آبروبخشی به روحانیت و دین و بیهمتایی در میان علمای دین پس از غیبت صغری
… این زىّ مقدّس روحانى هرگز جدا نکند؛ ما را در راه خدمت به دین و خدمت به این رشتهى مقدّس و افتخارآمیز زنده بدارد و در همین راه هم ما را بمیراند. و امیدواریم که قلب مقدّس ولىّعصر (ارواحنا فداه و عجّل الله تعالى فرجه الشّریف) از ما به نحو کامل راضى باشد. و انشاءالله بتوانیم آنچنان که شایستهى خدمات امام بزرگوارمان (رضوان الله علیه) است ــ که انصافاً روحانیّت را آبرو بخشید و به دین آبرو بخشید و حقیقتاً کسى مثل او نیامده در علماى دین تا آنجایى که ما شناختیم از عصر اوّل، از دوران بعد از غیبت صغریٰ تا امروز، هیچ کس را ما مثل امام، نیافتیم در علمای دین شخصیّتى به این برازندگى، به این برجستگى؛ همهى آنهایى که بودند انصافاً از ایشان کوچکتر بودند، از لحاظ علمى البتّه مؤسّسین بزرگ، مجتهدین بزرگ هستند امّا مجموع جهات، آنکه یک شخصیّت را به وجود مىآورد، از شیخ[13] و سیّدمرتضىٰ و محقّق[14] و علّامه[15] و دیگران و دیگران و دیگران گرفته تا میرزاى شیرازى و بقیّهى علما، هیچ کدام انصافاً با این بزرگوار قابل مقایسه نبودند؛ ایشان یک عالَم دیگرى بود، یک دریاى عمیق و یک اقیانوس ناشناختهاى بود و خداى متعال میدانست که او چقدر عمیق و حاوى غرایب است ــ ما هم به دنبال آن راه و آن خط عمل کنیم.
تحقق پیشگویی امام در نامه به گورباچف دربارهٔ پایان مارکسیسم
آن روزى که امام در نامه به این گورباچف[6] نوشتند که بعد از این، مارکسیسم را باید در موزهها پیدا کرد،[7] یک عدّهاى پوزخند زدند! دو سال نگذشته، سه سال نگذشته، و آن پیشگویى تحقّق پیدا کرد. بعد از درگذشت امام به یک سال نرسید که همهچیز دگرگون شد. چطور نمیشود؟ قدرت استکبارى آمریکا هم از بین خواهد رفت، او هم متلاشى خواهد شد؛ این قدرتِ جهنّمى ماندنى نیست. اسرائیل هم ماندنى نیست. ما باید تلاش کنیم، وظیفهى ما تلاش کردن است. این حرف دولت ایران، ملّت ایران و نظام جمهورى اسلامى است و همین خواهد شد. ملّتهاى …
ترجیح خدمتگزار خوانده شدن بر رهبر خوانده شدن
امام فرمودند اگر به من خدمتگزار بگویند بهتر از این است که بگویند رهبر.[15] این حرف درستى است، چون خدمتگزارى، مدح بزرگترى است براى یک انسانى که دلش بیدار باشد. خب امام، تمام وجودش بیدار بود؛ شوخى که نمیکرد، تعارف هم نمیکرد. حقیقتاً اگر این ملّت شهادت میدادند ــ که قطعاً میدادند ــ که امام خدمتگزار آنها است، امام بیشتر خوشحال میشد تا همهى ملّت یکصدا فریاد بزنند که تو رهبر ما هستى.
