رفتن به محتوای اصلی
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

حفظ امانت و درستکاری در کسب و مسئولیت‌ها.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در دیدار جمعى از اصناف و روستاییان— ۱۳۶۸/۰۴/۱۴

سیر زمانی

از ۱۳۶۸ تا ۱۴۰۳
۱۳۶۸۱۴۰۳

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

امانت، صرفاً امانت مالی نیست. اگر چنانچه کسی یا کسانی، شما یا بنده را در یک امری امین دانستند، این امر امانت در نزد ما است. یک وقت است که این امر پولی است که به ما میدهند تا برایشان نگه داریم، این امانت در پول است؛ یک وقت یک امر ناموسی است، امانت در ناموس است؛ یک وقت یک امر معنوی است [مثلاً] فرض کنید که بنده و شما را امین میدانند، یک مسئله‌ی شرعی از ما میپرسند؛ و امانت اقتضا میکند که درستش را بگوییم؛ [یک وقت] درسی پیش شما میخوانند، امانت اقتضا میکند که درستش را [بگوییم]، مسئولیّتهای اجتماعی که دیگر کاملاً روشن است. پس اداء امانت یکی از آن کارهایی است که گستره‌ی وسیعی دارد. این هم یکی از آن خلقیّات و مکارمی[2] است که حضرت اشاره فرمودند.

شاهدها (۳۹ پاراگراف)

افشا نکردن راز سپرده‌شده حتی برای دوستان

حدیث دیگر باز هم از امام سجاد علیه‌السّلام[4] است که میفرماید: «المؤمن یجلس لیعلم»؛ مؤمن هر جا مینشیند، در صدد فرا گرفتن و آموختن است. «وینصت لیسلم»؛ هر جا سکوت میکند، سکوت او برای این است که در گفتن، خطر و اشکالی بر دین خود مشاهده میکند. «لایحدث بالامانة الاصدقاء»؛ آنچه را که به عنوان سخن راز و امانت به او سپرده شود، حتی برای دوستانش هم آن را افشا نمیکند. «و لایکتم الشهادة للبعدء»؛ اگر یک وقت کسی برای احقاق حقّش به گواهی او احتیاج داشته باشد، گواهی و شهادت خود را کتمان نمیکند؛ ولو آن شخص از او دور باشد. «و لایعمل شیئا من الحقّ رئاء»؛ هیچ کار نیکویی را از روی ریا انجام نمیدهد. «و لا یترکه حیاء»؛ هیچ کار خیری را …

مسئولیت‌ها امانت‌هایی الهی که خدا دست‌به‌دست می‌کند

… شور و با آن هیجان، و یک چنین انتخابات شیرینى را سازمان‌دهى میکنند، این نعمت بزرگی است؛ این را باید شکرگزارى کرد. امیدواریم خداوند متعال به همه‌ى ما توفیق بدهد شکر کنیم، نعمتهاى خدا را بشناسیم، راه شکرگزارى را پیدا کنیم و بفهمیم که آنچه تکلیف ما است، این است. اینها امانت است؛ مسئولیّتهایى که بنده و شما داریم، اینها امانتهایی است در دست ما؛ تِلکَ الاَیّامُ نُداوِلُها بَینَ النّاس؛[19] این امانتها را خداى متعال دست‌به‌دست میکند؛ چند روزى به ما فرصت میدهد که این امانت را نگه داریم، این را خوب نگه داریم و خوب رفتار کنیم با وظیفه‌ى الهى و خدا را در نظر داشته باشیم؛ بیش از همه‌چیز این مهم است.

امانت‌دار دانستن خود و همهٔ مسئولان بیت‌المال

… تکرار کنند، به این شکل خواهد بود که از ایجاد دستگاههای زاید، استخدامهای زاید و توسعه دادنهای زاید، خودداری کنید. یعنی باید از کاغذپراکنی و زیاده‌نویسیهای بیهوده و وقت تضییع کن، خودداری کنیم. این خصوصیات را، امیرالمؤمنین علیه‌الصّلاةوالسّلام، رعایت میکردند. در آخر این جمله هم، که بعضی از فقراتش را من عرض کردم، میفرمایند: «فان اموال المسلمین لایحتمل الاضرار.» ضرر رساندن به اموال مسلمانان را تحمل نمیکردند که کسی بخواهد ولو به اندازه کمی به اموال عمومی ضرر برساند. این، یعنی امانت‌دار دانستن خود و همه مسؤولین بیت المال. این، آن عدل امیرالمؤمنین علیه‌الصّلاةوالسّلام است. و این آن قلّه‌ای است که ما باید به آن برسیم. آن بزرگوار - امام رضوان‌اللَّه‌تعالیعلیه - هم فرمودند، و همه ما هم گفتیم: بدیهی است که ما به امیرالمؤمنین علیه‌الصّلاةوالسّلام، نمیرسیم. بدیهی است که بشر معمولی، …

