رفتن به محتوای اصلی

امام خمینی (ره)شخص

نام‌های دیگر: امام راحل

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

بنیان‌گذار جمهوری اسلامی ایران، شخصیت، اندیشه و رهبری او.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:تلگراف تسلیت به حضرت امام خمینی در پی رحلت آیت‌الله شهید سیّد مصطفی خمینی— ۱۳۵۶/۰۸/۰۳

سیر زمانی

از ۱۳۵۶ تا ۱۴۰۴
۱۳۵۶۱۴۰۴

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

شاهدها (۱٬۷۹۱ پاراگراف)

تحمل سخت‌ترین مشکلات به‌سبب توکل و ایمان و انس با خدا

… به خاطر این است که ایمانشان قوی‌است. نمونه‌ی اعلای آن، امام بزرگوار ماست. شما دیدید که امام عزیز ما، در طول این سالهای مبارزه و همچنین بعد از پیروزی مبارزه و پیروزی انقلاب، با سخت‌ترین مشکلات مواجه بود. یک انسان معمولی، نمی‌تواند این مشکلات را تحمل کند؛ اما آن بزرگوار، تحمل کرد. چرا؟ چون توکلش به خدا زیاد بود. چون ایمانش به خدا در حد اعلی بود. چون حسن‌ظنش به خدا و انسش با خدا زیاد بود. ما، این را باید در خودمان تقویت کنیم. البته خانواده‌های شهدای عزیزمان، حقوق زیادی برگردن همه دارند و متکفل ادای این حقوق مادی هم، بنیاد شهید است که باید به مشکلات مادی اینها برسد. اما تکیه‌ی اصلی، باید بر روی معنویات باشد؛ بر روی توضیح و توجیه و هدایت و روشن …

تلاش و تحمل رنج‌های بزرگ تا پایان عمر بی‌ادعای پایان سهم خود

امام عزیز ما، آن روز که به رحمت الهی و به جوار رحمت حق رفت، یک مرد حدوداً نود ساله بود. تا آن زمان، ایشان تلاش و فعّالیت میکرد. ایشان نمی گفت «من کار خودم را کردم و این انقلاب را به پیروزی رساندم؛ حالا بقیه بروند زحمات دیگرش را بکشند.» نه! رنجهای بزرگ و غصّه‌های بزرگ، مال آن بزرگوار بود. باز هم بزرگترین کارهای ما را ایشان میکرد؛ مثل مسأله جنگ؛ تصمیم‌گیری در سرنوشت جنگ و بسیاری از دیگر مسائلِ بزرگ کشور. تصمیم گیری را ایشان میکرد.

سفارش‌های امام به ملت: وحدت، پایبندی به اسلام، سازندگی و حمایت از مسئولان

… تجربه‌های فراوان این سیزده سال بود که در همه این‌تجربه‌ها، شما ایستادگیکردید و ازمواضع‌حق دفاع نمودید، و خدا هم به شما کمک کرد. اگر کمک خدا نبود، امروز، امریکا روزگار سختی را برای کشور و ملت ایران‌پیش آورده‌بود و انتقام‌کشیده بود. تنها راه، ایستادگی است. ملت ایران، همچنان که امام فرموده بود، بایدمتّحدباشند. همچنان که امام فرموده بود، بایدپایبند به‌اسلام‌باشند. همچنان‌که امام فرموده بود، باید در راه سازندگی بکوشند. همچنان که امام فرموده بود، باید پشت سرِ مسؤولین باشند. همچنان که امام فرموده بود، مسؤولین و ملت، باید از قدرتها نترسند؛ از امریکا نترسند؛ از دشمنیها نترسند و به خدا اتّکا کنند. و همچنان که امام فرموده بود، امیدوار باشند که این راه، به پیروزی ما منتهی خواهد شد.

بیدار کردن ملت ایران و مسلح کردن آن به عزم پولادین؛ راهی پیش روی همهٔ ملت‌ها

امام خمینی عظیم (قدس‌اللَّه‌نفسه‌الزکیه) ملت ایران را بیدار و مسلح به عزم پولادین و عملِ مخلصانه کرد، و این راه هم اکنون در برابر همه‌ی ملت‌ها قرار دارد.

