رفتن به محتوای اصلی

امام خمینی (ره)شخص

نام‌های دیگر: امام راحل

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

بنیان‌گذار جمهوری اسلامی ایران، شخصیت، اندیشه و رهبری او.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:تلگراف تسلیت به حضرت امام خمینی در پی رحلت آیت‌الله شهید سیّد مصطفی خمینی— ۱۳۵۶/۰۸/۰۳

سیر زمانی

از ۱۳۵۶ تا ۱۴۰۴
۱۳۵۶۱۴۰۴

فقط سال ۱۳۷۲همهٔ سال‌ها

شاهدها (۴۵ پاراگراف)

ناتوانی نزدیکان از درک عظمت پدیدهٔ امام و انقلاب

ما امام را از نزدیک دیدیم، انقلاب را از نزدیک دیدیم امّا میخواهم عرض کنم که اکثر ما خود من یکى از آنها عظمت پدیده‌ى امام را و پدیده‌ى انقلاب را حس نکردیم؛ خیلى عظمت دارد. بنده یک وقتى به امام عرض کردم که اگر کسى شبیه شما در تاریخ بود، مثلاً در دویست سال پیش یا سیصد سال پیش، یک نشانه‌اى از او میماند یک دستخطّى، یک کلمه امضائى، یک تکّه از لباس او، از پارچه‌ى او و امروز بعد از دویست سال به دست ما میرسید، آن را در موزه‌ها میگذاشتیم و به آن تبرّک میجستیم؛ حالا شما با وجود خودتان و با همه‌ى حقیقتتان در مقابل ما هستید؛ ما چطور میتوانیم عظمت شما را درک کنیم و حس کنیم؟ و این یک واقعیّتى است. باید این حقیقت را در دلهایمان و در فضاى زندگى‌مان، که امروز کشور ایران است، و در همه‌ى دنیا بخصوص دنیاى اسلامى که کم‌وبیش فضاى گسترش این حقیقت است، هر چه زنده‌تر و ملموس‌تر کنیم.

هدف اهانت و تهمت رژیم پهلوی در مطبوعات در دوران تبعید

دستگاه جبّار پهلوى میخواست محبّتى را که ملّت ایران به امام بزرگوارشان که آن روز در تبعید بودند داشتند و روزبه‌روز آن را بیشتر ابراز میکردند، زایل کند و از بین ببرد؛ چه‌ جورى؟ با ترور شخصیّت، با کوبیدن شخصیّت آن بزرگوار، با متّهم کردن امام. امام را در معرض تهمتهایى قرار دادند و به آن بزرگوار اهانت کردند؛ صریحاً این کار را در مطبوعات کشور که دربست در اختیار دستگاه جبّار و فاسد پهلوى بود نشر کردند و نوشتند.[2]

راهنمایی مردم در مبارزه، توکل به خدا و هوشیاری در برابر دشمن

… حکیمى که با همه‌ى وجود در راه هدفهاى اسلامى تلاش میکرد و مردم را در آن راهى که باید حرکت بکنند و این نیروى عظیم را باید در آن راه مصرف بکنند، هدایت میکرد؛ وجود یک رهبرى، یک مرکزیّت، یک دستگاه هدایت که در امام بزرگوار ما آن مرد حکیم و معنوى متجسّم شده بود؛ او بود که راه را نشان میداد به این توده‌ى عظیمِ مسلمانِ مؤمنِ متعهّدِ ما؛ به مردم میگفت که باید با که مبارزه کنند؛ مردم را دعوت میکرد به اینکه دل خودشان را با خدا مرتبط کنند و به خدا توکّل کنند؛ به مردم هشدار میداد که چگونه در مقابل دشمن، خود را مجهّز و آماده نگه‌ دارند که دشمن نتواند آنها را فریب بدهد؛ هر وقتى براى مردم دانستن آنچه را لازم بود، آن را به مردم میگفت. و پشت سر امام هم دستگاه اداره‌کننده‌ى کشور یعنى نظام جمهورى اسلامى [بود]؛ قضیّه به شخص امام خلاصه نمیشود. نبادا کسى خیال کند که در نظام جمهورى اسلامى، توده‌هاى عظیم مردم فقط باید با شخص رهبر در …

