رفتن به محتوای اصلی

اقلیت‌های دینی

نام‌های دیگر: اقلیت‌های مذهبی، اقلیت‌ها

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

یهودیان، مسیحیان و زرتشتیان و حقوق و جایگاه آنان در جامعهٔ اسلامی.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:نامه در پاسخ به استفتاء اصناف قم (تلگراف عَلَم)— ۱۳۴۱/۰۹/۰۱

سیر زمانی

از ۱۳۴۱ تا ۱۳۶۲
۱۳۴۱۱۳۶۲

فقط سال ۱۳۵۷همهٔ سال‌ها

شاهدها (۳۶ پاراگراف)

احترام اسلام به اقلیت‌های دینی و شمردن آنان از اهل ملت

… در زحمت و جور زندگی کردند. و ما می‌دانیم که اسلام همیشه نسبت به اقلیتهای مذهبی احترام قائل بوده است. حتی حضرت امیر- سلام الله علیه- در یک قضیه‌ای- که خلخالی از پای یک زن ذِمیه که یهودیه هم بوده است برده بودند- می‌فرماید که من شنیده‌ام یک همچو چیزی شده است؛ و اگر انسان بمیرد سزاوار است.[1] ما برای اقلیت مذهبی احترام قائل هستیم. اینها اهل ملت ما هستند، اهل مملکت ما هستند. و من امیدوارم که حکومت عدل اسلامی برای آنها بسیار خوب باشد و آنها در پناه اسلام با زندگی مرفه، آزاد و به طور صحیح اینجا زندگی بکنند.

رفتار انسانی و عادلانهٔ اسلام با اقلیت‌ها و جزء ملت بودن آنان

من از آقایان تشکر می‌کنم. آقایان همه اقلیتها مطمئن باشند که اسلام با اقلیتها همیشه به طور انسانی، به طور عدالت، رفتار کرده است و همه در رفاه هستند. و اینها هم مثل سایر اقلیتها جزئی از ملت ما هستند، و ما و آنها با هم در این مملکت زندگی می‌کنیم ان شاء الله؛ و رفاه همه حاصل خواهد شد. و رمز این پیروزی که وحدت کلمه است باید حفظ بشود. ما در محل خودمان، شما در محل خودتان، سایر طبقات همین طور، همه کوشا باشیم که این ایرانی که الآن دست ما داده‌اند و خرابه‌ای است، همه با هم و با فعالیت، همه دست به هم بدهیم و این ایران …

اطمینان به زندگی عادلانه و مرفه اقلیت‌ها و پشتیبانی اسلام از اهل ذمه

… اهل تسنن یکی هستیم؛ واحد هستیم که مسلمان و برادر هستیم. اگر کسی کلامی بگوید که باعث تفرقه بین ما مسلمانها بشود، بدانید که یا جاهل هستند یا از کسانی هستند که می‌خواهند بین مسلمانان اختلاف بیندازند. قضیه شیعه و سنی اصلًا در کار نیست، ما همه با هم برادریم. اقلیتهای مذهبی هم خاطر جمع باشند که ما اطمینان می‌دهیم به آنها که در این مملکت زندگی عادلانه و مرفهی خواهند داشت و مورد پشتیبانی ما هستند. اسلام از اهل ذمه[2] پشتیبانی می‌کند. اگر کسانی چیز دیگری می‌گویند برای تفرقه انداختن است. فقط خرابکارها باید بدانند که این خرابکاریها خیانت به ملت و مملکت است؛ دست از خرابکاری بردارند و زیر دولت اسلام و کلمه لا اله الا الله باشند. آنها چه می‌خواهند جز اینکه همه مردم در درجه سه و زارع و کارگر همه …