شناخت دشمن و ایستادگی بی‌اعتماد به آن، رمز موفقیت امام

… و بر اساس آن شعارها حتّی حرکت را شروع کند. اما اگر روح تسلیم‌ناپذیری در مقابل فشار همه جانبه قدرتهای استکباری، در آن ملت، آن رهبری و آن کشور نباشد، این شعارها را، یکییکی از دست آنها خواهندگرفت! مگر استکبار حد میشناسد!؟ مگر استکبار در نقطه‌ای متوقف میشود!؟ رمز اساسی کار و پیشرفت امام و موفّقیتهای الهی آن مرد بزرگوار و رهبر استثنایی، در این بود که دشمن را شناخت و با همه قدرت و استقامت، بدون کمترین اعتماد به او و تسلیم در مقابل او، ایستاد.

تردیدناپذیری امام با ایمان به راه خود، توکل به خدا و باور به ملت

… و فرانسوی و انگلیسی و برزیلی و از همه نقاط عالم توانست استفاده‌کند. یعنیهمه به او کمک کردند؛ همه علیه ایران اسلامی، پشت سر اوقرارگرفتند؛ همه با ایران در حال خصومت و محاربه بودند و این دو ابرقدرت، در مقابل اسلام انقلابی، به جدّ با یکدیگر همکاری داشتند. امّا امام‌یک لحظه دچار تردید نشد؛ چون به راه خود ایمان‌داشت؛ به خدا متّکی بود و به این ملت باور داشت. ملت هم‌امام‌خودراقبول‌داشت؛ اوراشناخته‌بود و پشت سرش ایستاده بود. همه اینها عامل آن شد که این کشور و این‌نظام‌و آن رهبر و این ملت، درمقابل امریکا و شوروىِ آن‌روز - که امروز وجود خارجی ندارد - و همه اروپا و دیگران ایستادند. این، راز قضیه است.

بی‌اعتنایی ایشان به مقام رهبری و عناوین ظاهری

هر کس، در هر نقطه و هر جا قرار دارد، نباید کینه‌ای، کدورتی و گله‌ای از کسی در دل داشته باشد. نباید هر چیزی را مقامی فرض کند و بخواهد دیگری را تحقیر کند. امام، آن حکیم بزرگ و فرزانه، انصافاً با همه وجود حس میکردند که این مقاماتِ اسمی، چیزی نیست. مقام عظیم خودشان را که همان مقام رهبری بود و دنیا در مقابل آن خاضع بود، به چشم کوچکی نگاه میکردند و میگفتند: چیزی نیست. حال این چیزهایی که ما با آنها سروکار داریم که جای خود دارد! راستی این مقامها یا این اسمها و عنوانهای ظاهری چه اهمیتی دارد؟ عمده این است که کسی ببیند چقدر میتواند خدمت کند. همه باید خدمت کنند؛ همه باید کار کنند؛ همه باید از خدای متعال، کسب توفیق و طلب توفیق …

ارتباط روزافزون با خدا از عوامل پیروزی و پایداری انقلاب

من اعتقاد راسخ دارم، یکی از مهمترین عواملی که موجب شد این انقلاب پیروز شود و بایستد و مقاومت کند و سختیها را پشت سر بگذارد و دشمن را ناکام سازد، این بود که محور این انقلاب، یعنی آن مرد الهی، آن انسان مؤمن و تقىّ زکىّ واقعی، با خدا در ارتباط روزافزون بود. چنین نبود که از روز اوّلِ انقلاب تا روز رحلت، امام در ارتباط با خدا یک طور مشی کرده باشد. خیر؛ او هر روز در هر برهه‌ای از برهه‌های حیات، از برهه قبل بهتر بود؛ با کیفیّت‌تر بود و در آن، به خدا نزدیکتر بود. این را انسان به خوبی احساس میکرد و اینها واقعیتهایی است.

حمایت علنی از همهٔ دولت‌ها همراه با تذکر محرمانهٔ عیوب

… دولت شهید رجایی تنظیم شود، حکومت بنی صدری بود و بعد از او، دولتی که زمان ما بود. در تمام دوره‌ها، امام، رضوان‌الله‌علیه، از کسی که مسؤول و رئیس دولت بود، حمایت کردند. هر دولتی که سرِ کار بود و هر نخست وزیری که سرِ کار بود، امام بدون هیچ تفاوتی حمایت کردند. البته گاهی هم به دولتها اعتراض داشتند. در زمان خود ما، گاهی به دولت اعتراض داشتند که یا به وسیله بنده به آن تذکّر میدادند و یا خودشان مستقیماً اعتراضشان را به آن، منعکس میکردند. ایشان در عین تذکّر دادن، از دولت حمایت میکردند؛ یعنی عیوبی را که به نظرشان میآمد، به طور خصوصی و محرمانه تذکر میدادند، اما در ملاء عام و در برابر افکار عمومی، از هر دولتی که بر سرِ کار بود، پشتیبانی میکردند.

