… که بدون جهاد فیسبیلالله هیچ کارى پیش نخواهد رفت؛ [البتّه] جهاد باشد و فیسبیلالله باشد، هر دو با هم؛ این دو، شرط است؛ اگر فیسبیلالله نبود، فایدهاى ندارد. ما عقیده داریم که اگر کسى جهاد فیسبیلالله کرد و وظیفهاش را انجام داد، پیروز شده است؛ این آن درس بزرگ امام خمینى به ما است. امام خمینى در تمام طول مدّت مبارزهاش -که خیلى هم طولانى بود- براى پیروزى مبارزه نکرد. البتّه همه از پیروزى خوششان میآید و قرآن کریم هم این را تأیید کرده؛ وَ یَشفِ صُدورَ قَومٍ مُؤمِنینَ وَ یُذهِب غَیظَ قُلوبِهِم؛[2] در این شکّى نیست، امّا آن [پیروزى]، هدف نبود؛ هدف عبارت بود از انجام تکلیف، انجام وظیفه. وقتیکه انسان انجام وظیفه کرد، نگرانى …
ادامهٔ بیتردید راه امام با اطمینان به فضل الهی
… بکوبد و نابود کند. مجاهدین فیسبیلالله و مؤمنین، در لبنان زیر فشارهاى سختند؛ لکن ما عقیده داریم که اگر این جهاد آگاهانه -از روى آگاهى و معرفت- در لبنان، از طرف مؤمنین ادامه پیدا بکند، نصرت الهى بلاشک متعلّق به آنها خواهد بود، در این ما هیچ شکّى نداریم. ما در همان راهى که امام حرکت میکرد، بدون اندکى تردید و تزلزل حرکت خواهیم کرد. چرا بعد از آنکه صحّت این راه را با همهی وجودمان شناختهایم و فضل الهى بر خودمان را در این راه بارها و بارها احساس کردهایم تردید کنیم؟ در ادامهی این راه، فضل الهى و لطف الهى، باز هم شامل حال ما خواهد بود؛ ما در این شک نداریم، لذا این راه را ادامه خواهیم داد. امیدواریم که خداوند لطف خودش را و برکات خودش را بر شما و بر ما نازل کند؛ همهی ما را انشاءالله به راه صحیح و کار صحیح هدایت کند؛ انشاءالله قلب مقدّس ولیعصر (ارواحنا له الفداء) را نسبت به ما راضى و خشنود کند؛ و انشاءالله این انقلاب را به ظهور آن …
پدر مهربان، معلم دلسوز و قافلهسالار آگاه امت
اکنون چهل روز از مصیبت بزرگ جهان اسلام میگذرد. چهل روز است که امام ما -روح خدا و نفْس مزکّىٰ- احرام پوشیده و به میقات رفته و در بحر وحدانیّت حق مأوا گرفته و بزم ملکوتیان را به حضور خود آراسته است. چهل روز است که آن پدر مهربان و معلّم دلسوز و قافلهسالار آگاه، فرزندان و مریدان و رهروان را تنها گذاشته و چون جان شیرین، پیکر امّت اسلامى را ترک گفته است. امّت اسلامى در همه جاى جهان، چهل روز است که سرود غم میسراید و از این فقدان بزرگ مینالد.
تبیین شخصیت امام با آیات توصیف بندگان صالح خدا
براى تبیین شخصیّت اماممان -آن انسان والا و آن مسلمان وارسته- بهتر از آن نیست که به قرآن پناه بریم و او را در لابهلاى آیههاى هدایتگر آن، که به توصیف بندگان صالح خدا پرداخته است، باز جوییم:
ناتوانی بیان و قلم از ترسیم شخصیت امام
بارى، خمینى عزیزِ ما را کیست که نشناسد؟ و کیست که بهشایستگى بشناسد؟ الفاظ مرا تحمّل آن نیست که آن حقیقت فاخر و آن گوهر نفیس را در خود بگنجاند و قلم قاصر اینجانب ناتوانتر از آن است که سوداى ترسیم آن چهرهی ملکوتى را بپروراند. بهتر آنکه عنان قلم درکشم و یک بار دیگر این مصیبت بزرگ و جانکاه و این غم فراموشنشدنى را به حضرت بقیّةالله (ارواحنا لتراب مقدمه الفداء) و بیت معظّم ایشان، مخصوصاً به یادگار عزیز و یگانه و نور چشم اعزّ ایشان -جناب حجّتالاسلام آقاى حاج سیّداحمد آقا- و به …
غلبه بر مصیبتها و دست نکشیدن از کار حتی در کهولت
امام ما بر مصیبتها فائق میآمد و در همه حال و حتّى در سنین کهولت، از کار و تلاش دست نمیکشید؛ غلبه بر مشکلات و شکست دادن توطئهی دشمنان، تنها با حرکت دستهجمعىِ مردم و همکارى آنان با مسئولان کشور و حضور قوى و پُرنشاط آنان در صحنه، میسّر خواهد شد.