رد ادعای نابودی اقلیت‌ها در حکومت اسلامی و احترام اسلام به آنان

… کنند مسائلی را که ما می‌گوییم. در جاهای دورافتاده ممکن است که یک اغفالهایی باشد، یک تبلیغات سوئی باشد. اینها در مراکزِ مثل تهران یا سایر بلاد عظیم نمی‌توانند تبلیغات خلاف بکنند، لکن در قرا و قصبات دورافتاده، یک حرفهای غیر ظاهر می‌زنند، غیر صحیح می‌زنند؛ مثلًا می‌گویند که اقلیتهای مذهبی در حکومت اسلام باید از بین بروند! این خلاف اسلام است. اسلام اقلیتهای مذهبی را احترام گذاشته است؛ اسلام اقلیتهای مذهبی را در مملکت ما محترم می‌شمرد. و همین طور در اسلام‌ بین شیعه و سنی ابداً تفرقه نیست؛ بین شیعه و سنی نباید تفرقه باشد. باید وحدت کلمه را حفظ کنید. ائمه اطهار ما سفارش کردند به ما که بپیوندید با هم؛ و با هم اجتماعمان را حفظ کنیم. و کسی که این اجتماع را بخواهد که به هم بزند، یا جاهل است و یا …

محترم بودن اقلیت‌های مذهبی و محفوظ بودن حقوقشان در اسلام و جمهوری اسلامی

- همه احزاب در ایران آزاد خواهند بود مگر آنکه مخالف با مصالح ملت باشد؛ در آن صورت از فعالیت آنها جلوگیری می‌شود. لکن اظهار عقاید آزاد است. اقلیتهای مذهبی نیز همه محترم هستند و حقوق آنان در اسلام و جمهوری اسلامی محفوظ است.

احترام اقلیت‌های مذهبی در اسلام و زندگی آنان با رفاه مانند دیگر اقشار

- اقلیتهای مذهبی در اسلام احترام دارند، و آنها هم مثل سایر اقشار ملت با رفاه در آنجا زندگی خواهند کرد و هیچ گرفتاری برای آنها نخواهد بود.

احترام اسلام به آنان، آزادی، حق رأی و زندگی بهتر در حکومت اسلامی

- ما کراراً این مطلب را گفته‌ایم که اسلام نسبت به اقلیتهای مذهبی احترام قائل است و آنها در این مملکت ما آزادند و حتی حق رای دارند، حق تعیین وکیل دارند. و آنچه گفته شده است که ما مخالف با آنها هستیم تبلیغاتی است که شاه به راه انداخته است. اسلام همیشه با آنها به طور مسالمت رفتار کرده است و حتماً زندگی آنها در حکومت اسلامی بهتر از الآنشان است.

احترام و آزادی کامل در انجام فرایض مذهبی و حقوق برابر با دیگر ایرانیان

- همه اقلیتهای مذهبی در اسلام محترم هستند. همه گونه آزادی برای انجام فرایض مذهبی خود دارند. ما با هیچ بشری ضدیت نداریم. آنان ایرانی‌اند و مثل سایر ایرانیان همه گونه حق دارند.

آزادی و رفاه آنان در آینده و رفتار منصفانه و قانونی با آنان به‌عنوان برادران ایرانی

- اقلیتهای مذهبی در آینده آزاد هستند و در ایران در رفاه زندگی خواهند کرد، و ما با آنها با کمال انصاف و مطابق با قانون عمل خواهیم کرد. آنان برادران ایرانی ما هستند. آنان هم از شاه و دارودسته‌اش به تنگ آمده‌اند.

احترام و آزادی اقلیت‌های مذهبی و خارجیان در اسلام و اطمینان دادن به نمایندهٔ یهودیان

امام: بعد از استقرار حکومت اسلامی، قراردادها مورد بررسی قرار خواهند گرفت. آنچه که مورد قبول باشد و به مصالح ما باشد قبول می‌کنیم. خارجیها و اقلیتها، همه محترمند. اقلیتهای مذهبی در اسلام احترام دارند، آزادی دارند. بدانید آنها بهتر به زندگی خود ادامه خواهند داد. نماینده یهودیان آمد اینجا، و من به آنها اطمینان دادم که با آنها به احترام رفتار خواهد شد.