حمایت از هر نخست‌وزیر دارای رأی اعتماد، فارغ از علاقهٔ شخصی

من یک وقت در دوران ریاست جمهوری، خدمت امام رفتم؛ اسم فردی را به زبان آوردم و گفتم میخواهم چنین کسی را به عنوان نخست وزیر معرفی کنم. ایشان فرمودند: «هر کس را که شما معرفی کردید و از مجلس رأی اعتماد گرفت، من او را حمایت میکنم.» در دیدگاه امام، بین زید و عمرو، فرقی نبود. ممکن است ایشان بعضی از نخست‌وزیران یا رؤسای جمهور را شخصاً مورد علاقه خاصی قرار داده باشند؛ اما حمایت امام، مربوط به علاقه ایشان نبود. میفرمودند: «این شخص، مسؤول امور کشور است و بار سنگینی به دوش کشیده و جلو می‌برد. ما باید از او حمایت کنیم.» ببینید در این دوران یازده سال، کدام یک از دولتهایی که اسم بردم، رئیسش در حدّ رئیس و رئیس جمهور فعلی ما بوده است؟! کدام یک این‌قدر مورد اعتماد امام، این قدر دارای سوابق درخشان و این اندازه دارای خدمات بزرگ در راه انقلاب بوده است!؟ …

تقویت خود با ارتباط معنوی و قلبی و نورانی‌تر شدن پس از ماه رمضان

من یافتم در زندگى امام بزرگوارمان (رضوان ‌الله ‌علیه) ــ که یک بار عظیمى بدون سابقه بر دوش او قرار گرفت ــ که خودش را تقویت میکند با اتّصال و ارتباط معنوى و قلبى. این اواخر معمولاً ماه رمضان‌ها ایشان ملاقات نمیکردند. من بعد از ماه رمضان که ایشان را زیارت میکردم، بوضوح میدیدم ایشان نورانى‌تر شده؛ و همین بود که این پیرمرد نودساله تا آن آخرین ماه‌هاى عمرش مثل کوه ایستاده بود! در فصل ضعف و انحطاط جسمى و ارادى در انسان.

نیاز روزانهٔ همگان به بهره‌گیری از سخنان امام

البته آن بخشهایی از فرمایشهای امام که پیش از خبر ساعت 14 پخش میشود،[17] خیلی خوب و مناسب است. واقعاً من احساس میکنم که هرکس به این یک قطره از آن مقوىِ فرمایش امام احتیاج دارد. ما باید هر روز یک قطره مصرف کنیم؛ چون آدم ویتامینش کم میشود. حرفهای مناسب و خوبی هم انتخاب میشود. البته قدری به شکل کار توجه بشود؛ گاهی احساس میشود که ناگهان وسط فرمایش امام صدا قطع میشود؛ چنین فراز و نشیبهایی هم باید ملاحظه بشود.

