دستور به ابان بن تغلب برای فتوا دادن و تعلیم استنباط حکم از قرآن
فقاهت به معنای استنباط حکم شریعت از منابع کتاب و سنت، در شیعه دارای سابقهیی طولانی است. سخن امام باقر (ع) به ابانبنتغلب که: اجلس فی مسجد المدینة و افت الناس ...[15] و نیز تعلیم آن حضرت به عبدالاعلی که: یعرف هذا و اشباهه من کتاب الله عز و جل قال الله تعالی ما جعل علیکم فی الدین من حرج ...[16] و بیانات دیگری از این قبیل حاکی از آن است که اصحاب ائمه (علیهمالسّلام) از دیر باز به مرحلهی استنباط احکام از قرآن و سنت پیامبر (صلّیاللهعلیهوالهوسلّم) و کلمات آن حضرات نائل گشته، و فقه به معنای معرفت احکام، در دائرهی شیعیان آن بزرگواران به صرف تقلید و عمل به کلمات ائمه (علیهمالسّلام) منحصر نمانده و به سمت گسترش به جزئیات بیشتر و پیچیدهتر شدن در استدلال پیش رفته است. با این حال میان آنچه فقهای اصحاب ائمه (علیهمالسّلام) در باب فقاهت و افتاء انجام میدادند، با آنچه از فقاهت در دورانهای شکوفایی فقه شیعه فهمیده میشود یعنی رد فروع به اصول و استنباط صدها قاعدهی کلیه و هزاران حکم فقهی پیچیده و مشکل از کتاب و سنت و حکم عقل، و …