عزم بر قرار دادن درسهای امام سرمشق زندگی
… که مصیبتها را -هرچه بزرگ- باید تحمّل کرد. مصیبت رحلت پیغمبر اسلام را و مصیبت شهادت علیبنابیطالب را و مصیبتهاى بزرگ را، یاران و مؤمنان تحمّل کردند؛ از مصیبت، وسیلهی عروج و پلّکانى ساختند به سمت هدفهاى والا و بلند. اى امام بزرگ ما، اى خمینى عزیز ما! ما هم از خداى تو کمک میگیریم و درسهاى تو را درس زندگى خودمان قرار میدهیم، شاید از این مصیبت، پلّکانى بسازیم به سمت هدفهاى والا و عزیزى که تو یک عمر در راه آن مجاهدت کردى.
کارهای بزرگ امام متناسب با بزرگی شخصیت او
امام بزرگوار ما کارهاى بزرگ انجام داد، متناسب با بزرگى خود او؛ و من امروز بعضى از آنچه را که امام بزرگوارمان انجام داده، به یاد شما میآورم. یقیناً اگر تحلیلگران و متفکّران بنشینند و کارهاى بزرگ امام امّت را فهرست کنند، چندبرابرِ آن چیزى خواهد شد که من امروز بهصورت فهرست عرض میکنم.
بازگرداندن روح عزت به مسلمانان با نهضت امام
دوّم، اعادهی روح عزّت به مسلمین. صرفاً این نبود که اسلام در بحثها، در تحلیلها، در دانشگاهها، در صحن جامعهها و زندگى مردم برگردد؛ بلکه بر اثر نهضت امام ما، مسلمانها در همه جاى عالم احساس عزّت کردند. چندى پیش مسلمانى از یکى از کشورهاى بزرگى که در آن مسلمین در اقلّیّتند، به من میگفت که قبل از انقلاب اسلامى، ما اسمِ مسلمانىِ خودمان را هرگز به زبان نمیآوردیم و اظهار نمیکردیم -طبق فرهنگ آن کشور، همه اسم محلّى داشتند و خانوادههاى مسلمان، اسمهاى مسلمانى هم …
دادن احساس درک امت اسلامی به مسلمانان
سوّمین کار بزرگ [امام] این بود که احساس درک امّت اسلامى را به مسلمانها داد. قبل از این، مسلمانها در هر جاى دنیا که بودند خودشان بودند، چیزى به نام امّت اسلامى براى مسلمین عالم مطرح نبود یا جدّى نبود. امروز مسلمانها در اقصاى آسیا تا قلب آفریقا و در تمام خاورمیانه و در اروپا و آمریکا، همه احساس میکنند جزو یک جامعهی جهانى بزرگ هستند؛ …
ازالهٔ حکومت پادشاهی در ایران از بزرگترین کارهای امام
چهارم: یکى از مرتجعترین و پلیدترین و وابستهترین رژیمهاى منطقه را و جهان را ازاله کرد و از بین برد. ازالهی حکومت پادشاهى در ایران یکى از بزرگترین کارهایى بود که کسى میتوانست تصوّر کند. اینجا دژ استعمار در منطقهی خلیج فارس و خاورمیانه بود؛ این دژ به دست امام ما در هم فروریخته شد.
پوشاندن لباس واقعیت به آرزوی حکومت اسلامی
پنجم: ایجاد حکومتى بر مبناى اسلام -چیزى که به ذهن مسلمانها و غیرمسلمانها خطور نمیکرد- نظامى سیاسى، جامعهاى با همهی ارکان بر مبناى یک دین، آن هم بر مبناى اسلام. این خواب خوشى بود که سادهلوحهاى مسلمان هم هرگز آن را با خود تصوّر نمیکردند و نمیدیدند. [امام] به این خیال افسانهآمیز، لباس واقعیّت پوشاند؛ چیزى در حدّ یک معجزه.