از زندگی علمی در گوشهٔ حوزه تا متزلزل کردن قدرت‌های دنیا

… علاقه داشتند؛ درس ایشان درس شلوغى بود همان وقت. امّا از بیرونِ حوزه‌ى علمیّه کسى در شهر قم هم ایشان را درست نمى‌شناخت؛ چه برسد در سطح کشور؛ مگر یک عدّه خواصّ کمیابى که گوشه‌وکنار با اخلاق و درس اخلاق ایشان یا آشنا بودند یا شنیده بودند؛ بسیار معدود و نادر. همین انسان که در گوشه‌ى حوزه‌ى علمیّه یک زندگى شبه‌منزوى را و یک زندگى علمىِ محض را دنبال میکرد، آن وقتى که پاى عمل به میان آمد، آن‌چنان قرص و محکم وارد شد که حقیقتاً قدرتهاى پولادین دنیا را متزلزل کرد و متلاشى کرد. این صاحبان قدرتهاى مادّى دنیا با آن‌همه بادوبروت، با آن‌همه تظاهر و تشریفات، با پیشروها و پسروها، هیچ کدامشان نتوانستند در مقابل آن نفَس سوزان، آن پاى استوار، آن انسان ثابت‌قدم و محکم مقاومت کنند. درشتهایشان سینه سپر کردند و همه یکى پس از دیگرى مجبور به عقب‌نشینى شدند. این استقامت را آن مرد از چه به دست آورد؟ از ایمانش، از تقوایش، از اخلاصش، از پاکى‌اش؛ پاک بود، بااخلاص بود، دنیا برایش اهمّیّتى نداشت، حفظ این مقام برایش ارزش نبود، هدف نبود؛ به تکلیف الهى فکر میکرد.

طمأنینه و استواری امام در شب حادثهٔ فیضیه در سال ۴۲

دیروز با دوستان صحبت میکردیم؛ روز دوّم فروردین سال ۴۲، مثل همین حالا در مقابل چشمم است. وقتى ما بعد از قضایاى مدرسه‌ى فیضیّه و آن حوادث کذائى، خودمان را با دوستان اینجا رساندیم ــ چون همه نگران بودند از این خانه که چه خواهد شد ــ از درِ آن حیاط کوچک وارد شدیم، من دیدم ایشان ایستاده‌اند آن گوشه‌ى حیاط، مشغول اقامه‌ى نماز مغرب و عشا هستند ــ اوّل شب بود ــ و جمعى هم با ایشان مشغول نمازند. آن‌چنان طمأنینه در وجود ایشان بود که هر اضطرابى را تمام میکرد. اصلاً کأنّه هیچ حادثه‌اى اتّفاق نیفتاده؛ مثل کوه! واقعاً مثل کوه استوار؛ همین‌جور ایشان ایستاده بودند، مشغول نماز بودند. بعد هم آمدند از آن پلّه‌ها بالا و ــ از همان پلّه‌هایى که ما حالا آمدیم ــ اتاق دست چپى تشریف بردند، نشستند. طلبه‌ها هم ریختند که بیانات ایشان را بشنوند.

برآمدن امام از فیضیه و تحول جهانی حاصل از کار او

… کتک زدند. در این مدرسه اتاق طلبه‌ها را غارت کردند؛ آنهایى که ما یادمان است. قبل از آنها، در این مدرسه، گرسنگى‌ها کشیده شده، سختى‌ها کشیده شده، اهانتها شده. تحمّل آن مشکلات، موجب شد که توانست در این مدرسه ــ مدرسه بمافیها؛ مدرسه که خشت و در و دیوار است؛ مراد، آن نیروى انسانى و آن نفَسى است که در این مدرسه کشیده میشود ــ یک شخصیّتى مثل امام به ‌وجود بیاید و دنیایى را متحوّل کند. تحوّلى که امام ایجاد کرده، محدود به ایران نیست؛ حالا آنچه در ایران هم انجام گرفته، مثل معجزه است، واقعاً شبیه معجزات است، امّا آن کارى که امام کرد منحصر به این نیست؛ ایشان در عالمى طوفان ایجاد کردند. همه‌ى اینها مال استقامت است، مال ایستادگى است.

از دست رفتن فرصت حضور امام برای کار در مسائل حوزه

ما فرصت خوبی را در این ده، دوازده ساله تقریباً از دست دادیم؛ و آن فرصتِ حضور امام بود. اگرچه ایشان نسبت به مسائل حوزه یک نوع امساکی داشتند و خیلی مایل نبودند که در مسائل حوزه نظری ابراز کنند - البته چیزهایی در ذهن شریفشان بود - لیکن ما طلبه‌ها و عناصر علاقه‌مند به مسائل حوزه، باید از آن فرصت به نحوی استفاده میکردیم؛ که تا حالا این کار نشده است؛ حالا هرکسی یکطور گرفتار بوده؛ بعضیها در دولت، بعضیها در مبارزات، بعضیها در مسائل گوناگون دیگر؛ این فرصت از دست رفته؛ نباید بگذاریم بیشتر از این از دست برود.