خنثی کردن نقشهٔ اصلی دشمن با فرمان شکستن حصر آبادان

امام روی نقطه‌ای اساسی انگشت گذاشتند. گفتند: «این حصر باید شکسته شود.» یعنی در حقیقت یکی از آن دو نقشه و دو نقطه‌ی اصلی جنگ و حمله‌ی دشمن را که عبارت بود از تصرّف نهایی و قطعی این بخش از کشور ایران، با این دستور خودشان خنثی کردند. معلوم بود که وقتی امام دستوری بدهند، جوانان میروند و آن را عمل میکنند.

گشودن راه و فرصت خدمت به مردم در جمهوری اسلامی

و البتّه سپاس بزرگ‌تر و تجلیل بیشتر، از روح مطهّر امام بزرگوارمان است که این راه را ایشان باز کرد؛ این فرصت را ایشان و همّت بزرگ آن مرد بود که به همه بخشید که هر کسى بتواند به ‌قدر توانایى خودش و شوق و علاقه‌ى خودش به مردم در جمهورى اسلامى خدمت کند.

شناخت بی‌مانند ایشان از ملت و ایمان به آن

آقایان محترم، مسئولین محترم، خواهران و برادران! ملّت عزیز ما آن ملّت بى‌همتایى است که مسئولین کشور میتوانند به ‌طور کامل به آنها اعتماد کنند. خوب ملّتى هستند این ملّت بزرگ و امام عظیم‌الشّأن خوب شناخته بود این ملّت را؛ من ندیدم هیچ‌کس را مثل آن بزرگوار که با خصوصیّات این ملّت آشنا باشد و به این ملّت ایمان داشته باشد. همان‌طور که در قرآن راجع به پیغمبر (علیه ‌و على ‌آله ‌السّلام) هست که فرمود «یُؤمِنُ بِاللهِ وَ یُؤمِنُ لِلمُؤمِنین»،[9] امام [هم] کان یؤمن للمؤمنین؛ به این ملّت ایمان داشت.

نقش بی‌بدیل در تحقق آرزوی هزارسالهٔ حکومت اسلامی با توکل، شجاعت و بی‌اعتنایی به دنیا

… که اوّل پیروزى انقلاب وقتى که آقازاده‌ى یکى از علماى معروف مبارز، چند صباح بازداشت شده بود و آن آقا خیلى متأثّر و ناراحت بود، ما رفتیم قم خدمت امام، ایشان گفت که اگر این احمد را بگیرند، شاید فرمود بکشند، من در باطن قلبم هم متأثّر نمیشوم؛ یک چنین شخصیّتى؛ در حالى ‌که ایشان به فرزندشان بسیار علاقه داشتند ــ [اگر] آن توکّل، آن بى‌اعتنائى به دنیا، آن شجاعت، آن قاطعیّت نبود، باز هم همه‌ى ماها و همه‌ى آن کسانى که در این راه بودند اگر جمع میشدند، این قضیّه اتّفاق نمى‌افتاد؛ یک چیز دیگرى ممکن بود بشود؛ چیزهاى دیگرى میشد، این [طور] نمیشد که شد. این یک فرصت الهى بود و خداى متعال اسباب آن و حتّى کسى مثل امام را براى این کار جمع آورد؛ و اِنَّ الله‌ اِذا ارادَ شیئاً هَیَّأَ اَسبابَه.[20] این خواست خدا بود.

ورزش و پیاده‌روی روزانه تا پایان عمر با وجود کهولت و بیماری

امام بزرگوار ما آن ‌وقتى که از دنیا رفتند، نزدیک نود سال سنّشان بود و همه‌ى شما میدانید که بیمارى قلبى هم داشتند. ایشان تا قبل از همین ناخوشى‌شان که بروند در بیمارستان بخوابند، ورزش میکردند. البتّه ورزش امام پیاده‌روى است دیگر؛ پیرمردى در آن حد که نمیرود حالا فرض کنید هالتر بزند؛ خب پیاده‌روى میکند. یعنى ورزش این است؛ انسانى که درست مى‌شناسد بدن را و طبیعت جسم را و ورزش را و بااراده هم هست، مثل آن بزرگوار است. هر روزى ایشان یک ساعت و نیم راه میرفتند، در سه نوبت؛ سه‌ تا نیم ساعت. …

