رفتن به محتوای اصلی

امتحان الهی

نام‌های دیگر: امتحان، امتحان ملت‌ها

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

آزمایش افراد و ملت‌ها از سوی خدا در حوادث و تکالیف.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در اجتماع اقشار مختلف مردم به مناسبت شهادت دکتر مصطفیٰ چمران— ۱۳۶۰/۰۴/۰۲

سیر زمانی

از ۱۳۶۰ تا ۱۴۰۳
۱۳۶۰۱۴۰۳

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

حقیقتاً حادثه‌ی تلخ و ضایعه‌ی سنگین فقدان رهبر کبیر ما و امام بزرگوار ما، بدون شک تلخ‌ترین و مصیبت‌بارترین حوادثى است که در طول تاریخ انقلابمان براى ملّت ایران پیش آمده؛ بلکه از جمله‌ی حوادث نادرى است که همه‌ی مسلمانان جهان را تحت تأثیر قرار داده این مصیبت و این ضایعه. از طرفى یک ابتلاء الهى هم هست؛ یک امتحان الهى است براى مردم ما و همه‌ی اقشار این ملّت بزرگ و قهرمان و مقاوم. همه‌ی امتحانات الهى همین‌جور است که آن کسانى که با این امتحان روبه‌رو میشوند یا با عمل خود و اراده‌ی خود و با حُسن انتخاب خود از این امتحان سربلند بیرون می‌آیند ‌-که در این صورت [آن] حادثه‌ی مصیبت‌بار و تلخ، یک پلّه‌اى خواهد شد در راه تعالى و تکامل آنها؛ اگرچه مصیبت است، سخت است، تلخ است، امّا اگر کسانى که با این مصیبت روبه‌رو میشوند بتوانند با تصمیم درست، با انتخاب درست، با حرکت درست، کار درست را پیدا کنند و انجام بدهند، همین حادثه‌ی تلخ و مصیبت‌بار براى آن ملّت، آن مردم، آن کسانى که با این امتحان مواجه شده‌اند، یک وسیله‌ی تعالى و تکامل خواهد شد- امّا اگر بعکس، با امتحان الهى، با ابتلاء الهى، بد برخورد بشود و اگر انسان یا جامعه، با عدم بصیرت، با ضعف اراده، با سردرگمى، با عدم استفاده‌ی از فرصتهاى الهى، با رو آوردن به ضعفها و نقصهاى بشرى با حادثه‌ی مصیبت‌بار مواجه بشوند، آن مصیبتْ آنها را نخواهد ساخت، آنها را پیش نخواهد برد، بلکه براى آنها مصیبت مضاعفى را به بار خواهد آورد.رسول گرامى اسلام از حادثه‌اى مثل جنگ اُحد و شکستى که براى مسلمین در آن حادثه به وجود آمد، به‌عنوان یک درس و یک پلّه‌اى به سوى تکامل استفاده کرد. همین امام و رهبر و پیشواى بزرگمان، در طول این ده سال از حوادثى که بسیار براى همه‌ی ما تلخ و سنگین و مصیبت‌بار بود، به‌عنوان یک عاملى در جهت تقویت ما و پیشرفت ما استفاده کرد. قبل از پیروزى انقلاب، در اوایل نهضت، از حوادثى مثل حادثه‌ی مدرسه‌ی فیضیّه یا حادثه‌ی پانزدهم خرداد ‌-با آن همه فشار و سنگینی‌اى که براى مردم داشت- امام عزیزمان و رهبر کبیر فقیدمان به‌عنوان یک گامى، یک ابزارى، یک وسیله‌اى به سمت اهداف انقلابى خود و ملّت استفاده کرد، مردم را پیش برد. به این ترتیب امتحان الهى براى یک ملّت، میشود یک امتحان موفّق. امتحان این‌جور است. همه‌ی آزمایشها و امتحانها دو طرف دارد: یا آن ملّت یا شخصى که دچار آزمایش است در آن امتحان موفّق میشود و پیروز میشود، یا شکست میخورد. رحلت امام عزیزمان براى ما یک امتحان است.
این حوادث امتحان است، ابتلاء است. امتحان بدین معنا نیست که یک آزمایشى است تا خدا ما را بشناسد، یا یک آزمایشى است که ما خودمان، خودمان را بشناسیم؛ هیچ کدام از اینها نیست؛ بلکه امتحان، عبور از یک مرحله است، مواجه شدن با یک بار سنگین است، یک گردنه است در یک مسیر، که شما یا از این گردنه عبور خواهید کرد، یا پشت گردنه خواهید ماند؛ از این دو حال خارج نیست. مصائب دنیا در حکم بارهاى سنگینى است که بر دوش شما قرار میگیرد؛ یا این بار را بلند خواهید کرد و این بار کمر شما را نخواهد شکست، یا زیر این بار میمانید، درمیمانید، عاجز میشوید؛ از این دو حال خارج نیست. خداى متعال امتحانها را بر سر راه افراد و ملّتها قرار میدهد تا این ملّتها این بارها را بردارند، از این گردنه‌ها عبور کنند و به این وسیله به مقامات عالى برسند و در جایگاه شایسته و مناسب خود قرار بگیرند. به حوادث با این دید نگاه کنید.
این ایثار و این گذشت، یک نماد است برای مؤمنانی که میخواهند راه حقیقت را، راه تعالی را، راه عروج به مدارج عالیه را طی کنند. بدون گذشت، امکان ندارد. همه‌ی امتحانهائی که ما میشویم، در واقع نقطه‌ی اصلیاش همین است؛ پای یک ایثار و یک گذشت به میان می‌آید. گاهی گذشت از جان است، از مال است؛ گاهی گذشت از یک حرفی است که کسی زده است، میخواهد با اصرار و لجاجت پای آن حرف بایستد؛ گاهی گذشت از عزیزان است؛ فرزندان، کسان. امتحان یعنی عبور از وادی محنت. یک محنتی را، یک شدتی را جلوی پای یک انسانی یا یک ملتی میگذارند؛ عبور از این محنت، امتحان است. اگر توانست عبور کند، به آن منزل مقصود میرسد؛ اگر نتوانست - نتوانست استعداد مندرج در وجود خود را بروز دهد، نتوانست بر هوای نفس غالب بیاید و عبور کند - میماند؛ امتحان این است. امتحان الهی برای این نیست که خدا ما را بشناسد، ببیند ما در چه وزنی، در چه حدی هستیم؛ خود امتحان در حقیقت یک گام است به سوی مقصد. من و شما که امتحان میشویم، معنایش این است که اگر توانستیم از این شدت و از این محنت عبور کنیم، یک وضع جدیدی، حیات جدیدی، مرحله‌ی جدیدی را به دست میآوریم. در این خصوص، یک ملت و یک شخص تفاوتی نمیکند.