بی‌ملاحظگی امام و آغاز سخنرانی فرودگاه با نام روحانیون

… وارد ایران شدند که جو مبارزه - لااقل در سطوحی - از ایده‌های به‌اصطلاح روشنفکری پُر بود؛ که حتّی خود روحانیون - امثال ماها - هم در داغ کردن آن جو روشنفکری - و به عبارت دقیق‌تر، روشنفکرزدگی - دخالت داشتند؛ اما امام آمد و همه‌ی این چیزها را شست و کنار گذاشت! من احساسات خودم را از همان سخنرانی اول ایشان در فرودگاه به یاد دارم؛ واقعاً حیرت کردم که امام این ملاحظاتی را که ماها داریم، هیچ ندارد! ایشان در آن سخنرانی، اول از روحانیون اسم آورد؛ که ماها اگر جای ایشان بودیم، این کار را نمیکردیم! ما اگر میخواستیم در آن وقتها سخنرانی بکنیم، شروع آن از روحانیون نبود؛ اما دیدیم که امام اصلاً این ملاحظه را نمیکند!

رودربایستی نداشتن امام علی‌رغم اعتراض برخی متدینان هیئت دولت

در همان ماههای اول پیروزی انقلاب، امام مسأله‌ی بیحجابی و حجاب را قاطع گفت. آن وقتها ما به عنوان اعضای شورای انقلاب، گاهی در هیأت دولت هم شرکت میکردیم. من کسانی را دیدم که جزو عناصر متدین هیأت دولت بودند، اما به ما میگفتند این چه کاری بود که امام کرد؛ حالا چرا کرد!؟ امام اصلاً دچار رودربایستی نمیشد. بنابراین، ملاحظه‌کاری و رودربایستی داشتن، مطلقاً باید نباشد؛ این خواهد توانست آن خلأ را در دانشگاه پُر کند.

شاگرد صادق مکتب نبوی و راز توفیقات پیوستهٔ او

امام عظیم‌الشّأن که فجر انقلاب اسلامى را در دل تاریکى‌هاى مادّیّت و فساد و ظلم و فسق کنونى جهان به درخشش آورد، شاگرد صادق و مؤمن و مخلص مکتب نبوى بود؛ و این بود سرّ توفیقات پیوسته و محیّرالعقول او در برانگیختن مردم و در هراس افکندن به دل ظالمان و جهان‌خواران و در پیروزى‌اش در صحنه‌هاى گوناگون.

انطباق گفتار و رفتار امام و ایستادگی بر مواضع، شرط کارهای معجزآسای انقلاب

… آمده، این جایگاه رفیعى که امروز جمهورى اسلامى در دنیاى سیاست به‌ دست آورده، این آبرویى که امروز اسلام به برکت جمهورى اسلامى به ‌دست آورده است، اینها کارهاى معجز‌آسایى است. این کارهاى معجزآسا با زبان و با تبلیغ و با جانم و عزیزم و با زور و مانند اینها نمیشد. اگر حرف امام بزرگوار که قائد این کاروان بود، منطبق با رفتارش نمیبود، امکان نداشت؛ منتها آن بزرگوار نگفت چیزى را مگر آنکه عمل کرد، و عمل کرد بیش از آنچه گفت؛ مثل کوهى بر سر مواضع اعلام‌شده‌ى خود در عمل شخصى و جمعى ایستاد. اصل اسلام هم همین‌جور بود. از یکى از همسران رسول خدا (صلّى الله علیه و آله و سلّم) پرسیدند که اخلاق رسول خدا را براى ما توصیف کن؛ او در جواب گفت که «کانَ خُلقُهُ القُرآن»؛[7] اخلاق او قرآن بود؛ یعنى هرچه شما در قرآن راجع به روش و عمل و رفتار و خلقیّات یک …

افزودن بر آبروی روحانیت و بهره‌گیری صحیح از ذخیرهٔ معنوی علما

امام یکى از همان [افراد] سلسله‌ى اطیاب[9] بود؛ یکى از همان کسانى بود که خود بر این ذخیره، سهم بسیار عظیمى را اضافه کرد؛ آبرو داد به روحانیّت و به رهبران اسلامى، امّا از آن ذخیره، حدّاکثر استفاده را این بزرگوار در جاى خود و به نحو ‌صحیح انجام داد.