اخلاص امام منشأ تحول عظیم و بی‌سابقه به نام دین

… که تلاش میکند، تمرین میکند، این ریاضت را به خود میدهد که تلاشش براى خدا باشد، ببینید منشأ چه آثارى میشود. کارى که امام در این بُرهه‌ى از تاریخ توانست انجام بدهد، گمان میکنم در طول تاریخ بعد از اسلام، با این عظمت و با این ابعاد، در هیچ‌ جا سابقه نداشته است. مُصلحین زیاد بوده‌اند، گویندگان حق زیاد بوده‌اند، مجاهدین فى‌سبیل‌الله‌ زیاد بوده‌اند امّا آن انسانى که بتواند این تحرّک عظیم و تحوّل عظیم را به نام خدا، به نام دین و به نام ارزشهاى معنوى و الهى در دنیا به‌ وجود بیاورد، آن هم در دنیایى که مالامال از انگیزه‌هاى مادّى است، فقط او بود؛ غیر از او ما کس دیگرى را نمى‌شناسیم؛ و این به برکت اخلاصش بود؛ براى خاطر خدا اقدام میکرد، براى خدا حرف میزد.

اخلاص و پرهیزکاری راز عظمت امام در دل‌ها حتی پس از درگذشت

… این خطبه‌ى دوّم میخواهم چند جمله نصیحت براى برادران و خواهران عزیز عرض بکنم، با استفاده از روحانیّتى که در این فضا گسترده است. یک جمله درباره‌ى امام بزرگوارمان عرض میکنم. من میخواهم به شما برادران و خواهران استنباط خودم را از عظمت و مکانت این بزرگوار بگویم. اعتقاد من این است که این عظمتى که این مرد الهى و معنوى حتّى بعد از درگذشت خود در دلها و چشمها پیدا کرد و مرقد او که محلّ زیارت مشتاقان در تمام دوره‌ى سال شده است و دلها متوجّه به او و مجذوب او است، به ‌خاطر این است که او در دل، یک انسان مخلص و پرهیزکار بود؛ آن بزرگوار در همه‌ى کارها براى خدا و در راه خدا و به نام خدا حرکت میکرد و عمل میکرد.

بیداری اسلامی بزرگ‌ترین دستاورد و هدیهٔ امام به دنیای اسلام

آن مطلبى که به ‌مناسبت تجدید خاطره‌ى رحلت جان‌گداز امام بزرگوار (رضوان الله‌ تعالى علیه) خوب است که مورد توجّه همه‌ى مسلمین و بالخصوص مردم عزیز ایران قرار بگیرد، این است که میراث بزرگ امام راحل عبارت است از بیدارى اسلامى و نهضت اسلامى؛ این بزرگ‌ترین دستاورد و عمومى‌ترین دستاوردى است که امام بزرگوار با مبارزه‌ى خود و حرکت خود، به دنیاى اسلام بلکه به تاریخ اسلام هدیه کردند؛ ما این میراث را و این هدیه‌ى ذى‌قیمت را باید حفظ کنیم.

یاد امام به معنای زنده ماندن راه و فریاد ایشان

خلاصه‌ى مطلب این است که اگر در سالگرد امام، سخن از امام گفته میشود، این فقط یک کار تشریفاتى نیست؛ یاد امام راحل براى ما یک کار صورى و ظاهرى نیست؛ یک امر باطنى و معنوى و حقیقى است. یاد امام را زنده کردن، یعنى راه امام زنده بشود؛ حرف امام زنده بماند؛ انعکاس فریاد امام در دنیاى اسلام امروز همچنان حفظ شود؛ و این فریاد در همین کلمه خلاصه میشود: مسلمانها بیدار بشوند، مسلمانها تجاوز نکنند امّا حقّ خودشان را طلب کنند.