امانت و راست‌گویی به‌عنوان نشانهٔ حقیقی مؤمن

همه‌ی برادران و خواهران نمازگزار عزیز را دعوت میکنم و توصیه میکنم به رعایت تقوا و پرهیزکاری؛ همه‌ی جوانان را توصیه میکنم به قدردانی از فرصت بی‌نظیر جوانی و حفظ پاک‌دامنی و عفّت و تلاش و کار در این دوران بی‌نظیر و درخشان عمر آدمی؛ همه‌ی مردان و زنان را توصیه میکنم و دعوت میکنم به امانت و راست‌گویی، که رسول خدا (صلّی ا‌لله‌ علیه و آله) نشانه‌ی حقیقی مؤمن را حفظ امانتها و صدق لهجه و راست‌گویی معیّن فرمود؛[3] همه‌ی گویندگان را و نویسندگان را توصیه میکنم به رعایت تقوا و رعایت مصالح الهی و اسلامی و حفظ حقوق مردم در هنگام گفتن و نوشتن؛ خود را و همه‌ی شما را توصیه میکنم به تجنّب[4] و دوری گزیدن از هواهای نفسانی و انتخاب راه خدا در دوراهی‌های زندگی. و امیدوارم خداوند متعال به برکت رسول مکرّم و نبیّ اعظم ‌-که این روزها روزهای ولادت آن بزرگوار است- به همه‌ی ما توفیق بدهد که بتوانیم راه او را و …

حفظ امانت از سوی بسیاری از کسبه و برهم زدن آن از سوی برخی

البتّه من این را با اعتقاد و بصیرت عرض میکنم، تعداد کسانى که در میان اصناف و کسبه توانسته‌اند این امانت را حفظ کنند، کم نیستند؛ بسیار زیادند ‌-همین مردم مؤمنى که در شهرها در طول این سالهاى متمادى همواره در خدمت انقلاب بوده‌اند و کمکهایشان به انقلاب و به پیشروان انقلاب، واضح و آشکار بوده- امّا کسانى هم هستند که این فضاى امن‌وامانِ محیط کسب را براى مردم به هم میزنند. بنده بارها در گذشته، در ملاقات با کسبه و اصناف و انجمنهاى اسلامى اصناف و بازاری‌ها، بر روى این نکته تکیه کردم، الان هم میخواهم این را تکرار کنم: شماها ‌-کسبه و اصناف- که متعبّدید، متدیّنید، انقلابى هستید، مرید و مخلص امام هستید، اسلام براى شما یک باور حقیقى …

منصب حکومتی امانتی بر گردن کارگزار

در یک نامۀ دیگری به اشعث‌بن‌قیس می‌فرماید: «وَ اِنَّ عَمَلَکَ لَیسَ لَکَ بِطُعمَةٍ وَ لَکِنَّهُ فی عُنُقِکَ اَمانَةٌ»[3] یعنی این مسئولیت و منصبی که داری در نظام اسلامی، این طعمه نیست، سرمایه و کاسبی نیست. اشتباه نشود، مسئولیت در نظام اسلامی یک باری است بر دوش انسان، که باید انسان آن بار را به‌خاطر یک هدفی، به‌خاطر یک نیّتی تحمل کند. ببینید! برداشت صحیح از دولت اسلامی و مسئولیت اسلامی این است. (79/9/25)

فرمان الهی به بازگرداندن امانت‌ها به اهلش

﴿اِنَّ اللهَ يَأمُرُكُم اَن تُؤَدُّوا الاَماناتِ اِلىٰ اَهلِها﴾[24] همانا خدا شما را فرمان می‌دهد که امانت‌ها را به اهلش برگردانید، ﴿وَ اِذا حَكَمتُم بَينَ النّاسِ اَن تَحكُموا بِالعَدلِ﴾ و چون میانِ مردم داوری و حکومت و قضاوت می‌کنید، برطبق عدل و داد، حکومت و قضاوت بکنید، ﴿اِنَّ اللهَ نِعِمّا يَعِظُكُم بِهِ﴾ همانا پروردگار چه نیکو چیزی‌ست که شما را بدان پند می‌دهد و موعظه می‌کند، ﴿اِنَّ اللهَ كانَ سَميعاً بَصيراً﴾ همانا پروردگار شنوا و بیناست. آنچه را که به شما فرمان می‌دهد، از روی شنوایی و آگاهی و دانش کامل است. چون شنوای نیازهای درونی شماست، چون بینای سرنوشت شماست، لذا آنچه را احتیاج دارید، به شما می‌دهد و می‌بخشاید.

منافات این تخلفات با امانت و درستکاری

… با اینها در داخل دولت برخورد کنید. آن دستگاه مربوط به این شرکت، بیملاحظه با اینها برخورد کند. آقا می‌آید جنسی را که متعلّق به این شرکت است، یک بار میفروشد، یک بار اجاره میدهد! این کار معنا ندارد؛ چرا!؟ چون در فلان شرکت وابسته، چند نفر از خویشاوندانش هستند. این‌طور کارها اصلاً قابل قبول نیست؛ اینها با امانت و درستکاری، بسیار منافات دارد.

امانت‌داری و راست‌گویی افراد معیاری آزمودنی برای همه

… تند است، کند است، خواب است، ازبین‌رفته است؛ به این نگاه نکن. این معیار، معیار غلطی است، معیار دیگری لازم است. با این متر، ذرع و پیمان کن. با این اندازه، اندازه بگیر. با این قطب‌نمای درست، جهت‌گیری کن. چیزی است که همه هم می‌فهمند، همه هم می‌توانند بشناسند؛ امانت‌داری افراد را همه می‌توانند بفهمند؛ امانت‌دار هست یا نیست، با یک امتحان معلوم می‌شود. راست‌گویی افراد را همه می‌توانند تجربه کنند، با یک امتحان معلوم می‌شود. معیارها را اسلام عوض می‌کند، می‌گوید این معیاری که تو دستت داری، خیال می‌کنی هرکس نماز بیشتر خواند، این بهتر است و به خدا نزدیک‌تر است، این معیار، معیار درستی نیست. ممکن است کسی خیلی نماز بخواند، خیلی عبادت کند ـ مثل‌اینکه خوارج می‌کردند ـ اما از خدا دور …