان است. اگر توانست عبور کند، به آن منزل مقصود میرسد؛ اگر نتوانست - نتوانست استعداد مندرج در وجود خود را بروز دهد، نتوانست بر هوای نفس غالب بیاید و عبور کند - میماند؛ امتحان این است. امتحان الهی برای این نیست که خدا ما را بشناسد، ببیند ما در چه وزنی، در چه حدی هستیم؛ خود امتحان در حقیقت یک گام است به سوی مقصد. من و شما که امتحان میشویم، معنایش این است که اگر توانستیم از این شدت و از این محنت عبور کنیم، یک وضع جدیدی، حیات جدیدی، مرحله‌ی جدیدی را به دست میآوریم. در این خصوص، یک ملت و یک شخص تفاوتی نمیکند.

امتحان یعنی عبور از گردنه برای رسیدن به مقامات عالی، نه شناختن

این حوادث امتحان است، ابتلاء است. امتحان بدین معنا نیست که یک آزمایشى است تا خدا ما را بشناسد، یا یک آزمایشى است که ما خودمان، خودمان را بشناسیم؛ هیچ کدام از اینها نیست؛ بلکه امتحان، عبور از یک مرحله است، مواجه شدن با یک بار سنگین است، یک گردنه است در یک مسیر، که شما یا از این گردنه عبور خواهید کرد، یا پشت گردنه خواهید ماند؛ از این دو حال خارج نیست. مصائب دنیا در حکم بارهاى سنگینى است که بر دوش شما قرار میگیرد؛ یا این بار را بلند خواهید کرد و این بار کمر شما را نخواهد شکست، یا زیر این بار میمانید، درمیمانید، عاجز میشوید؛ از این دو حال خارج نیست. خداى متعال امتحانها را بر سر راه …

حوادث طبیعی امتحان خدا؛ قبولی با تلاش برای جبران و مردودی با بی‌عملی

فقط چند جمله درباره‌ى این زلزله عرض کنم؛ چون شما در آفتاب نشسته‌اید و هوا گرم است؛ قصد ما هم فقط سلام و احوالپرسى از شما برادران و خواهران بود و بس. و امّا آن چند کلمه این است که خداى متعال افراد بشر را امتحان میکند با حوادث طبیعى. همه‌ى این حوادث طبیعى در حقیقت، امتحان خدا است و مسلمانِ صحیح و سالم آن کسى است که وقتى حادثه به‌ وجود آمد، با تلاش و نیرو و فعّالیّت، آن حادثه را جبران کند. هر کسى در حادثه‌ى زلزله زحمت بکشد و تلاش کند تا حادثه را جبران کند، از عهده‌ى امتحان برآمده؛ هر کسى که در مقابل این حوادث تلخ و خسارت‌بار، دست روى دست بگذارد و تلاش نکند، در امتحان مردود شده. بحمدالله‌ ملّت سخاوتمند و بزرگوار ما در این قضیّه‌ى مهم با زلزله‌زده‌ها همدردى کردند. خدا را شکر میکنیم که ملّت ایران از این امتحان سربلند بیرون آمد.

حوادث تلخ، امتحانی برای سربلندی با صبر و همکاری و وسیلهٔ تکامل مادی و معنوی

… تأسّف‌‌بار زلزله‌ی شدید استانهاى گیلان و زنجان و سایر نواحى کشور را که موجب وارد آمدن خسارات سنگینى شده و عدّه‌‌ى زیادى از هم‌‌میهنان عزیزمان به رحمت ایزدى پیوسته و خانواده‌‌هاى بسیارى داغدار شده‌‌اند، به حضرت بقیّة‌‌الله‌‌ و مردم شریف آن سامان تسلیت میگویم. این ‌‌گونه حوادث تلخ، امتحان الهى است و خسارت‌‌دیدگان و دیگر مردم باید در آن با صبر و تلاش و همکارى و امداد، خود را در این امتحان سربلند سازند و آن را وسیله‌‌اى براى تقویت و تکامل مادّى و معنوى خود سازند. درخواست اینجانب از مردم بزرگوار کشورمان آن است که به مدد آسیب‌‌دیدگان بشتابند و در هر منطقه ائمّه‌‌ى محترم جمعه با تشکیل گروه‌‌هاى امداد و سازمان‌دهى نیروهاى فعّال به یارى و بازسازى مناطق آسیب‌‌دیده و مردم آن همّت بگمارند. و بخصوص در روزهاى اوّل، نیازهاى …

