رفتن به محتوای اصلی

امام خمینی (ره)شخص

نام‌های دیگر: امام راحل

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

بنیان‌گذار جمهوری اسلامی ایران، شخصیت، اندیشه و رهبری او.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:تلگراف تسلیت به حضرت امام خمینی در پی رحلت آیت‌الله شهید سیّد مصطفی خمینی— ۱۳۵۶/۰۸/۰۳

سیر زمانی

از ۱۳۵۶ تا ۱۴۰۴
۱۳۵۶۱۴۰۴

فقط سال ۱۳۷۶همهٔ سال‌ها

شاهدها (۴۴ پاراگراف)

دل نکندن از جمع حاضران و سخن گفتن بر پله‌های مدرسهٔ رفاه

… افراد دُور ایشان و دست ایشان را بوسیدند. بعضی‌ها گفتند که امام را اذیّت نکنید، ایشان خسته هستند؛ براى ایشان طبقه‌ى بالا یک اتاقى معیّن شده بود که به نظرم هم تا همین سالها مدرسه‌ى رفاه هنوز آن اتاق را نگه داشتند و به یک نحوى ایّام دوازده بهمن گرامى میدارند. رفتند طرف پلّه‌ها که بروند اتاق بالا، نزدیک پاگرد پله که رسیدند، برگشتند طرف این جمعیّتى که اینجا ایستاده بودیم پاى پله‌ها و مشتاقانه به ایشان نگاه میکردیم و نشستند روى پلّه‌ها؛ معلوم شد که خود ایشان هم دلشان نمى‌آید که حالا این بیست سى نفر آدم را اینجا رها کنند و بروند استراحت کنند. نشستند روى پلّه‌ها و به ‌قدر شاید پنج دقیقه صحبت کردند؛ حالا دقیقاً هم یادم نیست چه گفتند. به ‌هر حال خسته‌نباشید گفتند و امید به آینده دادند، بعد هم رفتند اتاق خودشان استراحت کردند. البتّه فرداى آن روز که روز سیزدهم باشد، امام از مدرسه‌ى رفاه منتقل شدند به مدرسه‌ى علوى شماره‌ى دو؛ نه مدرسه‌ى علوى شماره‌ى یک که …

دستور آزادی اعضای بازداشت‌شدهٔ سفارت آمریکا پس از پیروزی انقلاب

انقلاب پیروز شد. وقتی انقلاب پیروز شد، یکی از کارهایی که مردم کردند، همان اوّل روزهای بیست‌ویک و بیست‌ودو بهمن به سفارت امریکا رفتند و امریکاییها را گرفتند و در آن روزها آن‌جایی که ما مستقر بودیم، من خودم دیدم که چشمهای اعضای سفارت امریکا را بستند و به آن‌جا آوردند. من یقین داشتم که امام دستور خواهند داد اینها را یا اعدام و یا مثلاً زندانی کنند! برخلاف تصوّر همه و برخلاف تصوّر خود امریکاییها، امام دستور دادند که اینها را آزاد کردند و به سفارتشان رفتند. البته بعضیشان از ایران رفتند؛ چون اوضاع ایران را برای خودشان مناسب ندانستند؛ بعضی هم در ایران ماندند.