اقتدار معنوی امام برخاسته از تدین و ایمان عمیق او

… و عمق این ایمان در دلها نبود، هیچ دست نیرومندى امکان نداشت که بتواند این مردم را به حرکت دربیاورد، بعد از آن سوابقى که همه میدانید از گذشته‌هاى این کشور، بخصوص در قرن اخیر؛ امکان نداشت. آن چیزى که آن رهبرىِ بى‌نظیر را براى ما به ‌وجود آورد، ایمان مذهبى بود. یعنى شما هر اندازه که میزان استحکام و اقتدار معنوى امام را محاسبه بکنید، به همان اندازه، دین‌دارى و ایمان و معنویّت خود آن بزرگوار را باید محاسبه بکنید. یعنى اقتدار ایشان به خاطر تدیّنش بود؛ به خاطر پایبندى عمیق و بى‌بُروبرگردش به دین و به ایمان دینى و جذبه‌ى معنوى‌اى که در وجود او بود. و بعد، پایدارى این مردم بعد از پیروزى انقلاب و تشکیل جمهورى اسلامى و بقاى جمهورى اسلامى و ریشه‌دار شدن جمهورى اسلامى تا وضع کنونى و پیشرفتها در جهات مختلف و سرنوشت جنگ تحمیلى و سرنوشت جنگهاى فراوانى که ما تاکنون در دنیاى سیاسى و اقتصادى داشتیم ــ که همه به …

خشنودی امام از پوشیدن لباس نظامی توسط روحانی در جنگ

… مستقیم میرفتم خدمت ایشان، یک چیزى راجع به آنجا میگفتم و مى‌آمدم. شاید بار اوّلى بود که خدمت ایشان رسیدم؛ تا این چکمه‌هایم را دم در دربیاورم، ایشان از پشت شیشه همین‌طور نگاه میکردند به آن هیئت بنده که لباس نظامى زیر قبا تنم بود. وقتى رسیدم، دستشان را بوسیدم. خودشان گفتند که یک وقتى بود که این لباس شما خلاف مروّت بود و حالا بحمدالله‌ وضع به اینجا رسیده. من احساس کردم که ایشان خوشحالند. یک قدرى هم در دلم تردید بود اوّلى که در اهواز قبا را کندم و لباس نظامى پوشیدم؛ در ذهنم بود که آیا حالا از این کار مثلاً [ایشان خوشحالند یا نه]؛ بعد که دیدم ایشان لبخندى زدند و لطفى کردند، فهمیدم که خوشحالند.

دگرگون شدن دنیا به دست امام با قدرت خدا

حالا واقعاً جاى امام خالى است. اگر ایشان تشریف میداشتند حالا و میدیدند که آقایان دانِ ۴ دارند و این‌جور هستند، خیلى خوشحال میشدند. واقعاً در همان طریق خواست ایشان است. امام حقیقتاً دنیا را عوض کرد. واقعاً اینها هنر امام است. واقعاً اینها قدرت خدا است که به دست این بزرگوار این کارها انجام گرفت؛ واقعاً همه چیز را عوض کرد. آقاى آشیخ‌على‌پناه[4] مثلاً تیراندازى یاد بگیرد با تفنگ! یا آقاى آ‌شیخ جلال طاهر شمس مثلاً! اینها را اگر بتوانید فیلم‌بردارى کنید، یک وقتى یک جورى نشان داده بشود، خیلى باارزش است. حالا همان میدان تیرى که مثلاً آقاى آشیخ‌على‌پناه و آقاى مکارم و آقاى آذرى و …

حکیم بودن امام و دیدن آنچه دیگران از دیدنش ناتوان بودند

… که امام دستی به سر و صورت ما کشیدند و لقمه‌ی حلوایی با لطف و نگاه خودشان در دهان ما گذاشتند، ما را رها کردند؛ بعد که میآمدیم، باز در سخنرانی خودشان میگفتند: آقای رئیس جمهور، آقای بنیصدر! یعنی همان، همان بود! ایشان مصلحت میدیدند؛ چون بالاخره ایشان حکیم بودند. امام یک حکیم به معنای واقعی بود؛ یعنی واقعاً پشت دیوار و پشت حجاب را میدید، که ماها قادر نبودیم آن را ببینیم. ایشان چیزهای خیلی ریزتری از آنچه که در حد دید ما بود و هست، میدید.