به راه افتادن نهضت جهانی اسلام به برکت امام
… میشدند؛ بعد از انقلاب اسلامى، پایه و مبناى حرکتها و نهضتهاى آزادیبخش، اسلام است. امروز در هر نقطهاى از دنیاى وسیع اسلام که جمعیّتى یا گروهى به انگیزهی آزادیخواهى و ضدّیّت با استکبار حرکت میکنند، مبنا و قاعدهی کارشان، امیدشان و رکنشان تفکّر اسلامى است؛ و نهضت جهانى اسلام به برکت امام عزیز ما به راه افتاده است.
روشن کردن ابعاد تازهای از فقه برای حوزه
هفتم: نگرشى جدید در فقه شیعه. فقاهت ما پایههاى بسیار مستحکمى داشته و دارد. فقاهت شیعه یکى از محکمترین فقاهتها و متّکى به قواعد و اصول و مبانى بسیار مستحکم است. امام عزیزمان این فقه مستحکم را در گسترهاى وسیع و با نگرشى جهانى و حکومتى، مورد توجّه قرار داد و ابعادى از فقه را براى ما روشن کرد که قبل از این روشن نبود.
ابطال باور غلط دربارهٔ اخلاق فردی حاکمان
… دخمهها مخفى میشدند، بمجرّد اینکه به حکومت میرسند، انسان میبیند وضع زندگیشان عوض شد، اخلاق حکومتیشان تغییر کرد؛ همان وضعیّتى را به خود میگیرند که بقیّهی سلاطین و رؤساى عالَم [دارند]، که ما از نزدیک چنین چیزى را دیدهایم؛ براى مردم هم مایهی تعجّب نیست. امّا امام ما این باور غلط را عوض کرد؛ نشان داد که رهبر محبوب و معشوق یک ملّت و رهبر بزرگى براى مسلمانان عالم، میتواند زاهدانه زندگى کند؛ به جاى کاخهاى مجلّل، در یک حسینیّه از دیدارکنندگان پذیرایى کند؛ با لباس انبیا و با زبان انبیا و با اخلاق انبیا با مردم برخورد بکند. تجمّل، تشریفات، اسراف، برخورداریهاى زیادى، خودرأیى، تکبّر، استکبار، جزو لوازم حتمى براى حکّام و زمامداران نیست؛ اگر دلهایشان …
انجام ندادن کاری که رضای خدا در آن نبود
آن توفیقها در درجهی اوّل ناشى بود از اخلاص او؛ اخلاص. مُخلِصینَ لَهُ الدّین؛[4] مخلص خدا بود؛ کار را فقط براى خدا انجام میداد ولاغیر. لذا اگر همهی دنیا هم در مقابل او قرار میگرفتند و از او چیزى میخواستند، او وقتیکه تشخیص نمیداد مورد رضاى خدا است، انجام نمیداد. اوّل اخلاص.
باور به سقوط سلطنت و نه شرقی نه غربی در روزگار تردید دیگران
… و حسنظنّ به خدا داشت. هیچ کارى در نظر او خارج از قدرت الهى نبود. کارهاى بزرگ، حرکتهاى عظیم، کندن کوههاى راسخ و جبال راسیات[5] براى او میسور بود؛ چون معتقد بود که به خدا متّکى است، چون میدانست که خدا او را کمک میکند، چون توکّل به خدا داشت، لذا حسنظن داشت. آن روزى که او نهضت را شروع کرد، خیلى کم بودند کسانى که فکر کنند میشود نهضتى را بر پا کرد؛ آن روزى که او شعار اسقاط رژیم سلطنت را داد، بسیار معدود بودند کسانى که فکر کنند میشود رژیم سلطنت در ایران ساقط بشود؛ آن روزى که سیاست «نه شرقى و نه غربى» را اعلام کرد،[6] بسیار نادر بودند کسانى که فکر میکردند میشود بدون اتّکاء به شرق و غرب یک حکومت داشت و آن را نگه داشت و اداره کرد؛ آن روزى که گفت آمریکا هیچ غلطى نمیتواند بکند،[7] خیلى کم بودند کسانى که باورشان باشد که آمریکا نسبت به امام و امّتش هیچ غلطى نمیتواند بکند؛ او تمام این کارهاى بزرگ را انجام داد و میدانست که میتواند انجام بدهد، بهخاطر توکّل به خدا.