شاهدها (۱۱۰ پاراگراف)

حوادث طبیعی امتحان خدا؛ قبولی با تلاش برای جبران و مردودی با بی‌عملی

فقط چند جمله درباره‌ى این زلزله عرض کنم؛ چون شما در آفتاب نشسته‌اید و هوا گرم است؛ قصد ما هم فقط سلام و احوالپرسى از شما برادران و خواهران بود و بس. و امّا آن چند کلمه این است که خداى متعال افراد بشر را امتحان میکند با حوادث طبیعى. همه‌ى این حوادث طبیعى در حقیقت، امتحان خدا است و مسلمانِ صحیح و سالم آن کسى است که وقتى حادثه به‌ وجود آمد، با تلاش و نیرو و فعّالیّت، آن حادثه را جبران کند. هر کسى در حادثه‌ى زلزله زحمت بکشد و تلاش کند تا حادثه را جبران کند، از عهده‌ى امتحان برآمده؛ هر کسى که در مقابل این حوادث تلخ و خسارت‌بار، دست روى دست بگذارد و تلاش نکند، در امتحان مردود شده. بحمدالله‌ ملّت سخاوتمند و بزرگوار ما در این قضیّه‌ى مهم با زلزله‌زده‌ها همدردى کردند. خدا را شکر میکنیم که ملّت ایران از این امتحان سربلند بیرون آمد.

حوادث تلخ، امتحانی برای سربلندی با صبر و همکاری و وسیلهٔ تکامل مادی و معنوی

… تأسّف‌‌بار زلزله‌ی شدید استانهاى گیلان و زنجان و سایر نواحى کشور را که موجب وارد آمدن خسارات سنگینى شده و عدّه‌‌ى زیادى از هم‌‌میهنان عزیزمان به رحمت ایزدى پیوسته و خانواده‌‌هاى بسیارى داغدار شده‌‌اند، به حضرت بقیّة‌‌الله‌‌ و مردم شریف آن سامان تسلیت میگویم. این ‌‌گونه حوادث تلخ، امتحان الهى است و خسارت‌‌دیدگان و دیگر مردم باید در آن با صبر و تلاش و همکارى و امداد، خود را در این امتحان سربلند سازند و آن را وسیله‌‌اى براى تقویت و تکامل مادّى و معنوى خود سازند. درخواست اینجانب از مردم بزرگوار کشورمان آن است که به مدد آسیب‌‌دیدگان بشتابند و در هر منطقه ائمّه‌‌ى محترم جمعه با تشکیل گروه‌‌هاى امداد و سازمان‌دهى نیروهاى فعّال به یارى و بازسازى مناطق آسیب‌‌دیده و مردم آن همّت بگمارند. و بخصوص در روزهاى اوّل، نیازهاى …

