حقیقتاً حادثهی تلخ و ضایعهی سنگین فقدان رهبر کبیر ما و امام بزرگوار ما، بدون شک تلخترین و مصیبتبارترین حوادثى است که در طول تاریخ انقلابمان براى ملّت ایران پیش آمده؛ بلکه از جملهی حوادث نادرى است که همهی مسلمانان جهان را تحت تأثیر قرار داده این مصیبت و این ضایعه. از طرفى یک ابتلاء الهى هم هست؛ یک امتحان الهى است براى مردم ما و همهی اقشار این ملّت بزرگ و قهرمان و مقاوم. همهی امتحانات الهى همینجور است که آن کسانى که با این امتحان روبهرو میشوند یا با عمل خود و ارادهی خود و با حُسن انتخاب خود از این امتحان سربلند بیرون میآیند -که در این صورت [آن] حادثهی مصیبتبار و تلخ، یک پلّهاى خواهد شد در راه تعالى و تکامل آنها؛ اگرچه مصیبت است، سخت است، تلخ است، امّا اگر کسانى که با این مصیبت روبهرو میشوند بتوانند با تصمیم درست، با انتخاب درست، با حرکت درست، کار درست را پیدا کنند و انجام بدهند، همین حادثهی تلخ و مصیبتبار براى آن ملّت، آن مردم، آن کسانى که با این امتحان مواجه شدهاند، یک وسیلهی تعالى و تکامل خواهد شد- امّا اگر بعکس، با امتحان الهى، با ابتلاء الهى، بد برخورد بشود و اگر انسان یا جامعه، با عدم بصیرت، با ضعف اراده، با سردرگمى، با عدم استفادهی از فرصتهاى الهى، با رو آوردن به ضعفها و نقصهاى بشرى با حادثهی مصیبتبار مواجه بشوند، آن مصیبتْ آنها را نخواهد ساخت، آنها را پیش نخواهد برد، بلکه براى آنها مصیبت مضاعفى را به بار خواهد آورد.رسول گرامى اسلام از حادثهاى مثل جنگ اُحد و شکستى که براى مسلمین در آن حادثه به وجود آمد، بهعنوان یک درس و یک پلّهاى به سوى تکامل استفاده کرد. همین امام و رهبر و پیشواى بزرگمان، در طول این ده سال از حوادثى که بسیار براى همهی ما تلخ و سنگین و مصیبتبار بود، بهعنوان یک عاملى در جهت تقویت ما و پیشرفت ما استفاده کرد. قبل از پیروزى انقلاب، در اوایل نهضت، از حوادثى مثل حادثهی مدرسهی فیضیّه یا حادثهی پانزدهم خرداد -با آن همه فشار و سنگینیاى که براى مردم داشت- امام عزیزمان و رهبر کبیر فقیدمان بهعنوان یک گامى، یک ابزارى، یک وسیلهاى به سمت اهداف انقلابى خود و ملّت استفاده کرد، مردم را پیش برد. به این ترتیب امتحان الهى براى یک ملّت، میشود یک امتحان موفّق. امتحان اینجور است. همهی آزمایشها و امتحانها دو طرف دارد: یا آن ملّت یا شخصى که دچار آزمایش است در آن امتحان موفّق میشود و پیروز میشود، یا شکست میخورد. رحلت امام عزیزمان براى ما یک امتحان است.امتحان الهی
نامهای دیگر: امتحان، امتحان ملتها
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
آزمایش افراد و ملتها از سوی خدا در حوادث و تکالیف.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:بیانات در اجتماع اقشار مختلف مردم به مناسبت شهادت دکتر مصطفیٰ چمران— ۱۳۶۰/۰۴/۰۲
سیر زمانی
از ۱۳۶۰ تا ۱۴۰۳۱۳۶۰۱۴۰۳
فقط سال ۱۳۶۸همهٔ سالها
تعریف در کلام رهبر