سیاست زیرکانهٔ دشمن برای تخطئهٔ دوران امام از درون جمهوری اسلامی
چرا عرض میکنیم مسئل دیپلماسى ما امروز سخت است و پیچیده است؟ براى اینکه از بعد از رحلت حضرت امام یک سیاستِ زیرکان پیچیدهاى به وجود آمد در دنیاىِ مربوط به ما ــ نمیخواهم حالا بگویم هم دنیا وقتشان صرف این کار میشود؛ نه ــ [امّا] در آن بخش سیاستگذارى و فعّالیّت دنیایى مربوط به ما یک اید خیلى زیرکانه و البتّه خباثتآلودى پیدا شد که از آن روزهاى اوّل تقریباً شروع کردند و از صحنههاى گوناگون هم این سیاست را تعقیب کردند و هنوز هم دارند تعقیب میکنند و آن، این است که تصمیم گرفتند در اعمال و رفتار و گفتار و منش جمهورى اسلامى چیزى پیدا کنند یا چیزى به آن نسبت بدهند، که در آن، تخطئه دوران امام باشد. خیلى چیز مهمّى است که کارى کنند که دوران ده یازده سال نورانى حیات و حضور مبارک امام ــ که ملّتهاى دنیا به آن دوران دل بستند، ما در آن دوران حیات پیدا کردیم، کشور در آن دوران به اوج عزّت اسلامى خود رسید و هرچه در آن دوران دستگاههاى سیاسى و تبلیغاتى دشمن تلاش کرد که آن را مخدوش کند و ملکوک کند نتوانست ــ به زبان و قلم و منش و رفتارى از درون جمهورى اسلامى تخطئه بشود؛ یا اگر چنین چیزى میسور نیست و ممکن نیست، آنچنان وانمود کنند که گویى دارد این کار انجام میگیرد.
پارسایی، بیهراسی در راه خدا و دوستی و دشمنی برای خدا
پروردگارا! به امام و قائد راحل ما، آن عبد صالح ممتحَن[9] و آن خلف صدق اولیا، آن انسان پرهیزکار و پارسا و هوشیار که رضاى تو را میجُست و دوستى و دشمنىاش به خاطر تو بود و در راه تو از هیچ مشکل هراس نداشت، رحمت و فضل خود را نازل و شامل فرما و از حجّ حاجیان و عبادت عبادتگران و کوشش تلاشگرانى که مشمول هدایت و راهبرى او گشتهاند، نصیب وافر به روح پاک او عاید فرما و آرزوى بزرگ او را که همانا قیام حجّ ابراهیمى و بهرهبردارى امّت اسلامى از این مراسم عظیم الهى است، جامهى عمل بپوشان.
بیرون آوردن اسلام از غربت، خدمت بیبدیل امام
هنر بزرگ و خدمت بىبدیل امام بزرگوارمان این بود که اسلام را از غربت درآورد. مسلمانان حتّى در خانههاى خودشان و شهرهاى خودشان غریب بودند؛ اسلام حتّى در مواطن اصلى خود غریب بود. دشمنان اسلام با فرهنگ الحاد و فساد و نظامهاى طاغوتى، فرصتِ به خود اندیشیدن را هم از مسلمانان گرفته بودند و امام بزرگوار ما، آن سلالهى پیامبران و دست قدرت خدا در این روزگار، این گَرد غربت را از چهرهى اسلام زدود و سترد.
قوت و عزت بخشیدن به اسلام و مسلمین
حقیقت اوّل که کسى منکر آن نیست و هیچ منصفى نمیتواند آن را انکار کند، این است که امام بزرگوار ما به اسلام و مسلمین قوّت و عزّت بخشید. دشمنان اسلام، اسلام را ضعیف میخواستند؛ تلاش کرده بودند تا اسلام را از صحنهى عمل بلکه ذهن ملّتهاى مسلمان ــ چه برسد به غیر آنها ــ خارج کنند که متأسّفانه تا حدود زیادى هم موفّق شده بودند و حکومتهاى فاسد و وابسته، در این سیاست پلید با استکبار و شبکهى جهانى …
زنده بودن امام با فکر و راه و وصیت خود در کنار ملت
اکنون در کنار خاطرهى تلخ چهاردهم خرداد، این واقعیّت شیرین در برابر چشم ما است که امام راحل اگر نه به جسم امّا با فکر و راه و وصیّتِ همیشهزندهى خود در کنار ما است و زنده است و به فضل و قدرت خدا هیچ قدرتى نخواهد توانست این حضور و این حیات را سلب کند و جمهورى اسلامى را از پدر و بنیانگذار و معلّم بزرگ خود جدا سازد.