بی‌اعتنایی به لذت‌های مادی و قدرت جز برای انجام تکلیف، سرمشق ملموس

… البتّه براى ما فقط به ‌صورت یک سمبل مطرح است، به ‌صورت یک سرمشق فوق حدود تصوّر مطرح است، براى اینکه جهت معلوم باشد؛ براى اینکه بدانیم راه این است. از آن پایین‌تر و نزدیک به زندگى ما، زندگى امام بزرگوار ما بود؛ به دنیا اعتنائى نداشت؛ ارزشى براى او نداشت؛ لذّتهاى مادّى براى او اهمّیّتى نداشت که به آنها اندک ‌توجّهى بکند. آن مقام با آن عظمت و آن قدرت خیره‌کننده‌ى جهانى ــ که قدرت آن بزرگوار چشمها را در سرتاسر عالم خیره میکرد ــ خود همان قدرت هم براى او ارزش و اهمّیّتى نداشت؛ مگر براى اینکه تکلیفى را انجام بدهد. آنجایى که لازم بود آن قدرت را مایه بگذارد و مصرف بکند، مصرف میکرد؛ ولو با توجّه به اینکه ممکن است فرض بفرمایید براى وجهه‌ى او و حیثیّت او هم به حسب موازین عادّى ضربه‌اى داشته باشد؛ [خب] داشته باشد؛ اهمّیّتى نداشت براى او. این انسانِ زمان ما است؛ اینکه …

لزوم زنده نگه داشتن یاد و نام امام به‌عنوان نشانهٔ راه

و ما در آستانه‌ى سالگرد رحلت امام بزرگوارمان هستیم؛ یاد این بزرگوار را بایستى همواره زنده بداریم، چون مثل یک عَلَم و نشانه است براى ما. نام امام و یاد امام و ذکر خصوصیّات امام، مثل آن تابلوها و علامتهایى در جادّه است که نشان میدهد راه کدام طرف است. این یاد و این نام بایستى همیشه زنده نگه داشته بشود و مورد تجلیل قرار بگیرد و مورد تدبّر قرار بگیرد.

بیرون‌کشیدن حج از پردهٔ اوهام و فراخوان به حج ابراهیمی

… خود با خداوند است، قلمداد کنند؛ بگذریم از آن غفلت‌زدگانى که به سفر حج به چشم سفرى سیاحتى و تجارتى نگاه میکنند. حج با برجستگى‌هایى که در هیچ فریضه‌ى دیگر اسلامى مجموعه‌ى آن را نمیتوان یافت، بسى برتر از بینش تنگ‌نظرانه‌ى آنان و نگاه بى‌فروغ و خطابین اینان است. در دوران ما بزرگ‌ترین کسى که حج را از پرده‌ى اوهام بیرون کشید و رازهاى آن را در ذهن و نیز در عمل جمع عظیمى از مسلمانان نمایان ساخت، امام راحل کبیر ما بود. او حجّ ابراهیمى را ندا کرد و خلایق را بدان فرا‌خواند. و یک بار دیگر صلاى «اَذِّن فِی النّاسِ بِالحَجّ» را به گوش جهانیان رسانید.

نفوذ نام و پیام امام در کشورهای گوناگون و بیداری انقلابیون بزرگ

… و برایش شعار بدهند و دست تکان بدهند؛ معناى این چیست؟ چقدر خانواده و خانه و مجموعه و مدرسه و مرکز فرهنگى در دنیا باشد که ما هم از آنها هیچ خبرى نداشته باشیم امّا شما وقتى آنجا وارد بشوید، مى‌بینید عکس امام را آن بالا زده‌اند. اینها از کجا است؟ براى چیست؟ چه کسى برداشت عکس امام را، اسم امام را، شرح حال امام را برد در این کشورهاى گوناگون ــ در آفریقا، در آسیا، حتّى در اروپا؛ در همین کشورهایى که تازه از شوروى سابق جدا شده‌اند و استقلال پیدا کرده‌اند ــ و راجع به امام با اینها حرف زد؟ شخصیّت‌هاى برجسته‌ى اینها، کسانى که آن روز آدمهاى معمولى بودند، بعد به برکت نام امام، پیام امام و پیام این انقلاب و فداکارى‌هاى شما مردم ــ همین شما جوانها، شما پدرمادرها ــ چشمشان باز شده است و تبدیل شده‌اند به انقلابیّون بزرگ. رهبر مسلمانان زنده و بیدار یکى از کشورها که من نمیخواهم اسم بیاورم، آمد پیش من، گفت ما آدمهاى معمولى بودیم؛ اسم امام، ما را زنده کرد؛ حرفهاى امام، ما را به خود آورد. آن آدم، آدمى است که هزاران انسان در یک نقطه‌ى دنیا از او الهام میگیرند. با کدام ابزار …