براندازی حکومت فاسد، تأسیس حکومت الهی و قطع سلطهٔ آمریکا به دست امام

… به یاد یک معنویّتى و حقیقتى میتپید. عزیزان من! امام آن کارى که کرد ــ که عظیم‌ترین کارى بود که ما در زمان معاصر و نزدیک به خودمان سراغ داریم ــ به برکت اخلاص کرد. اگر اخلاص نبود، شخصیّت عظیم و جوهر مستحکم امام هم کافى نبود براى اینکه این کارها را پیش ببرد؛ [یعنی] یک حکومت فاسد ریشه‌دارى را که همه‌ى قدرتهاى استکبار هم از او حمایت میکردند، از این سرزمین از بیخ و بن برکنَد و مردم را از شرّ آن حکومت راحت کند؛ یک حکومت الهى به وجود بیاورد؛ آن‌همه فساد را در جامعه با همین حرکت از بین ببرد؛ نفوذ دشمنان را، تسلّط آمریکا را که ملّت ایران را دو قرن تحقیر کرده بودند و عقب نگه داشته بودند، قطع کند؛ بعد از پیروزى هم یک جنگ هشت‌ساله‌اى را که در واقع همه‌ى قدرتهاى مسلّح دنیا پشتیبان جبهه‌ى مقابل ما بودند، با پیروزى ملّت ایران تمام کند و این‌همه توطئه‌ها را خنثى کند؛ اینها کارهاى کوچکى نیست؛ این جز به برکت اخلاص امام ممکن نبود. بعد هم که از دنیا میرود، نُه …

شناخت و یافتن یاران مخلص به‌عنوان بزرگ‌ترین هنر ایشان

عزیزان من! هر انسان عاقلى، هر مجموعه‌اى باید بگردد لشکریان بااخلاص و باصدق خودش را جستجو کند. بزرگ‌ترین هنر امام بزرگوار ما این بود که لشکر خودش را شناخت و پیدا کرد؛ دانست که در روز بأس،[2] چه ‌کسی به داد او خواهد رسید، چه ‌کسی سخن او را خوب گوش خواهد کرد؛ شما نگاه کنید ببینید چه ‌کسی گوش کرد. خوشبختانه صحنه‌ى جنگ تحمیلى که از چندین سو براى ما درس است، از این ‌جهت هم براى ما درس است. آن ‌روزى که امام سر قضیّه‌ى پاوه[3] ــ این مال سال ۵۸ است ــ یک کلمه‌اى گفتند، ساعت حدود سه‌ونیم، چهار بعد از ظهر بود، بنده …

برقراری نظامی حاکم بر آن عشق به مردم به جای نظام فاسد

در این مرحله، هنر بزرگ امام بزرگوار در این بود که به جای آن نظام فاسد، یک نظام سیاسی در این کشور برقرار کرد که به جای بیاعتنایی به مردم، عشق به مردم بر آن حاکم است. به جای بی‌توجّهی به سرنوشت ملت، بخصوص سرنوشت جوانان، عشق به سرنوشت ملت و عشق به سرنوشت جوانان و اهمیت فوق‌العاده به آنها در آن مطرح است. به جای خودباختگی در مقابل بیگانگان، خودباوری در میان مردم روز به روز توسعه پیدا میکند. به جای وابستگی سیاسی و اقتصادی و …

برگزیدن روش پیامبران در طراحی نظام به سبب انس با قرآن

ملاحظه کردید که امام بزرگوار در طرّاحی این انقلاب و در تنظیم نظام سیاسی بر اساس این انقلاب - یعنی تشکیل حکومت و نظام جمهوری اسلامی - به فضل پروردگار و به هدایت الهی، روشی را برگزید که روش پیامبران و بندگان متّصل به منبع غیب است. این، به خاطر آن است که امام، قرآن را دوست میداشت، خود شاگرد مکتب قرآن بود، با قرآن مأنوس بود، از قرآن استمداد میکرد و قرآن برای او برنامه زندگی به حساب میآمد. این، یکی از نتایج و آثار بزرگ و شکوهمند آن حقیقت است.

ایستادگی استوار امام در برابر خطر انفعال از نخستین ساعت

خطر بزرگی که انقلابها و اصالت ملتها را تهدید میکند، این خطر است. خطر بزرگی که صاحبان فکر و اندیشه را در کشورها تهدید میکند، این خطر است. امام، در مقابل این خطر، مثل کوه استوار ایستاد؛ «کالجبل لا تحرکه‌العواصف»[1] . از ساعت اوّل، از نام نظام جمهوری اسلامی بگیرید، تا بقیه قضایا. آن روزها معمول بود که کلمه «دمکراتیک» را در کنار نام جمهوری بیاورند؛ یعنی یک کلمه غربی، دارای محتوای دوگانه. هم غربیها ادّعا میکردند که ما دمکراتیک هستیم، هم کشورهای سوسیالیستی و شرقىِ آن روز میگفتند ما دمکراتیکیم! در دنیا مُد بود که اسم کشورها و نظامهای …