انطباق روش امام خمینی (ره) با روش امیرالمؤمنین (ع) در قاطعیت
من وقتى مقایسه میکنم در مقیاس زمان خودمان، میبینم زندگى امام بزرگوارمان (رضوان الله تعالى علیه) عکسى و تصویرى از همان زندگى است؛ روشها منطبق با همان روشهاى امیرالمؤمنین: قاطع، بىملاحظه. امیرالمؤمنین مرد سنگدلى نبود؛ رحیمتر از او، دلنازکتر از او، گریهکنندهتر از او در مقابل ضعفا، در مقابل کسانى که حقّ آنها تضییع میشود، چه کسى بود دیگر؟ امّا آنجایى که حق تهدید میشود، امیرالمؤمنین صلابتى از خودش نشان میدهد که نظیر آن را در طول تاریخ اسلام …
رهبری و بنیانگذاری انقلاب با اراده، توکل و اخلاص
… ستمگر و شعار اللهاکبر میدهند، چیز جدیدى است؛ یا حتّى کسانى که بَرى هستند از اسلام، مجبور به تظاهر به اسلام میشوند، چیز جدیدى است. اینها ناشى است از این صبح روشنى که به برکت پیروزى انقلاب اسلامى و پیدایش این حرکت عظیم، در تاریخ ملّتهاى مسلمان به وجود آمد؛ و این، مرهون زحمات علماى بزرگ و بیش از همه آن بزرگمردى بود که رهبرى و بنیانگذارىِ این حرکت را با دست تواناى خود، با دل پُراراده و پُرایمان خود، با توکّل بىپایان خود، با تقرّب به خدا و اخلاص لله انجام داد و این [حرکت] حادثهاى شد در تاریخ. انصافاً این انقلاب حادثهى بىنظیرى است. حکومت تشکیل شد، نظام اسلامى پیاده شد، و روزبهروز بحمدالله به احکام اسلامى نزدیکتر میشویم و باید هم بشویم؛ ملّتهاى مسلمان بیدار شدند و حرکت به سمت گسترش ایمان اسلامى آغاز شد. این آنچه تا کنون شده است.
محرومیت مجلس خبرگان از ارشادات امام و لزوم جبران آن
مجلس فعلى این کمبود بزرگ را دارد که از انفاس قدسیّه و ارشادات حکیمانهى حضرت امام خمینى (قدّس سرّه) که چون زلال رحمت الهى به جان و دل نازل میشد و فروغ هدایت و معرفت را در محفل خاص و عام مىافروخت، محروم است. این حرمان[1] را پس از توکّل به خداوند (جلّ و علا) و استمداد از تفضّلات ولىّعصر (عجّل الله فرجه) باید با احساس مسئولیّت مضاعف و تلاش و مجاهدت روزافزون از سوى همهى آحاد مسئولین نظام، بخصوص مرکز باعظمت و حسّاسى چون مجلس محترم خبرگان، تا آنجا که ممکن است، جبران کرد.
سیر دائمی به سوی کمال، راز کار و پیشرفت معنوی امام
… کرد، دنیا را دلباخته کرد ــ دلباختگى هم نبود، دلها را کند از جا، همچنان که دنیا را زیر و رو کرد ــ راز کارش در یک کلمه بود. مشکل بنده و امثال بنده هم این است که این کلمه را درست بفهمیم و بتوانیم عمل کنیم؛ گفتن آن به زبان آسان است، عمل کردن آن سخت است. آن یک کلمهاى را که ماها شاید حتّى درست نتوانیم بفهمیم، او عمل کرده بود، و آن عبارت بود از سیر دائمى به سوى کمال. شما خیال نکنید امامِ سال ۶۸ که به جوار الهى رفت، همان امامِ سال ۵۷ بود که وارد ایران شد؛ نخیر، خیلی امام جلو رفته بود، خیلى پیشرفت کرده بود، خیلى بالا رفته بود. درست است که ما منازل امثال آن بزرگوار را نمیتوانیم بفهمیم امّا از همین پایین که انسان نگاه میکند، میبیند اوج آن بازِ بلندپرواز را. خدا شاهد است که من بعد از ماه رمضانها گاهى که خدمت امام میرسیدم، براى من محسوس بود که در این ماه رمضان امام بالا رفته، پرواز …