حکم اسلام به رفتار نیک و عادلانه با یهودیان، مسیحیان و زرتشتیان

… می‌گوییم حکومت اسلامی، آنها از آن طرف می‌گویند که یهودیها را تا آخر می‌کُشند، نصارا هم تا آخر می‌کُشند! حرفهایی است که البته شاه باید برای نگهداشتن تاج و تخت فاسد خودش این عمالش را وادار کند که این مسائل، این حرفها را بزنند و به هر چه دلش می‌خواهد تشبث بکند. ما تمام یهودیها و نصرانیهایی، زرتشتیها و سایر مللی که در مملکتمان زندگی می‌کنیم، حکم اسلام است که با اینها باید درست، خوب رفتار کرد، به عدالت رفتار کرد. ما تَبَع آنیم که وقتی یک خلخال را از پای یک زن یهودی می‌کشند، می‌گوید اگر انسان بمیرد بهتر است ... عیبش نمی‌کند اگر انسان [از] غصه بمیرد که یک همچو چیزی شده. ما می‌خواهیم یک همچو موجودی را اطاعت کنیم.

احترام اسلام به اقلیت‌ها و برخورداری آنان از همهٔ حقوق در حکومت اسلامی

- اولًا برادران اهل سنت هرگز از اقلیتهای مذهبی نیستند. و ما بارها گفته‌ایم که رفتارمان با اقلیتهای مذهبی بسیار خوب خواهد بود. اسلام آنها را محترم شمرده است. ما به آنان تمام حقوقشان را می‌دهیم. آنان حق دارند در مجلس وکیل داشته باشند و آزادند به فعالیتهای سیاسی- اجتماعی بپردازند و آزادانه امور مذهبی خود را انجام دهند. آنان ایرانی هستند و مثل سایر ایرانیان در زیر چتر حکومت اسلامی زندگی با امنیت کامل خواهند داشت. در امور نظامی مثل سایر امور، زنان می‌توانند کارهایی را به عهده بگیرند و در صدر اسلام زنان در جبهه بوده‌اند و آنچه که مربوط به مجروحین بوده است به عهده آنان گذاشته …

رد تبلیغات دربارهٔ قتل‌عام اقلیت‌ها در حکومت اسلامی

و ما چون تبلیغات زیاد شده است راجع به امور متفرقه و ما در صحبتهایمان جواب داده‌ایم، لکن باز آنها تبلیغاتشان سر جای خودش هست؛ و در روزنامه‌ها، چه روزنامه‌های اینها- بعضی روزنامه‌هایی که در اینجاها هست- و چه تبلیغات دیگری در اطراف جاهای دیگر و روزنامه‌های خودشان، آنهایی که روزنامه‌های سازمانی هستند، در خود ایران هست، تبلیغاتی هست مِنْ جمله راجع به اقلیتهای مذهبی که اینها تبلیغ کرده‌اند به اینکه اگر یک حکومت اسلامی پیدا بشود، یهودیها را چه خواهند کرد، نصارا را چه خواهند کرد، زرتشتیها را چه خواهند کرد، اینها را خواهند قتل عام کرد، چه! این حرف بسیار غلط است. و حکومت اسلامی اگر چنانچه ان شاء الله برپا بشود، ما این یهودیها هم که از ایران رفتند و بازی‌شان دادند و رفتند به اسرائیل، و الآن گرفتارند در آنجا، با دست این یهودیها و اسرائیلیهایی که از امریکا آمده‌اند یا از دولتهای دیگر رفته‌اند آنجا، این دسته‌های یهودی که …

مصونیت یهودیان و مسیحیان ایران در پناه اسلام و منع تعرض به آنان

… مگر مسلمان نیست امیر حجاز؟ امیر حجاز که می‌گوید من مسلمانم. مگر مسلمان نیست که می‌خواهد مال مردم را غارت کند به غیر بدهد؟ نمی‌کند همچو کاری را. غلط می‌کند! گاهی هم می‌گویند از اسرائیل ما می‌آوریم. اگر از اسرائیل آوردند، ما تکلیفمان را با آنها می‌دانیم چیست. یک دانه اسرائیلی- نه یهودی، به این یهودیها که در ایران هستند کسی حق ندارد تعرض بکند، اینها در پناه اسلام و مسلمین هستند، نه به یهودیها و نه به نصارا، اینهایی که مذهب رسمی دارند، حق ندارند و اخیراً به بهاییها تعرض کردند و دولت تعرض کرده؛ اینها یک نظر شیطنت دارند، به این نظر شیطنت اینها اعتنا نکنند مسلمین؛ اینها می‌خواهند سایر طبقات را به مسلمین بشورانند؛ شما اعتنا نکنید؛ از هر راه دیدید که سازمان «دولتی» دخالت می‌کند در یک امری، شما مخالفت کنید برای اینکه اینها نظر سوء دارند به شما- اسرائیلی …