نیت خدایی او و تبدیل حج به حرکتی عظیم اسلامی با ابعاد جهانی

… کارها است ــ بیشتر احتیاج دارد به نیّت خالص و قصد الهى. اگر کار براى خدا شد و به قصد انجام تکلیف و کسب مرضات الهى شد، خداوند به آن برکت میدهد، اثر میدهد، جذّابیّت میدهد، دلها را به طرف آن جلب میکند، آنچه از تأثیرات حج که شما دنبال آن هستید فراهم میکند. شما نگاه کنید به این حرکت عظیمى که انجام گرفت، یعنى اصل پیدایش انقلاب، شروع نهضت مبارزه، کارهایى که در این انقلاب شد، از جمله خود همین مسئله‌ى حج که امام راحل عظیم‌الشّأن ما (رضوان الله تعالى علیه و قدّس الله نفسه الطّیّبة الزّکیّة) این کارها را شروع کردند، در همه‌ى این کارها، نیّت آن مرد الهى و معنوى نیّت خدایى بود، خدا هم برکت داد. همین تبدیل حج از یک عملِ نیمه‌تجارىِ نیمه‌سیاحتىِ تفنّنى به یک حرکت عظیم اسلامى با ابعاد جهانى، کار کوچکى نبود؛ با برنامه‌ریزى‌هاى سیاسى و دنیایى و این چیزها قابل تحقّق نبود؛ این را خدا کرد، و آن هم به ‌خاطر نیّت خالص آن مرد. ما هم باید یاد بگیریم این را و در کارهایمان نیّتها را خدایى کنیم. ان‌شاءالله‌ شما که همین‌جور هم هستید.

ورود از تبعیدگاه و پایه‌گذاری حکومت اسلامی با قدرت الهی

… آنجا را مأمن دین و محلّ بالندگى نهال انقلاب دینى قرار بدهد؛ ببینید این قضیّه چقدر عظیم است! تهرانِ دوران حکومتِ وابسته و فاسد کجا، تهران دوران اسلام کجا؟ ایرانِ مزرعه‌ى رشد ارزشهاى فاسد غربى کجا، و تهران بوستان بالندگى گلها و میوه‌هاى ارزشهاى اسلامى کجا؟ و آن ‌وقت آن مردى که بعد از اولیاى خدا، ما کسى را در انسانهاى معمولى، به عظمت او، به قدرت او و به تجلّى صفات الهى در وجود او نمى‌شناسیم، از تبعیدگاه خود، با آن عظمت وارد کشور بشود و لدى‌الورود،[2] با دستى که از آستین قدرت الهى بیرون آمده است، حکومت اسلامى را در دنیاى دورافتاده‌ى از ارزشهاى معنوى پایه‌گذارى کند. این حوادث، در همین جلوى چشم ما اتّفاق افتاد.

تقوا و اخلاص امام پایهٔ اصلی حرکت عظیم انقلاب

… مخصوص بندگان خالص خدا است؛ این در اختیار ما است و [باید] استفاده کنیم. این، آن کلمه‌اى است که در باب ماه رمضان من میخواهم عرض بکنم؛ این، کلید اصلاح همه‌ى امور است و [اصلاح امور] از اینجا شروع میشود؛ کمااینکه اصل انقلاب از اینجا شروع شد؛ از مسجد و دین و تقوا. اگر به امام بزرگوار نگاه کنید، بیشتر معلوم میشود که آن پایه و قاعده‌ى اصلى این حرکت عظیم تقوا بود؛ خب امام مظهر تقوا و توجّه و معرفت و عمل براى خدا و اخلاص بود. اگر این نبود، نمیشد؛ اگر امام آن‌قدر خوب نبود، آن‌قدر اهل معنا و معرفت نبود، این کار به اینجا نمیرسید. این، مقدّمه است براى اصلاح.