ساختن جوانان و فتح دل آنان بزرگ‌ترین کار امام

… انقلابى قرار گرفته بود. لذا بود که جوانها خانواده‌ها را پشت ‌سر خودشان میکشیدند و این شد که آن قیام عظیم مردمى و آن حرکت بى‌نظیر در عالم یعنى انقلاب اسلامى ما به رهبرى امام و با پشتیبانى قاطبه‌ى ملّت و با میدان‌دارى جوانها به پیروزى رسید. خب، این یک فتح بود؛ هم فتح میدان بود ــ میدان مبارزه با استکبار ــ و بالاتر از آن، فتح سرزمین دل جوانان بود که این [فتح] را اسلام و انقلاب کرده بودند، امام کرده بود و این فتح‌الفتوح بود. بزرگ‌ترین کار امام، ساختن جوانها بود. بعد از آن هم در دوران جنگ، باز جوانها بودند که جنگ را با خسران دشمن تمام کردند. این شهداى جوان، این رزمندگان جوان، این دست‌اندرکاران جوان عرصه‌هاى جنگ چیزى نیست که [انسان] اهمّیّت نسل جوان را در یک حادثه‌ى سرنوشت‌سازى مثل جنگ از نظر دور بدارد. این حادثه …

بندهٔ صالح خدا و پیش‌قراول مطرح شدن اسلام در دوران غربت آن

براى اینکه وعده‌ى خدا یعنى پیروزى اسلام بر همه‌ى کفر و الحاد، پیروزى ارزشهاى الهى بر همه‌ى مادّى‌گرى‌هاى کوته‌نظرانه به تحقّق بپیوندد، باید اسلام در عرصه‌ى زندگى، خودش را مطرح میکرد. خداى متعال چنین مقدّر کرد که این کار به دست یکى از شایسته‌ترین و برترین بندگانش عملى شود؛ و شد. آن عبد صالح، آن جانشین به‌حقّ پیغمبران و اولیاى دین، آن انسان وارسته‌ى از مادّیّت در وجود خود و در زندگى خود و در اندیشه‌ى خود، آن انسان هضم‌شده‌ى در اسلام و فانى در الله‌، این توفیق را، این نعمت را و این لطف بزرگ را از خداى متعال دریافت کرد که پیش‌قراول این راه، مبشّر این راه و دست تواناى اسلام و قرآن در این دوران غربت و انزوا باشد.

پیام نجات امام به بشر غافل و ملت‌های تحقیرشده

… کردند و این سه نفر رفتند سخنرانی کردند و گفتند: «انّا الیکم مرسلون»؛ نه، «انّا الیکم مرسلون»، همان‌طوری گفته شد که امام در طول این ده سال به دنیا گفت. امام همین را میگفت دیگر؛ «انّا الیکم مرسلون». ای بشر غافل! ای انسان اسیر دست چند فامیل سیاسی و صنعتی عالم! ای ملتهای تحقیرشده! ما آمده‌ایم شما را نجات بدهیم، ما آمده‌ایم با شما حرف بزنیم. امام ده سال این را میگفت؛ «انّا الیکم مرسلون». شاید آن پیامبران هم در طول مدتی این حرف را زدند.

امیدبخشی امام در سخت‌ترین ضربه‌های جنگ

در سخت‌ترین اوقاتی که در جنگ به ما ضربه وارد میشد، امام با آن دل بزرگ و با آن ناصیه‌ی منور الهی امید میداد. در ماجرایی ضربه‌ی سختی خوردیم. خدمت امام آمدند و گفتند که ما شکست خورده‌ایم. فرمود: شکست نبود؛ عدم‌الفتح بود. عدم‌الفتح، یعنی پیروز نشدیم.

امیدبخشی امام با تفسیر ناکامی به عدم‌الفتح نه شکست

شما ببینید یک حادثه را دوگونه میشود معنا کرد. هزار نفر از ما کشته شدند، پنج هزار نفر کشته شدند، اما دوگونه میشود این را تفسیر کرد: تفسیر شکست، تفسیر عدم‌الفتح. معنای فرمایش امام این بود که طوری نشده است؛ میخواستید پیروز بشوید، اما هنوز نشده‌اید. همیشه این‌طور به ما امید میداد، این‌طور جامعه و کشور را حرکت میداد؛ حالا عده‌یی همه‌ی همّ و غمشان این است که درست بعکس عمل کنند!