آزمودن بندگان صالح با ابتلائات و ارتقای درجات آنان

خداى بزرگ را سپاسگزارم که بندگان صالح خود را با ابتلائات آزمود و آنان را به برکت تحمّل مشکلات در راه حق، به درجات قرب خود مفتخر فرمود. شهادت فرزند عزیز جنابعالى که بر اثر بمباران شیمیایى دشمن در جنگ تحمیلى و پس از تحمّل سختى و بیمارى در زمانى طولانى، به جوار الهى پر کشید، از همین ابتلائات و آزمایشها است و علاوه بر خود آن شهید گرامى، موجب علوّ درجات والدین صابر و مؤمن او میباشد؛ ان‌شاءالله‌. بعلاوه، افشاگر جنایات دامنه‌دارى است که از سوى رژیم متجاوز عراق و با کمک ابرقدرت‌هاى جنایت‌کار و در برابر چشمان بى‌تفاوت مجامع جهانى و مدّعیان حقوق بشر اتّفاق افتاده است.

شمول آزمایش الهی بر افراد و ملت‌ها و ابتلای امروز ملت ایران

مسئله‌ى امتحان و آزمایش افرادِ انسان در دوران زندگى در قبال امانت و تعهّد تکلیف، یکى از مسائل اساسى و مهمّى است که امروز یک مصداق آن در برابر چشم ما است؛ آزمایش الهى، هم براى افراد هست، هم براى امّتها و ملّتها. ما امروز هر دو نوع آزمایش را در برابر خود داریم؛ هم ملّت ما به عنوان یک ملّت جدیدالولاده در قبال آزمایش سنگین الهى است و هم در این بازار گرم جهاد و شهادت، تک‌تک ما در برابر آزمایش سنگین الهى قرار داریم.

گذر همهٔ جامعه از صافی بلایا و امتحانات بزرگ در حکومت امیرالمؤمنین (ع)

… و زمامداری انجام می‌گیرد. آن‌یکی می‌آید تصفیه می‌کند، یک عده‌ای از وُلات و زمامداران را می‌ریزد کنار، یک عده‌ای را که با خط‌مشی او، مَمشا[26] و روش او موافق‌ترند، نسبت به او سرسپرده‌ترند، آنها را می‌آورد. اسمش را می‌گذارند تصفیه؛ اما این یک تصفیۀ واقعی نیست. امیرالمؤمنین می‌گوید همۀ جامعه را تصفیه خواهیم کرد؛ نه مخصوص طبقۀ بالا را، همۀ شما را از صافی بلیّات و امتحانات بزرگ رد خواهیم کرد. همین‌طور هم شد. در این سه صافی، سه‌تا دستگاه تصفیه که یکی پس از دیگری در سر راه ملت مسلمان در دوران چهار سال و ده ماه حکومت امیرالمؤمنین پیش آمد، خیلی‌ها آن‌طرف دستگاه تصفیه ماندند و جزو اخلاط و زیادی‌ها نابود شدند.

غربال شدن سست‌دلان و اثبات ایمان راستین گروهی دیگر

… می‌جنگند و بر روی او شمشیر می‌کِشند، دست‌وپایشان لرزید. یک عده‌ای وقتی‌که صدای تلاوت قرآن را از اردوگاه نهروان شنیدند، دلشان سست شد و لرزید. یک عده‌ای وقتی‌که قرآن‌ها را بر سر نیزه در صفوف معاویه مشاهده کردند، دست‌وپایشان از هم‌رفتاری و همگامی با علی واماند. اینها همه غربال شدند. اینها همه آن‌طرف صافی ماندند. اما یک عده‌ای ثابت کردند که مؤمن راستین و واقعی هستند.