پرورش نسلی صالح و مؤمن، بزرگترین رمز انقلاب و امام
پرورش نسلى از انسانهاى صالح و پاکدامن و بلندنظر و بزرگاندیش که نور ایمان و تقوا از ناصیهى[3] مطهّرشان ساطع[4] و دل صاف و ناآلودهشان به شعاع معرفت روشن بود و جهاد آگاهانهشان در راه خدا و زمزمهى عارفانهشان در نیمهشبها، یاران امام حسین (علیه السّلام) را به یاد مىآورد، بىشک بزرگترین رمز انقلاب و پیشواى عظیمالشّأنش حضرت امام خمینى (قدّس الله روحه) بوده است؛ و همینها بودند که به فرمان امام محبوبشان، صفوف پولادین و استوار خود را در برابر سهمگینترین خطراتى که انقلاب را تهدید میکرد، آراستند و انقلاب و نظام اسلامى را باذنالله حراست کردند. جمعى از آنان شربت گواراى شهادت فىسبیلالله را نوشیدند و جمعى کثیر هستند و …
حکمت امام در تأکید بر حفظ سلسلهمراتب نظامی
… که علاج نیروهاى مسلّح به حفظ سلسلهمراتب است. البتّه میدانید آن وقت ستون فقرات ارتش را داشتند میشکستند؛ یک عدّهاى از روى تعمّد براى اینکه بکلّى نیروهاى مسلّح را متلاشى کنند، زمزمههاى خائنانهى حاکى از یک بینش دروغ و غلط را اوایل انقلاب دائم ترویج میکردند. با اینکه امام هیچ وقت نظامى نبودند، هیچ وقت در سازمانهاى نظامى حضور نداشتند [امّا میگفتند سلسلهمراتب را حفظ کنید]. واقعاً این جزو آن حکمتهاى آن مرد بود. بنده حقیقتاً هر وقتى فکر کردم راجع به برخى از اقدامات این بزرگوار، دیدم همان حکیمى که قرآن دربارهى پیغمبران، دربارهى لقمان میگوید: ءاتَینا لُقمانَ الحِکمَة؛[5] آن حکمت به معناى واقعى در این مرد بود؛ حکیم بود. حکیم یعنى آن کسى که ماوراى این ظواهر، یک چیزهایى را مشاهده میکند که چشمهاى عادّى و معمولى از دیدن آن عاجزند؛ در مقایسهى با دیگر مردم، مثل پیر مجرّبى است در مقابل جوان خام و تازهوارد. همین که شنفتهاید:
دریافت الهامی حقایق زیر جریانات بدون استدلال
واقعاً ایشان اینجورى بود؛ نسبت به دیگران، نسبت به ماها، نسبت به همین مسئولینى که بودند و بودیم و میدیدیم، واقعاً یک چیزى را در زیر جریانات، همیشه احساس میکرد و میدید. گاهى انسان با استدلال به یک چیزى میرسید، او بدون استدلال به آن رسیده بود! واقعاً لطف الهى بود، واقعاً الهام خدایى بود، همانطور که خودش فرمود، دست قدرتى بود که او را هدایت میکرد. این کلمه، کلمهى نظامى است، تعبیر «سلسلهمراتب» یک تعبیر نظامى است؛ خیلى دور از محیط علمائى و آخوندى و حوزهاى است که ایشان در آن تربیت شده بود و هیچ وقت هم در مسائل ارتش و سازمانهاى نظامى نبود امّا این بزرگوار مکرّر تکرار کرد که سلسلهمراتب را حفظ کنید؛ …
پاسداشت خاطرهٔ امام و خسارت بزرگ فراموشی آن