انتخاب راه میان تحجر و خودباختگی، درس بزرگ امام و نجات انقلاب

راه میان تحجّر و خودباختگی، راهی بود که امام انتخاب کرد. این، درس بزرگ امام بود و توانست این انقلاب را نجات دهد. امروز هم به فضل پروردگار، همان راه و همان خط در این کشور مجرا و معتبر است و مسؤولان و فرزانگان و بزرگان و علما و سیاستمداران و جوانان کشور و آحاد ملت، بر روی همین خط حرکت میکنند. رحمت خدا بر آن روح پاک و فکر بلندی که راه را درست تشخیص داد، درست حرکت کرد و به …

ابداع اصل عدم انفکاک دین از سیاست، بزرگ‌ترین فصل نظام سیاسی اسلام

به اعتقاد من، این بزرگترین فصلِ مربوط به نظام سیاسی اسلام است که امام بزرگوار و عظیم الشّأن ما ابداع کرد. سالها، بلکه قرنهای متمادی، قدرتمندان و زمامداران ناحق و غیرعادلِ عالم سعی کردند دین را - که هر جا هست، حکم به حقّ و عدل میکند و با کسی مماشات نمیکند - از دخالت در امور خودشان پس بزنند. قرنهای متمادی سعی کردند اثبات کنند که دین از سیاست جداست؛ چرا دین را با …

دستور امام به گنجاندن بحث عدم انفکاک دین از سیاست در سخنرانی جهانی

در آن سالهای ریاست جمهوری که برای شرکت در یک اجتماع جهانی، میخواستم به یک کشور خارجی سفر کنم، سخنرانیای فراهم کرده بودم و طبق معمول، خدمت امام ارائه کردم که ایشان نظر بدهند. ایشان در حاشیه یادداشت کردند که راجع به «عدم انفکاک دین از سیاست» هم در این سخنرانی مطلبی بگنجانید. من اوّلش قدری تعجب کردم که این قضیه «عدم انفکاک دین از سیاست»، چه ارتباطی میتواند با سران کشورها - مثلاً صد کشور غیر مسلمان - داشته باشد؟ در عین حال، چون امام دستور داده بودند، نشستم چند صفحه نوشتم. وقتی وارد مطلب شدم، تأمّل کردم و دیدم که نه، درست همین است. …

معلمی که با زبان پیامبران ملت را بیدار کرد و به حق و قدرتش آشنا ساخت

… افتاده نبود. این را همین قدرتهای تجاوزگر در طول زمانهای گوناگون، به کمک حکّام فاسد بر او تحمیل کردند و ملت ایران را به زور و ظلم، از قافله تمدّن و دانش بشری و پیشرفتهای علمی، عقب نگهداشتند. اسلام آمد، این ملت را زنده کرد و او را با تواناییهای خودش آشنا نمود. خدای متعال، معلّمی برای این ملت فرستاد که با زبان پیامبران با او حرف زد، او را بیدار کرد و به حقّ خود و قدرتش آشنا نمود. به او فهماند که اگر یک ملت بخواهد اراده کند، چه معجزه‌های بزرگی از او و به دست او سر میزند. این ملّت بیدار شد. هجده سال است که این ملّت با بهره‌گیری از این درسهای آسمانی و الهی توانسته است یکی پس از دیگری، این بندهای جادویی را که دشمنان در دست و پا و برگردن او بسته بودند، باز کند. از لحاظ علمی و سازندگی کشور، به حرکت افتاد و از لحاظ اخلاقی و ارزشهای …

درس بازگشت به خود و اسلام و شناختن قدر خود

درس بزرگ امام راحل عظیم‌الشأن ما(رضوان اللَّه علیه)، بازگشت به خود، بازگشت به اسلام و شناختن قدر خود و قدر ذخایر معنوی بیشمار خود بود. ملت ایران با عمل به این درس، در راه سعادت قدم نهاد و در آن، مراحل متعددی را طی کرد و همچنان در آن راه پویاست. راه ملتهای دیگر نیز به سعادت، چیزی جز این نیست.