انجام وظیفه انگیزهٔ پیشبرد کار امام
البتّه براى او انجام شدنِ کار هم هدف نبود؛ او میگفت من وظیفهام را انجام میدهم. پیروزى او به این بود که بتواند وظیفهاش را انجام بدهد. در نظر امام پیروزى این نبود که انسان بتواند آن کارى را که میخواهد انجام بدهد، انجام دهد؛ در نظر او پیروزى این بود که انسان برطبق تکلیف خود عمل کند. او با این روحیه، با این احساس، با این انگیزه کار را پیش برد و ادامه داد. این دو خصوصیّت معنوى.
تکیهٔ همیشگی امام بر مردم و همراهی ملتها
… این هم جز با نورانیّت الهى ممکن نیست و آن عبارت بود از: یک، دشمنشناسى؛ و دو، دوستشناسى. در شناخت دشمنها و دوستها اشتباه نکرد. از اوّل دشمنها را شناخت و اعلام کرد و تا آخر هم ایستاد؛ و از اوّل دوستها را شناخت و اعلام کرد و تا آخر هم از دوستىِ آنها منتفع شد. همیشه بر روى مردم و بر روى ملّتها تکیه کرد. در سفرى که من میخواستم بروم خارج از کشور، رفتم خدمت امام بزرگوارمان؛ یک جریانى [هم] بود؛ گفتم که در دنیا نسبت به این جریان علیه ما خیلى مسئله و خیلى حرف هست -البتّه میخواستم به ایشان گزارش بدهم، وَالّا بنده هم هیچ رعبى و خوفى از آن جنجالهاى جهانى نداشتم و رفتم و وارد آن ماجرا هم شدم- ایشان که تمام خبرهاى دنیا را همیشه بهصورت نزدیک و نقد داشتند و غالباً خبرهاى جهانى را زودتر از دیگران به دست میآوردند، با لبخند رضایتى گفتند بله، اطّلاع دارم، امّا ملّتها همه با ما هستند. و همینجور بود که ایشان میفرمودند. در همان سفر آنچنان حضور ملّتها در کنار ما آشکار شد که همه را مبهوت کرد؛ قضیّه همینجور بود. هم دوستانش را میشناخت و هم دشمنانش را میشناخت؛ از دوستانش منتفع میشد، به آنها اعتماد میکرد، به آنها تکیه میکرد. بزرگترین دوستانش …
ستایش امام برای نزدیک شدن به او و پیمودن راهش
و بگوییم او کار خوب را کرد و دیگر کارى به عهدهی ما نیست و اینجور ستایش کنیم، این ستایش مضر هم هست. ما آن بزرگوار را، آن انسان والا را، آن مقتدا و قائد را ستایش میکنیم تا خودمان را به او نزدیک کنیم و آن راه را دنبال کنیم. تقواى خدا حاکم بر همهی امور زندگى او بود و ما باید تقواى خدا را ملاک همهی امورمان بشماریم. اصل قضیّه تقوا است. تقوا یعنى مراقب باشیم برخلاف ارادهی الهى حرکتى از ما سر نزند.
ماندگاری یاد امام در دلها و فراموشناشدنی بودن او
یاد امام هرگز از دل ما و جان ما رخت نخواهد بست. امام عزیز! مگر ممکن است ما تو را فراموش کنیم؟ یقیناً این غم بزرگ همچنان ما را تا سالهاى متمادى همراهى خواهد کرد، امّا امام عزیز! ما از امروز -که روز عید قربان است- زندگى و تلاش را شروع میکنیم؛ بهخاطر تو، باز هم به یاد تو، باز هم چون تو این را میخواهى، چون تو این را میپسندیدى و میطلبیدى. برادران و خواهران عزیز! تقوا را پیشه کنید. امام ما مظهر تقوا بود، مظهر پرهیزکارى بود و مظهر …
طراوت و هیبت انقلاب در آغاز و هنگام رحلت امام از برکات الهی بر او
… آن مرد بزرگ الهى بعد از رحلت او هم در فضاى این جامعه اثر گذاشت: دلها را به هم اُنس داد، پیوندها را محکم کرد. و همین اتّحاد کلمه و همراهى شما مردم با هم و پیوند محکمى که بین شما و مسئولین ابراز شد و همهی دنیا آن را دیدند و احساس کردند، دشمنان را مأیوس کرد. انقلاب با ورود امام به صحنهی داخلى کشور در سال ۵۷، یک طراوتى پیدا کرد، برگوبارى پیدا کرد و ثمربخش شد. این لطف خدا بر امام بود که در وجود او این برکات را قرار داده بود. روح مطهّر او در هنگام وفات او و عروج ملکوتى او هم مشمول همین برکات الهى شد و لطف خدا بر او، موجب شد که انقلاب در اَوان رحلت آن بزرگوار هم مثل اوّل انقلاب و مثل روزهاى پیروزى، آنچنان برگوبارى و آنچنان هِیمَنه[5] و هیبتى پیدا کرد که دشمنان را مأیوس کرد.