همیشگی بودن امتحان برای همهٔ انسان‌ها و مستجاب نشدن دعا برای امتحان نشدن

«لَتُبَلبَلُنَّ بَلبَلَةً» امتحان برایتان پیش می‌آوریم و این امتحان در همۀ زمان‌ها، در همۀ مکان‌ها، برای همۀ انسان‌ها هست. امام علیه‌السلام می‌فرماید نگویید: خدایا ما را امتحان نکن، که این نشدنی است. از دعاهایی که مستجاب نمی‌شود یکی این است؛ خدایا ما را امتحان نکن! بسیار خب، آنهایی که امتحان [نمی‌شوند]، مردودند. آنهایی که امتحان نمی‌شوند، رفوزه‌اند. حاضری رفوزه بشوی؟ نگو خدایا امتحان نکن. امتحان هست، همیشه هست. آن آهنگ دلکش قرآن، آن قرآن بر سر نیزه، آن آبرومندان و موجّهان، همواره درمقابل علی هستند.

سخت شدن امتحان‌ها پس از رحلت پیامبر و منقلب شدن دل‌ها

بعد پیغمبر از دنیا رفت و امتحان‌ها سخت شد. [عمار ایستاد]، عده‌ای دیگر هم ایستادند، نه‌فقط عمار، من عمار را برای شما مثال آوردم. در امتحان اولِ کار، عدۀ زیادی تقریباً توانستند جان به در ببرند، و خودشان را نگه داشتند. امتحان‌های سخت از سال‌های وسط شروع شد ـ و از رحلت پیامبر تا حکومت امیرالمؤمنین بیست‌وپنج سال طول کشید ـ دل‌هایی منقلب شد و برگشت؛ متوجه خدا بود، متوجه پول شد، متوجه دنیا شد، متوجه شغل شد، متوجه تقریب[10] به صاحبان زر و زور شد، متوجه خانه‌های گران‌قیمت شد، متوجه مَرکب‌های رنگارنگ شد. عمار از همۀ این جاذبه و مغناطیس‌ها توانست خودش را سالم عبور دهد، دل را عبور داد.

کم‌شدن دین‌داران هنگام آزمایش و سختی و فزونی مدعیان در عافیت

این یک عبرت عجیب است در تاریخ. آنجایی که بزرگان می‌ترسند، آنجایی که دشمن، چهرۀ بسیار خشنی را از خود نشان می‌دهد، آنجایی که همه احساس می‌کنند که اگر وارد میدان بشوند، میدان غریبانه‌ای آنها را در خود خواهد گرفت؛ اینجاست که جوهرها و باطن افراد شناخته می‌شود. (71/4/10) همان‌طورکه خود امام علیه‌السلام در یک بیانی فرمود: «اَلنّاسُ عَبیدُ الدُّنیا وَ الدّینُ لَعِقٌ عَلَی اَلسِنَتِهِم [یَحوطونَهُ ما دَرَّت مَعایِشُهُم] فَاِذا مُحِّصوا بِالبَلاءِ قَلَّ الدَّیّانونَ»[18]، در آن زمان این ترسیم واقعیت بود، وقتی‌که سختی‌ها پیش می‌آید، دین‌دارها کم می‌شوند تا وقتی عافیت و راحت هست، مدعیان زیادند. (67/5/29)

کم‌شدن دین‌داران هنگام گرفتاری در بلا و فتنه

خیلی‌ها هستند که مؤمن‌اند، قبول دارند، مطلبی را فهمیده‌اند، در حال عافیت خیلی هم مَنم‌مَنم می‌کنند، خیلی هم اظهار جِلادَت[2] می‌کنند، اما همچنانی‌که سیدالشهدا صلوات‌الله‌علیه فرمود: «فَاِذا مُحِّصوا بِالبَلاءِ قَلَّ الدَّیّانونَ»[3] آن‌وقتی‌که منگنۀ بلا و فتنه بر سر آنان قرار می‌گیرد، دین‌داران، پایبندهای به دین، عددشان کم می‌شود. وقتی نگاه می‌کنی، می‌بینی از این جمع کثیری که همه ادعای دین‌داری می‌کردند، ته ماجرا کسی نمانده یا عدۀ بسیار کمی باقی ماندند. در زمان امام سجاد قضیه این‌طور شده بود؛ هرکدامی از گوشه‌ای فرا رفتند. هرکسی مشغول کار خودش شد. عدۀ زیادی به زندگی خود سرگرم شدند. امام صادق صلوات‌الله‌وسلاامه‌علیه می‌فرماید: (52/11/30) «اِرتَدَّ النّاسُ بَعدَ الحُسَینِ عَلَیهِ‌السَّلامُ اِلّا ثَلاثَةً …