… کند]؛ هر کار میخواهد بشود، بعد از بیستودوّم بهمن. [تجمّع] تمام نیروهایى که میخواهد به صورت راهپیماییها و تجمّعهاى عمده صورت بپذیرد، تا قبل از بیستودوّم بهمن ممنوع بکنید. روز بیستودوّم بهمن باید ناگهان همهى کشور منفجر بشود و مردم به خیابانها بریزند. بعد از رحلت امام (رضوان الله علیه) و بعد از سالگرد امام، این دههى فجر باید نشان بدهد که خاطرهى امام براى مردم مثل شخص امام گرامى است؛ وَالّا اگر قرار شد خاطرهى امام همینطور مثل همهى خاطرههاى معمولى بتدریج ضعیف بشود، خب یک روز هم از بین خواهد رفت؛ واویلا است. آن روزى که ما در این مملکت خاطرهى امام را نداشته باشیم، خیلى خسارت بزرگى به این مملکت خواهد خورد؛ این را بدانید. نباید بگذارید [اینجور شود]. خاطرهى امام بیش از همیشه در بیستودوّم بهمن است؛ خاطرهى امام در دههى فجر است؛ حتّى این بیشتر از سالگرد امام و مراسم رحلت امام، نشاندهندهى شخصیّت امام است؛ چون این ولادت امام است؛ در حقیقت، ولادت امامت است در …
عمل به تکلیف بیاعتنا به خویش و بیگانه، مهمترین خصلت امام
… خدا چیست؛ و اعتقاد من این است که امام بزرگوار ما ــ که حقیقتاً خدا میداند در این دنیاى تاریک ظلمانى مثل یک خورشیدى چند صباحى آمد درخشید و رفت تا مردم بدانند خورشیدى هم هست، براى اینکه انسانیّت بفهمد که این گوهر در خزانهى الهى وجود دارد. [امّا دیگر] تمام شد؛ بعد از ائمّه و معصومین مثل آن آدم، دیگر ماها و دیگران سراغ نداریم و اگر کسى هم بگوید، به نظر من بىانصافى کرده ــ مهمترین خصلتش همین خصلت بود: خویش و بیگانه و دوست و آشنا برایش فرقى نداشت؛ اگر میفهمید تکلیف است، عمل میکرد؛ نگفت که اگر من تنها [هم] بمانم، راه حق را خواهم پیمود؟[15] این را امام راست میگفت. آن روزى که او خطاب کرد به ملّت و به مردم و مبارزه را شروع کرد، انصافاً در بین علما و بزرگان و شخصیّتهاى برجسته و انسانهاى لایقى که بودند، هیچ کس گمان نمیکرد که مردم پشت سر کسى که صاحب این دعوت و فریاد است راه بیفتند. امام البتّه ایمان داشت به مردم، معتقد بود …
گسترش خودجوش نام امام در جهان بینیاز از تبلیغ
در زندانهاى فلسطین، در گوشهى کشورهاى آفریقایى، در تونس و مراکشِ تحتِ اختناق شعار میدهند به نام او! چه کسى کرده این را؟ ما تبلیغ کردیم؟ دستگاههاى تبلیغى میتوانند بگویند این کارها را ما کردیم؟ من هشت سال رئیسجمهور بودم، میدانم چه خبر است در این مملکت. هیچ کس نمیتواند بگوید که اسم امام را من بردم فلان جا؛ اسم امام خودش رفت، مثل آب در یک سرزمین صاف و مستعد، نمیخواهد کسى آن را پارو بزند، خودش سرازیر میشود میرود تا چشنده و نوشندهى خودش را پیدا کند؛ اگر تبلیغات ماها راه افتاد، ما دنبال این آب رفتیم. من در یکى از این سفرهاى رسمى [به کشورى] رفته بودم؛ از پلّکان هواپیما که پایین آمدم، نگاه کردم دیدم رئیسجمهور آن کشور مرعوب من شده؛ کاملاً در چهرهاش آشکار بود. داخل ماشین نشستیم ــ ماشین تشریفاتى که ما را ببرند به آن محلّ مهمانسراى تشریفاتى ــ من دیدم او …
حکمت حقیقی و بصیرت امام و برخاستن سخنانش از آن
امام یک حکیم به معناى واقعى کلمه بود؛ حکمت به همان معناى حقیقى. وَلَقَد ءاتَینا لُقمٰنَ الحِکمَة؛[28] از آن نوع حکمت، خداى متعال به این مرد داده بود. یک بصیرتى داشت؛ خیلى از چیزهایى که ماها حتّى با دقّت گاهى ممکن است نبینیم و نمىبینیم، او در نگاه عادّى آنها را میدید و مشاهده میکرد. حرفهاى او یک چنین حرفهایى است؛ برخاستهى از یک چنین دلى است؛ فراوردهى آن چنان حکمتى است. این هم نکتهى دوّم.