بازگشت ملت از خسارت به برکت انقلاب و دید جامع امام میان ظاهر و باطن

… تا که نیست. از وقتی که به خاطر سنگینی سایه منحوس سیاستهای استکباری، استبدادی، استعماری و استثماری، بین مردم مسلمان، با حقایقِ معارف و با روالِ صحیح جریان امور فاصله افتاد، از این‌گونه خسارتها زیاد داشتیم؛ این هم یکی. ولی از هرجای ضرر که برگردیم، منفعت است. ملت ما به برکت انقلاب، به برکت نَفَس گرم امام رضوان‌اللَّه‌تعالیعلیه و به برکت آن دید وسیعی که آن مرد حقیقتاً الهی داشت - الهی به معنای جامع کلمه، نه انسانی که در درون خود فقط الهی است؛ جامع بین درون و برون، جامع بین افق ظاهر و باطن، روح و جسم - از ضرر برگشت.

معنویت و عرفان خالص امام، شرط رسیدن انقلاب به این مرحله

اگر رهبر این انقلاب، مردی مثل آن انسان معنوی، آن عارف خالص پاکباخته دلسوخته نبود، این انقلاب هم به این‌جاها نمیرسید. هرچه هم عاقلانه و حکیمانه حرکت میشد، این‌گونه نمیشد. پشتوانه و مغز معناست که قشر مسائل اجتماعی و فردی و سیاسی و غیره را جان میدهد و رنگ و جلا میبخشد. بدون آن نمیشود. مایه اصلی، معنویت و ارتباط با خدا و توجّه به خداست. لذا در حج به این بخش هم بایستی حداکثر اهتمام شود. نه این‌که ما میگوییم ارتباط بر قرار کنیم، …

گشودن راه ایستادگی که ملت ایران با آن به عزت رسید

… ملّت ایران فقط به دنبال تکلیف خود و مسئولیّت خود و در پى ادامه‌ى راه نورانى خود حرکت میکند و با شیاطین مبارزه میکند، در مقابل خواست شیاطین مى‌ایستد. بزرگ‌ترین مبارزه‌ى با استکبار و با شیاطین استکبار این است که انسان تسلیم خواست آنها و تحمیل آنها نشود؛ امروز ملّت ایران، این مبارزه‌ى بزرگ را دارد و این راهى است که امام بزرگوارمان در مقابل ما باز کرد و ملّت ایران از این راه پیش رفت و حرکت کرد و بحمدالله‌ به عزّت رسید و امروز هم همان راه را با قوّت و شدّت ادامه میدهد. شهداى بزرگى هم داده‌ایم، جانهاى گرامى و عزیزى هم در این راه فدا شده‌اند، امّا ملّت ایران سرافرازى خود را در این میداند که این راه را ادامه بدهد و ان‌شاءالله ادامه هم خواهد داد‌ و پیروزى و نصرت هم بنا به وعده‌ى الهى با کسانى است که در راه خدا پیش میروند و حرکت …

تخطئهٔ دوران امام پس از رحلت ایشان و توقف آن با واکنش ملت

این را هم به شما عرض کنم که این اوّل بار هم نیست. قبلاً هم از این قبیل قضایا اتّفاق افتاده است؛ بخصوص آن باری که بعد از رحلت امام بود تا حدودی هم با امروز قابل مقایسه است. آن‌جا هم جنجالی درست کردند و حتّی روزنامه‌های ما مقاله نوشتند و بعضی افراد مخالف و معاند با انقلاب، چیزهایی نوشتند و ادّعاهایی کردند؛ صریحاً به تخطئه دوران امام پرداختند که الحمدللَّه سیلی ملت بر بناگوش آنها، نگذاشت ادامه دهند. البته این دفعه جنجالها وسیعتر است و طور دیگری جنجال میکنند. سرِ جنجال، خارج از کشور است؛ عمدتاً آنها هستند. وضع، وضع دیگری است؛ آن‌وقت هم بود؛ هرچند با این وسعت و در این ابعاد نبود.