خدمت به مردم مهم‌ترین مایهٔ امتحان الهی مسئولان

… مدیرید؛ بعضی در اداره‌ی افکار مردم، بعضی در اداره‌ی کارهای مردم؛ این بسط ید است، این قدرت شما است. در جمهوری اسلامی، خدای متعال به مردم مؤمن این امکان را داده است که بر طبق آئین اسلام و بر طبق خواسته‌های اسلام بتوانند به مردم خدمت کنند؛ این بهترین فرصت است. پس این، مهم‌ترین کار ما است؛ مهم‌ترین مایه‌ی امتحان الهی ما است؛ و خدای متعال ما را امتحان میکند.

آزمایش محرمان با صید در دسترس برای تمرین خودداری

… الله؛ خدای متعال شما را آزمایش میکند، بِشَیءٍ مِنَ الصَّید؛ با یک جور صید کردن، شکار کردن. البتّه بحث، سر شکار غیر محرّم است؛ بعضی از انواع شکار اصلاً در حال عادی حرام است، امّا این مال آن شکاری است که در حال عادی حرام نیست، در حال احرام در حج حرام است. خدا به این وسیله شماها را امتحان میکند؛ یعنی تمرین کردنِ اینکه شما یاد بگیرید وقتی یک چیزی در اختیارتان قرار گرفت، به صرف اینکه کسی ملتفت نیست، متوجّه نیست، دست به طرف آن دراز نکنید. البتّه اینها نمونه‌ها است؛ از این قبیل فراوان است.

بیماری همه‌گیر مصداق آیهٔ آزمایش با خوف و نقص اموال و انفس

… تقریباً در همه‌ی کشورهای دنیا مشغول گرفتن تلفات و [در حال] پیشرفت است. حالا بعضی‌ها میگویند که چه اتّفاقی در کشورشان می‌افتد، بعضی‌ها هم پنهان میکنند؛ انسان از بعضی اظهارات میفهمد که این اظهاراتی که میکنند خیلی مطابق با واقع نیست؛ این ویروس دارد کار میکند. این [بیماری] مصداق این آیه‌ی شریفه است: وَ لَنَبلُوَنَّکُم بِشَیءٍ مِنَ ‌الخَوفِ وَالجوعِ وَ نَقصٍ مِنَ الاَموالِ وَ الاَنفُسِ وَ الثَّمَرٰت؛ هم با خودش خوف می‌آورد و یک عدّه‌ای واقعاً میترسند، هم مسئله‌ی مشکل اقتصادی را به وجود می‌آورد، هم نقص اموال و انفس و ثمرات را همراه دارد؛ لکن بعدش خداوند میفرماید: وَ بَشِّرِ الصّٰبِرین؛[22] اینجا هم صبر لازم است. صبر در اینجا یعنی کار درست انجام دادن، کار عاقلانه انجام دادن؛ که البتّه افراد مسئولین محترم ذی‌ربط در این کار دستوراتی داده‌اند، و ان‌شاءالله این دستورات را بایستی عمل کرد؛ همه باید …

زلزله آزمایش الهی برای مسئولان و میدان ادای وظیفه

البتّه این حوادث، تأثیر دیگری که دارد این است که خون را در رگهای مجموعه‌ی جامعه‌ی اسلامی کشور به حرکت درمی‌آورد؛ همه را وادار میکند به حضور در صحنه‌های همیاری و محبّت و برادری که در این کشور وجود دارد. ما امیدواریم که ان‌شاءالله این حادثه بتواند، هم برای مردم عزیز کرمانشاه، مردم دلاور کرمانشاه، مردم سرزمین پهلوان‌پرور کرمانشاه، ان‌شاءالله شامل و حامل برکاتی باشد، و هم برای ملّت ایران و بخصوص مسئولین کشور -[که برای آنها] یک آزمایش الهی است- برای آنها هم ان‌شاءالله میدان ادای وظیفه و مسئولیّت باشد. در این دو روز، مسئولین کشور در منطقه حاضر شدند و همدردی کردند. امروز آقای رئیس‌جمهور و بعضی از وزرای محترم در کرمانشاه بودند، با مردم همدردی کردند؛ امیدواریم ان‌شاءالله این همدردی‌ها در عرصه‌ی عمل و کمک، همچنان با قوّت ادامه پیدا کند و مشکلات و درد و رنجی که …