تربیت جوانان پاک در جامعهٔ آلوده به فساد، فتحالفتوح امام
بله، هنر انقلاب این است، هنر امام این بود. آن بزرگوار در یک جامعهاى که پنجاه شصت سال به طور مستقیم و غیر مستقیم دشمن روى آن کار کرده بود که آن را به لجنزار فساد بکشاند، کارى کرد که جوانهایش را مثل گل، پاک و پاکیزه تربیت کرد؛ خود آن بزرگوار فرمود این فتحالفتوح است؛[5] بله، فتحالفتوح امام، ساختن این جوانها بود؛ جوانهاى مؤمن، مخلص، سالم، صادق، بىاعتناى به شهوات، دلهایشان به سمت خدا متوجّه. کِى ما در این مملکت در طول این تاریخ طولانى یا در سایر ممالک اسلامى این قدر جوان خوب و صالح داشتهایم مثل دوران انقلاب؟ دشمن مگر اینها را نمیبیند؟ دشمن میخواهد اینها را از دست انقلاب بگیرد؛ دشمن برنامهریزى میکند براى شایع کردن فساد در بین جوانهاى این کشور؛ …
نقد نسبت دادن نظرها به امام بدون شناخت مشی ایشان
چرا بعضى بىخودى اعتراض میکنند که آقا شما به شوراى نگهبان سفارش کنید که فلانى و فلانى و فلانى و فلانى را بر خلاف قانون قبول کنند! این چه کارى است؟ قطعاً اگر امام عزیزمان بودند، این کار را نمیکردند. ما موافق نیستیم با اینکه هر کسى بیاید یک حرفى را به امام نسبت بدهد، در حالى که نمیدانند روش امام و ممشاى[11] امام چه بود. ممشاى امام را اهل بصیرت میدانند، اهل خبره میدانند، کسانى که معاشر و محشور بودند میدانند؛ نه اینکه هر کسى بیاید آنجا حرف بزند که اگر امام بود، چنین میکرد، اگر امام بود، چنان میفرمود!
نسخهای از انبیا و نفوذ کلمه در بسیج ملت برای جبههها
… بگوییم مخصوص شماها فیلمهاى آن روزها را بگذارند تا شما ببینید که چه گذشته در این کشور. در طول چند سال ــ چهار پنج سال ــ شهرهایى مثل دزفول و شهرهاى خوزستان و بسیارى از شهرها ــ شاید پنجاه شصت شهر ــ به طور دائم زیر موشکباران [بودند]؛ مگر شوخى بود تحمّل؟ در عین حال امام بزرگوار این ملّت که واقعاً او نسخهى انبیا [بود]؛ آدم [اگر] بخواهد چهرهى پیغمبران، روش پیغمبران، اخلاق پیغمبران، نفوذ کلمهى پیغمبران را یک قدرى بفهمد که آنها چه جوری بودند ــ نمیگویم نسخهى کامل؛ خب، امام شاگرد آنها بود، خودش میگفت من خاک پاى اولیا و انبیا هستم ــ به زندگى امام باید نگاه میکرد، یک اشاره میکرد، این ملّت «مِن کُلِّ فَجٍّ عَمیق»[10] میریختند بیرون، سپاهها تشکیل میدادند، جمعیّتها تشکیل میدادند؛ ارتشى یک جور، سپاهى یک جور، بسیجى یک جور، نیروهاى انتظامى یک جور، کسانى که تفنگ به دست نگرفته بودند یک جور، میریختند بیرون و به جبههها [میرفتند]؛ خب، اینها نصرت الهى است: وَ لَیَنصُرَنَّ اللهُ مَن یَنصُرُه؛ این وعدهى اوّل الهى را خدا تحقّق بخشید به خاطر نصرت.