کلمات و نصایح باقیماندهٔ امام، بزرگترین نعمت و لزوم عمل به آن
… حضور نداشته باشند- ملّت ایران نخواهد نتوانست قدم از قدم بردارد. البتّه خداوند هم کمک خواهد کرد، مدد خواهد کرد: «وَالَّذینَ جّْهَدوا فینا لَنَهدِیَنَّهُم سُبُـلَنا»[6] و «مَن کانَ لِلهِ کانَ الله لَه»؛[7] اینها وعدهی الهى است؛ حق است و صدق است و قطعى است. بحمدالله تا امروز هم خدا با ملّت ایران بود و وجود بزرگوار آن رهبر عالیقدر و انسان والا و بینظیر، واقعاً از بزرگترین نعمتها بود. امروز هم کلمات و نصایح او که براى ما باقى مانده، بزرگترین نعمتها براى ما است، چون کلمات خدا و انبیا است. باید آنها را قدر بدانیم و انشاءالله عمل بکنیم.
ناشناخته ماندن بسیاری از ابعاد شخصیت امام
… ما ملّت ایران -که مریدان قدیمى و اوّلین یاران امام خمینى بودیم- این است که درسهاى آن امام بزرگوار را مرور کنیم. شخصیّت عظیم رهبر معظّم انقلاب و آن جوهر درخشانى که همهی دنیا را تحت تأثیر قرار داد، در درسهاى او، در بیانات او و در رهنمودهاى او آشکار شد. البتّه همهی ما با شناخت کاملِ آن شخصیّت عظیم خیلى فاصله داریم. بدون مبالغه و اغراق باید گفت که هنوز ابعاد بسیارى از شخصیّت آن روح ملکوتى و آن انسان بزرگ و والا براى ما شناخته شده نیست.
دشواری جمعبندی شخصیت امام برای همعصران نزدیک به او
ما از نزدیک قضایا را میدیدیم و همهی کسانى که از نزدیک در یک ماجرایى قرار میگیرند، بهآسانى قدرت جمعبندى ندارند. جمعبندى آن شخصیّت و تحلیل ابعاد گوناگونِ آن انسان بزرگ و والا، قدرى تدبّر و تأمّل لازم دارد که به این زودیها براى ما -کسانى که در عصر امام و نزدیک به او بودهایم- میسّر نخواهد شد؛ ولى بیانات امام بزرگوار درس است؛ درسْ چیزى است در دسترس ما، در اختیار ما. تدبّر در درسهاى آن بزرگوار خواهد توانست ما را هم با ابعاد شخصیّت آن راحل عظیم آشنا کند، هم راه ما را روشن کند. این درسها را نمیشود در یک جمله و دو جمله خلاصه کرد. هر بخشى از زمان، هر …
عزم امام بر ادامهٔ مبارزه با کفر و ظلم حتی در تنهایی
… پاسخى از سر وارستگى و اخلاص میطلبد. و هنوز این سخن پیامبرگون او، دل و جان مشتاقان را تسخیر میکند که میگفت: هیهات که امّت محمّد (صلّى الله علیه و آله و سلّم)، و سیرابشدگان کوثر عاشورا و منتظران وراثت صالحان، به مرگ ذلّتبار و به اسارت غرب و شرق تن در دهند؛ و هیهات که خمینى در برابر تجاوز دیوسیرتان و مشرکان و کافران به حریم قرآن کریم و عترت رسول خدا و امّت محمّد (صلّى الله علیه و آله و سلّم) و پیروان ابراهیم حنیف، ساکت و آرام بماند و نظارهگر صحنههاى ذلّت و حقارت مسلمانان باشد؛ قدرتها و ابرقدرتها و نوکران آنان مطمئن باشند که اگر خمینى یکّه و تنها هم بماند، به راه خود -که راه مبارزه با کفر و ظلم و شرک و بتپرستى است- ادامه میدهد.[16] و خدا را شکر، خمینىِ بزرگ تنها نماند و چنانکه او میگفت و میخواست، بسیجیان جهان، این پابرهنههاى مغضوب دیکتاتورها، خواب راحت را از دیدگان جهانخواران و سرسپردگانشان سلب کردند.