مظهر فلز ناب اخلاص در انقلاب

جوهر خلوص، در انقلاب بزرگ ما، مایه‌ى ماندگارى آن شده است؛ آن فلزّ نابى که امام بزرگوار مظهرش بود. حالا شما برگردید به خاطره‌هایتان و آن فداکارى‌هاى در میدان جنگ را، آن بیابانها را، آن گرماها را، آن رعبها و خوفهاى میدان جنگ را، آن خطر دم‌به‌دم را، آن سرماى قلّه‌هاى پُربرف را، آن محاصره شدن‌ها را، آن بى‌نیرویى را، که جوش میزدید براى یک تعدادى نیرو، آن …

استواری در برابر شرق و غرب و گریهٔ شبانه در برابر خدا

… مجمع عمومى‌اى امید ندارد و از آنها جز بدى و نیش ندیده است، میتواند با خداى متعال، با خداى خودش، با مولاى خودش، با عزیز خودش، با محبوب خودش، با صدق و صفا حرف بزند و بگوید «یا رَجاءَ مَن لا رَجاءَ لَه»؛ امید ما به تو است. و این است که به یک ملّت قوّت میدهد. امام این‌جورى بود؛ آن مرد پولادینى که شرق و غرب دنیا علیه او دست به دست هم دادند و خم به ابرو نیاورد، نیمه‌ى شب آن‌چنان در مقابل خداى متعال اشک میریخت که نزدیکانشان آن ‌وقت به من میگفتند شبها که امام گریه میکنند دستمال کافى نیست براى پاک کردن اشکهایش [بلکه] امام چشمهایش را با حوله پاک میکند! این قوّت از آن قوّتها است. عزیزان من! این قوّت را هر چه میتوانید در خودتان پدید بیاورید. این ملّت این‌جور است که آسیب‌ناپذیر میشود؛ این انقلاب این‌جور است که ضدّ ضربه میشود و دیگر هیچ چیز علیه او کارگر نیست.

شخصیتی بی‌همتا در دنیای امروز و زمان‌های نزدیک

ما یک کشورى هستیم، یک ملّتى هستیم، یک پیامى داریم، یک جمعیّتى هستیم، یک قدرتى داریم، یک سابقه‌اى داریم، یک افتخاراتى داریم؛ افتخارات گذشته، افتخارات امروز. شخصیّتى مثل امام در میان ما بوده است که در دنیا یک چنین شخصیّتى را، نه امروز و نه در زمانهاى نزدیک به ما، تا آنجایى که ما مى‌شناسیم، سراغ نداریم. جوانهایى داریم با آن عظمت که نشان دادند خودشان را. مادرهایى داریم، پدرهایى داریم، خانواده‌هایى داریم، دانشمندانى داریم. ما به چیزى احتیاج نداریم؛ ما به کسى احتیاج نداریم، البتّه از کسى هم نمیترسیم؛ از هیچ‌ کس. ما میخواهیم چه بکنیم که برویم سراغ فلان کشور؛ …

مخدوش کردن چهرهٔ امام و زیر سؤال بردن تصمیماتش، کار دشمن

… است. همه‌ى قلمها و گفتارها و دستها و تلاشهایى که سعى میکند این یکپارچگى و وحدت عمومى ملّت را در راه دفاع از منافع جمهورى اسلامى و دفاع از منافع ملّت ایران خدشه‌دار کند، این مال دشمن است؛ چون ما از همین طریق یکپارچگى بود که توانستیم دشمن را به زانو دربیاوریم. هر سخنى، هر نوشته‌اى، هر دستگاهى که کوشش کند چهره‌ى امام بزرگوار را ولو امروز که آن بزرگوار به ملکوت اعلىٰ پیوسته است مخدوش کند، کارهاى او را زیر سؤال ببرد و تصمیماتى که یک روزى ملّت ایران را به اوج اعتبار در سطح جهانى رساند، اینها را امروز مورد «لَیتَ و لَعَلَّ»[5] قرار بدهد، بدانید آن سخن، آن حرف، آن نوشته مربوط به دشمن است.