تأکید مکرر امام بر کنار نیامدن و تسلیم نشدن در برابر دشمن

… که اسلام انقلابی از حرفهایش گذشت و برگشت. میخواهند بگویند همه این حرفها در طول این نوزده سال - ده سال اول که امام گفته بود، و نه سال بعد از امام، مسؤولان و ملت همه بر زبان آوردند - به گوشه‌ای گذاشته شد، به دست فراموشی سپرده شد و همه این حرفها تخطئه گردید؛ چون امام بارها فرموده بودند که ما با دشمن کنار نمیآییم و تسلیم دشمن نمیشویم. این شایعات برای این هدف است که آن گذشته را تخطئه کند. بالاخره امریکا از این‌که شایع شود جمهوری اسلامی تسلیم شده است تا با امریکا مذاکره کند و پشت میز مذاکره بنشیند - یعنی از حرفها و ادّعاهای خود نسبت به استکبار دست بردارد - بیشترین استفاده را میکند. این جنجال …

توصیه به خواندن وصیت‌نامه‌های شهدا از سر اثرپذیری خود ایشان

… از یک دل سوزان، از یک روح مشتعل و بى‌تاب در راه خدا و در محبّت پروردگار و غرقه‌ى در ذات و صفات الهى سرچشمه میگیرد؛ این‌جور مجاهدتى یک طعم دیگرى پیدا میکند، یک حال دیگرى میبخشد؛ این یک اثر دیگرى در تکوین میگذارد. رشحاتى[5] از این را ما در جنگ مشاهده کردیم. اینکه شما دیدید امام فرمودند که وصیّت‌نامه‌ى این جوانها را بخوانید، حدس من این است ــ البتّه در این مورد چیزى از امام نشنیدم ــ که این یک توصیه‌ى خشک ‌‌و ‌خالى نبود؛ خود امام، آن وصیّت‌نامه‌ها را خوانده بودند و آن گلوله‌هاى آتشین در قلب مبارک امام اثر گذاشته بود، و میخواستند که دیگران هم از آن بى‌بهره نمانند، کمااینکه خود بنده هم تا حدودى با این وصیّت‌نامه‌ها در طول سالهاى جنگ و بعد از آن تا امروز بحمدالله‌ اُنس داشته‌ام و دارم. دیده‌ام بعضى از این وصیّت‌نامه‌ها چطور حاکى از همان روح عرفان است؛ یعنى راهى را که یک عارف، یک سالک در طول سى سال، چهل سال، طى میکند، ریاضت میکشد، عبادت میکند، حضور پیدا میکند، از اساتید فرامیگیرد، چقدر گریه‌ها، چقدر تضرّعها، چقدر کارهاى بزرگ، این راه طولانى …

اهل ذکر و حضور بودن، راز درخشندگی و تأثیر کار امام

… انسانهایى را براى مقاومت در راه خدا مجهّز کرده است و در زمان ما هم با درایت امام بزرگوار، این حادثه توانست پیش از پیروزى انقلاب، ناگهان مثل همان طوفان اوّل‌بار در جامعه، ظهور کند ــ این خود معلول توجّه و توسّل و ذکر و حضور و ارتباط و اتّصال با پروردگار است؛ و خود امام بزرگوار ما هم از این نوع آدمها بود؛ خود [او] اهل همین ذکر و حضور بود، و درخشندگى کار امام هم در همین بود، تأثیر نفَس او هم قاعدتاً حداکثر مربوط به همین قضیّه بود.