زنده بودن امام تا زنده بودن امید و جهاد و مبارزه
هنوز این نواى شیرین و امیدبخش، دل مؤمنان را از فروغ حیات روشن میکند و خون امید و نشاط در پیکر امّت اسلامى میدمد که مسلمانان جهان و محرومان سراسر گیتى از این برزخ بیانتهائى که انقلاب اسلامى براى همهی جهانخواران آفریده است، احساس غرور و آزادى کنند و آواى آزادى و آزادگى را در حیات و سرنوشت خویش سردهند و بر زخمهاى خود مرهم گذارند، که دوران بنبست و ناامیدى و تنفّس در منطقهی کفر به سر آمده است و گلستان ملّتها رخ نموده است و امید که همهی مسلمانان شکوفههاى آزادى و نسیم عطر بهارى و طراوت گلهاى محبّت و عشق و چشمهسار زلال جوشش ارادهی خویش را نظاره کنند.[17] آرى، امام خمینى زنده است تا امید زنده است و تا حرکت و نشاط هست و تا جهاد و مبارزه هست.
تقسیم اسلام به اسلام ناب محمدی و اسلام آمریکایی
اینجا است که سخن امام فقید ما -آن داعىِ الیالله و فانىِ فیالله- آشکار میشود که اسلام را به اسلام ناب محمّدى (ص) و اسلام آمریکایى تقسیم میکرد. اسلام ناب محمّدى، اسلام عدل و قسط است؛ اسلام عزّت و اسلام حمایت از ضعفا و پابرهنگان و محرومان است؛ اسلام دفاع از حقوق مظلومان و مستضعفان است؛ اسلام جهاد با دشمنان و سازشناپذیرى با زورگویان و فتنهگران است؛ اسلام اخلاق و فضیلت و معنویّت است، و اسلام آمریکایى، …
نفوذ عمیق در دل مردم برخاسته از ایمان صادقانه و نورانیت قلب
… کار میکنیم، خداى متعال نصرتش را بر ما نازل میکند؛ چون ملّت ایران به خدا و به اسلام و به قرآن مؤمنند، ملّتهاى دیگرِ عالم نسبت به ملّت ایران احساس احترام میکنند؛ چون ملّت ایران مؤمن بالله بودند، به رهبر الهى معنویشان آنطور احترام و تعظیم و تجلیل میکردند. خود آن رهبر عزیز هم چون قلبش منوّر به نور ایمان صادقانه و مخلصانه و روشنبینانه بود، اینجور در میان مردم جا باز کرده بود و روى ذهن و روح مردم تأثیر عمیق داشت و خدا به او قدرت و قوّتى بخشید که بتواند بزرگترین کارهاى این روزگار را انجام بدهد. این، مسئلهی ایمان شما مردم.
برکت حیات و ارتحال امام از سرچشمههای آیندهٔ روشن ملت
من بارها از روى اعتقاد کامل تکرار کردهام: آینده براى ملّت ما آیندهی روشنى است. انشاءالله آینده نشانگر گشایش و استحکام بیشتر و قدرت بیشتر و رفاه بیشتر و عدالت کاملتر خواهد بود. و همهی اینها از برکات انفاس مقدّس آن عزیز بزرگوار -که حیات او مایهی برکت بود و ارتحال ملکوتى او هم آنچنان با حوادث بزرگى همراه بود که نشاندهندهی برکات الهى در حیات و ممات بر آن بزرگوار بود- و دعاى ولیعصر (ارواحنا لتراب مقدمه الفداء) و توجّهات آن حضرت است؛ که انشاءالله بایستى پیوندهایمان با این مراکز معنوى و الهى و غیبى را هرچه بتوانیم مستحکمتر کنیم؛ و خدا هم انشاءالله کمک خواهد کرد. باید بتوانیم انشاءالله اهداف الهى و اسلامى را به آن صورتى که دل امام میخواست و براى آن حرکت کرده بود، براى شادى روح آن …