در معرض امتحان و لغزش بودن انسان در همهٔ مراتب

… فرماندهان بسیج و سپاه مراقب باشند که فعّالیّت اقتصادی از جاهای لغزنده است؛ «چو گِل بسیار شد پیلان بلغزند»،[2] حواسشان باشد. من بعد اشاره خواهم کرد، از دامهای دشمن، یکی همین مسائل مالی و اقتصادی و مانند اینها است که باید خیلی مراقبت کرد، خیلی باید مواظب بود. چون انسان همیشه در معرض امتحان است، این را بدانید؛ و میدانید، در معارف اسلامی واضح است. یعنی انسان وقتی بلعم‌باعورا هم بشود -کسی که دعای او از درگاه خدا ردخور ندارد و هرچه دعا کند مستجاب میشود- و به اینجا هم برسد، باز جای لغزش وجود دارد، ممکن است بلغزد. یک خطّی است که شما دارید میروید بالا؛ در همه‌ی لحظات و آنات و قدمهای این خطّی که دارید میروید بالا، پرتگاه زیر پایتان است؛ در همه‌ی آنات؛ هرچه بالاتر هم بروید، پرتگاه سخت‌تر و سهمگین‌تر و خطرناک‌تر خواهد شد؛ باید مراقبت کرد که من آن مراقبت را هم عرض خواهم …

استمرار ابتلا و امتحان بر جانبازان برخلاف شهدا

اوّلاً زحمات شما و اجر شما پیش خدای متعال، هم محفوظ است و هم ان‌شاءالله روزبه‌روز رو به افزایش است؛ چون کار شما یکسره تمام نشد؛ بتدریج این ابتلاء و این امتحان بر شما حاکم است، برخلاف شهدا. شهدا یک خمپاره خوردند، یک گلوله خوردند و رفتند بهشت، پَرکشیدند بهشت، کارشان تمام شد؛ شماها نه؛ هر روزی که میگذرد، هر ساعتی که میگذرد، رنجی دارید، مشکلی دارید، اگرچه به آن مشکل رضایت دادید و خدای متعال میداند در دلهای شماها که شماها صبر میکنید؛ امّا هر دقیقه، هر ساعت، هر روزِ همین صبرتان یک اجر مضاعفی است؛ بنابراین این حرف دقیق است که اجر جانبازان …

در معرض امتحان و لغزش بودن همگان در هر سنی

… اقیانوس عمیقی این دوران هشت‌ساله در مقابل ملّت ایران قرار داد که به این زودی‌ها، به این آسانی‌ها تمام‌شدنی نیست. خب، از آن کسانی که فعّال بودند، مؤثّر بودند [استفاده بشود]. البتّه نمیخواهم بگویم هرکس آن روز فعّال بوده، ما به اعتبار آن روز به او نمره بدهیم؛ نه، من بارها گفته‌ام، همه‌ی ما -بنده در نزدیکیِ هشتادسالگی [یک‌جور]، شما جوانها یک‌جور، پیرها یک‌جور- در معرض امتحانیم، در معرض لغزشیم؛ هر لحظه ممکن است انسان لغزش پیدا کند:

دگرگون شدن انسان با یک امتحان سخت پس از عمری نیکو

گاهی انسان، عمری را هم بخوبی گذارنده امّا یک امتحان سخت، انسان را از این رو به آن رو میکند. نمیخواهیم ادّعا کنیم که برای هرکسی آن روز مثلاً آنجا حضور داشته است، ما یک حریم امنیّتی درست کنیم و جرئت نکنیم [به او نزدیک بشویم‌]؛ نه، لکن آن گذشته‌ها را باید ارج نهاد، باید قدر دانست؛ و انسانهایی که توانسته‌اند در طول این سالها آن ذخیره را حفظ کنند برای …

قوی‌تر شدن خط اسلام و انقلاب، نمرهٔ الهی قبولی مردم در فتنه

وقتی امتحانِ خوب بدهید، خدا شما را بالا می‌برد. امروز خط اسلام، خط ایمان باللَّه، خط انقلاب در کشور و در میان ملت، خیلی قویتر، پررنگ‌تر و بالاتر است از آنچه که قبل از این فتنه بود. چرا؟ چون مردم، خوب امتحان دادند. این، نمره‌ی الهی است. این شد برای ما دستورالعمل. در همه‌ی قضایا باید اینجوری عمل کرد. باید درست دید، درست سنجید، درست محاسبه کرد. مواظب باشیم در تشخیص اشتباه نکنیم؛ قضایای اصلی را با قضایای فرعی جابه‌جا نکنیم؛ چیزهای بزرگ، حوادث بزرگ و مهم را کوچک نبینیم و در مقابل، حوادث کوچک را …