رفتار همیشه محترمانهٔ اسلام با اقلیت‌های مذهبی و رد تبلیغات خلاف آن

- هر کس از اسلام اطلاع داشته باشد، می‌داند که اسلام هیچ گاه در مورد اقلیتهای مذهبی و پیروان سایر مذاهب نظر سوء نداشته است، و همیشه با آنان با احترام رفتار کرده است. تبلیغاتی که خلاف این مطلب را برساند، از اجانب و دشمنان اسلام است.

حفظ حقوق مشروع و آزادی عقیده و عمل اقلیت‌ها در جمهوری اسلامی

- اسلام همیشه حافظ حقوق مشروع اقلیتهای مذهبی بوده و هست. آنان در جمهوری اسلامی آزادند و آزادانه به مسائل خود می‌پردازند و در پناه حکومت اسلامی چون بقیه افراد در اظهار عقیده آزادند.

جایگاه و حق نمایندگی اقلیت‌های مذهبی در حکومت اسلامی

- البته که در حکومت اسلامی محلی برای اقلیتهای مذهبی وجود دارد. و آنها الآن هم وکیل دارند و در مجلس واردند. ما در حکومت اسلامی هم برای آنها این حق را قائلیم.

آزادی اقلیت‌ها و وظیفهٔ دولت اسلامی در دفاع از حقوقشان

- اسلامی بودن، بیش از ایرانی بودن بین افراد ملت ایران روابط مستحکم برقرار کرده است. اقلیتهای مذهبی نه تنها آزادند، بلکه دولت اسلامی موظف است از حقوق آنان دفاع کند. و دیگر اینکه هر ایرانی حق دارد که مانند همه افراد از حقوق اجتماعی برخوردار باشد. مسلمان یا مسیحی و یا یهودی و یا مذهب دیگر فرقی ندارد.

آزادی در آداب دینی و وظیفهٔ حکومت اسلامی در دفاع از حقوق و امنیت آنان

- تمام اقلیتهای مذهبی در ایران برای اجرای آداب دینی و اجتماعی خود آزادند و حکومت اسلامی، خود را موظف می‌داند تا از حقوق و امنیت آنان دفاع کند و آنان هم مثل سایر مردم مسلمان ایران، ایرانی و محترم هستند.

احترام اسلام به اقلیت‌ها و وظیفهٔ حفاظت از آنان

- تمام مطالبی که اخیراً پخش شده، تبلیغاتی است که شاه بر ضد این نهضت به راه انداخته است. اسلام نسبت به این اقلیتها احترام قائل است. این شاه است که می‌خواهد با این حرفها، نهضت ما را آلوده کند. باید غرب متوجه باشد که اسلام نسبت به اقلیتهای مذهبی بسیار با احترام رفتار می‌کند. من بارها گفته‌ام که آنان در ایران آزادانه مراسم خود را انجام می‌دهند و ما موظفیم از آنان نگهداری نماییم.

احترام و آزادی اقلیت‌های مذهبی در اسلام

… ببینیم که شما بهتر رفتار می‌کنید با اقلیتهای مذهبی یا اسلام بهتر رفتار کرده است؟ تو که هم اقلیت مذهبی و هم اکثریت مذهبی را داری پایمال می‌کنی و از بین می‌بری! تو که همه حقوق بشر را در ایران از بین بردی. تو نه مُسْلم را گذاشتی آزاد باشد نه غیرِ مُسْلم را. اقلیتهای مذهبی در اسلام احترام دارند، آزادند. احترام دارند. مثل اینها می‌گویند که- هی می‌آیند سوال می‌کنند- خوب، اگر چنانچه حکومتِ اسلام شد، با اقلیتهای مذهبی چه می‌کنید؟ این برای این است که هی تزریق شده به ایشان که اگر این طور شد، قتل عام می‌کنند مثلًا یهودیها را! قتل عام می‌کنند نصارا را! قتل عام می‌کنند زرتشتیها …