الهامبخشی روح و یاد امام پس از رحلت در کشورهای اسلامی
خدا را شکر میکنیم که امروز دولت ما، رئیسجمهور ما، مسئولین ما، نمایندگان مجلس ما، کارگزاران قوّهى قضائیّهى ما، نیروهاى مسلّح ما، انسانهاى پاک و سالم و صالح، یاران امام، مریدان امام، رهروان راه امام هستند؛ آن امامى که چهرهى باصلابتش به یکایک انسانهایى که در بند بودند، امید میبخشید؛ حتّى حالا هم که مدّتها است جسم او در میان ما نیست، امّا روح او و یاد او الهامبخش است. هنوز در گوشه و کنار کشورهاى اسلامى وجدانهاى بیدار و آگاه به یاد امام به هیجان مىآیند؛ شعرا شعر میگویند، ملّتها شعار میدهند، روشنفکرها مینویسند، میگویند؛ این ملّت پشت سر امام حرکت کرده.
امام، مردی حکیم به معنای قرآنی حکمت
بنده تصوّر میکنم آن چشمى که میتواند آن فعل و انفعالات را ببیند، اسمش در اصطلاح اسلامى و قرآنى عبارت است از حکمت: وَ ءاتَینٰهُ الحِکمَةَ وَ فَصلَ الخِطاب.[5] حکمت تا آنجایى که بنده فهمیدم همین است؛ آن بینشى است که حقایق را ماوراء غشاى مادّى آن میتواند ببیند. با اینکه ما قبل از انقلاب هم، سالهاى متمادى خدمت امام بزرگوار و عظیمالشّأنمان ارادت و اخلاص داشتیم و ایشان را از نزدیک میشناختیم، امّا این نکته را من بعد از انقلاب متنبّه شدم که امام ما یک مرد حکیم است. حکیم نه به معناى کسى که حکمت اصطلاحى، یعنى همین کتابهاى فلسفه را خوانده، بلکه حکمت به همان معناى واقعى و قرآنى که خداى متعال میفرماید ما آن را به پیغمبران دادیم. نگاه کنید این کتابهاى فهرستى مثل این المعجمالمفهرس را ــ اُنس بگیرید با این چیزها؛ خیلى خوب است ــ کلمهى «حکمت» را پیدا کنید در المعجم، بعد همهى آیاتى را که در آن، حکمت هست، در قرآن نگاه کنید. اگر معناى آیات را هم متوجّه نمیشوید، به ترجمه مراجعه کنید، …
دیدن جریانهای پنهان حوادث با بینش حکمت، نه با غیبگویی
… را [میدید] ــ مثل جریانهاى زیرزمینى که علم خاصّى دارد که انسان جریانهاى زیرزمینى آب را ببیند؛ خب، جریان روى [زمین] را هر کسى اگر چشم هم نداشته باشد، دست که زد، میفهمد، با گوشش صداى شرشر آن را هم میشنود، امّا جریان آبهاى زیرزمینى را نه ــ این معناى حکمت است. من دیدم آن انسان استثنائى زمانِ ما ــ که هیچ کس با او قابل مقایسه نیست ــ یعنى امام، مثل اینکه این جریانهاى زیرزمینىِ حوادث را، پشت پرده را میبیند. نمیگویم غیبگویى [میکرد]؛ این حرفهاى اینجورى را نمیخواهیم بزنیم که امام غیب میدانست؛ نخیر، هیچ کس جز کسى که خداى متعال به او داده باشد، از غیب خبرى ندارد، امام هم نه ادّعا داشت، نه ماها در مورد آن بزرگوار این ادّعاها را داریم؛ دیدِ حکمت غیر از این است؛ [حکیم] یک چیزهایى را درک میکند با یک احساس معنوى.
اقتدار امروز حاصل هدایت امام و پایبندی ملت به راه او
… از تجربههاى گذشته باید استفاده کنیم. ما حالا به فضل پروردگار از قبل قوىتریم. امروز در دنیا، هیچ تحلیلگر مادّى و دشمن و دوست و چپ و راست و غیره نیست که ملّت ایران را قدرتمند، و نظام جمهورى اسلامى را نظامى مستحکم و ریشهدار و باثبات نداند؛ همه اعتراف دارند. این، بر اثر هدایت امام بزرگوارمان [است]؛ راهى را مشخّص کرد و ملّت، امروز در همان راه، با سکینه و اطمینان و استحکام قلب دارد حرکت میکند؛ ذرّهاى از آن راه، این ملّت بزرگ عدول نکردند. مسئولینشان جزو بهترینها؛ و ملّت، بهترین ملّتها؛ با قدرت در این راه دارند پیش میروند.