پیروزی ملت ایران در امتحان‌های بسیار

ملت ایران یک راهی را شروع کرده است، در امتحانهای بسیاری پیروز شده است. امتحان جنگ تحمیلی، یک امتحان بزرگ بود؛ ملت در این امتحان پیروز شد. نه فقط پیروزی در جنگ - که آن بود - مهمتر از آن، پیروزی در معیارهای معنوی و الهی بود؛ چون صبرِ خود را نشان داد، ایثارِ خود را نشان داد، بصیرت خود را، فداکاری خود را، آمادگی خود را برای حرکت در …

تمام عمر انسان امتحان و تعالی با غلبه بر هوای نفس و به کار گرفتن بصیرت

… از یک امتحان عبور کرد، از یک فتنه عبور کرد. این معنایش فقط این نیست که حالا همه فهمیدند ملت ایران قوی است؛ بلکه معنای مهمتر آن این است که با این حرکت، با این قدرت بر عبور از فتنه و محنت، این ملت یک وضع جدیدی پیدا کرد؛ یک توانائی تازه‌ای در او به وجود آمد. تمام طول عمر انسان، قدم به قدم امتحانهاست. اگر ما بتوانیم بر هوای نفس خود غالب بیائیم، بتوانیم بصیرت خود را به کار بگیریم، بتوانیم موقع را بشناسیم، بدانیم کار لازم چیست و آن را انجام دهیم، این در ما یک مرتبه‌ی جدیدی از حیات به وجود میآورد؛ این یک تعالی است، یک ترقی است. بنابراین روز بیست و پنجم آبان که یک روز برجسته و یک نماد است، چنین حالتی را برای مردم اصفهان دارد.

میدان زندگی میدان آزمایش و عبور ملت ایران از آزمایش‌های دشوار

میدان زندگی هم میدان آزمایش است. ملت ایران این آزمایش‌های دشوار را پشت سر گذاشت که به این عزت رسید. تا وقتی به اسم «لا اله الّا اللَّه» و تلفظ محض به «لا اله الّا اللَّه» و احیاناً به ذهنیت «لا اله الّا اللَّه» اکتفا کرده بودیم، اسیر پنجه‌ی طاغوت بودیم. آن وقتی که وارد عمل شدیم، میدان عملىِ «لا اله الّا اللَّه» را شناختیم و پا در آن گذاشتیم، شدیم ملت مسلمان …

طینت پاک معصومین پاداش آزمونی که خدا از پیش نتیجه‌اش را می‌داند

مقام امیرالمؤمنین در نزد خداوند متعال در سایه‌ی مجاهدت، عبادت، تلاش و فداکاری برای آن بزرگوار به دست آمده است. خدای متعال قبل از خلقت این انسانهای بزرگ، نتیجه‌ی آزمون خود درباره‌ی آنها را میداند. پاداش این آزمونها همان طینت پاک، همان خلقت ممتاز، همان خصوصیاتی است که در این وجود مقدس و سایر معصومین (علیهم السّلام)، خدای متعال جمع فرموده است. همین خصوصیات موجب میشود که امیرالمؤمنین در چشم پیغمبر اکرم آن رتبه و مقام عالی را به دست بیاورد.

انتخابات امتحان الهی؛ بدگویی، تهمت و قانون‌شکنی در آن مایهٔ انحطاط

… عمل و پیشرفت باشد؛ با رقابت مثبت. هر گروهی سعی کنند برای خدمتگزاری به این ملت، سهم متناسب با خودشان را که لایق خودشان میدانند، به دست بیاورند؛ هیچ اشکالی ندارد. این رقابت مثبت به جامعه نشاط میبخشد، ما را زنده‌دل میکند، روح جوانی را بر جامعه‌ی ما حاکم میکند. در همین انتخابات اگر بد عمل بکنیم، به هم بد بگوئیم، با هم کینه‌ورزی کنیم، به یکدیگر تهمت بزنیم، برخلاف قوانین و مقررات رفتار کنیم، میتواند وسیله‌ی سقوط و ضعف و انحطاط باشد؛ دست خود ماست؛ امتحان الهی است.