حضور امام مانع گرایش انقلاب به دشمن در دههٔ نخست

در مورد انقلاب، حضور امام ــ آن انسانِ بصیرِ بیناى بى‌ملاحظه‌ى در رعایت احکام الهى، با ملاک قرار دادن حکم خدا و حلال و حرام شرعى ــ و وجود یک چنین پدیده‌اى مانع شد که در طول آن ده سال، اندک گرایشى به دشمن نشان داده بشود. بعد از رحلت امام هم به فضل پروردگار تلاش شده است همین‌‌جور باشد. یک‌ وقتى ممکن بود در یک چیزهایى نسبت به بعضى از اشخاص، دشمن خیال کند که مثلاً توانسته است یک چهره‌ى خودى پیدا کند، امّا دیرى نگذشته است که دشمن فهمیده اشتباه کرده است. تاکنون به فضل پروردگار این …

اغماض نکردن امام حتی نسبت به نزدیکان در خلاف حق و پایبندی به انجام وظیفه

… نام نیک، قضاوت تاریخ، براى انگیزه‌هاى نفسانى، براى اشباع صفت پلید حسد، طمع، حرص، زیاده‌طلبى، افزودن‌طلبى نکند؛ کار را براى خدا و محض انجام وظیفه بکند؛ این معناى اخلاص است. این‌جور کارى پیش میرود، این‌جور کارى مثل شمشیر بُرنده هر مانعى را از سر راه برمیدارد. امام به این سلاح مجهّز بود؛ بارها گفت که من نسبت به نزدیک‌ترین نزدیکان خود هم اگر قدمى برخلاف حق بردارند، اغماض نمیکنم؛ همین‌جور هم بود؛ در مواقع حسّاس نشان داد که براى او آنچه مطرح است، انجام وظیفه است؛ در علن، در خلوت، در کارهاى بزرگ، در کارهاى کوچک این را نشان داد. این درسى شد براى مریدان امام، فرزندان امام، شاگردان امام که با همین سلاح در جبهه‌هاى جنگ، آن روز آن معجزه‌ها را آفریدند؛ بعضى از شماها که در آن میدانها بوده‌اید، خودتان از نزدیک آنها را …

هشدار امام دربارهٔ تحریک افراد به دست دشمن با ده واسطه

… و خیال میکنیم دشمن ما اینها هستند؛ اینها کسى نیستند. دشمن خود را پشت پرده پنهان میکند؛ دشمن که جلو نمى‌آید، خود را نشان نمیدهد؛ دشمن سعى میکند شناخته نشود. آن‌ کسى که سینه سپر میکند به خیال خود، جلو مى‌آید، این یک عامل است؛ ممکن است خودش هم نداند عامل است. امام بزرگوار بارها و مکرّر میفرمودند که گاهى دشمن با ده واسطه یک نفرى را تحریک میکند تا یک حرفى بگوید یا یک کارى را انجام بدهد. اگر شما بخواهید دشمن را بشناسید، ده واسطه را باید طى کنید و بروید. دشمن انقلاب، یعنى ایادى استکبار جهانى، راحت میتوانند در ایران ده واسطه را پیدا کنند، خودشان را در حوزه‌ى قم برسانند به یک بیچاره‌اى و او را وادار کنند به یک حرفى، به یک گفته‌اى، به یک موضع‌گیرى غلط و ناشیانه‌اى.

ایستادگی استوار امام در برابر نقشهٔ آمریکایی کردن انقلاب

… گفتند چه‌ کار میکنیم؟ نقشه این شد که کارى کنند که کسانى در این کشور به ‌عنوان انقلاب بیایند سرِ کار که اسماً انقلابى باشند امّا باطناً همان ارتباطات را، همان روابط حسنه را، و بتدریج همان سلطه‌پذیرى را داشته باشند؛ اوّلِ کار، همین هم شد و داشت بیشتر میشد. اگر حضور قوى و تعیین‌کننده‌ى امام نمیبود، همان‌جور هم میشد. البتّه حادثه‌ى سیزدهم آبان ۵۸ هم ضربه‌ی محکمى زد، امام هم مثل کوه، استوار ایستادند؛ [لذا] آنچه آنها فکر میکردند، بعکس شد؛ یعنى نه‌فقط انقلاب به رنگ آمریکایى درنیامد، [بلکه] روح استقلال‌طلبى و جدایى از نفوذ روزافزون آمریکا در مردم تقویت شد. این موجب شد که رژیم آمریکا به‌ طور دائم علیه ملّت ایران توطئه کند؛ به ‌طور دائم.

