رفتن به محتوای اصلی

آمادگی دفاعی

نام‌های دیگر: آمادگی نظامی، آمادگی رزمی، آمادگی جنگی، آمادگی دفاعی ملت، آمادگی دفاعی مردم، آمادگی رزمی ملت، آمادگی ملت، آمادگی معنوی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

آماده نگه داشتن نیروهای مسلح و مردم برای مقابله با تهدید و جنگ.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در خطبه‌های نماز جمعه تهران— ۱۳۶۷/۰۴/۳۱

سیر زمانی

از ۱۳۶۷ تا ۱۴۰۳
۱۳۶۷۱۴۰۳

فقط سال ۱۳۶۹همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

و البتّه شما پاسداران عزیز و همه‌ی نیروهاى مسلّح ‌-چه نظامى و چه انتظامى: ارتش، سپاه، کمیته، شهربانى، ژاندارمرى- و پشت سر همه‌ی اینها بسیج عظیم مردمى، باید آمادگی‌شان را براى دفاع نظامى از دستاوردهاى انقلاب هم حفظ کنند. این توصیه‌اى است که ما مکرّر این توصیه را کرده‌ایم، باز هم میکنیم. و این توصیه‌ی خشک‌وخالى هم نیست؛ این دستور است، وظیفه است و همه‌ی مسئولین نیروهاى مسلّح باید این را به‌عنوان یک وظیفه بشنوند و به‌طور جدّى دنبال آن باشند. و آمادگى، شامل آمادگى رزمى و آموزشى و سازمان‌دهى و انضباط و اخلاق و پشتیبانی‌ها و همه‌ی انواع آمادگى است. و بخصوص در مورد سپاه پاسداران انقلاب اسلامى ‌-ضمن اینکه نیروهاى سه‌گانه‌ی سپاه، همه موظّفند کارهایشان را انجام بدهند- نیروى زمینى نقش ویژه‌اى دارد. و امروز اهمّیّت نیروى زمینى مضاعف است و وظایف آن، وظایف بسیار مهم و روشنى است و همان‌طور که براى سپاه و ارتش ترسیم کردیم، خطوط کار این سازمانها مشخّص است. و نیروى زمینى سپاه بایستى روزبه‌روز ‌ان‌شاءالله‌ خودش را از لحاظ سازمان‌دهى و از لحاظ آموزش و بخصوص حضور -در مناطقى که حضور آنها لازم است- آماده‌تر بکند. و خداوند هم با این تلاشهایى که دارید میکنید و خواهید کرد، کمک و فضل و لطف خودش را بر شما نازل خواهد کرد. امیدواریم خداوند متعال همه‌ی شما را، همه‌ی ملّت ایران را و همه‌ی مسلمین مجاهد و مبارزِ عالَم را مشمول دعاى حضرت بقیّةا‌لله‌ (ارواحنا فداه) قرار بدهد و دعاى روح مطهّر امام عزیزمان را هم شامل حال همه‌ی ما بفرماید.
به هر حال نیروی زمینی مهم است. در مجموعه‌ی ارتش، نیروی زمینی، یک بخش بسیار مهمی است. همیشه گفته میشد که ستون فقرات ارتش، نیروی زمینی است. ممکن است در جنگهای متعارفِ امروز دنیا توقع درگیریهای زمینی کمتر باشد - کمااینکه واقعاً هم همین جور است؛ الان بخش دریائی و بخش پدافند و اینها، درگیریهای احتمالیشان بیشتر است - لیکن نیروی زمینی بایستی همیشه آمادگیهای حقیقی خودش را حفظ کند و ارتقاء ببخشد. آمادگی حقیقی، یعنی ایمان، انگیزه، آموزش، سواد رزمی، تخصصهای لازم، آماده‌به‌کاری و استحکام شخصیت. شخصیت اخلاقی و شخصیت رفتاری باید دارای آنچنان استحکامی باشد که جاذبه‌های گوناگون و فریبنده نتواند آن را تحت تأثیر قرار بدهد و آن را ذلیلِ خودش کند. گاهی اوقات بعضی از جاذبه‌های زندگی، انسانها را ذلیل میکند. انسان بعضیها را میبیند که برای خاطر پول ذلیل میشوند، برای خاطر مقام ذلیل میشوند، برای خاطر انگیزه‌های جنسی ذلیل میشوند؛ این ذلت انسان است. عزیزترین و مقتدرترین انسانها آن کسانی هستند که این جاذبه‌ها آنها را ذلیل نکند. البته این معنایش پشت کردن به جاذبه‌های زندگی نیست؛ این معنایش مقهور جاذبه‌ها نشدن است؛ والّا اسلام نه میگوید شما حتماً پول نداشته باشید، نه میگوید شما مقامی نداشته باشید، نه میگوید شما از این جاذبه‌های گوناگون بهره‌مند نشوید؛ اما اسیر اینها نباید بشوید، مقهور اینها نباید بشوید، ذلیل اینها نباید بشوید؛ باید قدرت مقاومت و ایستادگی داشته باشید، باید قدرت امتناع داشته باشید. این، شما را آماده میکند.