تلاش مداوم امام تا پایان عمر و بدهکار دانستن خود
تلاش را دنبال کنید؛ هیچ کس نگوید من وظیفهام را انجام دادهام، کار من تمام شد. در اسلام اینجورى نیست؛ در اسلام، آن امام بزرگوار ما که نزدیک نود سال عمر را با تلاش گذراند و در آخرین روزهاى زندگىاش هم کار میکرد، تلاش میکرد، هیچ وقت خودش را طلبکار ندانست از ملّت و از خدا و از دنیا؛ همیشه خودش را بدهکار میدانست؛ با اینکه هیچ کس نیست در دنیا که نقش آن دست قدرتمند را در پیشبرد این انقلاب نداند. همهى ما بدهکاریم به انقلاب؛ همه باید تلاش کنند. و شما امروز صالحترین یا جزو صالحترین عناصرى هستید که میتوانید تلاش کنید براى پیشبرد این کشور و این انقلاب و قدرتمند کردن این کشور؛ میدان هم باز است.
لزوم برجستهتر کردن یاد امام روزبهروز
… روزى که این امّت، امام خود را از دست داد و ایران کربلایى شد و محشرى شد، یکى از چیزهایى که به ذهن خیلىها میرسید، این بود که حالا فرزندان عزیز ما در اردوگاههاى اسارت این خبر را چطور تحمّل خواهند کرد. حادثهى سختى بود براى شما؛ فقدان عظیمى بود براى این امّت. جاى امام خالى است امّا یاد امام همه جا را فراگرفته است؛ باید سعى بکنیم این یاد را روزبهروز برجستهتر کنیم.
بیان حقایقی که مردم پس از سالها به فهم آن رسیدند
در این ایّامى که ملّت ایران به پاداش صبر و مقاومت و مجاهدت خود، روزهاى شیرین تاریخ خود را جشن میگیرد، هر روزى که بر ما میگذرد، بیشتر احساس میکنیم که حقیقتاً جاى امام عزیزمان خالى است. حوادث و قضایا چهرهى ملکوتى آن بزرگوار را بیشتر درخشنده میکند؛ آن مرد عظیمى که مثل پیغمبران، مثل منادیان آسمان، بشریّت را مخاطب میکرد و حقایقى را بیان میکرد که ذهن اغلب مردم از فهم آن حوادث ناتوان بود؛ حقایقى را میگفت که پس از گذشت سالها آن حقایق را ملّتها و مردم دنیا و انسانهاى معمولى قادر بودند بفهمند و ببینند. یقیناً شما عزیزان هم بعد از دوران طولانى اسارت، جاى خالى امام را بخوبى حس میکنید. شما خوب حس میکنید که اگر پدر بزرگوار این امّت و آن طبیب دردآشنا میبود، چقدر امروز براى ملّت ما و براى آن بزرگوار شیرین بود. البتّه این نکته را هم باید همه توجّه کنیم که امام …
رضایت امام از مردم و همراهی مردم با او
امام ما از میان این مردم رفت در حالى که از این مردم راضى بود. ما که نزدیک بودیم، ما که میشنیدیم، میدانیم؛ بیانات عمومى امام هم پُر است از این مطلب. امام از مردم راضى بود و راضى رفت. این مردم توانستند پابهپاى امام حرکت کنند. امام استثنائى، امّت استثنائى! برادران عزیز، آزادگان، جوانان، همهى ملّت عزیز ایران! این راه را با سربلندى باید ادامه بدهید. دشمن اسلام هر کس باشد ضعیف است؛ به قدرتهاى ظاهرىشان نگاه نکنید، به سروصدایشان نگاه نکنید، اینها در مقابل مثلِ خودشان قوىاند، در مقابل اسلام، در مقابل معنویّت، در …