پیش‌قراول تجلیل و احترام به زن ایرانی مسلمان

البتّه بعد از پیروزى انقلاب، درباره‌ى مسئله‌ى زن و تلاش براى دفاع از حقوق زنان، فعّالیّتهاى زیادى شده است. در حقیقت باید گفت بعد از انقلاب، از زن ایرانى تجلیل شده است؛ پیش‌قراول این تجلیل هم امام بزرگوار بود که با همه‌ى وجود براى زن ایرانى مسلمان، ارزش و احترام قائل بود؛ همین بینش بود که موجب شد زنان کشور در انقلاب اسلامى سهم بزرگى را ایفا کردند، به‌ طورى ‌که اگر حضور زنان در نهضت انقلابى ملّت ایران نمیبود، به احتمال زیاد، این انقلاب به این شکل یا پیروز نمیشد، یا مشکلات بسیار بزرگى در سر راه آن پدید مى‌آمد؛ [لذا] حضور زنان …

تقوا عامل بروز شخصیتی که محور نهضت شد

… این را بیان کنم. تقوا مایه‌ى این است که انسان، یعنى یک فرد یا یک جامعه، در هر میدانى که وارد میشود موفّق بشود؛ وَ العاقِبَةُ لِلمُتَّقین؛[5] عاقبت این سِیر عظیم تاریخى و جهانى متعلّق به متّقین است؛ آخرت هم مال متّقین است، عاقبت همین دنیا هم مال متّقین است. امام اگر باتقوا نبود، در طول این مبارزه نمیتوانست آن منش و شخصیّتى را از خود بُروز بدهد که محور بشود براى یک چنین حرکت عظیمى و کار به اینجا منتهى بشود؛ تقواى او، او را به اینجا رساند؛ تقواى او، او را حفظ کرد. اگر در یک نظامى مسئولان نظام باتقوا باشند، فساد در آن نظام راه پیدا نمیکند. اگر در یک جبهه‌ى جنگ، مسئولان و فرماندهان باتقوا باشند، تقوا ــ یعنى همین مراقبت دائمى از خود ــ موجب میشود که هیچ خسارتى وارد نشود؛ نه‌اینکه اگر نیروها نابرابر بود، دشمن احیاناً به …

منع مطلق حیله‌های ربا در فتاوای ایشان پیش از تشکیل حکومت

… داخل آن حفره‌ها، راه آن حفره‌ها را بستند که ماهى نتواند برگردد. روز شنبه این کار را کردند، یکشنبه همان ماهى‌ها را گرفتند! این، ظاهر قانون است. اگر شما نگاه کنید، مثل همان کلاه شرعى‌هایى است که یک رباى سنگین کذائى را با یک حبّه‌ى نبات، اینجا و آنجا میکردند. قانون بود، ظاهرِ شرع بود، خب امام بزرگوار (رضوان ‌الله‌ علیه) که یک فقیه قوىِ آگاه به لُبّ دین و روح دین بود، قبل از حکومت، قبل از اینکه تشکیل حکومت بدهد، آمد منع کرد. جزو فتاوى ایشان که ما افتخار میکردیم در دوران مبارزه به آن و همه‌ جا نقل میکردیم، منع حیَلِ ربا[6] بود که ایشان مطلقاً حِیَل ربا را منع کردند. آقایان! حِیَل قانون را هم منع کنید، جلویش را بگیرید. بعضى از شرکتها، بعضى از مجموعه‌هاى على‌الظّاهر قانونى، حامل باطنِ اصحاب‌السّبتى است. مواظب باشید کسانى که میخواهند از قانون بگریزند، شما را به این دام نیندازند و شما را هم بیایند قانع کنند که قانونى است؛ این هم …