لزوم هوشیاری و آمادگی حداکثری مسلمان بر اساس حکم قرآنی «اعدوا»

… دریایى مشاهده شد ــ‌ هم نیروى دریایى ارتش جمهورى اسلامى ایران و هم نیروى دریایى سپاه پاسداران انقلاب اسلامى ــ بسیار ارزشمند و افتخارآفرین بود. ترکیب این دو نیرو، همان چیزى است که جمهورى اسلامى آن را لازم دارد و ملّت مبارز و مسلمان ما آن را انتظار میبرد. بارها تکرار شده است که لازمه‌ى مسلمانى، هوشیارى و آمادگى است. مسلمان آن نیست که بنشیند تا خطر او را غافلگیر کند و او سراسیمه دنبال علاج‌جویى باشد، بلکه مسلمان آن است که به حکم قرآن که فرموده است: وَ اَعِدّوا لَهُم مَااستَطَعتُم مِن قُوَّةٍ وَمِن رِباطِ الخَیل،[2] خود را از پیش در حدّ اعلاى توان آماده میکند. ما بالخصوص به خاطر تهدیدهایى که نظام جمهورى اسلامى و کشور عزیز ما همواره پیرامون خود داشته است و امروز هم دارد، باید این حکم «اَعِدّوا» را به معناى دقیق کلمه بفهمیم و عمل کنیم؛ از لحاظ نظامى در درجه‌ى اوّل، ارتش و سپاه و سپس آحاد مردم ــ چون وظیفه‌ى ارتش و سپاه از لحاظ سازمانى این است، لذا میگوییم در درجه‌ى اوّل، امّا وظیفه‌ى دفاع و پشتیبانى و کمک ارتش و سپاه وظیفه‌ی همه است ــ بسیج یعنى مجموعه‌ى آحاد ملّت که میتوانند [دفاع کنند].

لزوم آمادگی نظامی همهٔ زنان و مردان پس از پایان جنگ

… حالا دشمنها بنشینند تحلیل کنند که بله، ایران بالاخره هم بیش از یک میلیون نتوانست ]بسیج کند[؛ تا چشم دشمنان کور بشود، جوانهاى این کشور، پیرهاى این کشور، زنهاى این کشور، مردهاى این کشور همه آماده هستند براى دفاع از شرف و استقلال و اسلام و نظام جمهورى‌اسلامى. هیچ ‌کس خیال نکند جنگ تمام شد، و بسیج هم تمام شد؛ ابداً. مگر جنگ که تمام میشود، نیروهاى نظامى و ارتش و سپاه تمام میشوند؟ نه آقا، به فرموده‌ى امام، همه‌ى مملکت اسلامى نظامى است.[6] زن و مرد باید آمادگى نظامى داشته باشند و آموزش ببینند براى دفاع نظامى و خودشان را آماده کنند.