این حوادث امتحان است، ابتلاء است. امتحان بدین معنا نیست که یک آزمایشى است تا خدا ما را بشناسد، یا یک آزمایشى است که ما خودمان، خودمان را بشناسیم؛ هیچ کدام از اینها نیست؛ بلکه امتحان، عبور از یک مرحله است، مواجه شدن با یک بار سنگین است، یک گردنه است در یک مسیر، که شما یا از این گردنه عبور خواهید کرد، یا پشت گردنه خواهید ماند؛ از این دو حال خارج نیست. مصائب دنیا در حکم بارهاى سنگینى است که بر دوش شما قرار میگیرد؛ یا این بار را بلند خواهید کرد و این بار کمر شما را نخواهد شکست، یا زیر این بار میمانید، درمیمانید، عاجز میشوید؛ از این دو حال خارج نیست. خداى متعال امتحانها را بر سر راه افراد و ملّتها قرار میدهد تا این ملّتها این بارها را بردارند، از این گردنهها عبور کنند و به این وسیله به مقامات عالى برسند و در جایگاه شایسته و مناسب خود قرار بگیرند. به حوادث با این دید نگاه کنید.این ایثار و این گذشت، یک نماد است برای مؤمنانی که میخواهند راه حقیقت را، راه تعالی را، راه عروج به مدارج عالیه را طی کنند. بدون گذشت، امکان ندارد. همهی امتحانهائی که ما میشویم، در واقع نقطهی اصلیاش همین است؛ پای یک ایثار و یک گذشت به میان میآید. گاهی گذشت از جان است، از مال است؛ گاهی گذشت از یک حرفی است که کسی زده است، میخواهد با اصرار و لجاجت پای آن حرف بایستد؛ گاهی گذشت از عزیزان است؛ فرزندان، کسان. امتحان یعنی عبور از وادی محنت. یک محنتی را، یک شدتی را جلوی پای یک انسانی یا یک ملتی میگذارند؛ عبور از این محنت، امتحان است. اگر توانست عبور کند، به آن منزل مقصود میرسد؛ اگر نتوانست - نتوانست استعداد مندرج در وجود خود را بروز دهد، نتوانست بر هوای نفس غالب بیاید و عبور کند - میماند؛ امتحان این است. امتحان الهی برای این نیست که خدا ما را بشناسد، ببیند ما در چه وزنی، در چه حدی هستیم؛ خود امتحان در حقیقت یک گام است به سوی مقصد. من و شما که امتحان میشویم، معنایش این است که اگر توانستیم از این شدت و از این محنت عبور کنیم، یک وضع جدیدی، حیات جدیدی، مرحلهی جدیدی را به دست میآوریم. در این خصوص، یک ملت و یک شخص تفاوتی نمیکند.شاهدها (۴ پاراگراف)
دو سرانجام امتحان: تعالی با تصمیم درست یا مصیبت مضاعف با بیبصیرتی
… در طول تاریخ انقلابمان براى ملّت ایران پیش آمده؛ بلکه از جملهی حوادث نادرى است که همهی مسلمانان جهان را تحت تأثیر قرار داده این مصیبت و این ضایعه. از طرفى یک ابتلاء الهى هم هست؛ یک امتحان الهى است براى مردم ما و همهی اقشار این ملّت بزرگ و قهرمان و مقاوم. همهی امتحانات الهى همینجور است که آن کسانى که با این امتحان روبهرو میشوند یا با عمل خود و ارادهی خود و با حُسن انتخاب خود از این امتحان سربلند بیرون میآیند -که در این صورت [آن] حادثهی مصیبتبار و تلخ، یک پلّهاى خواهد شد در راه تعالى و تکامل آنها؛ اگرچه مصیبت است، سخت است، تلخ است، امّا اگر کسانى که با این مصیبت روبهرو میشوند بتوانند با تصمیم درست، با انتخاب درست، با حرکت درست، کار درست را پیدا کنند و انجام بدهند، همین حادثهی تلخ و مصیبتبار براى آن ملّت، آن مردم، آن کسانى که با این امتحان مواجه شدهاند، یک وسیلهی تعالى و تکامل خواهد شد- امّا اگر بعکس، با امتحان الهى، با ابتلاء الهى، بد برخورد بشود و اگر انسان یا جامعه، با عدم بصیرت، با ضعف اراده، با سردرگمى، با عدم استفادهی از فرصتهاى الهى، با رو آوردن به ضعفها و نقصهاى بشرى با حادثهی مصیبتبار مواجه بشوند، آن مصیبتْ آنها را نخواهد ساخت، آنها را پیش نخواهد برد، بلکه براى آنها مصیبت مضاعفى را به بار خواهد آورد.