سال آخر دورهٔ نمایندگی به‌عنوان سال امتحان الهی

… منطقه‌ی خود؛ به قانون اساسی هم نگاه کنید. شأن شما این است که قانون بگذارید؛ منتها قانونی بگذارید که آنقدر محکم و خوب و شامل باشد که منطقه‌ی شما را هم سیراب کند. این حالت گاهی در سال آخر تشدید میشود؛ حالا ما این را بیرودربایستی به شما عرض بکنیم؛ مراقب باشید. بنابراین سال آخر، سال امتحان الهی است. همیشه این‌طور بوده، حالا هم همین‌طور است. مراقب باشید.

رنج‌ها و گشایش‌های مسیر زندگی همه آزمایش است

… ملأ اعلاست. همان طور که کاروان بشری به سوی یک نهایتی در حال حرکت دایمی است، هر فرد انسان هم در طول زندگی خود در حال حرکت به یک منتها و غایت و سرمنزلی است: «انّک کادح الی ربّک کدحا فملاقیه». این مسیر طولانی و پر فراز و نشیب از گذرگاههای گوناگونی می گذرد؛ رنجها در آن هست، بلاها در آن هست، سختیها هست، گشایشها و فرجها و شادی ها در آن هست: «بلوناهم بالحسنات و السّیئات»؛ همه ی اینها هم آزمایش است. در این راه طولانی که افراد بشر باید آن را طی کنند و سعی کنند خود را به اوج نقطه ی کمال انسانی، یعنی به لقاءالله، برسانند، حرکت در بعضی از قطعات این راه دشوار است؛ مثل مسیرهای زندگی معمولی؛ گاهی انسان از یک گذرگاه دشواری عبور می کند؛ گاهی از جاده ی سختی، در …

زوال ایمان عاریه‌ای در وقت امتحان و لحظات هوای نفس

… یی. حضرت می فرماید: «و منه ما یکون عواری بین القلوب والصّدور الی اجل معلوم». آن وقتِ معلوم چه هنگام است؟ تا این ایمان، عاریه یی است؛ تا وقتی که این ایمان از او زایل شود؛ گنجشکی که در سینه ی خودش حبس کرده، بپرد و برود؛ چون این ایمان جزو وجود او نشده است. در چه مواقعی این گونه ایمان زایل می شود؟ وقتهای امتحان و لحظات هوای نفس. مثلاً اگر کسی پولکی است، هنگامی که بین پول و حفظ ایمان، سر دو راهی قرار بگیرد، ایمان می پرد و تمام می شود. بعضی ها دچار وسوسه های نفسانی و شهوات جنسی هستند؛ بعضی ها دچار مقام پرستی اند؛ هر کسی یک طوری است. هر کدام از ماها لغزشگاهی داریم؛ به قول فرنگی ها، پاشنه ی آشیل و چشم اسفندیاری داریم؛ آن جا گیجگاه و ضربت خور ماست؛ به خدا پناه ببریم که آن ضربت خور پیش نیاید. …

رنج آسیب شیمیایی، آزمایشی الهی و هدیه‌ای معنوی برای رشد روحی

اینجانب آن مرد با ایمان و ایثارگر را در همه دوران پس از انقلاب دارای صدق و صفا شناختم و آزمایش دشوار الهی در دوران ابتلا به عوارض دردناک آسیب شیمیایی را برای او هدیه ای معنوی برای رشد و اعتلای روحی آن شهید عزیز می دانم .

لذت‌های پول، قدرت و شهوات وسیلهٔ امتحان همهٔ انسان‌ها

… و مؤاخذه است. از همان لحظه‌ی اول از ما سؤال میکنند؛ چه کردید، چرا کردید، چگونه کردید؟ باید جواب داشته باشیم. اهمیت ایمان و تقوا در همین‌جاست؛ چون لذتهای زندگی برای همه‌ی انسانها مطرح است؛ اینها لغزشگاه‌های انسان در صراط مستقیم است؛ انسان باید مراقب باشد. این‌طور نیست که ما خیال کنیم بعضیها لذت - لذت پول، لذت قدرت، لذت شهوات، لذت رفیق‌بازی، لذت وجهه و عنوان - را میفهمند، بعضی دیگر نمیفهمند. این لذات برای انسانها مطرح است و همین‌ها وسیله‌ی امتحان ماست. ما باید مسیری را طی کنیم؛ خطی را بر اساس عقیده و ایمان ترسیم کردیم که باید از این خط به‌سلامت عبور کنیم؛ باید مراقب باشیم که در این خط سیر، لغزشگاه‌ها پای ما را نلغزاند؛ ما را از مسیرمان منحرف نکند و ما را که در دل و احساس طرفدار حقیم، در عمل مقابل حق قرار …