آزمودن بندگان صالح با ابتلائات و ارتقای درجات آنان

خداى بزرگ را سپاسگزارم که بندگان صالح خود را با ابتلائات آزمود و آنان را به برکت تحمّل مشکلات در راه حق، به درجات قرب خود مفتخر فرمود. شهادت فرزند عزیز جنابعالى که بر اثر بمباران شیمیایى دشمن در جنگ تحمیلى و پس از تحمّل سختى و بیمارى در زمانى طولانى، به جوار الهى پر کشید، از همین ابتلائات و آزمایشها است و علاوه بر خود آن شهید گرامى، موجب علوّ درجات والدین صابر و مؤمن او میباشد؛ ان‌شاءالله‌. بعلاوه، افشاگر جنایات دامنه‌دارى است که از سوى رژیم متجاوز عراق و با کمک ابرقدرت‌هاى جنایت‌کار و در برابر چشمان بى‌تفاوت مجامع جهانى و مدّعیان حقوق بشر اتّفاق افتاده است.

سربلندی در امتحان، پشتوانهٔ اعتماد ملت به خود و آینده

و امّا مطلبى که بنده لازم میدانم عرض بکنم، این است که هر ملّتى یک لحظاتى در زندگى خود دارد که در آن لحظه همه‌ى ملّت امتحان میشود؛ مثل یک فرد، مثل یک شخص که چطور در سختى‌ها در لحظات حسّاس دچار امتحان است، یک ملّت هم همین‌جور است؛ اگر ملّتى از امتحانها سربلند بیرون آمد، میتواند اعتماد کند به خود، به قدرت خود، به توانایى‌هاى خود و به آینده‌ى خود. ما یک ملّتى هستیم که به برکت اسلام عزیز و ایمان اسلامى، از خیلى از این گذرگاه‌هاى امتحان، با سربلندى عبور کردیم؛ کمتر ملّتى را این‌جور سراغ داریم. گذشته‌ى تاریخى را کارى ندارم، فرازونشیب‌ها زیاد بوده در دوره‌هاى قبل تاریخ، لکن آنچه در روزگار ما و به برکت …

زلزله به‌عنوان امتحان دشوار الهی برای ملت ایران

این روزها هم مصیبت بزرگ زلزله،[4] این امتحان دشوار الهى براى ملّت ایران پیش آمد که حقیقتاً داغ قربانیان این حادثه و خانمانهاى ویران‌شده و کودکان و زنان و مردان و نفوس طیّبه‌اى که در این حادثه از بین رفتند، خانمانهایى که ویران شد و آرزوهایى که بر باد رفت، از یاد این ملّت زدوده نخواهد شد. مصیبت زلزله حقیقتاً مصیبت بزرگى است. در یک لحظه ده‌ها هزار انسان کشته شدند و ده‌ها هزار خانواده داغدار شد؛ انسانهاى بی‌شمارى بى‌خانمان شدند؛ چقدر افرادى در این مصیبت که از خانواده‌ى خود چند نفرى ــ برادرانى، خواهرانى، پدر و مادرى، فرزندانى ــ عزیزانى را از …

رحلت امام ابتلایی بزرگ و سربلندی ملت و مسئولان در آن

نظام اسلامى، رشد و کارایى خود را در این مصیبت و ابتلاء عظیم الهى نشان داد و ملّت عالی‌قدر و مسئولان دلسوز و اهل حلّ ‌و عقد، به پاداش صبر بر این مصیبت عظمىٰ، استحقاق درود و رحمت حق را یافتند و به کمک خداوند و توجّهات حضرت ولىّ‌الله‌الاعظم (ارواحنا فداه) توانستند با گشودن گره‌هایى که به‌ طور طبیعى در صورت ارتحال امام پدید مى‌آمد، از امتحانى بزرگ سربلند بیرون آیند. نظام اسلامى که قلب تپنده‌ى خود را از دست داده بود، به برکت ایمان و توکلّش و به برکت درسهاى جاودانى که مردمش از آن استاد و مرشد خود آموخته بودند، نه فقط از حرکت و حیات و نشاط باز نماند بلکه با نشان دادن کارآزمودگى و حکمت و سرعت عمل، اعتبار خود را مضاعف ساخت.