تجلیل حکیمانه از حرکت دانشجویان در تسخیر لانهٔ جاسوسی

… پیدا کرده بودند از بین برده‌اند و [این] عدّه ضعیف، امروز نیایند وسوسه کنند، جورى بشود که جوان ما، دانشجوى ما خیال کند [و بگوید] که سال ۵۸، این چه کارى بود ما کردیم و لانه‌ى جاسوسى را تسخیر کردیم! نه آقا؛ یکى از بهترین کارهایى که در انقلاب ما شد، آن کار بود. وقتى امام، آن پیر حکمت امام که یک جوانى نبود که شما بگویید احساساتى شد، یک حرفى زد [آن] مرد حکیمِ دنیادیده‌ى مجرّب، با دید نافذ، آن‌جور از آن حرکت دانشجوها آن روز تجلیل کرد، [خب] امام یک چیزى میفهمید که این را گفت،[7] و ما هم همان را تأیید و تصدیق میکنیم از روى احساس، از روى بینش، از روى منطق، نه‌فقط از روى تبعیّت.

رد تحریف نظر صریح امام دربارهٔ مذاکره با آمریکا

… باشد، بعد از رحلت امام یکى از شاه‌بیت‌هاى تبلیغاتى دشمن همین بود که بله، امام رفت، اینها دیگر راه امام را رها کردند؛ براى اینکه همان احساس را در آن ملّتها به‌ وجود بیاورند یا بالاتر از این را بگویند؛ بگویند آقا! امام کِی گفته بود ما با آمریکا مذاکره نکنیم؟ کِی امام چنین حرفى زده بود؟ امام همان چند روز زمان خودش را گفته بود، همان چند وقت را گفته بود؛ امام کِی ما را نهى کرده؟ یعنى تصرّف کنند حتّى در نظرات امام که در میان صدها سخنرانى و بیان قاطع و صریح، این‌جور بیان شده.

رهبری عارف و بی‌تعلق به مادیات که وجود و سخنانش نفحه‌ای الهی بود

… انقلاب عظیم [یکى از نفحات الهى است]. شما جوانها با فکر روشن و بازى که دارید، با آن دل پاک و حسّاسى که خدا در شما گذاشته است فکر کنید؛ وضع این دنیا را نگاه کنید؛ حرکت و سِیر دیوانه‌وار به سمت مادّیّت را ببینید؛ بعد برگردید به سمت کشور خودتان و جامعه‌ى خودتان؛ پیام یک حرکت، یک حکومت و یک نظام، به رهبرى یک مرد عارف و الهىِ محض که کمترین ارتباط و تعلّق را ــ بر حسب آنچه معتاد[4] ما مردم عادّى است ــ با مادّیّات داشته است، و بر پایه‌ى افکار الهى و معنوى، این را در ایران اسلامى مشاهده کنید، ببینید این چه نفحه‌ى عظیمى از سوى پروردگار بود. خود وجود آن مرد و سخنان او، یکى از نفحات بود که آن یکى از دست ما گرفته شد. یکى دیگر از نفحات بسیار ارزشمند الهى و از آن دریچه‌هاى بهشتى که باز شد به روى ما، همین جنگ پُرمصیبت و پُردردسر بود. کسى خیال نکند ما از جنگ خوشمان مى‌آید؛ کسى خیال نکند ما خوشحالیم که هشت سال جنگ داشتیم؛ نه، جنگ مصیبت بود، بلا بود، سختى بود، امّا:

فرماندهی جنگ به دست معنوی‌ترین و عارف‌ترین فرد کشور

… حقیقتى مورد تهاجم قرار گرفت؛ ما یک حقیقتى را قبول کردیم، مورد تهاجم دنیا قرار گرفتیم، این بى‌عقل[8] را هم پیش کردند، انداختند سرِ ما که بیا اینجا را به هم بزن؛ به این نیّت بوده و ملّت ما از یک آرمان دفاع کردند، از یک حقیقت مقدّس دفاع کردند، دلیلش هم این است؛ آن کسى در رأس این جنگ بود که از همه‌ى مردم کشور ما، معنوى‌تر و الهى‌تر و خدایى‌تر و محبوب‌تر بود؛ بحث این نبود که فرمانده فرض کنید که یک آدم معمولى است، یا یک نظامى است؛ نه، عارف‌ترین فرد کشور ما، فرمانده‌ این جنگ بوده و فرماندهى هم میکرده؛ دیگر شما [برتر] از امام چه کسى را سراغ دارید در این کشور این‌جور با مقامات عالىِ معنوىِ عرفانى؟ به نظر من حقیقت این جنگ این است که قدردانى درست نشده و باید بگوییم: ما قَدَرَ الجهاد حقّ قَدرِه؛ واقعاً از این جنگ همچنان قدردانى نمیشود؛ لذا شما هر کارى در این زمینه بکنید، به جا کرده‌اید.

آرزوی دانشگاه مؤمن و توصیه به همکاری فضلای حوزه و دانشگاه

… که سررشته‌دار آینده‌ى کشورند و بهره‌گیرى از استعداد و شور و جوشش خداداد این بخشِ ارزشمند جامعه براى گستردن تفکّر درست و تعالى و ایمانِ زلال دینى در سطح کشور و جهان، از جمله‌ى مقاصد بزرگ جمهورى اسلامى بوده و در این راه تلاشهاى ارجمندى به کار رفته است. طنین نداى امام بزرگوار ما همواره در فضاى کشور زنده خواهد ماند که دانشگاه مؤمن و متعبّد به هدایت الهى را یکى از آرزوهاى بزرگ میدانست و فضلاى روحانى و دانشگاهى را به همکارى در این راه توصیه میفرمود. بى‌شک حضور علماى دینى و چهره‌هاى جوان حوزه‌اى در عرصه‌ى دانشگاهى کشور در سالهاى گذشته که به همکارى شورایى آیات و حجج اسلام حضرات آقایان محمّدى‌گیلانى و محفوظى و جنّتى مدیریّت میشد، برکات و آثار فراوانى بر جاى نهاد و راه را براى مرحله‌ى دیگرى از این جهاد …

عزت‌بخشی به اسلام به برکت ایجاد احساس وحدت میان مسلمانان

… در هر جاى دنیا که هستند و از جمله در کشور عزیز ما، باید مواظب باشند. این وحدت، گران به ‌دست آمده است در ایران؛ این نداى وحدت، گران جا افتاده است در دنیا؛ این را آسان نشکنید. هر کسى بشکند خیانت کرده است، هر کسى میخواهد باشد؛ فرقى نمیکند سنّى باشد، شیعه باشد. اینکه امام بزرگوار توانست اسلام را عزیز کند، به برکت ایجاد احساس وحدت در بین مسلمین بود. در اقصیٰ‌نقاط عالم به نام امام، مسلمان حرکت میکرد و فکر نمیکرد که مذهب من چیست، مذهب او چیست؛ من سنّى‌ام، او شیعه است؛ او سنّى است، من شیعه‌ام. این حالت، حالت مضرّى است براى دشمن؛ دشمن میخواهد این را بشکند. حالا اگر دوست این را بشکند، چه؟ اگر به‌ جاى قدرتهاى استکبارى، خود من و شما با حرف زدنمان، با نوشتنمان، با گفتنمان این وحدت را بشکنیم [چه]؟ شیعه را …

تعیین گوینده و چمران به نمایندگی خود در امور جنگ

چند روز بعد از این‌که رفتیم آن‌جا، (شاید بعد از دو، سه هفته) نامه‌ی امام در رادیو خوانده شد که فلانی و آقای چمران، در کلّ امور جنگ و چه و چه نماینده‌ی من هستند. اینها توی همین آثار حضرت امام رضوان‌اللَّه‌علیه هست. لذا، ما هر چه میخواستیم، راحت تهیه میکردیم. لکن بچه‌های سپاه؛ بخصوص آنهایی که میخواستند به منطقه بروند، در عُسرت بودند و یکی از کارهای ما، پشتیبانی اینها بود.