حکم اسلام به آمادگی حتی اگر دشمن قصد حمله نداشته باشد

البتّه دشمن ممکن است هرگز به فکر حمله‌ى به یک چنین ملّت دلاورى که میدان کارزار را با شور و عشق خودشان سرشار میکنند، نیفتد؛ امّا اسلام حکم میکند که شما باید آماده باشید؛ این، حکم اسلام است. تمام مسئولین کشور در مقابل تجهیز و آماده‌سازى و ایجاد ترتیبات براى بسیج مسئولیّت دارند و من خودم را موظّف میدانم بر دفاع از سازمانى که امروز به عنوان نیروى مقاومت بسیج مشغول خدمت است و من دفاع خواهم کرد. البتّه شما باید خدا را فراموش نکنید؛ یاد خدا، توکّل به …

تبدیل تدریجی دفاع نظامی به فرهنگ عمومی جامعهٔ اسلامی

پس بسیج یعنى متن مردم؛ آن مردمى که میتوان امید دفاع از انقلاب را از آنها داشت. خب این مردم کجا هستند؟ این مردم در اداره هستند، در مدرسه هستند، در دانشگاه هستند، در حوزه هستند، در دکّان هستند؛ یعنى یک زندگى دوزیستى [دارند]. هنوز مسئله‌ى دفاع نظامى به‌ صورت یک فرهنگ در‌نیامده، هنوز مردم بر اساس وظیفه‌شان حرکت میکنند؛ این بتدریج به شکل یک فرهنگ درخواهد آمد در جامعه‌ى اسلامى؛ اینکه امام فرمودند و ایشان[5] حالا نقل کردند که «مملکت اسلامى همه‌اش نظامى است»،[6] این همان فرهنگ صدر اسلام است، این همان فرهنگ اسلامى است؛ هنوز که در جامعه‌ى ما چنین حالتى نیست. شما مى‌بینید یکى میگوید آقا من سه ماه جبهه بودم؛ خب، چرا سه ماه؟ مگر ما سه ماه جنگ داشتیم؟ ما هشت سال جنگ داشتیم؛ همه باید ببینند از آن هشت سال چقدر سرش خالى است؛ از خودشان بپرسند چرا؟ ببینید، هنوز فرهنگ نشده. خب شما …

لزوم جدی گرفتن امکان جنگ از سوی مسئولان برای پرهیز از غافلگیری

… نگاه نکرده؛ جنگ یک امکان دائمى است؛ ما یک نظام انقلابى هستیم، استکبار با ما بد است و استکبار زنده است، پس خطر زنده است؛ استکبار هنوز هست، پس خطر براى ما هست. ممکن است این [خطر] به شکل نظامى باشد، ممکن است به شکل غیر نظامى، امّا امکان نظامى همواره وجود دارد. نمیخواهیم حالا بیفتیم بین مردم و بگوییم آقایان جنگ، آقایان جنگ! نه، داعى[7] نداریم؛ امّا ما به عنوان مسئولین باید همواره این انتظار را، این امکان را جدّى، فعلى، قابل تحقّق در آینده ــ حتّى آینده‌ى نزدیک ــ بدانیم، وَالّا غافلگیر خواهیم شد.

لزوم بیداری همیشگی در برابر احتمال حملهٔ دشمن حتی در دوران صلح

اجمالاً [بنا بر] آن چیزى که بنده فکر میکنم، سپاه در آینده‌ی کشور که امیدواریم این آینده صلح‌آمیز باشد و هیچ دشمنى، با ملاحظه‌ى قوّت انقلابى ملّت ما و تجربه‌هاى گذشته، دیگر به فکر این نیفتد که تهاجم کند ــ البتّه باید همواره به فکر این بود که دشمن ممکن است یک لحظه‌ى بعد حمله کند به ما، همیشه باید بیدار بود؛ بایستى این سازندگى را در همین دورانى که حالا ان‌شاءالله‌ دوران صلح است به شکل دقیقى انجام بدهید ــ همیشه باید به صورت یک نیروى حاضرِ آماده‌ى قوىِ انقلابىِ هوشیار در اختیار این ملّت بزرگ و در اختیار این انقلاب باشد.