رسول گرامى اسلام از حادثهاى مثل جنگ اُحد و شکستى که براى مسلمین در آن حادثه به وجود آمد، بهعنوان یک درس و یک پلّهاى به سوى تکامل استفاده کرد. همین امام و رهبر و پیشواى بزرگمان، در طول این ده سال از حوادثى که بسیار براى همهی ما تلخ و سنگین و مصیبتبار بود، بهعنوان یک عاملى در جهت تقویت ما و پیشرفت ما استفاده کرد. قبل از پیروزى انقلاب، در اوایل نهضت، از حوادثى مثل حادثهی مدرسهی فیضیّه یا حادثهی …مواجهه با رنج و درد و نشان دادن صبر و خدمت، امتحانی بزرگ
… دربارهی مردم خودمان بهطور عموم و همچنین دربارهی برخى از قشرهایى که مسئولیّت برجسته و ویژهاى داشتهاند، قضاوت کنیم؛ پرستاران ما از این قبیلند؛ چون آنها با بیمار مواجهند و آنچه از آنها سر میزند، خدمت و محبّت است؛ و آنچه آنها با آن مواجهند، سختى و رنج است. و این یکى از امتحانهاى بزرگ بنیآدم است که با سختى و رنج و درد مواجه بشود و از خود صبر و متانت و محبّت و خدمت نشان بدهد. لذا بهمناسبت روز ولادت زینب کبرىٰ (سلام الله علیها) که در اوج قلّهی شرف انسانى و ارزش یک فرد آدمى قرار گرفته است، جا دارد که ما روز پرستار را گرامى بداریم و پرستاران را -چه زن و چه مرد- بهخاطر شغلشان، بهخاطر امتحان سختى که در این شغل با آن مواجهند و …قرار داشتن همیشگی ملت در معرض امتحان و لزوم حفظ نظام
عرض من این است که ما هر روزى، هر ساعتى در معرض یک امتحانیم. باید ملّت ما با همان ارادهاى که این نظام را در طول چند سال مبارزه به وجود آورد و در طول چند سال مبارزه و مقاومت حفظ کرد، در آینده هم با قدرت، با مقاومت، با مجاهدت، با آگاهى و هوشیارى، این نعمت بزرگ الهى را حفظ کند. ملّت ما بحمدالله ملّت هشیارى است. شاید کمتر ملّتى را در دنیا بتوان نشان داد که سطح عمومى آگاهى سیاسى در آن، به قدر ملّت ما باشد. بچّهها، نوجوانها، پیرزنها، روستاییهاى دوردست، همهی قشرهاى ملّت، از مسائل سیاسى و از مسائل جهانى چیزهایى را میدانند، …مسئولیت بزرگ بهعنوان امتحان و فضل الهی
لازم نیست تأکید بکنم و عرض بکنم که این، بارِ بسیار سنگین و مسئولیّت بسیار خطیرى است و امتحان الهى هم هست. البتّه مسئولیّتهاى بزرگ به نسبت عظمت و خُطورتشان،[2] مورد توجّه و عنایت بیشتر پروردگار هم قرار میگیرند و باید عرض کنم که «ذٰلِک مِن فَضلِ الله عَلَىَّ لِیَبلُوَنى اَ اَشکُرُ اَم اَکفُر».[3] اگر خداى متعال توفیق بدهد و دعاى حضرت ولیعصر (ارواحنا فداه) شامل حال بشود و بنده بتوانم این وظایف بسیار خطیر و سنگینى که متوجّه به بنده در این مسئولیّت است، انشاءالله انجام بدهم، البتّه این لطف الهى و فضل الهى و افتخار بزرگى براى من خواهد بود. و پناه میبریم به خدا از اینکه این توفیق را خداوند لطف نکند، و در این صورت البتّه مشکلات زیادى خواهد بود.من همینطور که به این قضیّه از اوّل تا حالا نگاه میکنم، وقتى وضعیّت تمهید مقدّمات و ترتیب نتایج بر مقدّمات را میبینم، احساس میکنم مثل اینکه ارادهی الهى و …