نبود سابقهٔ قتل‌عام اقلیت‌ها در حکومت اسلامی

در کدام وقت اتفاق افتاده است که در اسلام وقتی که در یک مملکت اسلامی که در حال جنگ نبوده و در حال صلح بوده و در حال چه بوده، اقلیتهای مذهبی را قتل عام کرده باشند یا قتل کرده باشند؟! این همین اقلیت مذهبی است که وقتی که یک زن یهودی‌ را، ذِمّی را خلخالش را می‌بَرَند، حضرت امیر می‌گوید اگر انسان بمیرد این ارزش دارد که آدم بمیرد، وقتی بشنود که یک زن ذمی را- یک زنی که در پناه اسلام بوده است- اینها خلخال را از پایش کشیدند. یک همچو اسلامی و یک …

آزادی اقلیت‌های مذهبی در انجام فرایض و وظیفهٔ حکومت اسلامی در حفظ حقوقشان

بله، تمام اقلیتهای مذهبی در حکومت اسلامی می‌توانند به کلیه فرایض مذهبی خود آزادانه عمل نمایند و حکومت اسلامی موظف است از حقوق آنان به بهترین وجه حفاظت کند.

برخورداری کامل اقلیت‌های مذهبی از حقوق خود در حکومت آینده

- خواست ملت را نمایندگان منتخب او به تصمیم و تدبیر سیاسی و رهبری سیاسی دور از فساد و خدمتگزار مردم تبدیل می‌کنند. اقلیتهای مذهبی به بهترین وجه از تمام حقوق خود برخوردار خواهند بود.

آزادی و بهره‌مندی از حقوق طبیعی در اسلام

- اسلام بیش از هر دینی و بیش از هر مسلکی به اقلیتهای مذهبی آزادی داده است. آنان نیز باید از حقوق طبیعی خودشان که خداوند برای همه انسانها قرار داده است، بهره‌مند شوند. ما به بهترین وجه از آنان نگهداری می‌کنیم. در جمهوری اسلامی کمونیستها نیز در بیان عقاید خود آزادند ...

احترام به عقاید مذهبی دیگران و بهبود شرایط اقلیت‌ها پس از سرنگونی دیکتاتوری

- رژیم شاه، با اقلیتهای مذهبی رفتاری بهتر از رفتار با مسلمانان ندارد. ما طبیعتاً نسبت به عقاید مذهبی دیگران، بیشترین احترام را پس از سرنگونی دیکتاتوری و استقرار یک رژیم آزاد می‌گذاریم، شرایط حیات برای اکثریت مسلمان و اقلیتهای مذهبی بسیار خوب خواهد شد.

احترام به همهٔ اقلیت‌های مذهبی در هر کجا

- اتحاد جماهیر شوروی هم یکی از کشورهایی است که منابع کشور ما را به تاراج می‌برد؛ او گاز ایران را می‌برد، او همیشه طرفدار شاه بوده است. ما به تمام اقلیتهای مذهبی احترام می‌گذاریم، در هر کجا که باشند.

آزادی و رفتار عادلانه با ارامنه در حکومت اسلامی

- بله؛ ارامنه که در آنجا هستند سابقه دارند و همیشه اینها وضعشان مثل سایر مردم بوده که در ایران بودند و مشغول زراعت و کسب و کارند. بعدها هم آنها از همه آزادیها بهره‌مند خواهند بود و با آنها با کمال عدالت رفتار خواهد شد.

تعیین نمایندگان اقلیت‌های مذهبی با آرای جداگانهٔ خودشان

- اشخاص باید امین و مذهبی باشند و یا وجهه‌های ملی که مذهبی هستند، اما غیر مسلمین، اقلیتهای مذهبی، آنها علی حده خودشان آرا دارند و همان طور طبق آرای خود تعیین خواهند کرد.