افزایش تضرع و عبادت ایشان در سال‌های پایانی عمر

… که حالا امشب که ما نافله خواندیم، فردا مثلاً اثر یک گشایش مهمّى در کارمان ظاهر بشود؛ نه، نفْسِ این رابطه‌ى با خدا در دعاهاى ما جزو بدیهیّات و محکمات ادعیه‌ى ما است که خداى متعال، متضرّعینِ الیه را مورد توجّه و عنایت خاص قرار میدهد. تضرّع، این خواص را دارد. لذا امام (رضوان‌ الله ‌علیه) واقعاً هر چه میگذشت، با اینکه ایشان از سابق هم اهل عبادت بودند ــ ما شنیده بودیم و اطّلاع داشتیم ــ امّا این اواخر که همین‌طور به اواخر عمرشان نزدیک‌تر میشدند، با اینکه انسان وقتى پیر و خسته میشود، همچنان ‌‌که همه‌ى کارهاى دیگر براى انسان سخت میشود، نماز خواندن و عبادت کردن و دعا خواندن هم سخت میشود ــ این‌جورى است؛ جوان همچنان ‌که ورزش را راحت‌تر میکند، عبادت را هم راحت‌تر میکند، نماز را هم راحت‌تر میخواند ــ در عین ‌حال که ایشان پیر و ازکارافتاده میشدند، تضرّعشان، توجّهشان، اهتمامشان، گریه‌شان بیشتر میشد. و خداى متعال هم به همان نسبت کارها را پیش مى‌آورد، کارها را درست میکرد و جور میکرد.

پیشقدم بودن در راه تلاش و ایثار جلوتر از همهٔ ملت

بزرگترین گناه سردمداران و سلاطین و حکّام فاسد در جوامع بشری و در گذشته ایران عزیز ما این بوده است که مردم را از این حقیقت بیگانه نگهداشتند و آنها را به سمت کار و تلاش و فداکاری و ایثار سوق ندادند. بزرگترین افتخار انقلاب اسلامی آن است که این درس را به مردم داد، این راه را در مقابل مردم باز کرد و امام راحل و بزرگوار - آن رهبر عظیم‌الشّأن استثنایی بی‌نظیر زمان ما - بزرگترین افتخارش این بود که خود در این راه پیشقدم بوده و حرکت کرده است. ننشست که به دیگران بگوید شما بکنید. خودش در پیشاپیش حرکت عمومی ملت ایران و جلوتر از همه راه افتاد. شما عزیزان، محصول چنین فضای مبارکی هستید.

محبوب‌ترین انسان در دل‌های ملت ایران

… کارش با همین ملت، همین جوانان، و همین مؤمنان فعّالی است که در همه جا ایمانهای خودشان را نشان میدهند. ملت در انتخابات نشان داد؛ در صحنه‌های سیاسی، در راهپیماییها و در موضعگیریها هم نشان میدهد. این ملت، سرمایه بزرگی است و این ملت، با امام است؛ در راه امام است. الان هم محبوب‌ترین انسان در میان این ملت و در دلهای ایشان، امام بزرگوار ما، امام خمینی است.

تأکید مستمر بر مردم در مراسم تنفیذ ریاست‌جمهوری

من در چند دوره‌ای که امام بزرگوارمان حکم ریاست جمهوری - آراءِ مردم - را تنفیذ میکردند، در فرمایشات ایشان نگاه کردم و دیدم به‌طور مستمر - با هر کس که طرف بوده‌اند - راجع به مردم و ملت صحبت کرده‌اند. این، همان حکمتِ امام است؛ همان چیزی است که ما هر طور نگاه و مطالعه میکنیم، میبینیم این درست است، این بهتر است. بخصوص قشرهای مستضعف، قشرهای فقیر و ضُعفای مردمند که نیروهای وفادار و ماندگار انقلاب و امام و دولتهای مختلف بوده‌اند و هستند و خواهند بود. عزیزانی که ان‌شاءاللَّه در آینده …